10 Milagres de Jesus na Bíblia: Lista com versículos e explicação

Amazenyi go obweenga omu muzihwa gwa Kána

1 Kábyaabeele byaáhiíngwiile ebilo bibili, hakaba heena amazenyi go obweenga omu muzihwa gwa Kána, omu nsi ya Galiláaya. Ahali obwo bweenga, nyina Yeézu náwe akaba aliho. 2 Yeézu na abaheémba boómwe nábo bakaba balalikilwe ahali obwo bweenga. 3 Obuchilo abazenyi bakaba baánywiile evíini*. yóona, nyina Yeézu yaámugaambila aáti, "Baáhwéelwa evíini."* 4 Yeézu yaámugalulila aáti, "Máaha, ha bwaáchi noongaambila oótyo? Omwáanya gwo kukola emilimo yaanze gucháali kuhika." 5 Niho nyina yaábagaambila abahálila aáti, "Choóna chóona éecho alaabalagila, muchikole."

6 Mbwéenu, zikaba ziliho ensúha mukáaga za améenzi éezo zikakoleswa amabáale. Abayahudi bakaba bazitamo améenzi habwo kweéyeza kwiingana no obuteéka bwáabo. Buli nsúha ekaba neeyizula nke endeengo ya amadebe ataanu nali mukáaga. 7 Niho Yeézu yaábagaambila abahálila aáti, "Mwiizuze améenzi omu nsúha ezo." Nábo baáziizuza kuhicha aha lugulu. 8 Niho, Yeézu yaábalagila aáti, "Mbwéenu, mutáhe améenzi ago, muze kumuha mukúlu wa amazenyi." Nábo baákola bátyo. 9 Mukúlu wa amazenyi yaáloza améenzi ago, áago gakaba gaáhiindukile kuba evíini. Talasoombookilwe áaho ekaluga ezo víini, náho abahálila áabo abatahile améenzi omu nsúha ezo bakamanya. Niho ogwo mukúlu wa amazenyi yaámweeta chisweéla. 10 Obuchilo yeezile, mukúlu wa amazenyi yaámugaambila aáti, "Buli akola amazenyi ataándika kubaha abazenyi evíini éezo eli nduunzi. Niho, obuchilo abo bazenyi kábalaaba baánywiile no kuhikwa, niho eloonzwa evíini éezo eloongolweele. Náho íiwe waáléeta evíini éezo eli nduunzi aha muhélo."

11 Yeézu akakola oluméenko óolu lwa mbele omu muzihwa gwa Kána omu nsi ya Galiláaya. Habwo oluméenko olwo akoóleka ikuzo lyoómwe, na abaheémba boómwe baámwiíkiliza.

Yeézu naachíza omuhume

1 Echilo chimo, obuchilo Yeézu akaba naalibata omu muháanda, yaábona omuuntu oómo óogwo akazaalwa ali omuhume. 2 Abaheémba boómwe baámubúuza báti, "Mweégesa, omuuntu ogu akazaalwa ali omuhume habwe ebiheno byo oóha? Byo omuuntu ogu weényini, nali bya abazéele boómwe?" 3 Yeézu yaábagalulila aáti, "Óogu talabeele omuhume habwe ebiheno byoómwe, nali ebiheno bya abazéele boómwe. Náho akazaalwa ali omuhume, kuba obuzizi bwa Múungu bubone kumanyiswa omu baantu kulabila obulami bwoómwe. 4 Nitweendélwa kukola emilimo ya Múungu óogwo akaansiíndika, obuchilo óobu hacháali ni nyemisana. Ensiimbaazi neeyiza kwiiza, áaho tulaaleka kuhicha kukola emilimo ezo. 5 Obuchilo óobwo nchili omu nsi ezi, íinye ndi omwaanga omu baantu be éensi ezi."

6 Obuchilo Yeézu yaámazile kugaamba ago magaambo, yaáchweela amachwaánta ahi itaka, yaábúumba olutome na amachwaánta, olwo lutome yaálusiiga aha méeso go ogwo omuhume. 7 Niho yaámugaambila ogwo omuhume aáti, "Zeénda onáabe omu iláambo lya Siloamu." Siloamu, ensoonga yaáho no "Óogwo asiindikilwe." Niho ogwo omuhume yaázeenda, yaánaaba obuso, yaásuba omúka yoómwe naahweéza kuzima.

8 Mbwéenu, batúuzi boómwe na abáandi abaabeele baalamanyiile kumubona ali omu kusabiliza, beébuuza báti, "Ngási, ogu muuntu tíwe oliinya óogwo akaba asiiba ayikeele no kusabiliza?" 9 Abáandi baágaamba báti, "Niwe." Abáandi baágaamba báti, "Ti weényini, náho naasusana náwe bwooli." Náho weényini nyini yaábasoomboolela aáti, "Na amazima, niwe íinye." 10 Niho baámubúuza báti, "Kábilaaba amazima niwe íiwe, ni bitaho améeso gaawe gaáhicha kuhwéeza?" 11 Yaábagalulila aáti, "Omuuntu óogwo alikwéetwa Yeézu, akachwéela amachwaánta omu itaka, yaálubúumba, olwo lutome yalusiiga aha méeso gaanze. Mala yaángaambila nka nikwo, ‘Zeénda onáabe omu iláambo lya Siloamu.’ Mbwéenu mba naázeenda, naánaaba, naábonesa kuhweeza." 12 Boónyini baámubúuza báti, "Ngási, ogwo muuntu ali nkáhi?" Náwe yaábagalulila aáti, "Íinye tiínkumanya."

Yeézu naaliísa abaantu ebihuumbi bitaanu (5,000) no obusáago

13 Ahonyini, Yeézu káyaahuliize ago, yaalugáyo kuliinya, yaálaba omu bwáato, yaáza bweeseléke omu mwáanya ogutalimo abaantu. Náho obuchilo ebipípi bya abaantu byaahuliize ahaantu áaho akaba naazeénda, baaluga omu maboma gáabo, baábalama lwa amagulu kumukulaatila Yeézu. 14 Náwe káyaahikile, yaábona embága mpaango ya abaantu, yaábaganyila, yaáchiza abalwéele. 15 Izóoba kalyaaheenzile omukóno, abaheémba boómwe beeza hali weényini nibagaámba báti, "Aha tuli no omu chitúuntu ne ensiimbaazi yeéliliza. Obalage abaantu aba beezeéndele omu mitúulo beégulile ebyookulya." 16 Yeézu yaábagalulila aáti, "Batwaálweyo chi? Íimwe, nimubahe ebyookulya." 17 Nábo baámusubiza báti, "Titwíina chi twiinácho! Náho twiinayo emikaate itaanu ne eénfwi ibili zoónka." 18 Yeézu yaábagaambila aáti, "Nimubiindeétele aha." 19 Mbwéenu, yaálagila ebipípi ebyo bya abaantu beekale ahaansi, aha mwaalilo gwo obunyaansi. Yaáyanaankula emikaate itaanu ezo ne eénfwi ezo ibili, yaálalamila omu igulu, yaámusiima Múungu. Niho yaázimenyula, yaáziha abaheémba boómwe emikaate hamo ne eénfwi, nábo baábaheéleza ebipípi éebyo bya abaantu. 20 Abaantu bóona baálya, baáhaaga. Niho, abaheémba boómwe baátwáala emisige, beezuza ebitukulu ikúmi na bibili. 21 Abaantu áabo bakalya ebyookulya ebyo, bakaba bali abaséeza ebihuumbi bitaanu, hatéena kubala abakázi na abáana.

Yeézu naachuleéza echiihúle omu nyaanza

35 Echilo echo olweébazo, Yeézu yaábagaambila abaheémba boómwe aáti, "Twaambuke enyaanza, tuzeénde aha mulaambo." 36 Baáleka embága ya abaantu, baáhanama omu bwáato óobwo akaba alimo Yeézu, baalugáho hamo náwe. Hakaba heena amáato agáandi áago bakazeendana nágo. 37 Echiihúle chaábaanza kuteela omu nyaanza. Amakóonzo gakaba nigateéla obwáato, améenzi gabaanza kutaaha omu bwáato bwaáyeenda kwiízula.

38 Obuchilo obwo, Yeézu akaba alyaamile enyuma omu bwáato, asikamiliize omútwe gwoómwe aha musago. Abaheémba boómwe baámwiimucha, baágaamba báti, "Mweégesa, tokusaaswa nka nikwo nitufwa?"

39 Niho Yeézu yaáyemeelela no kugukáama ogwo muyaga, yaágaambila enyaanza aáti, "Oyésize! Chuleéla!" Ogwo muyaga gwaáhula kuteela, haaba echineembe butúnu. 40 Mbwéenu Yeézu yaábabúuza abaheémba boómwe aáti, "Ha bwaáchi nimutiína? Mbwéenu no óobu nyini mucháali timwiina okwiikiliza?" 41 Boónyini batiina bwooli, baábaanza kweébuuza báti, "Ngási noóha ogu, nóobwo omuyaga na amakóonzo ge enyaanza nibimugomookela?"

25 Omu mbága ezo, hakaba heena omukázi óogwo akaba ayina endwáala ye emizezi aha myáaka ikúmi ne ibili. 26 Ogwo mukázi akaba yaáyagaleele bwooli kulibata omu bafúmu béenzi. Akaba yaásikiize ebiintu byoómwe byóona naatwaála omu bafúmu, náho endwáala yoómwe telabeele kúundi, nayo ekaguma kwoongela. 27 Obuchilo omukázi ogwo káyaahuliize empola za Yeézu, yaákweengela omu mbága ya abaantu kuluga enyuma yoómwe, aba yaamukuumyaho aha lukugilo lwo omwéenda gwa Yeézu. 28 Habwo kuba omuganya gwoómwe gukateékatéeka gúti, "Kiíndakuumyáho kwoónka ebizwáalo byoómwe, niinchila." 29 Ahonyini enságama yaálekela kuzwa, yeehulila aha mubili nka nikwo yaáchila.

30 Bwaangu Yeézu yaámanya nka nikwo amagala goómwe gaákola omulimo. Yaábahiindukila, yaábabúuza abaantu be ezo mbága aáti, "Noóha óogwo ayaankuumyáho emyéenda yaanze?" 31 Abaheémba boómwe baámusubiza, "Mbwéenu nooléeba nka nikwo abaantu béenzi óokwo balikukufuúndiliza! Ha bwaáchi noobuúza, ‘Noóha óogwo ayaánkuumyáho?’ " 32 Náho yaáleeba kunu na kunu, abone kumubona óogwo ayaamukumizeho.

33 Niho omukázi ogwo yaátíina bwooli no okuzuguma habwo kuba akaba yaámanyile agaámugwamo, bityo aba yéeza no kumugwa omu magulu, yaámusoomboolela amazima góona. 34 Yeézu yaámugaambila aáti, "Íiwe muhalákazi waanze, okwiikiliza kwaawe nikwo kwaákuchiza. Ozeénde no obuhóolo, obutazila endwáala yaawe káandi."

Yeézu naachíza omuuntu owa amazimu

1 Yeézu na abaheémba boómwe baáhika ha mulaambo gwe enyaanza ya Galiláaya, omu nsi ya Abageráasi. 2 Obuchilo Yeézu kiyaatuúkile kuluga omu bwáato, ahonyini abugana no omuuntu óogwo akaba ayina izimu naalugiílila omu nyaanga zo kuziikilámo abáfwiile.* 3 Omuuntu ogwo akaba naatuúla omu bitúulo. Akaba ayina amagala, akaba ataliho weéna wéena óogwo ayaahikize kumuboha no óobu bwe eminyololyo. 4 Bakaba nibamuboha ne eminyololyo entúlo nyíinzi omu ngalo no omu magulu, náho akazinogola zóona. Akaba ataliho omuuntu owa amáani óogwo yaakuhicha kumusíinga. 5 Buchiile, omu chilo na nyemisana akaba abayo omu bitúulo no omu mabaanga, naachula no kweéhalaatula na amabáale.

6 Obuchilo ogwo muuntu káyaamuloliile Yeézu, aba yaámwiílukiilila, yaámugwa omu magulu. 7 Mala ogwo omuuntu yaáyaambaza ahi iláka liháango aáti, "Okaatuulanwa chi neenye, ka noondoonda íiwe, Yeézu Mutábani wa Múungu Óogwo Ali Olugulu ya Byóona! Niinkulahiza ahi izíina lya Múungu nka nikwo otaanyagalaza!" 8 Akasaba aátyo habwo kuba Yeézu akaba aligaambiile éelyo izimu aáti, "Luheendého hali ogu muuntu!"

9 Yeézu yaálibúuza aáti, "Izíina lyaawe oli oóha?" Lyaámugalulila niligaámba líti, "Izíina lyaanze ndi Ensuli, habwo kuba íichwe tuli béenzi ha muuntu ogu." 10 Izimu éelyo lyaámusaba entúlo nyíinzi nka nikwo atababiínga omu nsi éezo.

11 Hakaba heena obusho bwe empunu, omu iliísizo aha ngolomoko yi ibaanga. 12 Niho amazimu ago gagaamba gáti, "Nitukusába túti, otukuúndile tutáahe omu mpunu ezo." 13 Yeézu yaágakuúndila. Mbwéenu ago amazimu gaamulugáho ogwo muuntu, gaazitaahamo empunu. Obusho bwóona bwe empunu bwaatamo olubilo aha ngolomoko mpáango ye éelyo ibaanga, lyaátaaha omu nyaanza no kufwa. Empunu ezo zikaba nizihika ebihuumbi bibili (2,000).

14 Abo balíisa be empunu baba beéluka, baázeenda nibalaánga ezo mpola omu muzihwa no omu mitúulo yo obutúuzi. Abaantu beeza, babone kweébonela boónyini ago agaákolwa. 15 Obuchilo kábaahikile hali Yeézu, bamubona omuuntu óogwo akaba ayina embága ya amazimu ayikéele, azweele ebizwáalo, na ayina obwéenze bwóona, baátíina bwooli. 16 Bali áabo baabweene amagaambo ago baaba nibabagaambila abaantu abáandi agamugwiilemo ogwo owa amazimu hamo ne empunu. 17 Niho abaantu abo baábaanza kumuneémbelela Yeézu alugeho omu chaalo cháabo.

18 Obuchilo Yeézu akaba naatáaha omu bwáato, omuuntu óogwo akaba ayina amazimu yaámusaba Yeézu nka nikwo amukuúndile azeénde hamo náwe. 19 Náho Yeézu talamukuúndiile, yaámugaambila aáti, "Zeénda owáanyu, omu báanyu, obalaangaanile, ni magaambo chi maháango áago Omukáma yaákukolela ne echiganyizi éecho yaákuzilila." 20 Aho omuuntu ogwo yaázeenda, yaábaanza kwoólekeelela empola ya amagaambo maháango áago Yeézu yaámukolela omuli Dekapoolisi,* abaantu bóona baásobelwa.

Yeézu naamuzóola muhala wa Yairo no kumuchiza omukázi

21 Yeézu na abaheémba boómwe baáyaambuka enyaanza káandi kusuba ha mulaambo. Obuchilo kábaahikile, embága mpáango ya abaantu yaamukobáho aha ngeégeelo ye chaambo. 22 Yéeza omweébeembezi wi isomelo, izíina lyoómwe Yairo. Obuchilo káyaamubwéene Yeézu, yaamuzáho, yáagwa omu magulu goómwe. 23 Yaámuneémbelela naagaámba aáti, "Muhala waanze no omulwéele, naayeénda kufwa. Niinsaba tuzeénde, omuteho engalo zaawe, abone kuchila no kulama." 24 Yeézu yaázeenda náwe owoómwe. Embága ezo mpáango, ekaba neemukulaatíla, neemufuundiliza buli lubazu.

25 Omu mbága ezo, hakaba heena omukázi óogwo akaba ayina endwáala ye emizezi aha myáaka ikúmi ne ibili. 26 Ogwo mukázi akaba yaáyagaleele bwooli kulibata omu bafúmu béenzi. Akaba yaásikiize ebiintu byoómwe byóona naatwaála omu bafúmu, náho endwáala yoómwe telabeele kúundi, nayo ekaguma kwoongela. 27 Obuchilo omukázi ogwo káyaahuliize empola za Yeézu, yaákweengela omu mbága ya abaantu kuluga enyuma yoómwe, aba yaamukuumyaho aha lukugilo lwo omwéenda gwa Yeézu. 28 Habwo kuba omuganya gwoómwe gukateékatéeka gúti, "Kiíndakuumyáho kwoónka ebizwáalo byoómwe, niinchila." 29 Ahonyini enságama yaálekela kuzwa, yeehulila aha mubili nka nikwo yaáchila.

30 Bwaangu Yeézu yaámanya nka nikwo amagala goómwe gaákola omulimo. Yaábahiindukila, yaábabúuza abaantu be ezo mbága aáti, "Noóha óogwo ayaankuumyáho emyéenda yaanze?" 31 Abaheémba boómwe baámusubiza, "Mbwéenu nooléeba nka nikwo abaantu béenzi óokwo balikukufuúndiliza! Ha bwaáchi noobuúza, ‘Noóha óogwo ayaánkuumyáho?’ " 32 Náho yaáleeba kunu na kunu, abone kumubona óogwo ayaamukumizeho.

33 Niho omukázi ogwo yaátíina bwooli no okuzuguma habwo kuba akaba yaámanyile agaámugwamo, bityo aba yéeza no kumugwa omu magulu, yaámusoomboolela amazima góona. 34 Yeézu yaámugaambila aáti, "Íiwe muhalákazi waanze, okwiikiliza kwaawe nikwo kwaákuchiza. Ozeénde no obuhóolo, obutazila endwáala yaawe káandi."

35 Obuchilo Yeézu akaba achaáhooya, abaantu beeza kuluga omu nzu ya Yairo, omweébeembezi wi isomelo, nibagaámba báti, "Leka kumwaágalaza omweégesa, habwo kuba muhala waawe yaáfwiile."

36 Náho Yeézu talacheétiilého echigaambo cháabo, yaámugaambila Yairo aáti, "Otatiina, yikiliza kwoónka." 37 Yeézu talakuunzile omuuntu weéna wéena akwaátaangane náwe. Yaázeenda na Peétero, Yakobo na Yohana ali mulumuna wa Yakobo.

38 Obuchilo kábaahikile omu nzu ya Yairo, Yeézu yaásaanga abaantu nibachula no kutéela empámo. 39 Yaátaaha omu nzu, yaábazila aáti, "Nimuchulila chiíha? Omuhalákazi ogu tákafwíile, náho alyaamile kwoónka." 40 Abaantu abaabeele bali omwo bamuseka ahi igayo, náho Yeézu yaábasohoza bóona ahéelu. Yaátwáala iíse, nyina wo omuhalákazi na abaheémba boómwe básatu, baázeenda omu chiseenge chi balyaamikile omuhalákazi. 41 Yaámukwáata omuhalákazi ogwo bwe engalo, yaámugaambila aáti, "Talitha, koum!" Ensoonga yaáho, "Muhalákazi, niinkugaambila, yimuka!" 42 Ahonyini, omuhalákazi ogwo akaba ayina emyáaka ikúmi ne ebili, yaáyemeelela, yaábaanza kulibata. Baásobelwa bwooli. 43 Yeézu yaábakaama bwooli nka nikwo batabigaambila omuuntu weéna wéena ebyo ebyaákolwa. Mále yaábagaambila abazéele bo ogwo omuhalákazi bamuhe ebyookulya.

Yeézu naalibata aha lugulu ya améenzi

22 Ahonyini, Yeézu yaázemeleza abaheémba boómwe nka nikwo, bahanáme omu bwáato, beebeembele kuzeenda buseeli bwe enyaanza, obuchilo óobwo weényini akaba achaálagana ne ebipípi bya abaantu. 23 Obuchilo Yeézu káyaamazile kulaga ebipípi ebyo bya abaantu, yaáhanama omu ibaanga weénka kusaba Múungu. Obuchilo kiyahikile ensiimbaazi, akaba achiliyo óokwo omu ibaanga weénka. 24 Obuchilo obwo, obwáato bwaáhikile obuziba bwaátéelwa omuyaga gwe eéntwe, habwo kuba enyaanza ekaba ebiíhile.

25 Mbwéenu obuchilo heéliliile amacheelelélwa Yeézu yaabeezáho, naalibata aha nyaanza. 26 Obuchilo abaheémba boómwe kábaamubwéene Yeézu naalibata aha lugulu ya améenzi, beétimwa bwooli, no kutéela empámo nibagaámba, "Éechi ne echimunyaamunya!"

27 Ahonyini, Yeézu yaábagaambila aáti, "Mutiímbye omuganya, mutatiina! Níinye."

28 Peétero yaámugalulila aáti, "Íiwe Omukáma, kábilaaba níiwe mazima, ndagila nka nikwo nkwiizého áaho oóli, kunu niindibata aha lugulu ya méenzi." 29 Yeézu yaámugalulila aáti, "Iíza!" Niho, Peétero yaalugamo omu bwáato, yaábaanza kulibata aha lugulu ya méenzi kuzeenda ahali Yeézu. 30 Náho akabona echiihúle chiháango nichiíza, Peétero yaátíina bwooli, yaábaanza kutoontobela omu méenzi. Yaáyaambaza ahi iláka aáti, "Íiwe Mukáma, nchuúngulaa!" 31 Ahonyini, Yeézu yaágolola omukóno, yaámukwáata, yaámugaambila aáti, "Íiwe owo okwiikiliza kuche, ha bwaáchi obeele oyina okutahwa tahwa?"

32 Obuchilo Yeézu na Peétero baáhanamíle omu bwáato, haaba echineembe. 33 Mbwéenu, abaheémba abaabeele bali omu bwáato baámulamya Yeézu. Baágaamba báti, "Mazima, íiwe oli Mutábani wa Múungu!"*.

Yeézu ayina obuzizi bwo kuganyila ebiheno

1 Obuchilo ebilo bíche byaáhiíngwiile, Yeézu yaázeenda káandi omuli Kaperinaumu, abaantu baáhuliza nka nikwo ali omúka. 2 Abaantu béenzi baákoba omu nzu ezo, kuhicha kubulwa aho kulabila aha chisasi. Yeézu akaba naayolekeelela abaantu echigaambo cha Múungu. 3 Obuchilo akaba naayolekeelela, beeza abaantu bana, bamumwiimukize aha chitwaálilizi omuuntu óogwo akaba ali enséege.* 4 Baásiingwa kumutaashamo omwo áaho akaba aáli Yeézu, habwe embága mpáango. Baáhanama olwéego kuza aha luswi* lwe éenzu, baáfumula oluswi aha lugulu áaho Yeézu akaba ali, baátúucha echitwaálilizi aho óogwo ayaabeele ali enséege akaba alyaamile. 5 Obuchilo Yeézu káyaabwéene echikolwa cha abaantu abo, yaámanya nka nikwo bakaba beena okwiikiliza. Yaámugaambila owe enséege aáti, "Íiwe mwáana waanze, waáganyiilwe ebiheno byaawe."

6 Abeégesa abáandi be ebilagilo bakaba beékeele aho. Boónyini bakaba nibateekuza omu miganya yáabo nka nikwo, 7 "Ha bwaáchi omuuntu ogu naagaámba aátyo? Naamulogota Múungu! Táliho omuuntu óogwo yaakuhicha kuganyila ebiheno, náho Múungu weénka!"

8 Ahonyini Yeézu yaámanya ebiteékuzo byáabo omu muganya gwoómwe, yaábagaambila aáti, "Ha bwaáchi nimuteekuza mútyo omu miganya yáanyu? 9 Ngási, ni chiíha echilikuhuhuuka bwooli, kumugaambila omuuntu óogwo ali enséege nka nikwo, ‘Waáganyiilwe ebiheno byaawe,’ nali, ‘Yemeelela, twaála echitwaálilizi chaawe, olibate’? 10 Aha nsoonga nu, mbooleke nka nikwo íinye Mutábani wo Omuuntu*. nheelwe obuzizi bwo kubaganyila abaantu ebiheno omu nsi." Niho Yeézu yaámugaambila omuuntu óogwo akaba ali enséege aáti, 11 "Niinkugaambila nka nikwo, yemeelela, twaála echitwaálilizi chaawe, ozeénde omúka!" 12 Ahonyini omuuntu ogwo yaáyemeelela, yeemucha echitwaálilizi choómwe, yaásohola ahéelu. Abaantu abo bóona baásobelwa, baámukuza Múungu, baágaamba báti, "Tuchaáliga kubona ihano nke eli elyaakolwa leélo!"

Okufwa kwa Lazáaro

1 Akaba aliho omuuntu oómo izíina lyoómwe Lazáaro, akaba naatuúla Betania, náwe akaba ali omulwéele. Omuli ogwo mugoongo gwa Betania nimwo bakaba batuula banyáanya bo ogu Lazáaro, bali Mariamu na Marita. 2 Óogu Mariamu, munyáanya wa Lazáaro omulwéele, niwe óogwo akamusiiga Omukáma Yeézu amazuta go omugaazu yaámukubula amagulu habwi isóke lyoómwe.✝ 3 Mbwéenu, Mariamu na Marita baásiindika empola ahali Yeézu báti, "Mukáma, enfula yaawe Lazáaro no omulwéele." 4 Obuchilo Yeézu yaáhuliile empola éezo, yaágaamba aáti, "Endwáala éezo ti yo kumwíita, náho ne eyo kwoóleka ikuzo lya Múungu. Alweele kuba, habwo omuháanda ogwo, íinye Mutábani wa Múungu, mbone kukúzibwa omu kulabila endwáala yoómwe." 5 Yeézu akabéenda Marita na Mariamu munyáanya, wa Lazáaro. 6 Mbwéenu, obuchilo Yeézu yaahuliize nka nikwo Lazáaro akaba ali omulwéele, yaázeendelela kwíikala ahaantu áaho ebilo bibili.

7 Mala káyaamazile éebyo, niho Yeézu yaábagaambila abaheémba boómwe aáti, "Tusubeyo okwo Yudea." 8 Abaheémba boómwe baámusubiza báti, "Mweégesa, no óobu zuba zuba nka nikwo Abayahudi bakaba nibeénda kukuhoonda na amabáale babone kukwíita. Ha bwaáchi nooyeénda kusubayo káandi okwo?" 9 Yeézu yaábagalulila aáti, "Ngási, nyemisana tezila amasáaha ikúmi na abili? Kábilaaba omuuntu naalibata nyemisana, tiyaákuhicha kweékuumpa okugulu kwoómwe, habwo kuba omwaanga gwe éensi ezi nigumumulikila byóona. 10 Náho óogwo alikulibata omu chilo naayekuúmpa, habwo kuba omwaanga gwo kumumulikila tigulimo."✝

11 Obuchilo Yeézu káyaamazile kugaamba áago, yaázeendelela kugaambila abaheémba boómwe aáti, "Munywáani wéetu Lazáaro abyaámile, náho niinzeénda kumwiimucha." 12 Niho abaheémba boómwe baámusubiza báti, "Mukáma, keélaaba alyaamile, naachila." 13 Abaheémba boómwe bakateekuza nka nikwo naateekelela nka nikwo Lazáaro alyaamile otúlo, náho Yeézu akaba naamanyisa nka nikwo yaáfwiile. 14 Niho, Yeézu kubagaambila butúnu aáti, "Lazáaro yaáfwiile. 15 Náho íinye niinulilwa nka nikwo mbele ntaliho obuchilo Lazáaro naakába, kuba íimwe mubóne kuunyikiliza. Mbwéenu, tuzeénde owoómwe." 16 Niho omuheémba oómo izíina lyoómwe Tomaso óogwo izíina elíindi akaba ayétwa Iloongo, yaábagaambila abaheémba bazeenzíbe aáti, "Neechwe tuzeénde, tubone kufwa hamo náwe."

Yeézu ayina obuzizi bwo okuzoola abáfwiile

17 Mbwéenu, obuchilo Yeézu yaahikileyo okwo, yaásaanga Lazáaro akaba yaámazile ebilo bina omu chiláalo. 18 Omugoongo gwa Betania gukaba guli nke ekilomíita isatu kwoónka kuluga Yeruzaléemu. 19 Abayahudi béenzi bakaba beézile Betania kusuumbilila Marita na Mariamu, habwo olufu lwa Lazáaro munyáanya wáabo.

20 Mbwéenu, obuchilo Marita yaáhuliile nka nikwo Yeézu akaba naayiza, yaásohola ahéelu, yaázeenda kumunyegeza. Kwoónka weényini Mariamu yaásigalila omúka. 21 Marita yaámugaambila Yeézu aáti, "Mukáma, káwaakubeele oliho aha, munyaányeenye tiyaákufwíile. 22 Náho no óobu nyini niinsoomboókelwa nka nikwo, choóna chóona éecho olaamusaba Múungu, naakuha." 23 Yeézu yaámugalulila aáti, "Munyaányoko alaázooka." 24 Marita yaámuzila aáti, "Niinsoomboókelwa nka nikwo aha chilo cho muheleeluko cho kuzooka kwa abaantu, náwe alaázooka." 25 Yeézu yaámugalulila aáti, "Íinye níinye okuzooka no obulami. Omuuntu weéna wéena óogwo alikuunyikiliza íinye, no óobu alaáfwa, aláaba omulame. 26 Na weéna wéena óogwo ali mwooyo no kuunyikiliza íinye, talifwa nakáti. Ngási, noogeekiliza ago?" 27 Marita yaámugalulila aáti, "Mazima Mukáma, niinyikiliza nka nikwo íiwe oli Masihi, Mutábani wa Múungu, óogwo alikwíiza omu nsi."

Yeézu naachula

28 Obuchilo Marita akagaamba ago, aba yaázeenda kumwéeta Mariamu ali muhala wáabo, yaámuhweéhweetela aha bweeseléke aáti, "Omweégesa aliho aha, naakweéta." 29 Obuchilo Mariamu yaáhuliile aátyo, yeémuka bwaangu, yaáza ahali Yeézu. 30 Akáanya ako, Yeézu akaba achaali atakataahile omu mugoongo ogwo, náho akaba ali áaho Marita akazeenda kumunyegeza. 31 Abayahudi abaabeele bali hamo na Mariamu kumusuumbilila, kábaabweene naayimuka no kulugáho bwaangu. Bityo baámukulaatíla, habwo kuba bakateékuza nka nikwo naazeénda aha chitúulo abone kuchulilayo okwo.

32 Obuchilo Mariamu yaáhikile áaho Yeézu akaba ali, akamubona, yaáteela ebizwi omu méeso goómwe, yaámugaambila aáti, "Mukáma, káwaakubeele oliho aha, munyaányeenye tiyaákufwíile." 33 Obuchilo Yeézu yaamubwéene Mariamu naachula, na Abayahudi abo béeza náze káandi nibachula, yaáhulila obusúungu bwooli omu mwooyo gwoómwe, yaázululukilwa bwooli. 34 Mbwéenu, yaábabúuza aáti, "Mumuziikile nkáhi?" Baámusubiza báti, "Mukáma, iíza ohaléebe." 35 Yeézu yaáchula. 36 Mbwéenu, Abayahudi abaabeele bali aha lufu baágaamba báti, "Muléebe óokwo abeele naamweénda Lazáaro!" 37 Náho abáandi omuli abo baágaamba báti, "Ngási, ogu muuntu tíwe ayaahuumbulwiile ogwo muhume, tiyaákuhikize kumukolela no ogu Lazáaro ataákufwa?"

Yeézu naamuzóola Lazáaro

38 Niho Yeézu yaáhulila káandi kuzololokelwa bwooli omu muganya gwoómwe, yaáhika aha mbi. Eémbi ezo ekaba eli enyaanga éezo echiingisiibwe ni ibáale liháango. 39 Yeézu yaábagaambila abaantu áabo bakaba baliho aho aáti, "Muliíheho ibáale elyo." Náho Marita, munyáanya Lazáaro ogwo chífwa, yaámugalulila aáti, "Mukáma, óobu naanúunka, aha kuba yaámazile ebilo bina ali omu chitúulo." 40 Yeézu yaámugaambila aáti, "Ngási, tinaákugaambila nka nikwo, keélaaba nooyikiliza, noolibona ikuzo lya Múungu?"

41 Mbwéenu, beehaho elyo ibáale. Yeézu alalamila améeso goómwe olugulu, aneémbelela ahali Múungu aáti, "Táata, niinkusiima habwo kuba waánhulila. 42 Íinye mba niinsoomboókelwa nka nikwo ompulila buchiile, mbwéenu niingaámba amagaambo aga habwe embága ya aba baantu aba abakobile aha, kuba babone kwiikiliza nka nikwo íiwe níiwe okaannsiíndika." 43 Obuchilo Yeézu yaámazile kugaamba ago, yaáhamuka ahi iláka liháango naagaámba aáti, "Lazáaro, iíza kunu ahéelu!" 44 Mbwéenu, Lazáaro óogwo akaba afwiile, yaásohola ahéelu. Amagulu ne emikono yoómwe ziseembilwe isáanda, káandi obuso bwoómwe buseembilwe isila. Niho Yeézu yaábalagila aáti, "Mumusuulule emyéenda ezo, mumuleke azeénde."