10 Milagres de Jesus na Bíblia: Lista com versículos e explicação
Os milagres de Jesus são muito mais do que demonstrações de poder sobrenatural; eles são sinais que confirmam sua divindade e missão. Ao longo dos Evangelhos, vemos Cristo curando enfermos, dominando a natureza e vencendo a morte.
Neste guia, selecionamos 10 milagres de Jesus na Bíblia, organizados com referências e uma breve explicação sobre o impacto espiritual de cada um deles.
Os principais milagres de Jesus nos Evangelhos
1. Transformação da Água em Vinho
Referência: João 2:1-11
Explicação: Ocorreu nas Bodas de Caná. Sendo o seu primeiro milagre público, Jesus demonstrou autoridade sobre a matéria e a natureza, revelando sua glória aos discípulos e abençoando a instituição da família.
Abav ani Kana
Ko trito đive sasa abav ano gav savo akhardol Kana ani Galileja. Gothe sasa thaj e Isusesi dej. Ko abav sesa akharde o Isus thaj lese sikade. Kana ni ačhili mol, e Isusesi dej vaćarda lese: "Naj len mol."
O Isus vaćarda laće: "So isi man golesa, džuvlije? Mingro vreme vadži ni avilo."
Lesi dej vaćarda e slugenđe: "Ćeren sa so vaćarol tumenđe!"
Gothe sesa šov bare barale khore. E Jevrejenđe sesa gola khore baše jevrejska adetura e thodimase thaj ane dži jekh khoro šajine te ačhol ohtovardeš (80) dži ke šelubiš (120) litra paj.
O Isus vaćarda e slugenđe: "Pheren e khore pajesa!" Gija pherde len dži upre.
Pale gova vaćarda lenđe: "Akana len thaj inđaren e glavnone trpezarese." Von ćerde gija.
O trpezari pilja o paj savo ćerdilo mol. Vov ni džanglja kotar si, al e sluge so ande gova paj džanglje. Tegani akharda o trpezari e mladoženja thaj vaćarda lese: "Sa e manuša angleder anen i lačhi mol ko abav, a kana e gostura maton, anol i bilačhi mol. Al tu garadan i lačhi mol dži akana."
Gija, ani Kana i Galilejsko, ćerda o Isus piro angluno čudesno znako thaj sikada pi slava thaj lese sikade pačaje ane leste.
2. Cura do cego de nascença
Referência: João 9:1-12
Explicação: Jesus usa lodo para curar um homem que nunca havia enxergado. Este milagre prova que Ele é a Luz do Mundo e tem poder para restaurar o que nasceu com defeito.
O Isus sastarol e kore manuše
Dži kaj o Isus nakhlo, dikhlja jekhe manuše savo sasa koro taro leso bijandipe.
Lese sikade pučlje le: "Rabbi! Ko ćerda greh pa bijandilo koro? Vov, il leso dad il lesi dej?"
O Isus vaćarda: "Naj koro golese so grešisada vov, il leso dad il lesi dej. Bijandilo koro te dićhol pe e Devlesi zor pe leste. A dok si đive, amen mora te ćera e buća Kolese savo bičhalda man. Ka perol i rat, kana khoni našti ćerol bući. Dok sem ko sveto, me sem svetlo e svetoso."
Kana vaćarda kava, čhungarda ki phuv thaj ćerda taro čhungaripe čik, thaj makhlja e čikasa e korese jakha.
Thaj vaćarda lese: "Dža thov tut ani banja Siloam." (Siloam značil "Bičhaldo".)
Gija kova manuš đelo thaj thoda pe thaj irisajlo ćhere dikhljindoj.
A lese komšije thaj kola save dikhlje le angleder sar prosila, vaćarde: "Naj li kava savo bešola pašo drom thaj prosila?"
Nesave vaćarde: "Va, vov si."
Al avera: "Naj, samo ličil pe leste."
A vov korkoro phenda: "Me sem gova manuš."
Tegani pučlje le: "Sar putajle ćire jakha thaj akana dićhe?"
Vov vaćarda lenđe: "Manuš savo akhardol Isus, ćerda tari phuv čik, makhlja mingre jakha thaj vaćarda: ‘Dža ani banja Siloam thaj thov tut.’ Gija đeljem thaj thodem ma, thaj lijem te dikhav."
Von pučlje le: "Kaj si vov?"
Vov phenda: "Ni džanav."
3. Multiplicação dos pães e peixes
Referência: Mateus 14:13-21
Explicação: Com apenas cinco pães e dois peixes, Jesus alimentou mais de 5 mil homens. Este sinal revela Cristo como o Pão da Vida, aquele que supre todas as nossas necessidades.
O Isus parvarol pobut tare pandž milje dženen
Kana šunda o Isus so sasa e Jovanesa e Krstiteljesa, đelo gothar čamcosa ko pusto than, te bi avola korkoro. Thaj kana gova šunde e manuša, đele pale leste phirindoj tare forura. Kana o Isus iklilo andaro čamco, dikhlja bute manušen, pelo lese žal lenđe thaj sastarda lenđe nasvalen.
Angli rat avile lese sikade thaj vaćarde lese: "Kava si pusto than, a akana si kasno. Mukh e manušen, nek džan ane gava te ćinen pese xamase!"
A o Isus vaćarda lenđe: "Ni trubun te džan. Den len tumen te xan!"
A von vaćarde lese: "Akate isi amen samo pandž mangre thaj duj mačhe!"
A vov vaćarda lenđe: "Anen manđe gova akari!" Thaj e manušenđe vaćarda te bešen ki čar.
Lija kola pandž mangre thaj e duj mačhe, dikhlja ano nebo, zahvalisada e Devlese bašo xape thaj phaglja o mangro. Tegani o Isus dija len e mangre a e sikade ulade e manušenđe te xan. Savore xalje thaj čalile. A pale gova e sikade ćidije dešuduj (12) korpe pherde kotora so ačhile. A kola so xalje sesa pandž milje (5 000) manuša, a gothe ni sesa đinde e romnja thaj e čhavore.
4. Jesus acalma a tempestade
Referência: Marcos 4:35-41
Explicação: Com uma ordem, o vento e o mar se aquietam. O milagre ensina sobre a paz que excede o entendimento e a autoridade do Messias sobre a criação.
O Isus ačhavol i balval
Gova đive, kana peli i rat, o Isus vaćarda pe sikadenđe: "Ka nakha ki aver rig e jezerosi."
Gija mukhlje e manušen. E sikade čhute pe ano čamco kaj o Isus već sasa. Pale lende sesa i avera čamcura.
Tegani avili zurali balval thaj e talasura čalade ano čamco, gijate da o čamco lija te pherdol paj. A o Isus suta ki paluni rig e čamcosi ko šerand.
Džungade le thaj vaćarde lese: "Učitelju! Tuće sa jekh kaj amen ka tasiva?"
O Isus uštilo thaj vaćarda pozurale e balvaljaće thaj naredisada e pajese: "Ačh, smiri tut!"
I balval ačhili thaj khanči ni šundilo.
Thaj pučlja pe sikaden: "Sose gaći daraljen? Vadži li naj tumen pačajipe?"
Dolda len bari dar thaj jekh averese vaćarde: "Ko si kava, kaj i balval thaj o more šunen le?"
5. Cura da mulher com fluxo de sangue
Referência: Marcos 5:25-34
Explicação: Uma cura que aconteceu pelo toque da fé. Jesus mostra que está atento ao sofrimento individual e que a fé é o canal para receber o milagre.
A gothe sasa nesavi džuvli, savi sasa nasvali dešuduj (12) berš taro thavdipe o rat. Voj but patisada thaj trošisada sa so sasa la tare lekara, al khanči ni pomognisade la thaj sasa laće sa po bilačhe. Kana šunda taro Isus, nakhli palal tare lese dume maškar gola but manuša thaj dolda le tare leso ogrtači. Golese so vaćarda ane peste: "Samo te dolav man pe lese šeja, ka sastivav!" Thaj sigate ačhilo latar te thavdol o rat thaj osetisada ane po telo kaj sastili taro piro pharo nasvalipe.
Tari jekh drom o Isus džanglja kaj i zor iklili lestar. Irisajlo premal e manuša thaj pučlja: "Ko dolda pe tare me šeja?"
E sikade phende lese: "Tu dićhe kaj gaći manuša ćićiden amen, a tu puče ko doldape pe tute?"
A o Isus dićhola trujal peste te araćhol kola savi ćerda gova. A i džuvli darajli thaj izdraja, golese so džanglja so sasa, gija avili thaj peli mujesa premali phuv angle leste thaj vaćarda lese sa o čačipe.
O Isus vaćarda laće: "Ćo pačajipe sastarda tut, mi čhej. Dža ano mir thaj av sasti taro ćiro pharo nasvalipe."
6. Libertação do endemoninhado Gadareno
Referência: Marcos 5:1-20
Explicação: Jesus liberta um homem dominado por uma legião de espíritos. É a prova clara de sua autoridade absoluta sobre o reino das trevas.
O Isus ikalda e bilačhe duxuren taro manuš
O Isus thaj lese sikade avile ki aver rig e jezerosi paši Gerasinsko phuv. Kana iklilo o Isus taro čamco, sigate avilo premal leste andare limora manuš kas sasa bilačho duxo. Kava manuš bešola ane limora thaj khoni naštine te phandol le ni sinđirencar. But droma sasa phanglo sastrnencar thaj sinđirencar, al vov phaglja e sastrna thaj čhinola e sinđira. Khoni naštine te smiril le. Bizo ačhipe, đive thaj rat, o manuš ane kaste sasa o bilačho duxo, phirola maškare limora thaj ane bregura dola vika thaj čalavola pe barencar.
Kana odural dikhlja e Isuse, prastija thaj pelo angle leste ke pe koča. Dija vika andare sa o glaso: "So manđe mandar, Isuse Čhaveja Embare Devleso? Xav tu sovli e Devlesa te ma muči man!"
Golese so o Isus angleder phenda lese: "Iklji andar kava manuš, bilačheja duxona!"
O Isus pučlja le: "Sar si ćo alav?"
O manuš vaćarda lese: "Mo alav si Legion, golese so sam but, sar vojska."
Thaj but molisada e Isuse te ma bičhalol e bilačhe duxuren avral tare kaja phuv.
A gothe, ko brego, xana čar pherdo bale. Gija e bilačhe duxura molisade e Isuse: "Bičhal amen te dža ane kala bale."
Thaj o Isus mukhlja len. E bilačhe duxura iklile taro manuš thaj dije ane bale. Sigate e bale lije te našen taro brego ano more. Gothe sesa paše duj milje (2 000) bale thaj sa tasile. E manuša save arakhlje e balen, našle thaj kalestar vaćarde ano foro thaj ane pašutne thana. Gija e manuša avile te dićhen so sasa. Kana avile pašo Isus, dikhlje e manuše ane kaste sasa i vojska e bilačhe duxurencar sar bešol urado thaj saste gođasa. Gova darada len. Kala save dikhlje sa gova vaćarde sa so sasa e manušesa ane kaste sesa e bilačhe duxura thaj so sasa e balencar. E manuša lije te molin e Isuse te džal andari lenđi phuv.
Kana đelo o Isus ano čamco, molisada le kova manuš ane kaste sesa e bilačhe duxura te šaj džal lesa. O Isus ni mukhlja le, al vaćarda lese: "Dža ćhere thaj vaćar ćirenđe so sasa tusa thaj so ćerda tuće o Gospod i kobor sasa milostivno tuće."
Gija o manuš đelo thaj lija te vaćarol ano Dekapolis so ćerda lese o Isus. Thaj savore divisajle.
7. Ressurreição da filha de Jairo
Referência: Marcos 5:21-43
Explicação: Jesus demonstra que a morte para Ele é como o sono. Ele restaura a vida de uma criança, trazendo esperança para uma família desesperada.
O Isus vazdija tare mule e čhejora em sastarda e nasvale džuvlja
Kana o Isus đelo e čamcosa ki aver rig e jezerosi, ćidije pe but manuša paše leste.
Dži kaj ačhilo pašo jezero, avilo jekh starešina tari sinagoga, kaso alav sasa Jair. Kana dikhlja e Isuse, pelo ke pe koča mujesa premali phuv angle leste thaj but molisada le: "Mi mangli čhejori si dži o meripe. Moliv tut, av thaj čhuv će vasta pe late, te sastol thaj te živil."
Gija o Isus đelo lesa, a pale leste đele i but manuša thaj ćićidije le.
A gothe sasa nesavi džuvli, savi sasa nasvali dešuduj (12) berš taro thavdipe o rat. Voj but patisada thaj trošisada sa so sasa la tare lekara, al khanči ni pomognisade la thaj sasa laće sa po bilačhe. Kana šunda taro Isus, nakhli palal tare lese dume maškar gola but manuša thaj dolda le tare leso ogrtači. Golese so vaćarda ane peste: "Samo te dolav man pe lese šeja, ka sastivav!" Thaj sigate ačhilo latar te thavdol o rat thaj osetisada ane po telo kaj sastili taro piro pharo nasvalipe.
Tari jekh drom o Isus džanglja kaj i zor iklili lestar. Irisajlo premal e manuša thaj pučlja: "Ko dolda pe tare me šeja?"
E sikade phende lese: "Tu dićhe kaj gaći manuša ćićiden amen, a tu puče ko doldape pe tute?"
A o Isus dićhola trujal peste te araćhol kola savi ćerda gova. A i džuvli darajli thaj izdraja, golese so džanglja so sasa, gija avili thaj peli mujesa premali phuv angle leste thaj vaćarda lese sa o čačipe.
O Isus vaćarda laće: "Ćo pačajipe sastarda tut, mi čhej. Dža ano mir thaj av sasti taro ćiro pharo nasvalipe."
Thaj kana vadži vaćarola o Isus, avile nesave manuša andaro ćher e Jaireso savo sasa starešina ani sinagoga thaj vaćarda lese: "Jaire, ći čhej muli! Sose vadži muči e učitelje?"
Al o Isus ni dija pažnja ke kala lafura thaj vaćarda e Jairese: "Ma dara! Samo pača!" Ni dija khoni te džal lesa samo o Petar, o Jakov thaj o Jovane, e Jakoveso phral.
Kana resle ko ćher e Jaireso savo sasa starešina ani sinagoga, o Isus dikhlja kaj but manuša gothe roven thaj but den vika. Dija ano ćher thaj pučlja len: "Sose den vika thaj roven? I čhej ni muli, nego sovol!"
Von lije te asan lese. Al vov ikalda len savoren avri, lija e dade e čhejaće thaj laće da thaj e trine sikaden save sesa lesa thaj đele andre ani soba kaj pašljola i čhej.
Vov lija e čhejako va thaj vaćarda laće: "Talita, kum!" (So značil: "Čhejorije, tuće vaćarav, ušti!").
I čhejori sigate uštili thaj lija te phirol. Sasa la dešuduj (12) berš. Savore sesa začudime so dikhlje kava čudo. Al o Isus strogo naredisada lenđe, ma te vaćaren khanikase kava thaj vaćarda te den e čhejora te xal.
8. Jesus anda sobre as águas
Referência: Mateus 14:22-33
Explicação: Ao caminhar sobre o Mar da Galileia, Jesus mostra que não está sujeito às leis da física. O episódio também serve para tratar a fé e a dúvida no coração de Pedro.
O Isus phirol po paj
Pale gova sigate, terisada o Isus pe sikaden te den ano čamco thaj te džan angle leste ki aver rig e jezerosi, dži kaj vov mućhol e manušen te džan pe dromesa. Kana mukhlja e manušen, uštilo ko brego te avol korkoro te molil pe. Thaj ki rat gothe sasa korkoro. A o čamco e sikadencar sasa dur tari obala thaj e talasura čalade ano čamco, golese so premal leste phurdija bari balval.
A maškare trin em šov o sato sabalje, đelo o Isus premal lende phirindoj po paj. Thaj kana dikhlje e sikade sar phirol po jezero premal lende, darajle thaj vaćarde: "Gova si omaja!" Darajle thaj lije te den vika.
A o Isus sigate phenda lenđe: "Šukar si! Me sem, ma daran!"
A o Petar vaćarda lese: "Gospode! Ako san tu, vaćar manđe te phirav po paj!"
A o Isus vaćarda lese: "Phir!" O Petar iklilo taro čamco thaj phirda po paj thaj đelo premalo Isus.
Al kana dikhlja i bari balval, darajlo thaj lija te properol ano paj thaj dija vika: "Gospode, pomoži manđe!"
Thaj sigate o Isus pružisada po va te dolol e Petre thaj vaćarda lese: "Sose gaći zala pača, sose sumnjisadan?"
Thaj kana dije ano čamco, i balval ačhili.
Kola save sesa ano čamco, pele ke pe koča thaj vaćarde: "Čače tu san o Čhavo e Devleso!"
9. Cura do paralítico
Referência: Marcos 2:1-12
Explicação: Jesus cura o corpo, mas primeiro perdoa os pecados. Este milagre estabelece que sua missão principal é a reconciliação espiritual do homem com Deus.
O Isus sastarol manuše savo naštine te phirol
Nekobor đive pale kava o Isus irisajlo ano Kafarnaum thaj šundilo kaj si ćhere. A ćidije pe gothe pherdo džene thaj ni sasa than čak ni ke vudara te ačhol pe. A vov vaćarola lenđe o Lafi e Devleso.
Tegani avile nesave štar džene thaj ande e manuše savo naštine te phirol. Golese so gothe sesa but manuša a von naštine te aven dži o Isus, ćerde rupa ko tavano upreder e Isuseso šoro thaj mukhlje tele e manuše sa lese thanesa kaj pašljola.
Kana o Isus dikhlja lengo pačajipe, vaćarda e nasvalese: "Čhaveja mingreja, oprostime si će grehura!"
Gothe bešena nesave učitelja tare Mojsijaso zakon thaj ane peste pučlje pe: "So kava vaćarol? Hulil po Dol? Ko šaj oprostil e grehura sem jekh Dol?"
O Isus sigate pe duxosa haljarda so von ane peste dije gođi thaj vaćarda lenđe: "Sose gija den gođi ane tumare ile? So si polokho? Te phenol pe kolese savo našti phirol: ‘Oprostime si ćire grehura’, il te phenol pe ‘Ušti, le ćiro than e pašljimaso thaj phir’? Al te džanen kaj me, o Čhavo e manušeso, isi man vlast ki phuv te oprostiv e grehura." Gija o Isus phenda e manušese so naštine phirol: "Tuće vaćarav! Ušti, le ćo than kaj pašljiljan thaj dža ćhere."
Gova manuš uštilo, sigate lija po than kaj pašlilo thaj iklilo avri angle jakha savorenđe.
Savore divisajle, slavisade e Devle thaj vaćarde: "Ni dikhljam dži akana gija khanči!"
10. Ressurreição de Lázaro
Referência: João 11:1-44
Explicação: O milagre mais impactante antes da crucificação. Ao ressuscitar alguém morto há quatro dias, Jesus declara: "Eu sou a ressurreição e a vida".
E Lazareso meripe
Nesavo manuš savo akhardola Lazar sasa nasvalo. Vov sasa tari Vitanija, taro gav kaj bešle i Marija thaj laći phen i Marta. (I Marija si koja savi ka čhorol o miris po Gospod thaj ka kosol lese pingre pe balencar. Lako phral o Lazar sasa nasvalo.)
E pheja golese bičhalde palo Isus vaćarindoj: "Gospode! Ćiro manglo amal si nasvalo."
Kana o Isus gova šunda, phenda: "Kava nasvalipe ni ka anol meripe, već slava e Devlese, te bi prekal kava nasvalipe proslavila pe o Čhavo e Devleso."
O Isus manglja e Marta thaj laće pheja e Marija thaj e Lazare. Gija, kana šunda bašo nasvalipe e Lazareso, ačhilo vadži duj đive odori kaj sasa, thaj pale gova vaćarda pe sikadenđe: "Ajde te dža palem ani Judeja!"
E sikade phende lese: "Rabbi! Okova đive e jevrejska šorutne manglje te mudaren tut barencar, a tu palem manđe odori te dža?"
O Isus vaćarda: "Dal o đive naj le dešuduj (12) satura? Ko phirol ko đive, našti perol, golese so dićhol o svetlo kale svetoso. Al ko džal ki rat, perol, golese so naj videlo ane leste."
Kava vaćarda thaj vadži phenda: "O Lazar, amaro amal zasuta, a me džav te džungavav le."
Tegani phende lese e sikade: "Gospode! Te zasuta, ka sastol!"
Al o Isus vaćarda bašo meripe e Lazareso, a von dije gođi kaj o Lazar čače sovol.
Tegani o Isus putarde vaćarda lenđe: "O Lazar mulo. Zbog tumende raduji man so ni sema odori, te bi šaj pačana. Al, ajde ka dža ke leste."
Tegani o Tomo, savo akhardola Bliznako, phenda avere sikadenđe: "Ajde te dža i amen te mera lesa."
O Isus si uštipe tare mule thaj džuvdipe
Kana o Isus avilo odori, dodžanglja kaj čhute e Lazare ano limori angleder štar đive. I Vitanija sasa pašo Jerusalim paše trin kilometra. Tegani gothar but Jevreja avile ki Marta thaj ki Marija te kovljaren i dukh pale lengo phral. Kana i Marta šunda so o Isus avilo, iklili angle leste, a i Marija ačhili ćhere.
I Marta vaćarda e Isusese: "Gospode! Te avesa kate, ne bi merola mingro phral! Al me i akana džanav kaj sa so ka rode taro Dol, ka dol tut!"
O Isus vaćarda laće: "Ćiro phral ka uštol tare mule."
I Marta phenda lese: "Džanav kaj ka uštol tare mule kana savore ka ušten, ano poslednjo đive."
O Isus vaćarda laće: "Me sem uštipe tare mule thaj džuvdipe. Ko pačal ane mande, i te mulo, ka avol džuvdo. Dži jekh savo si džuvdo thaj pačal ane mande, nikad ni ka merol. Pača li ane kava, Marto?"
Voj phenda lese: "Va, Gospode! Me pačav kaj tu san o Hrist, o Čhavo e Devleso, savo trubuja te avol ki phuv."
Kana kava vaćarda, đeli te akharol pe pheja thaj po zala vaćarda laće: "O učitelji avilo thaj manđol te dićhol tut." Kana i Marija gova šunda, uštili sigate thaj đeli ke leste. O Isus vadži ni sasa ano gav, nego vadži sasa ko than kaj reslja le i Marta. Kana e Jevreja save sesa e Marijasa ano ćher thaj kovljarde lenđi dukh, dikhlje kaj i Marija sigate uštili thaj iklili avral, i von đele pale late golese so dije gođi kaj džal ko limori te rovol odoringate.
Kana i Marija resli ko than kaj sasa o Isus thaj dikhlja le, peli angle lese pingre thaj vaćarda lese: "Gospode! Te avesa kate, ne bi merola mingro phral!"
Kana o Isus dikhlja kaj i Marija lija te rovol thaj kaj roven i e Jevreja save avile lasa, but potresisajlo ano duxo thaj žal sasa lese. O Isus pučlja: "Kaj čhuten le?"
Vaćarde lese: "Gospode, av te dićhe."
A o Isus lija te rovol.
Tegani e Jevreja phende: "Dikh kobor manglja le!"
Al nesave lendar vaćarde: "Naštine li kava savo putarda e jakha e korese, te ćerol kava manuš te ni merol?"
O Isus vazdol e Lazare tare mule
O Isus tegani palem potresisajlo thaj đelo ko limori. Gova sasa pećina kaso ulaz phanglje bare baresa.
O Isus phenda: "Crden o bar!"
I Marta, i phen koleso so mulo, vaćarda lese: "Gospode! Vov već khandol, golese so nakhle štar đive sar mulo."
Tegani o Isus vaćarda laće: "Na li phendem tuće kaj ka dićhe i slava e Devlesi te pačajan?"
Sigate crdije o bar. Tegani o Isus vazdija pe jakha upre premalo nebo thaj phenda: "Dade! Hvala tuće so šundan man. Me džanav kaj uvek šune man, al kava vaćardem zbog e manuša save ačhen kate, te pačan kaj tu bičhaldan man."
Kana phenda kava, dija vika andare sa o glaso: "Lazare, iklji avri!" Thaj iklilo o mulo. Lese vasta thaj lese pingre sesa paćarde čaršafesa thaj leso muj sasa phanglo kotoresa.
O Isus vaćarda lenđe: "Putren le thaj mućhen le te džal!"
Conclusão
Os milagres de Jesus revelam sua autoridade sobre a natureza, as enfermidades, o mundo espiritual e até a morte. Eles não são apenas demonstrações de poder, mas sinais que apontam para sua identidade e missão.
Ao estudar esses milagres, é possível compreender melhor o papel de Jesus e a mensagem central do Evangelho.
Se este conteúdo ajudou você a entender os milagres de Jesus na Bíblia, compartilhe este artigo para que mais pessoas também conheçam esses ensinamentos.