Ajuda ao próximo: o que a Bíblia ensina sobre a prática

O que a Bíblia diz sobre a ajuda ao próximo

Na Bíblia, a ajuda ao próximo não é favor opcional nem mérito pessoal: é a prova concreta da fé genuína. A Escritura ensina que amar a Deus e amar o semelhante são inseparáveis, e que a compaixão precisa se traduzir em atitudes práticas quando nos deparamos com a necessidade de alguém.

14 Bəliŋ-bɔŋ, bɛ yɔ̂ŋ-yə nu-jyujyu-kə ndə i bɛ tʉ wo kaʼ ɔ ghɔ̀ŋ mbɔ ɔ mɔ̀ʼfyii ndəŋ Nyii təmə bɔŋ kə́ fɔ̀ʼ fɛ? Bəkɔ ntɛ məmɔʼfyii-maa-ɔ̄ŋ kwáa ɔ mɛ? 15 Kaʼ liŋ-aŋ woləŋ byuunɔ woke mu Nyii, byúu ndyi ndə məmɔ̀ʼ byuunɔ təmə kie fɔyubə bəchibəchi ndə məyú fɛ, 16 bɔŋ mbyu wo mu bii gìe tʉ ɔŋ mbɔ, "Tòʼ jyu, gɛ̀ mbʉə-a ghɔʼ, bɔŋleʼ yú yuo," təmə bɔŋ kɔ́ fɔkə tʉ ɔŋ ndə ɔ tʉʼ byúu fɛ, bɛ yɔ̂ŋ-yə nu-jyujyu-kə ndə bii fɔ̀ʼ nə nɔŋ?

17 Nɔ bɛ haʼ nɔ ndə məmɔ̀ʼfyii bɛ nə mbəŋ-ɛŋ, kaʼ məmɔ̀ʼfyii gòʼ təmə dʉ̀ʼ ndə fɔ̀ʼ fɛ, təmə i nɔʼ kwú.(Jɛŋ 2:14-17)

17 Bɔŋ kaʼ wo kie fɔ-kəwʉʉnəmbi-bə, nyíɛ liŋ-iŋ wo-Nyii ɔ kə́ kwú, ɔ kyʉ̀hə shʉ-i ndə fɔkə ndə ɔ tʉʼ byúu, bʉʼʉ bu ghɔ̀ŋ mbɔ ŋkʉ̂ʉ-Nyii bɛ mu məchimbi-ɔ tɛka?(1 Jɔŋ 3:17)

Servir ao necessitado é servir ao próprio Cristo

Jesus colocou o cuidado com os vulneráveis no centro do julgamento final. Ao alimentar quem tem fome, vestir quem está nu ou acolher quem passa privação, a igreja não está apenas prestando socorro comunitário — está servindo diretamente a Cristo.

35 Bʉʼka vɛʼ ndə jyʉʉ nə kə́ yɔ́ʼ mɔ, bii kɔ́ fɔyubə tʉ mɔ, vaatʉʉ-ɔ yəŋ, bii kɔ́ fɔkə mɔ nú, mɔ bɛ ntoʼŋgwe, bii lʉ̀ mɔ chunjaa-bii, 36 mɔ kə́ tòʼ kənchiʼtʉʉ, bii véʼ ndyi tʉʉ-mɔ, mɔ kə́ yɔ́ʼyɔ́ʼ, bii gwè lɛ́nə yɔʼkə-ɔŋ, bə fʉ̀əŋ mɔ chaŋ, bii gwè nyíɛ mɔ.’

37 "Ndʉʉmɛ, bʉə ndə bɔ̂ŋ bɛ ndyʉndyʉ tʉ Nyii bu bə̀ŋhə mbɔ, ‘Tiekətʉ, baʼa kə nyíɛ aŋ ndʉʉka ndə jyʉʉ tʉʼ yɔ́ʼ a, tʉ baʼa kɔ́ fɔyubə tʉ a, nyíɛ aŋ fa ndə tʉʉ-a yə́ŋ baʼa kɔ́ fɔkə tʉ a, a nú? 38 Bɛ ndʉʉka ndə baʼa nyíɛ aŋ, a kə́ bɛ ntoʼŋgwe baʼa lʉ̀ a chunjaa baʼa byuunɔ kənchiʼtʉʉ véʼ ndyi tʉʉ-a? 39 Bɔŋ bɛ ndʉʉka ndə baʼa nyíɛ aŋ, a kə́ yɔ́ʼyɔ́ʼ byuunɔ mu njaa-chaŋ baʼa gwè mətòʼ tʉ a?’ 40 Mbʉ Fɔŋ bu bə̀ŋhə tʉ bɔŋ mbɔ, ‘Nɔʼ m̈ɔ shyíi bii nə shʉəŋ, ndə bii kə fɔ̀ʼ tʉ ndyiʼtə-wo-kə mu bəliŋ-bɔŋ-bɔ̄ŋ, bii nɔ nə kə́ fɔ̀ʼ tʉ mɔ.’(Matia 25:35-40)

No Antigo Testamento, a sabedoria bíblica já apontava para essa mesma dignidade ao afirmar que o Criador assume a causa de quem não tem como retribuir:

Repartir com desprendimento no cotidiano

A partilha bíblica não espera a abundância para acontecer. Quando as multidões perguntavam a João Batista o que deveriam fazer em resposta à mensagem de Deus, a instrução foi direta: dividir as roupas e a comida que tinham em mãos.

10 Mbʉ bʉə bíʼtə mbɔ, "Baʼa bɛ təka nduɔ le?"

11 Jɔŋ bə̀ŋhə mbɔ, "Ẅo ndə ɔ kie ndyihə ibûu, kɔ́ imɔʼ tʉ wo ndə ɔ gòʼ təmə kie fɛ. Wo ndə ɔ kie fɔyubə, ɔ̈ chìi haʼ nɔ."(Luk 3:10,11)

33 "B̈ii fɛ̀ŋ fɔbə-i inchəŋ, kɔ́ kyʉə-ɛ tʉ bʉə-kəbyuu. Kaʼ bii chìi yɔ̄ŋ-yə, təmə bii nɔʼ lə̀ŋ fʉʼkə-ii mu kwo ndə i mə nə byʉ́ʼ fɛ, kə́ lə̀ŋ fʉʼkə-i yuo ndə i mə nə mì fɛ, kəyəŋ ndə lʉʼ mə nə kə́ŋhə mbʉə ghɔ fɛ, təmə ŋkɔʼhə mə nə kwó fɛ. 34 Bʉʼka yəŋkə ndə fʉʼkə-a bɛ chɔ, nɔ yəŋkə ndə fyii-a bu bɛ ghɔ chɔ.(Luk 12:33,34)

Jesus reforçou a disposição constante de atender ao pedido de quem recorre a nós:

42 Kaʼ wo gháa fɔkə kəghɔ-a, ä kɔ́ tʉ ɔŋ, kə a mə tɛ́ŋ ndə məchɔ́ʼhə fɔkə tʉ wo ndə ɔ chɔ́ʼhə fɔkə kəghɔ-a fɛ.(Matia 5:42)

O dever de acudir os pobres também é contínuo porque a necessidade humana nunca cessa na história:

O apóstolo Paulo orienta que até o próprio trabalho honesto tem, entre seus objetivos mais nobres, a capacidade de gerar sustento para acudir o outro:

28 Wo ndə ɔ tʉʼ lʉ́ʼ kə ɔ mə leʼ lʉ́ʼ fɛ, bɔŋ ɔ̈ kə́ fɔ̀ʼ nə shʉəŋ nə yi-yə ghɔkə chʉʼ kie fɔkə ndə məkɔ́ tʉ wotəmiyɔŋ mu bii ndə ɔ gòʼ təmə kie fɛ.(Ɛfɛso 4:28)

Levar as cargas uns dos outros na comunidade

Ajudar o próximo não se resume a recursos financeiros e materiais. Envolve tempo, escuta e disposição para carregar pesos emocionais, espirituais e apoiar quem está enfraquecido na caminhada diária.

2 B̈ii kwáa bəliŋ-bii ndə məbɛ̀ʼ bɛʼkə-ʉə, bʉʼka kaʼ bii chìi nɔ bii tʉ́ʼ nuʼ-Klai.(Galatia 6:2)

1 Bʉʼʉ ndə bʉʼʉ tə́nə shʉ́əshʉ́ə ndəŋ fia-Nyii, nɔ kie ndə məkwáa bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə tə́nə shʉ́əshʉ́ə fɛ, nə bɛʼkə-ʉə, kaa bə mbɔ wo kə́ kɔ́ tʉʉjyu bə haʼ tʉ ŋwɔŋ-ɛŋ fɛ.(Luŋ 15:1)

4 Kə wo mə kə́ kwɔ̀ʼtə bə haʼ nukə ndə i bu kwáa ɔ fɛ, bɔŋ kwɔ̀ʼtə nukə ndə i bu kwáa bəbɛʼbʉə ghɔ.(Filibai 2:4)

13 B̈ii kwáa bʉə-Nyii nə fɔbə-ii ndə ndʉʉ ndə bɔ̂ŋ byúu bɔŋleʼ fí bʉə-mətòʼ chunjaa-bii nə tʉʉjyu.(Luŋ 12:13)

O amor sacrifical e o testemunho público da fé

O padrão supremo de ajuda e doação é o próprio sacrifício de Jesus na cruz. Quando os discípulos vivem esse padrão na prática, o socorro prestado ao necessitado se torna testemunho do próprio caráter de Deus diante do mundo.

12 Nɔ bɛ ŋkahə-ɔŋ nɔ, mbɔ b̈ii kʉ̀ʉ ŋwɔŋtə-ii haʼ ndə mɔ nɔʼ kʉ̀ʉ bii.(Jɔŋ 15:12)

13 Ŋkʉ̂ʉbɛʼ bɛ ghɔ ndə i gʉ́ə chàa yɔ̄ŋ-yə, mbɔ ẅo kɔ́ ŋkwiitʉ-e yie-bətieŋkɔŋ-bi fɛ.(Jɔŋ 15:13)

16 Kɛʼɛ-yii nɔ kie ndə məbáa haʼ nɔ bəshʉ bəbɛʼbʉə, mbɔ bɔ̂ŋ chʉʼ nyíɛ fɔʼɔ-jyujyu-yii, kɔ́ kuŋhə tʉ Tie-yii ndə ɔ bɛ yuo.(Matia 5:16)

A postura de generosidade transforma o coração de quem a pratica, trazendo a convicção ensinada pelo próprio Senhor:

35 Ndə nchəŋnchəŋ bənu, mɔ nɔ kə dʉ̀ʼ tʉ bii mbɔ ndʉʉ ndə bii fɔ̀ʼ shʉ́əshʉ́ə, bii bu yaʼ kwáa bʉə-mbʉʼ. B̈ii kə́ kwɛ́nə ndə Jiso Tiekətʉ nə mbəŋ-ɛŋ kə ghɔ̀ŋ mbɔ, ‘Biʼbə nɔ tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ kɔ́ chàa bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ fífí.’"

36 Ndʉʉ ndə ɔ gìe nubə-ɔ̄ŋ liʼ, ɔ bè kweʼtəbə-i sê ghɔŋ bɔŋ bənchəŋ gháaNyii. 37 Bɔ̂ŋ bənchəŋ gwíatə, yá Bɔɔ bɔ́nə. 38 I nɔ kɛŋ kə byʉ́ʼ bɔŋ bənchəŋ ndə ɔ gìe tʉ bɔŋ mbɔ bɔ̂ŋ bieleʼ nə bìʼ nyíɛ mbe-shʉ-i fɛ. Bɔ̂ŋ gɛ̀ tíŋhə ɔŋ chu-kəbuukwɛʼtəŋ.(Fɔʼɔ 20:35-38)

38 B̈ii kɔ́, bə bu kɔ́ tʉ bii, yʉʼ fʉʼ jyujyu ndə bə nɔʼ jìehə bɔŋleʼ yʉ́ʼnə tə i kə́ tyunə, bə bu vɛʼ bəbe-bii. Bʉʼka fʉʼ ndə bii kɔ́ nɔ bɛ haʼ yɔŋ ndə bə bu kɔ́ tʉ bii."(Luk 6:38)