Amizade
A amizade é um dos dons mais preciosos da vida. A Bíblia celebra amizades profundas — Davi e Jônatas, Rute e Noemi, Paulo e Timóteo — modelos de lealdade, fé e amor.
Valor da amizade
Há amigo mais chegado do que um irmão. Em todo tempo ama o amigo. A amizade verdadeira permanece nas tempestades.
Kuvwanda na bandiku mingi ke nataka mindondo, kasi ndiku ya tsyelika me lutila mpangi ya dikanda.
Kuvwanda na bandiku mingi ke nataka mindondo, kasi ndiku ya tsyelika me lutila mpangi ya dikanda.
Ndiku ya mbote ke zolaka na ntangu nyonso, kasi mpangi ya tsyelika ke talanaka na ntangu ya mpasi.
Ndiku ya mbote ke zolaka na ntangu nyonso, kasi mpangi ya tsyelika ke talanaka na ntangu ya mpasi.
Muntu yina ke sosaka bundiku ke fukaka yimbi, kasi muntu yina ke bambulaka moyo ntangu nyonso yimbi ke na kutula nkabwani na kati ya bandiku.
Kisengo ke bongisaka kisengo, muntu ke bongaka na mpangi muntu.
Kisengo ke bongisaka kisengo, muntu ke bongaka na mpangi muntu.
Mafuta na mananasi ya nsunga ya mbote ke yangidikaka ntima, kasi ndembami ya nkundi ya mbote me lutila malongi ya nge mosi.
Mafuta na mananasi ya nsunga ya mbote ke yangidikaka ntima, kasi ndembami ya nkundi ya mbote me lutila malongi ya nge mosi.
Kubika ve ndiku ya nge to ndiku ya tata ya nge. Kukwenda ve na sika ya mpangi ya nge na kilumbu yina yandi ke na kati ya mpasi ya kulutila. Lusalusu ya muntu yina kele pene-pene me lutila lusalusu ya mpangi yina kele ntama.
Kubika ve ndiku ya nge to ndiku ya tata ya nge. Kukwenda ve na sika ya mpangi ya nge na kilumbu yina yandi ke na kati ya mpasi ya kulutila. Lusalusu ya muntu yina kele pene-pene me lutila lusalusu ya mpangi yina kele ntama.
Nkebosolo ya tsyelika me lutila mbote na luzolo ya kubumbama.
Bankebosolo ya mpangi ke lakisaka ti yandi kele nkundi ya kukwikama, kufiba ya mbeni ke kaka luvunu.
Muntu yina ke vwandaka kintwadi na bantu ya ndwenga ke kuma na ndwenga, kasi muntu yina ke zolaka kuvwanda na bantu yina kele ve na mayela, ke bwabana mpasi.
Muntu ya yimbi ke salaka ti bantu kuswana, muntu yina ke tongaka bampangi ke mwangisaka bandiku.
Kusala ve bundiku na muntu ya nkele, kuvwanda ve kisika mosi na muntu yina ke dasukaka konso ntangu,
samu ti nge lenda kuma mutindu yandi mpe nge ke kubwa na mutambu.
Amizade cristã
Vós sois meus amigos se fazeis o que eu mando. Jesus nos chama de amigos — que honra imensa e responsabilidade!
Luzolo ya kulutila nene yina muntu lenda kulakisa ni kupesa luzingu ya yandi samu na bandiku.
Luzolo ya kulutila nene yina muntu lenda kulakisa ni kupesa luzingu ya yandi samu na bandiku.
«Mu ke na kubokila dyaka beno ve bisadi ya munu, samu ti kisadi ke zabaka ve mambu yina ke salaka mfumu ya yandi. Beno me kuma bandiku ya munu, samu ti mu me zabisa beno mambu nyonso yina mu kuwaka na sika ya Tata ya munu.
«Yayi ni Musiku ya munu: Beno zolasana beno na beno mutindu mu ke zolaka beno.
Beno vwanda na luzolo beno na beno mutindu bampangi yina ke zolasanaka. Beno vwanda na nsatu ya kulutila ya kuzitisa bampangi beno na beno.
Ya tsyelika, mu ke na nsatu ya kulutila ya kutalana na beno, samu ti mu natina beno makabu ya Mpeve ya Longo samu na kukindisa beno. Dyaka, mu ke na nsatu ya kuvwanda kintwadi na beno, samu ti konso muntu kuzwa nkindusulu na kiminu yina kele na beto nyonso: kiminu ya munu kuzwa nkindusulu na kiminu ya beno, mpe beno na kiminu ya munu.
Bampangi ya munu ya luzolo, beto zolasana samu ti luzolo ke katukaka na Nzambi. Muntu yina ke zolaka bampangi butukaka na Nzambi, mpe yandi zaba Nzambi.
Bampangi ya munu ya luzolo, kana ni mutindu yina Nzambi zolaka beto, beto mpe beto fwana kuzolasana. Ata muntu me talaka Nzambi. Kana beto zolasana, Nzambi kele ya kukangama na beto, mpe bantima ya beto kele ya kufuluka na luzolo ya yandi.
Musiku yina Klisto pesaka beto ke tubaka mutindu yayi: Muntu yina zola Nzambi, fwana kuzola mpe mpangi ya yandi.
Exemplos bíblicos
Davi e Jônatas fizeram aliança de amizade. Rute se apegou a Noemi. Abraão foi chamado amigo de Deus.
Ntangu Davidi manisaka na kuzonza na Sawule, Yonatane kangamaka mingi na Davidi. Yandi zolaka Davidi mutindu yandi mosi. Na kilumbu yina, Sawule bakaka Davidi na yinzo ya yandi. Sawule bikaka ve ti Davidi vutuka na yinzo ya tata ya yandi. Yonatane salaka ngwisani na Davidi, samu ti yandi zolaka Davidi mutindu yandi mosi.
Yonatane salaka ngwisani na Davidi, samu ti yandi zolaka Davidi mutindu yandi mosi.
Kilumbu mosi, Davidi tubaka: «Ya ke na muntu yina kele ntete moyo na dikanda ya Sawule? Mu zola kulakisa yandi bumbote ya munu samu na Yonatane.»
Kasi Lute vutulaka: «Kutatamana ve na kutumisa munu na kubika nge mpe mu vutuka na sika ya dikanda ya munu. Kisika yina nge ke kwenda, ni kuna munu mpe ke kwenda. Kisika yina nge ke vwanda, ni kuna mpe mu ke vwanda. Dikanda ya nge ke vwanda dikanda ya munu, mpe Nzambi ya nge ke vwanda Nzambi ya munu. Kisika yina nge ke kufwa, ni kisika yina mpe mu ke kufwa, mpe ni kuna ba ke zika munu. Kana kaka ni lufwa ve ke kabula nge na munu, bika ti Yave pesa munu kitumbu ya ngolo».
Na yina, mambu yina ba sonikaka na Dibuku ya Nzambi salamaka: «Abalayami kwikilaka na Nzambi, mpe Nzambi talaka yandi muntu ya kudedama samu na kiminu ya yandi», mpe ba bokilaka yandi ndiku ya Nzambi.
Muntu yina ke na mpasi fwana kuzwa lusalusu ya ndiku ya yandi,
ata ti yandi ke na kuzitisa dyaka ve Nzambi-Mpungu.
Bantu ya masumu! Beno zaba ve ti kuzola mambu ya yinza, ni kuyina Nzambi? Muntu yina ke zolaka kuvwanda nkundi ya yinza ke kumaka mbeni ya Nzambi.
Companheirismo
Dois são melhores do que um. Quão bom e suave é que os irmãos vivam em união! A amizade fortalece e edifica.
Ya me lutila mbote na kuvwanda bantu zole, kasi muntu mosi ve. Ndandu ya kisalu ya bantu zole ke vwandaka ya mbote. Samu ti kana mosi me kubwa, mpangi ke tedimisa mpangi ya yandi yina me kubwa. Kasi kyadi na muntu yina kele kaka yandi mosi. Kana yandi kubwa, muntu ya kutelemisa yandi kele ve.
Samu ti kana mosi me kubwa, mpangi ke tedimisa mpangi ya yandi yina me kubwa. Kasi kyadi na muntu yina kele kaka yandi mosi. Kana yandi kubwa, muntu ya kutelemisa yandi kele ve.
Muntu yina kele kaka yandi mosi, ba lenda nunga yandi. Kasi bantu yina kele bawu zole, bawu lenda kuvibidila. Singa yina ba yidikilaka na basinga tatu ya kuvukana, yawu kele mpasi na kuzengana.
Ya me lutila mbote na kuvwanda bantu zole, kasi muntu mosi ve. Ndandu ya kisalu ya bantu zole ke vwandaka ya mbote.
Mukunga ya kuyuluka. Mukunga ya Davidi.
Ya kele mbote, ya kele kitoko mingi
samu na bampangi na kuvwandaka kisika mosi!
Mukunga ya kuyuluka. Mukunga ya Davidi.
Ya kele mbote, ya kele kitoko mingi
samu na bampangi na kuvwandaka kisika mosi!
Yawu kele mutindu mafuta ya mbote, yina ba me dukula na yintu,
yawu ke na kukulumuka na mandefo, mandefo ya Aloni,
yawu ke na kukulumuka tii na kinkuti ya yandi.
Yawu kele mutindu kinoko yina me katuka na mongo ya Elemone,
yawu ke na kukulumuka na yisi ya myongo ya Siyone.
Samu ti ni kuna, Yave ke na kufidisa lusakumunu,
mpe luzingu ya mankululu.
Tata ya bansaana mpe yina ke nwaninaka mifwidi,
ni Nzambi yina kele na kisika ya yandi ya longo.
zitisa tata na mama ya nge, zola mpangi ya nge mutindu nge mosi.»
Beno sala keba! Muntu yina ke tambulaka na bandiku ya yimbi ke kumaka muntu ya yimbi.
Beno sala keba! Muntu yina ke tambulaka na bandiku ya yimbi ke kumaka muntu ya yimbi.