Aliança
A aliança é o modo como Deus se relaciona com seu povo. Da aliança com Noé à Nova Aliança em Cristo, Deus se compromete com amor e fidelidade irrevogáveis.
Alianças com Israel
Deus firmou aliança com Abraão, Moisés e Davi. No arco-íris, na lei, nas promessas — Ele é o Deus da aliança.
Nyamuzinda anacibwîra Nûhu n’abagala, erhi: «Loli oku nahira endagâno yâni ekarhî kinyu n’ekarhî k’iburha linyu enyuma zinyu. Nanjizire eyi ndagâno haguma n’ebizîne biri haguma ninyu: enyunyi, ebintu bishwêkwa, ensimba muli mweshi, rhuderhe omu kutwa bwofi, birya byanarhengaga omu nkugè, ensimba z’igulu. Nfundisire endagâno yâni haguma ninyu: ntà mubiri gwacisherêre n’amîshi g’ecihonzi, harhakacibà cihonzi casherêza igulu». Nyamuzinda anaciderha, erhi: «Lolagi ecimanyîso c’endagâno nfundisire ekarhî kinyu na nâni, ekarhî k’ebindi biremwa munali mweshi nabyo, oku maburhwa gayisha. Niono mpizire omuherho gwâni omu bitù, co cabà cimanyîso c’endagâno yâni n’igulu.
Nfundisire endagâno yâni haguma ninyu: ntà mubiri gwacisherêre n’amîshi g’ecihonzi, harhakacibà cihonzi casherêza igulu».
Niono mpizire omuherho gwâni omu bitù, co cabà cimanyîso c’endagâno yâni n’igulu.
Olwo lusiku Nyamubâho àfundika endagâno boshi n’Abramu ederha, erhi: «Iburha lyâwe ndihîre eci cihugo, kurhenga oku lwîshi lw’e Mîsiri kuhika oku lwîshi lunene, lwo lwîshi lwa Efrata. Cihugo c’Abakeniti, Abakeniziti, Abakadimoniti, abahititi, Abaperiziti, Abarefayimi, Abamoriti, abanya-Kanâni, Abagirigashiti n’Abayebuseni».
Abramu anacikumba bûbi, na Nyamuzinda amubwîra, erhi: «Niono, endagâno yâni nâwe yeyi: Wabà îshe w’amashanja manji manji. Barhakanacikuderha Abramu, ci we kola Abrahamu, bulya nakujira îshe wa mashanja manji manji. Nakuhà iburha lirhali linyi, wabà îshe wa mashanja manji na bâmi banji bakurhengamwo. Nafundika endagâno yâni rhwembi, ekarhî kâni n’iburha lyâwe enyuma zâwe, n’obûko bwâwe enyuma zâwe, kurhenga oku iburha kujà oku lidi, yabà ndagâno y’ensiku zoshi, kuderha nti mbè Nyamuzinda wâwe na Nyamuzinda w’iburha lyâwe enyuma zâwe. Nakuhà w’oyo n’iburha lyâwe ecîra cihugo oyubasiremwo, ecihugo ca Kanâni coshi, câbà câwe ensiku zoshi, nâni nâbà nie Nyamuzinda wâwe». Nyamuzinda abwîra Abrahamu, erhi: «Woyo olange bwinjà endagâno yâni, woyo n’iburha lyâwe enyuma kurhenga oku iburha kujà oku lindi. Alaga endagâno yâni mukwânîne mulange, ndagâno ekarhî kâni na nâwe, kwo kuderha we n’iburha lyâwe enyuma zâwe: Ngasi mwânarhabana w’omu nyumpa yâwe yêshi akwânîne akembûlwe. Mujire bammukembûle, kwo kuderha batwe ehishisha hy’obulume bwinyu, co cabà cimanyîso c’endagâno yâni ekarhî kâni na ninyu.
Ci omu mwâka gw’ikumi na karhanu Kedori-Laomeri àyisha haguma n’omurhwe gw’abandi bâmi, balya bali bayumvinye boshi naye. Ahimira bene Refayimi aha Ashtaroti-Karnayimi, Abazuzimi abahimira aha Hama, Abaemimi omu kabanda ka Kiriyatayimi,
Lêro, mukâyumva izù lyâni n’okushimba endagâno yâni, mwâbà mwîmo gwâni omu mashanja goshi, bulya igulu lyoshi liri lyâni;
"Nâtwa olubibi lw’ecihugo câwe kurhenga oku Nyanja Ndukula kuhika oku Nyanja y’Abafilistini, na kurhenga oku irungu kuhika oku lwîshi. Nêci, nahira bene ecihugo omu maboko gâwe, nnambakungushe embere zâwe." "Orhahîraga okanywâna mweshi nabo nîsi erhi mwe na banyamuzinda bâbo".
Nyakasane aderha; erhi: «Nkola nafundika endagâno, najira ebirhangâzo embere ly’olubaga, birya birhasagiboneka ciru n’eliguma omu mashanja, n’olu lubaga lwoshi olimwo lwabona ebijiro bya Nyakasane, bulya biri bya kujugumya ebi nakola n’okuboko kwâwe!
Mûsa abêra okwo ntondo bo na Nyakasane, miregerege makumi anni na madufu makumi anni. Arhalyaga mugati, arhananywaga mîshi. Ayandika ebinwa by’endagâno kuli zirya nnambi ibirhi z’amabuye, birya binwa ikumi.
Mûsa abêra okwo ntondo bo na Nyakasane, miregerege makumi anni na madufu makumi anni. Arhalyaga mugati, arhananywaga mîshi. Ayandika ebinwa by’endagâno kuli zirya nnambi ibirhi z’amabuye, birya binwa ikumi.
Nyamubâho amumanyîsa endagâno yâge, amurhegeka mpu muyishimbe: biryâla binwa ayandikaga oku nnambi z’amabuye oku binali ikumi.
Okolaga wamanya oku Nyamubâho, Nyamuzinda wâwe ye Nyamuzinda w’okuli, ye Nyamuzinda mutabêsha ye bîkirira endagâno yâge n’obuzigire bwâge kuhika oku iburha lya kali cihumbi abîkira abantu bamuzigira banashimba amarhegeko gâge.
Alianças renovadas
O povo renovava a aliança diante do Senhor. A fidelidade de Deus permanece mesmo quando o povo falha.
Olubaga erhi lurhenga omu mahêma galo mpu bajagiyikira Yordani, erhi abadâhwa bâli babarhwîre omucîmba gw’amalaganyo babà bakola bali embere z’olubaga. Erhi abâli babarhwîre omucîmba bahika oku Yordani, n’erhi amagulu g’abadâhwa bali babarhwîre omucîmba garhogera omu mîshi, oku burhambi. -Bulya Yordani anakazimirira ebikunguzo byâge byoshi omu mango goshi g’okusârûla emyâka- Lêro obwo amîshi gahulula kurhenga enyanya, gayimanga, gajira ecirimbirimbi cigali hantu hanene bwenêne, hôfi n’olugo lwa Adama, oluli aha burhambi bwa Sortani; nago agakazagibungulukira ebwa nyanja y’Araba, yo nyanja y’omunyu, ago mîshi gahuba goshi. N’olubaga lwayikirira aha ishiriza lya Yeriko. Abadâhwa bali babarhwîre omucîmba gw’amalaganyo ga Nyakasane, bayimanga ahantu hûmuhûmu. omu karhî ka Yordani, nalwo olubaga ago mango lwakaziyikira n’amagulu burhajoma, kuhika ishanja lyoshi lyayûsa lyayikira Yordani.
Okuhandi Yehoyada ajira, ekarhî ka Nyamubâho, mwâmi n’olubaga, e ndagâno y’okubasêza mpu babè lubaga lwa Nyamuzinda; kuguma kandi mwâmi n’olubaga.
Mwâmi erhi abà akola ayîmanzire embere z’olubaga oku nkingi, abâna eciragâne embere za Nyamubâho, oku ashimba amarhegeko n’ebinwa bya Nyamubâho byoshi n’omurhima gwâge goshi, n’omûka gwâge gwoshi, n’okujira ngasi oku ebinwa biri muli ecôla citabu c’Amalaganyo binamuhunyire. Olubaga nalo lwanacigereza haguma na mwâmi muli eyôla ndagâno.
Mwâmi Yorami anacirhenga e Samâriya, alalula engabo yâge y’Israheli. Okubundi akanya, anacirhumiza emunda Yozafati ali mpu bâge ndimubwîra erhi: «Omwâmi w’e Mowabu anagomire, ka wayisha rhugendilwîsa Mowabu rhwembi? Yozafati mwâmi w’e Yûda anacishuza erhi: Nyishire onkolêse nk’oku wankanacikolêsa wênene, n’olubaga lwâni nk’oku wa nkakolêsa olubaga lwâwe, enfarasi zâni nka enfarasi zâwe».
k’izîno lya Yônatani linakolaga lyahirigirha omu nyumpa ya Daudi? Akabà arhali ntyo, ecihango ca Nyamubâho cinakuyîrhe wâni Daudi!» Yônatani ashubicîgasha obwa kabirhi embere za Daudi oku amuzigira nk’oku azigira iroho lyâge.
Nyamubâho ashambâza Mûsa, amubwîra, erhi: Pinehasi, mwene Eleazari, mugala w’omudâhwa Aroni ye orhumire oburhè bwâni burhûlirira kuli bene Israheli, bulya analigwêrhwe n’omutula gwâni ekarhî ka bene Israheli; ye warhumire muli ogwo mutula gwâni ntamalìra bene Israheli. Co cirhumire ndesire oku: mbahire endagâno yâni y’omurhûla. Yâbà kuli ye n’oku iburha lyâge enyuma zâge; yâbà ndagâno y’obudâhwa bw’ensiku zoshi. Na bulya anabwîne omutula erhi Nyamuzinda wâge orhuma, anahasha okujira enterekêro y’empyûlo kuli bene Israheli.
Erhi Mûsa ajàga omw’lhêma ly’embugânano mpu ashambâle na Nyamubâho, akazâgiyumva izù lidwîrhe lyamudesa kurhenga oku nyanya ly’idubiro, elyali lihizirwe oku mucîmba gw’amalaganyo, ekarhî ka balya ba-kerubi babirhi. Anarhondêra okumushabâza.
Nyamubâho ashambâza Mûsa, amubwîra, erhi: «Obwîre omudâhwa Eleazari, mwene Aroni, arhenze ebitumbûkizo omu bwihîrà, onakabulire kulî omuliro gulimwo, "bulya ebi bitumbûkizo oku byâha biri bigishe. Ebitumbûkizo by’abôla bantu, abahemukiraga obuzîne bwâbo bônene, bajiremwo enambûle ndîrî, zikazibwikira oluhêrero lw’enterekêro y’ensirîra; bulya byarherekîrwe Nyamubâho, binakolabigishe, byayôrha ntyôla cimanyîso kuli bene Israheli."» Omudâhwa Eleazari arhôla birya bitumbûkizo by’omulinga byakolêsibagwa na balya bantu bamirangusibagwa n’omuliro, ajiramwo enambûle z’okukazibwîkira oluhêrero. Bene Israheli bayôrha bamanyire oku ntà muntu w’embuga orhali w’omu bûko bwa Aroni, wakacîshomya mpu ayegêra arherekêre Nyamubâho enshangi, anabule okubà aka Korè n’omurhwe gwâge nk’oku Nyamubâho anamumanyisagya omu kanwa ka Mûsa.
Erhi buca, olubaga loshi lwa bene Israheli lwarhondêra lwacîdudumira Mûsa na Aroni, lwakaziderha mpu: «Mwayisize olubaga lwa Nyamubâho.» Ebwa kubà olubaga lwàli lwamagôrha Mûsa n’Aroni, bombi bayêrekera e bw’Ihêma ly’embugânano, ecitù calibwîka n’irenge lya Nyamubâho lyaboneka. Mûsa na Aroni bakanya bajà ebw’Ihêma ly’embugânano. Nyamubâho anacishambâza Mûsa aderha erhi: «Orhenge muli olu lubàga, nkola naluhirigisa buno buno.» Bombi banacikumba bûbi. Mûsa anacibwîra Aroni, erhi: «Rhôla ecitumbûkizo, ohiremwo omuliro gw’oku luhêrero, ohirekwo n’enshangi, okanye duba emunda olubaga luli, ogendilujirira empyûlo; bulya oburhè bwa Nyamubâho bwamayâka. Ecibande camarhangira.»
Bene Israheli barhondêra okukâjira ebiri bigalugalu omu masù ga Nyakasane, naye Nyakasane aha Egloni, mwâmi w’e Mowabu emisî y’okulwîsa bene Israheli, ebwa kubà badwîrhe bajira ebigalugalu omu masù ga Nyakasane. Egloni engabo yâge ayiyûshûlakwo bene Amoni n’Amaleki; anacirhabâlira Israheli anamuhima. Arhôla olugo lwâge lw’emirhanda.
Nova Aliança
Eis que dias vêm em que farei nova aliança. Jesus é mediador de uma aliança superior, fundamentada em melhores promessas.
Amango gayiruka, kwo Nyakasane adesire, nâfundika n’omulala gw’Israheli (n’ogwa Yûda) endagâno mpyâhya; yânayishiyôrha ensiku zoshi: Lolà Iz 54, 9-10; Nâyîshiba Nyamuzinda wâbo nabo lubè lubaga lwâni: Lolà Eze 11, 20; 36, 28; 37, 27.. Erhaciri nk’elya ndagâno nafundikaga na bashakulûza bâbo, amango nabarhenzagya omu cihugo c’e Mîsiri. Eyo ndagâno bône bayifundûla, n’obwo nie nanali Nnawâbo, kwo Nyakasane adesire. Lôlagi amalaganyo nâyishifundika na bene Israheli muli ago mango -Kwo Nyakasane adesire- Nâbahebamwo amarhegeko gâni, ngayandike omu mirhima yâbo. Nâbà Nyamuzinda wâbo, nabo lubaga lwâni. Ciru n’omuguma mulibo, ntâye wânacidôse owâbo erhi mulungu mpu amumanyîse izîno lyâni, bulya boshi bayîshiba balimanyire; kwo Nyakasane adesire, boshi kurhenga akabonjo kuhika omushosi. Bulya nâbabalira amabî bajirîre, ntakacikengêra ebyâha byâbo.
Kwo Nyakasane adesire ntya: Amango hânabè owahindula irhegeko nahîre obudufu n’omûshi nti bikazikulikirana oku nanabibwîraga, lyo n’amalaganyo gâni na Daudi gahwa, lyo hânabule n’owayîma oku ntebe yâge, obwôla lyo n’amalaganyo najizire na bene Levi gahwa, lyo habulike abadâhwa bakazirhûla enterekêro omu maboko gâni.
Eco co cirhumire àbà mulagizi w’endagâno mpyâhya, ànafîre mpu azâze ebyâha byàkolagwa amango g’endagâno ntanzi, lyo abarhôle bayîma omu bwâmi bw’ensiku n’amango bàlaganyibagwa.
Eco co cirhumire àbà mulagizi w’endagâno mpyâhya, ànafîre mpu azâze ebyâha byàkolagwa amango g’endagâno ntanzi, lyo abarhôle bayîma omu bwâmi bw’ensiku n’amango bàlaganyibagwa.
Ci oburhumisi Kristu ahîrwe bulushire, kulya kubà endagâno abà mulagizi wayo eri nyinjà kulusha, n’eciragâne eyegemîre ciri cinjà kulusha.
Nyamuzinda w’omurhûla, wafûlaga omu bafù Nnawîrhu Yezu, ye Lungere mukulu w’ebibuzi, erhi nterekêro y’omukò gwâge gw’endagâno y’ensiku n’amango erhuma, yêne ammujire bantu nkana, lyo mukâjira obulonza bwâge omu minjà ga ngasi lubero; yêne ajire muli mwe ebimusimîsize, Yezu Kristu orhumire. Irenge libè lyâge emyâka n’emyâka! Amen!
Ye warhuhâga obuhashe bw’okubà bajà-bugo b’endagâno mpyâhya; n’eyo ndagâno erhali ya lwandiko, ci ya Mûka. Bulya olwandiko kuyîrha luyîrha, ci Mûka buzîne abâna.
Luli lwinganyo olwo: abo bakazi zo ndagâno oku ziri ibiri. Entanzi, yarhengaga oku ntondo Sînayi, n’iburha lyâyo liri lya bujà: ye Hagari, - bulya Sînayi omu Arabiya abà, - ye Yeruzalemu wa buno, oli mujà bo n’abâna bâge. Yeruzalemu w’enyanya yêhe arhali mujà, ye nyâmà.
Fidelidade da aliança
A aliança de Deus é eterna. Ele não quebra seu pacto nem altera o que saiu dos seus lábios.
Obuzigire bwa Nyamuzinda oku bamuyôboha bôhe buli bw’ensiku n’amango, n’oburhondekezi bwâge oku bâna b’abâna bâbo.
Oku babîkirira amalaganyo gâge, abakengêra amarhegeko gâge n’okujira ebi alonza.
Oku bwâni, Nyakasane okudesire, alaga endagâno yâni rhweshi nabo: Omûka gwâni gukulimwo n’ebinwa byâni nâhiraga omu kanwa kâwe, birharhenge omu kanwa kâwe, n’omu kanwa k’abâna bâwe, nîsi erhi omu kanwa k’iburha lyâwe, Nyakasane okudesire, bunôla na kuhika emyâka n’emyâka.
"Nâjira haguma nabo endagâno y’omurhûla; nârhenza ensimba nkali omu cihugo, bagendiyûbaka n’omurhûla omu irungu, banakaz’irhegeka omu mizirhu."
Nyamuzinda yêne ye kushokolîre, ye wâbà ali nâwe, arhakulikirire arhanakulekêrere. Orhayôbohaga, orhageramwo omusisi.»
Ayishijira endagâno ekomîre na bantu mwandu oku mugobe muguma, n’omu karhî k’omugobe anahanza enterekêro n’obuhanya bw’okuhongola bwarhinda oku luhande lw’aka-Nyamuzinda kuhika aha buzinda, kuhika amango kashâba atwîre.
"Omwâmi w’e mukondwè âyish’ibà wa misî minji kuguma na omurhambo wâge mukulu w’amatabâro, ciru n’oyôla murhanzi ayish’ibà muzibu kumulusha, anabè ye yîma; obwâmi bwâge bwanayish’ibà bwâmi bunene bwenêne". "Hano kugera myâka misungunu bashub’inywâna, na mwâli wa mwâmi w’emukondwè ârhumwa emw’omwâmi w’emwênè mpu bayumvikana. Ci obuhashe bw’okubà ko kwâge burhalinde, ciru n’iburha lyâge lyaherêrekera; ayish’ihêkwa bujà, ye yêne kuguma n’abâli bamuhesire, kuguma n’omwâna wâge n’ibà".
"Owali murhabalîre âjira kuli ye oku analonzize, na ntâye wacîshomya okumurhanga. Aj’iyûbaka omu karhî k’ecihugo anacishande nk’oku analonzize". "Ayish’ilâlira ayishe nk’oku emisî y’ecihugo câge enali, kandi ânayumvikana boshi naye; ânamuha mwâli wa mukâge lyo amuherêrekeza; ci okwôla kurhâhashikane, naye yêne arhâhashe".
Nali erhi nalaganyire oku amasù gâni, ntà mango ganacilole oku mwâna-nyere.
Obwîrhonzi bwâkulanga oku mukazi w’embuga), oku mukazi mugenzi n’oku binwa byâge by’olubohôlolo;
Olya walesire owâbo bàkulaga bo naye, àyibagire eciragâne ca Nyamuzinda wâge.