10 Milagres de Jesus na Bíblia: Lista com versículos e explicação

Jisɔs kwuni mwi i mbih

1 A dzə num i kaŋ yitali wə, bə ka fəki bini bi ndzɔ wi miŋkpaŋa wimfiaŋ, a nì kɔ i kwili wi Kana wə i kimbu ki Galili wə, ayaka nih Jisɔs num fɛiŋ. 2 Bə nì kɔ bə laka tə Jisɔs bəh bwa bu bə mbaŋ i bini biwɔ wə. 3 Mbih dza kaa, nih Jisɔs ka dzaka i wi fɛiŋ a, "Bə chu kaŋaki kə mbih." 4 Jisɔs chukuli i wi a, "Miŋkpaŋa, yələ kaŋaki i fə nə bəh mih a? Jɔbi wuŋ ka kpəŋ dəkə." 5 Nih wi ka dzaka i bəni bə gaani a, "Gia yichi yə wi ni dzaka a mbɛiŋ fə̂, mbɛiŋ fə̂." 6 A nì kɔ bikəŋə bisɔ num fɛiŋ num bə kɛiŋsi bəh təh. Kəŋə yələ nì kɔ yə Bəju nì jiəki mwi yɛiŋ a bɔ wɔkɔki gwu yibɔ yɛiŋ yi baiŋ i Nyɔ nshiŋ. Kpəŋə wimu nì dzɔki lə mwi ka bəlita mbaŋnanitaŋ ntsɔ bəte (75) i tsə buku bəlita gbi jwɔfi ntsɔ bəte (115). 7 Jisɔs ka dza dzaka i bəni bə gaani bəwɔ a, "Mbɛiŋ tɔ̂kɔ jîksi mwi i kəŋə yələ mə." Bɔ ka jiə mwi i kəŋə yiwɔ mə yi jikə. 8 Wi ka dzaka i bɔ a, "I liə mbɛiŋ tɔ̂kɔli midɔkɔ mbɛiŋ tsə̂ nyâ i fwu wi bəni bə gaani." Bɔ ka tɔkɔli tsə nya. 9 Fwu wi bəni bə gaani wə ka dzɔ mɔm mwi miwɔ, wɔkɔ num mɔ fiəni lɔ i mbih. Wi bə́ məŋ a mələ mbih nyə faiŋ na. (Ayakalə, bəni bə gaani bə̀ bɔ nì tɔkɔ mwi miwɔ nì kiəki lə di biə mɔ buku). Ayaka fwu wi bəni bə gaani ka bɔɔŋ nyum miŋkaŋa wimfiaŋ wiwɔ, 10 bikə i wi a, "Bəni si yisi gaa fibɔ num mbih mi ndzɔŋni i bini wə, i jɔbi wə bəni mu fwuli, bɔ ka gaa mə mɔ ndzɔŋki kə. Wɔ ka yiŋni jiə mbih mə mɔ ndzɔŋki ka dzəki bəh mɔ num i liə a?" 11 Kələ nì kɔ kinchəsi ki ninshiŋ kə Jisɔs nì fə yi chusi kiŋkɔkni ki. Wi nì fə yi num i kwili wi Kana wə i kimbu ki Galili wə. Si wi fə yakadəiŋ yi chusi kiŋkɔkni ki, bwa bu bə mbaŋ ka jiə shɔm yibɔ i wi wə.

Jisɔs wɛli dzəkəh yi mi num bə nì bwɔ wi kimfəkə

1 Si Jisɔs dza ka nyaniki nnyaki, wi yɛiŋ minyuku widɔkɔ num bə nì bwɔ wi kifəkə. 2 Bwa bu bə mbaŋ bikə i wi a, "Labay, a nì fə ndə chu ka bə bwɔ mi wələ kifəkə a? A nì fə mi wiwɔ ma ba wi bəh nih wi a?" 3 Jisɔs chukuli i bɔ a, "Yi kɔkə a, mi wələ nabə ba wi bəh nih wi nì fə chu. Bə nì bwɔ wi yakadəiŋ ka bə bi yɛiŋ nɔm wi Nyɔ i gwu yi wə. 4 Bukumbɛiŋ kaŋaki i nɔ̂mki nɔm wi mi wə wi faaŋ mih a kɛiŋ nshi. Nchɔkɔ dzəki lə, a num jɔbi wə mi widɔkɔ kɔkə i nɔm fiɛŋ fidɔkɔ. 5 I tsə buku na winaiŋ jɔbi wə mih kɔ i fa mbi wələ wə, mih kɔ baiŋni bi mbi wələ." 6 Si Jisɔs dzaka ndzaka wələ yaka, ka chuh midziŋ i kuku, nayi nshwaiŋ bəh mɔ ka fiaŋsi dzə́kəh yi mi wiwɔ yɛiŋ, 7 ka dzaka i wi a, "Tsə̂ wɔ̂kɔ i di bi Limi bi Silɔam wə." (Yɛli wələ Silɔam kɔ a, "Bɔ faaŋ."). Wi ka tsə wɔkɔ, bə fiəni dzə yɛiŋ. 8 Bəni bə̀ bɔ nì nɔki kɔmsi i wi kpəŋ bəh bəni bə̀ bɔ nì shiki yɛiŋki wi, ka mi wi nywani ka kaiŋyiki a, "Ntə wələ kɔ a mi wə wi ni shiki numki i kuku wi nywa biɛiŋ a?" 9 Bədɔkɔ ka dzakaki a, "Akɔ wi." Bədɔkɔ a, "Aayi wi bwɔsiki wi bwɔsini." Mi wiwɔ ka dzaka i bɔ a, "Akɔ mih mi wiwɔ." 10 Ayakadəiŋ, bɔ ka bikə i wi a, "Dzə́kəh ya nyani dəiŋ ka yi baiŋ a?" 11 Wi chukuli a, "Mi wə bə bɔɔŋki a Jisɔs si nayi nshwaiŋ ka fiaŋsi i dzə́kəh yiŋ wə, ka dzaka a mih tsə̂ i Silɔam mih wɔ̂kɔ. Mih ka tsə wɔkɔ, dzə́kəh yiŋ ka baiŋ." 12 Bɔ bikə i wi a, "Bə wi naiŋ?" Wi chukuli a, "Mih kiəki kə."

Jisɔs saaŋ bəni bənchuku bəte

13 Jɔbi wə Jisɔs nì wɔkɔ gia yə yi num bəh Jɔn, ka liə i ŋgwuki mə baka gwu tsə i di biə bəni nì kɔkə fɛiŋ. Ayakalə, mbaŋ wi bəni wɔkɔ, ka buku i kikwili wə nyani bəh gvu biəli wi. 14 Jɔbi wə Jisɔs nì tsə buku fɛiŋ kpa, wi yɛiŋ mbaŋ wi bəni lə maaa. Ayaka nshɛiŋ kwa wi bəh bɔ, wi ka chukuki bəni bə̀ bɔ nì gwɛiŋki. 15 A bə́ num i fijɔbi, bwa bu bə mbaŋ dza dzə yɛiŋ wi ka dzaka i wi a, "Fa kɔ i chwa, num jɔbi tsə lɔ, dzâka a mbaŋ wi bəni bələ tsə̂ i kikwili ki kɔmsini wə i tâŋ dzɛiŋ bibɔ." 16 Jisɔs chukuli i bɔ a, "Bɔ kaŋaki kə i nyə. Mbɛiŋ mwi nyâ bɔ bəh dzɛiŋ bɔ dzî." 17 Bɔ chukuli i wi a, "Buku kaŋaki a chɔkɔ yi blɛd yite bəh bwɔ́kɔ yifa shəŋ." 18 Wi dzaka i bɔ a, "Mbɛiŋ dzə̂ nyâ i mih." 19 Bɔ dzə nya, wi ka dzaka a mbaŋ wi bəni bəwɔ numyi kuku i mfwaŋ wə. Wi dzɔ chɔkɔ yi blɛd yə yite bəh bwɔ́kɔ yifa yə, tsɛiŋ yaka i bɛiŋ, nya kiyɔŋni i Nyɔ, ka gbɛyi chɔkɔ yiwɔ ka nya i bwa bu bə mbaŋ, bɔ gaa i mbaŋ wiwɔ. 20 Bəni bəchi dzi fwuli. Bwa bə Jisɔs bə mbaŋ ka juŋni biŋka biə bi nì bɛsi bi jikə i káh wə jwɔfi ntsɔ yifa. 21 Bəni bə̀ bɔ nì dzi biɛiŋ bidzini biwɔ a nì kɔ bənyuku ka bənchuku bəte, na ka bə faaki bəkaŋa bəh bwa.

Jisɔs kaŋyi fuŋni kiləkəli

35 Jisɔs kaasi i laniki bəni chɔkɔ biwɔ a num i fijɔbi, wi dzaka i bwa bu bə mbaŋ wə a, "Bukumbɛiŋ dâŋ bûku tsə̂ i kiwuŋ ki bɔkɔ kə yaka wə." 36 Bɔ ka bee mbaŋ wi bəni wə wi nì kɔ fɛiŋ, ka liə i ŋgwuki wə Jisɔs nì kɔ wi si num lɔ yɛiŋ, bəh bɔ ka daŋki, bəŋgwuki bədɔkɔ biəli bɔ. 37 Si bɔ nì daŋki, fuŋni kiləkəli dzə tumbuku yisi ka nəŋniki mwi, mɔ liə i ŋgwuki mə ka nəŋki i jikə. 38 Jisɔs nì kɔ i ŋgwuki mə i jum wə wi nɔ wə, num wi nɔsi fwu wi i kiŋgbɔŋ wə. Bɔ ka tsə yɔmsi wi ka dzaka a, "Mi wi lanini, kpi nəŋki i dzɔ bukumbɛiŋ wɔ kaŋa kə mfia jɔbi kɔm nə a?" 39 Jisɔs dza bɛiŋ, kaŋyi fuŋni kiləkəli kiwɔ, dzaka i mwi miwɔ a, "Kpîchumi mɔŋ." Fuŋni kiləkəli kiwɔ ka kpichumi, di chimi alə mɔɔɔŋ. 40 Wi ka bikə i bwa bu bə mbaŋ a, "Mbɛiŋ lwaki nə? Mbɛiŋ kɛiŋki maka mbɛiŋ jiə shɔm i mih a?" 41 Dzaka wɔm bɔ, bɔ ka dzakayiki a bɔ bɔ a, "Wələ kɔ winaiŋ mi lə a, na fuŋni kiləkəli bəh mwi mi bɔkɔ wɔkɔ i wi a?"

25 Kpaŋa widɔkɔ nì kɔlə i kintəəŋ ki mbaŋ wiwɔ wə num jɔbi wi shi baaŋ a baaŋni i jía wə jwɔfi ntsɔ yifa. 26 Wi nì kɔ wi bɔh nalə i bəni bə tsa bəduli chɛiŋ, bəkəli biɛiŋ bichi biə wi nì kaŋaki, jwɛiŋ tsə a ninshiŋ tsəni. 27 Si wi nì kɔ wi wɔkɔ lɔ kɔm Jisɔs, wi ka dzə i wi jum i mbaŋ kintəəŋ, kɔm mbuŋ wi, 28 kɔm wi nì kɔ wi dzaka i wi shɔm a, "Mih ka kɔm na a mbuŋ wi, ma mih nì bɔnih." 29 Si wi nì kɔm yakadəiŋ, jwɛiŋ yi kaa akisəkə. Miŋkpaŋa wiwɔ wɔkɔ na i gwu yi wə si wi bɔnih.

30 Jisɔs ka wɔkɔ asi ŋga buku i gwu yi wə, wi fiəni gwu akisəkə, bikə i bəni a, "A kɔm ndə mbuŋ wuŋ a?" 31 Bwa bu bə mbaŋ chukuli i wi a, "Wɔ yɛiŋ si bəni faaŋniki wɔ, wɔ chu bikə mi wə wi kɔm wɔ a?" 32 Jisɔs baaŋ a tsɛiŋki i yɛiŋ mi wə wi kɔm wi. 33 Ayakadəiŋ, kpaŋa wiwɔ ka kiə gia yə yi num bəh wi, wi ka dzə, lwa nyumi, tum binyu i Jisɔs nshiŋ fuku ŋkɔŋ wi wichi i wi. 34 Jisɔs dzaka i wi a, "Waiŋ wuŋ, shɔm ya yə wɔ jiə i mih yi fə wɔ bɔnih lɔ, tsə̂ bindzɔŋ. Wɔ ta lɔ i jwɛiŋ ya wə."

Jisɔs bwili bəchinda bə ŋkpɛli i mi mə

1 Jisɔs bəh bwa bu bə mbaŋ daŋ kinchwɔ kimbum ka buku tsə i waka, i kimbu ki bəni bə Gɛlasen wə. 2 Si wi nì bukuki i ŋgwuki mə, wi baŋsi bəh mi widɔkɔ biŋ’waka bichu njiŋsi wi, num wi buku i bita biə bə nì ləəki bəni yɛiŋ. 3 Mi wiwɔ nì nɔki i bita biwɔ mə. Mi widɔkɔ kɔbi fɛiŋ wə wi nì kɔ i kaŋa wi, na bəh nsəŋ. 4 I kaŋ yiduli wə, bə nì shiki jiəki wi i biŋkɔm wə, kaŋa tsɛ́iŋ yi bəh bənsəŋ, wi guku təiŋyi bənsəŋ bəwɔ, shakyi biŋkɔm. Mi nì mɔŋ wə wi nì kɔ i kaŋa wi. 5 Mi wiwɔ nì fiəliki nnyaki i bita biwɔ yaka wi tsə buku i ŋkwuŋ wə nchɔkɔ bəh nshi, wamyi, kwɔksi gwu yi bəh kitəh.

6 Si wi yɛiŋ Jisɔs wi kɛiŋ nanu, wi yɔkɔ tsə tum binyu i wi nshiŋ, 7 wi də bwili bəh ŋga a, "Jisɔs Waiŋ Nyɔ wə wi kɔ Fwu wi Biɛiŋ Bichi wə, wɔ nəŋki nə i mih wə a? Mih tsâki wɔ i yɛli wi Nyɔ wə kiə wɔ ki nyâ kə ŋgəkə i mih." 8 Wi nì dzakaki yakadəiŋ, kɔm Jisɔs nì kɔ wi kaŋyi lɔ a, "Kiŋ’waka kichu kələ bûku i mi wələ wə." 9 Jisɔs bikə i wi a, "Yɛli wa kɔ ndə." Wi chukuli a, "Yɛli wuŋ kɔ mbaŋ, kɔm buku duki lə." 10 Si wi chukuli yakadəiŋ, ka tsaki Jisɔs a fɛiŋ fɛiŋ a wi ma kɔ̂ŋŋ bɔ i kimbu kələ wə.

11 A nì kɔ yaka mbaŋ wi bifi biduli dzi i ŋgaŋni chɛiŋ fɛiŋ. 12 Biŋ’waka bichu biwɔ ka tsa Jisɔs a, "Chîŋsi buku num i bifi biə yaka wə, ma buku liə i bi wə." 13 Jisɔs bum. Ayaka biŋ’waka biwɔ ka buku i mi wiwɔ wə, tsə liə i bifi wə. Mbaŋ wiwɔ nì kɔ bifi ka bənchuku bəfa. Bi sɛiŋ shi i fəŋ wə, shi tsə gbɔyi i bɔkɔ yiwɔ wə fɛiŋ ləŋ ka kpiyi. 14 Bəni bə̀ bɔ nì tɔkniki bəh bifi biwɔ dza fɛiŋ, gɛiŋ, tsə fuku gia yiwɔ i kwili kintəəŋ bəh i di bichi wə fɛiŋ. Bəni ka wɔkɔ, buku dzə i yɛiŋ gia yə yi si num. 15 Bɔ dzə i di biə Jisɔs nì kɔ, yɛiŋ mi wə mbaŋ wi bəchinda bə ŋkpɛli nì shiki njiŋsiki wi, num wi shinum fɛiŋ, ka lɔh bəmbuŋ bu, num mfi bi fiəni dzə. Bɔ lwa na bəh ŋga. 16 Bəni bə̀ bɔ nì yɛiŋ gia yə yi num, ka fuku i bəni si yi nì num bəh mi wə mbaŋ wi biŋ’waka bichu biə nì kɔ i wi wə, i tasi bəh gia yi bifi. 17 Si bɔ wɔkɔ yakadəiŋ, yisi i tsaki Jisɔs a wi nyə̂ i di bibɔ wə.

18 Jisɔs ka liə i ŋgwuki mə, mi wə bəchinda bə ŋkpɛli nì buku i gwu yi mə ka tsaki Jisɔs a bɔ wi nyə. 19 Jisɔs nəiŋ, ka dzaka i wi a, "Nyə̂ tsə̂ i wɔ dzu, ma wɔ tsə̂ fûku i bəni ba gia yə Bah fə i wɔ, bəh si wi kwasi nshɛiŋ i wɔ." 20 Ayakadəiŋ, mi wiwɔ ka nyə, tsə ka nyaniki fukuki i tumi kichi kə bə bɔɔŋki a Kikwili Jwɔfi, gia yə Jisɔs fə i wi. Bəni ka wɔkɔ yaka, num lɔ bəh ŋkaŋyi.

Waiŋ Jaylus bəh miŋkpaŋa widɔkɔ wə wi nì kɔm mbuŋ wi Jisɔs ka bɔnih

21 Jisɔs fiəni daŋ i ŋgwuki wə tsə i kiwuŋ kəyaka wə i kɔmsi tsə i kinchwɔ kimbum kpəŋ, mbaŋ wi bəni chu juŋni dzə fɛiŋ. 22 Tikwili wi juŋ yi tsani widɔkɔ ka dzə fɛiŋ, yɛli wi num Jaylus. Si wi yɛiŋ Jisɔs, ka tsə tum binyu i wi nshiŋ, 23 tsa wi a fɛiŋ fɛiŋ ka dzaka a, "Waiŋ wuŋ wi nchiŋ wi kpaŋni kɔ a i kpi. Mntee wɔ, dzə̂ ma wɔ kɔ̂m kaŋ ya i wi wə ma wi bɔnih ka wi ma kpi" 24 Jisɔs ka dza bɛiŋ bəh wi ka tsəki, mbaŋ wi bəni kwu biəli Jisɔs faaŋni.

25 Kpaŋa widɔkɔ nì kɔlə i kintəəŋ ki mbaŋ wiwɔ wə num jɔbi wi shi baaŋ a baaŋni i jía wə jwɔfi ntsɔ yifa. 26 Wi nì kɔ wi bɔh nalə i bəni bə tsa bəduli chɛiŋ, bəkəli biɛiŋ bichi biə wi nì kaŋaki, jwɛiŋ tsə a ninshiŋ tsəni. 27 Si wi nì kɔ wi wɔkɔ lɔ kɔm Jisɔs, wi ka dzə i wi jum i mbaŋ kintəəŋ, kɔm mbuŋ wi, 28 kɔm wi nì kɔ wi dzaka i wi shɔm a, "Mih ka kɔm na a mbuŋ wi, ma mih nì bɔnih." 29 Si wi nì kɔm yakadəiŋ, jwɛiŋ yi kaa akisəkə. Miŋkpaŋa wiwɔ wɔkɔ na i gwu yi wə si wi bɔnih.

30 Jisɔs ka wɔkɔ asi ŋga buku i gwu yi wə, wi fiəni gwu akisəkə, bikə i bəni a, "A kɔm ndə mbuŋ wuŋ a?" 31 Bwa bu bə mbaŋ chukuli i wi a, "Wɔ yɛiŋ si bəni faaŋniki wɔ, wɔ chu bikə mi wə wi kɔm wɔ a?" 32 Jisɔs baaŋ a tsɛiŋki i yɛiŋ mi wə wi kɔm wi. 33 Ayakadəiŋ, kpaŋa wiwɔ ka kiə gia yə yi num bəh wi, wi ka dzə, lwa nyumi, tum binyu i Jisɔs nshiŋ fuku ŋkɔŋ wi wichi i wi. 34 Jisɔs dzaka i wi a, "Waiŋ wuŋ, shɔm ya yə wɔ jiə i mih yi fə wɔ bɔnih lɔ, tsə̂ bindzɔŋ. Wɔ ta lɔ i jwɛiŋ ya wə."

35 Asi Jisɔs ni kɛiŋki wi dzaka i miŋkpaŋa wiwɔ yakadəiŋ, bəni bədɔkɔ dzə fɛiŋ num bɔ nyə i juŋ yi Jaylus wə tikwili wi juŋ yi tsani, dzaka i wi a, "Waiŋ wa kpi lɔ. Ma chu nyâ ŋgəkə i Mi wi Lanini wələ?" 36 Si bɔ dzaka yakadəiŋ, Jisɔs wɔkɔ, ayakalə wi fə aka wi ka wɔkɔ dəkə ka dzaka i Jaylus a, "Kiə wɔ ki lwâ kə, jîə a shɔm ya i mih shəŋ." 37 Asi bɔ nì tsəki, Jisɔs ka bum dəkə a mi widɔkɔ bîəli wi a kɔbi a Bita bəh Jɛm bəh Jɔn wə waiŋnih Jɛm. 38 Asi bɔ ni tsə buku i juŋ yi tikwili wi juŋ yi tsani wə, Jisɔs yɛiŋ si bəni gɔkɔki di bəh midɛm fɛiŋ. 39 Wi liə dzu, bikə a, "Mbɛiŋ gɔkɔki di bəh midɛm kɔm nə? Waiŋ wiwɔ ka kpi dəkə, wi nɔki num nɔni." 40 Bɔ ka suŋuki lɔ wi suŋuni. Wi dza bwili bəni bəchi i biŋ, dzɔ shəŋ tii waiŋ bəh nih waiŋ bəh bəni bu bə mbaŋ bətali bəh bɔ liə tsə i di biə waiŋ wiwɔ nì nɔki. 41 Wi kaŋa waiŋ wiwɔ i tsɛiŋ wə dzaka i já yibɔ a, "Talita kumi!" Yi num a, "Waiŋkpaŋni, mih dzakaki i wɔ, dzâ bɛiŋ." 42 Akisəkə yakadəiŋ, wi ka dza bɛiŋ ka nyani. Waiŋkpaŋni wiwɔ nì kɔ jía jwɔfi ntsɔ yifa. Bɔ yɛiŋ yaka dzaka wɔm bɔ. 43 Jisɔs kiŋ i bɔ nalə a kiə bɔ ki fə̂ kə a mi widɔkɔ kîə gia yə yi num, ka dzaka a bɔ tsɛiŋ fiɛŋ wi dzi.

Jisɔs nyani i mwi bɛiŋ

22 Jisɔs ka dzaka i bwa bu bə mbaŋ a bɔ lîə i ŋgwuki mə ma bɔ dâŋki tsə̂ki i ninshiŋ i kiwuŋ kidɔkɔ kəyaka wə, a ŋgaiŋ baaŋ bɔni i mbaŋ wi bəni wə ka bɔ kwɛki. 23 Si wi ni baaŋ ka bɔni i bɔ, ka dza yaka i ŋkwuŋ bɛiŋ a wi mbɔŋ i tsa. Biŋ jii, wi kɛiŋ fɛiŋ a wi mbɔŋ. 24 Ayakalə, a nì kɔ i jɔbi wiwɔ wə, ŋgwuki wiwɔ nì kɔ num wi liə tsə i bɔkɔ kintəəŋ nanu, bɔkɔ fiəli bəh wi, kɔm fiəkə nì dzəki i bɔ nshiŋ chini ŋgwuki wiwɔ. 25 Ayaka a num asi chɔkɔ wɔɔki dzəki, Jisɔs nyə ka dzəki i bɔ wə nyani dzə i mwi bɛiŋ. 26 Bwa bu bə mbaŋ ka yɛiŋ wi si wi nyaniki dzəki i mwi bɛiŋ, ndzaŋ kwa bɔ. Ayaka bɔ ka dzakaki a, "Akɔ ŋkwusa." Bɔ ka wiliki bəh ŋga lwa. 27 Akisəkə Jisɔs ka dzaka i bɔ a, "Mbɛiŋ kâŋa shɔ́m yimbɛiŋ, akɔ mih. Mbɛiŋ ma lwâki."

28 Bita dzaka i wi a, "Bah a kabə num wɔ, wɔ dzâka ma mih tə nyâni dzə̂ i mwi bɛiŋ i dzə i wɔ wə." 29 Jisɔs dzaka i wi a, "Dzə̂ la." Bita ka buku i ŋgwuki mə ka nyaniki tsəki i mwi bɛiŋ i Jisɔs wə. 30 Si wi nì nyaniki tsəki yakadəiŋ, wi ka yɛiŋ si fiəkə fəki, wi bə̀ lwa, ka yisi i miniki i mwi mə. Si wi ni miniki shiki yakadəiŋ, wi ka də bwili a, "Bah gâmti mih!" 31 Akisəkə Jisɔs ka nani tsə tsɛiŋ ka kaŋa wi dzaka i wi a, "Ɔ ɔɔ, mbum wa sɛiŋniki lə na bəh ŋga! Wɔ si məŋniki kɔm nə?" 32 Bɔ wi ka yaka liə i ŋgwuki mə, fiəkə yiwɔ ka kpichumi. 33 Bwa bu bə mbaŋ bə̀ bɔ nì kɔ i ŋgwuki mə ka nya ŋkɔksi i wi dzaka a, "Ŋkɔŋ, wɔ kɔ Waiŋ Nyɔ."

Jisɔs chuku mi num wi kpi wa wimu

1 Asi kaŋ yidɔkɔ ni tsə, Jisɔs fiəni tsə i Kafanaum. Bəni wɔkɔ a wi si num lɔ i dzu, 2 bɔ ka juŋniki dzəki i fɛiŋ bəduli, dzəh nì kɔkə fɛiŋ ka mi tɔm gvu na bəh i dzaka kifiəŋə wə. Wi ka bə́ fuku gia yi Nyɔ i bɔ. 3 Bəni bədɔkɔ bənaa ka dzəki bəh mi widɔkɔ i wi num bɔ buŋ wi i kimbuŋ wə, num wi kpi wa wimu. 4 Yi gaka bɔ i liə tsə bəh wi i Jisɔs wə kɔm bəni ni faaŋniki lə nalə. Bɔ ka yaka num i fwu wi juŋ bɛiŋ, tɔ kiyəə i di biə Jisɔs nì num. Si bɔ tɔ yakadəiŋ, ka shisi mi wiwɔ i kimbuŋ kə wi nì nɔki yɛiŋ wə. 5 Jisɔs yɛiŋ si bɔ jiə shɔm i wi wə, wi ka dzaka i mi wə wi nì kɔ num wi kpi wa wimu a, "Nsɛiŋ wuŋ, mih dalinya lɔ chu bia." 6 Bəni bədɔkɔ bə̀ bɔ nì laniki bənchi bə Nyɔ bɔ num fɛiŋ ka wɔkɔ yaka, ka shwiŋyiki i shɔm yibɔ wə, bikə a, 7 "Mi wələ dzakaki dəiŋ lə a? Wi dzɔki di bi Nyɔ. Akɔ ndə wə wi kɔ i dalinya chu a kɔbi a Nyɔ shəŋ a?" 8 Jisɔs ka kiə i shɔm yi wə gia yə bɔ ni kwakaki, ka bikə i bɔ a, "Mbɛiŋ biələ biŋkwaka kaŋaki i shɔ́m yimbɛiŋ wə lə kɔm nə a? 9 Yə yi bɔniki i dzaka i mi wələ kɔ yi naiŋ a? I dzaka a mih dalinya lɔ chu bi, ma a wi dzɔ̂ kimbuŋ ki wi tsə̂ki a? 10 Ayakalə, mih nəŋki i fə a mbɛiŋ kiə a mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi kaŋaki lə ŋga i fa kuku i dalinya chu." Ayaka wi ka dzaka i mi wə wi nì kpi wa wimu a, 11 "Mih dzakaki i wɔ, dzâ bɛiŋ wɔ dzɔ̂ kimbuŋ ka wɔ tsə̂ i wɔ dzu." 12 Wi dza bɛiŋ, ka dzɔ kimbuŋ ki ka buku, bəni bəchi tsɛiŋ wi. Ayaka bɔ tsɛiŋ lə, dzaka wɔm bɔ, bɔ ka tumki bikum bi Nyɔ, dzaka a, "Buku kɛiŋki ki yɛiŋ kə gia yidɔkɔ ka yələ."

Kpi yi Lasalus nsɛiŋ Jisɔs

1 Mi widɔkɔ nì kɔlə yɛli wi num Lasalus, wi dza yisi jwɛiŋ. Wi num mi i kwili wi Bɛtani wə, wi nì nɔki fɛiŋ bəh jɛ́mi yi Meli bəh Mata. 2 Meli wələ wə waiŋnih wi Lasalus nì gwɛiŋki lə, akɔ wə wi nì fiaŋsi gvu yi Bah bəh fiaŋsi bi tsɛŋə yindzɔŋni, ka sɔ bəh juŋ yi yifwu. 3 Si wi nì gwɛiŋki yakadəiŋ, jɛ́mi yi ka faaŋ ntum i Jisɔs a, "Bah, wə wi kɔ shɔm ya gwɛiŋki lə." 4 Si Jisɔs wɔkɔ ntum wiwɔ, ka dzaka a, "Jwɛiŋ yələ kɔkə yi kpi. Yi kɔ i chusi num kiŋkɔkni ki Nyɔ, ka Waiŋ Nyɔ ni kwati yɛli wimbum i yi wə."

5 Jisɔs nì kɔŋki lə Mata bəh waiŋnih wi Meli bəh Lasalus nalə. 6 Ayakalə, jɔbi wə wi nì wɔkɔ a Lasalus gwɛiŋki lə, wi chu nɔ baaŋ i di biə wi nì kɔ i kaŋ yifa wə. 7 Si yəmaka nì tsə, wi ka dzaka i bwa bu bə mbaŋ a, "Bukumbɛiŋ fîəni chû i Judea." 8 Bɔ ka bikə i wi a, "Labay, ntə akɔ a ŋgbu ŋgbu si Bəju ni nəŋki i tumyi wɔ bəh kitəh a wɔ kpî, wɔ bə́ chu nəŋ i fiəni tsə i fɛiŋ na?" 9 Jisɔs chukuli i bɔ a, "Ntə chɔkɔ kaŋaki mbiəŋə jwɔfi ntsɔ bəfa? Mi kabə nyaniki nshifɔkɔ, wi kɔkə i damti i biɛiŋ bɛiŋ, kɔm baiŋni bi mbi wələ baiŋki lə i wi. 10 Ayakalə, na ndə wə wi nyaniki nchɔkɔ, wi kɔlə i damti, kɔm wi kaŋaki kə baiŋni i wi."

11 Si wi dzaka yakadəiŋ, ka dzaka i bɔ a, "Nsɛiŋ wibukumbɛiŋ Lasalus gbɔ kinu. Ayakalə, mih ki tsəki lə fɛiŋ i yɔmsi wi i kinu kiwɔ wə." 12 Bwa bu bə mbaŋ ka dzaka i wi a, "Bah, yi kabə num a wi gbɔ kinu, ma wi ni bɔnih." 13 Jisɔs nì dzakaki num kɔm kpi yi Lasalus, ayakalə, bwa bu bə mbaŋ wɔkɔ yaka ka kwakaki a wi dzakaki kɔm kinu ŋkɔŋ. 14 Jisɔs ka fuku baiŋsi yi i bɔ a, "Lasalus kɔ num wi kpi lɔ. 15 Ayakalə, mih kɔ bəh kinsaŋli kɔm bə mbɛiŋ, a mih ni kɔkə fɛiŋ, ka mbɛiŋ ni jîə shɔm i mih. Ayakadəiŋ, bə tsə̂ bûku fɛiŋ." 16 Tɔmɔs wə bə nì bɔɔŋki yɛli wi widɔkɔ a Bimaŋsi, ka dzaka i bwa bə mbaŋ bədɔkɔ bə̀ a, "Bukumbɛiŋ tsə̂ tə ka bukumbɛiŋ ni kpî bəh wi."

Jisɔs bwili Lasalus i kpi wə

17 Jisɔs tsə buku fɛiŋ, ka wɔkɔ a Lasalus kɔ num wi nɔ lɔ i jum kintəəŋ kaŋ yina. 18 Bɛtani wələ nì kɔ ka bəmay bəfa i kɔmsi tsə i Jɛlusalɛm. 19 Bəju bəduli nì dzə i Mata bəh Meli i kwasi nshɛiŋ bəh bɔ kɔm kpi yi waiŋnih wibɔ. 20 Jɔbi wə Mata nì wɔkɔ a Jisɔs si dzə wə, wi ka buku tsə a bɔ wi baŋsi, ayakalə Meli baaŋ dzu. 21 Mata tsə dzaka i Jisɔs a, "Bah, a ni kɔ a wɔ numki fa, ma waiŋnih wuŋ ni ka kpi dəkə. 22 Ayakalə, mih kiəki lə a i liə, na finə wɔ bikə i Nyɔ wi ni nya i wɔ." 23 Jisɔs dzaka i wi a, "Waiŋnih wa ni fiəni dza lə i kpi wə." 24 Mata ka dzaka i wi a, "Mih kiəki lə a wi bi fiəni dza lə i chɔkɔ bi gɔksini biə bəni bi dzaki i kpi wə." 25 Jisɔs dzaka i wi a, "Akɔ mih wə mih bwiliki bəni i kpi wə, a num mih wə mih nyaki nɔni. Mi wə wi jiə shɔm yi i mih bi baaŋ lə wiwɔm, kɔŋ yi numki a wi kpi, 26 ayaka na ndə wə wi kɛiŋki wiwɔm ka jiə shɔm yi i mih, bi kpi kə. Wɔ bum alə yakadəiŋ a?" 27 Wi bum a, "Aaŋ Bah, mih bum a wɔ kɔ Kimbwili wə Nyɔ nì kaka. Wɔ kɔ Waiŋ Nyɔ wə wi nì kaŋaki i bi dzə fa mbi wələ wə."

28 Si Mata dzaka yakadəiŋ, ka tsə bɔɔŋ Meli waiŋnih wi, dzaka i wi a kuku kuku a, "Mi wi lanini si num lɔ fa, ayaka wi bɔɔŋki wɔ." 29 Si Meli wɔkɔ yakadəiŋ, ka saka dza bɛiŋ i tsə yɛiŋ wi. 30 A nì kɔ maka Jisɔs dzə liə i kwili wiwɔ wə. Wi nì kɛiŋki a di biə Mata ni tsə yɛiŋ wi. 31 Bəju bə̀ bɔ nì kɔ bəh Meli i dzu kwasi nshɛiŋ bəh wi, ka yɛiŋ si wi saka dza bɛiŋ buku biŋ, bɔ ka biəliki wi kwaka a wi tsəki i jum bɛiŋ i tsə dəki fɛiŋ.

32 Jɔbi wə Meli nì tsə buku i di biə Jisɔs ni kɔ, yɛiŋ wi, ka gbɔ i gvu yi wə dzaka a, "Bah, a ni kɔ a wɔ numki fa, ma waiŋnih wuŋ ni ka kpi dəkə." 33 Si Jisɔs yɛiŋ si wi dəki, bəh Bəju bə̀ bɔ nì biəli wi bɔŋ də tə, gia yiwɔ nya ŋgəkə i shɔm yi wə nalə, gwu kpi wi nalə. 34 Wi ka bikə a, "Mbɛiŋ ləə faiŋ wi a?" Bɔ dzaka i wi a, "Bah, dzə yɛiŋ." 35 Jisɔs də. 36 Bəju yɛiŋ yakadəiŋ ka dzaka a, "Mbɛiŋ yɛ̂iŋ si wi ni kɔŋki wi." 37 Ayakalə, bɔ bədɔkɔ dzaka lɔ a, "Ntə wələ kɔ wi wə wi nì wɛli dzə́kəh yi kimfəkə a? Kɔm nə wə wi ni ka yɛlih fwu wi mi wələ i kpi wə a?"

38 Shɔm chu nəŋni Jisɔs na bəh ŋga. Wi dza tsə buku i jum bɛiŋ. Jum yələ nì kɔ num taa wə bə nì baŋ dzaka kiwɔ bəh təh wimbum. 39 Jisɔs dzaka a, "Mbɛiŋ gîŋsi təh wə." Mata jɛmi yi mi wi kpili dzaka i Jisɔs a, "Bah, i liə ni numki num wi si fwuli lɔ. I liə si num lɔ kaŋ yina si wi ni kpi." 40 Jisɔs bikə i wi a, "Mih si dzaka alə i wɔ, a wɔ ka jiə shɔm ya i mih, ma wɔ ni yɛiŋ mbum biə bi kɔ bi Nyɔ a?" 41 Ayakadəiŋ, bɔ ka giŋsi təh wiwɔ. Jisɔs giŋsi dzə́kəh yi i bɛiŋ ka dzaka a, "Ba wuŋ, mih nyaki kiyɔŋni i wɔ si wɔ wɔkɔ ntsa wuŋ. 42 Mih kiəki lə na bindzɔŋ a wɔ si wɔkɔ lə ntsa wuŋ i jɔbi wichi wə. Ayakalə, mih dzakaki yələ kɔm bəni bələ bɔ kɔ fa, ka bɔ bûm a, a faaŋ wɔ mih." 43 Si wi dzaka yakadəiŋ, ka wam bəh ja yiləkəli a, "Lasalus, bûku!" 44 Ayaka mi wi kpili wiwɔ dza buku dzə, kaŋ yi bəh gvu yi num bə lim bəh kinchumni ki mbuŋ, lim tə shi bi bəh kinchumni ki mbuŋ. Jisɔs ka dzaka i bɔ a, "Mbɛiŋ shwâ wi, mbɛiŋ bêe wi tsə̂ki."