Amor de casal
O amor de casal é celebrado na Bíblia como dom sagrado. O Cântico dos Cânticos exalta a beleza do amor conjugal — íntimo, exclusivo e forte como a morte.
Nɔ̀un seɠe, è kɛ̀ ga poogi ɠɛʋele è-yiimaʋɛ,
eɠɛ poogi nii é è-yeei ma.
Tɔɔzei nɛɛbɛi zɛbɛi wɔɔlɔʋɛ ga saai ɠɛʋele,
wɔinlai ɓaaʋɛ ga gɔvɛalaazu ɠɛʋele.
Nɛɛbɛi ná-abuzogiti ta ga abu nɛ golai.
Ziɛ wolai tanɔpɛ ge la zooga nɛɛbɛi ná-abui ʋaazu,
ziɛ wolaiti ti la maaɓɔlega.
Anɛɛ ɓalaa nui ta ɠa kɔligi kpein feezu nɛɛbɛi ɠeya vai ma,
ɲɛɛɠulasu nɔ ɠa ma nu a sɔlɔɔ.
(Ɠɛɛɠɛlointi)
Ɗa wɛlɛna bà nɔ ɠila,
naa ɠa kɛ̀ɛzu unga wuulee,
anzalopoi, ɗɛi è ga ànza ɓeai,
ɗa-ɠɔbu ani gila kpegi ɠa kɛ̀ɛzu ga ɗa-luɔi.
Ee, nɛ̀ɛnɛ ga è-laaʋɛ, è nɛ̀ɛnɛ!
Ɗa-nɛɛbɛi ɠa sòsu, é leʋe dɔɔi ʋa.
Ɗa-wulɔiti kugi wola nɛɛʋɛ.
È-laaseigi ɠulaʋɛ ga gulɔi nii maku nɛɛnɛgi liizu,
naa ɠa é kɛɛzu anzalopoiti ti wɔinzu la ga ɗe.
Ee, è ʋagɛ!
È ʋagɛ, zìima anzanui,
è-ɠaazuɠɛzɛiti pagɛ eɠɛ poopo kolegiti.
(Anzanui)
Ɗa ɓalaa è ʋagɛ ɗɛ!
Nɛ̀ɛbɛ nui, ɗa nu ɛnɛkɛ.
De laa ʋetei ɠa ga tufa lɛnugi.
Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠɛni ma: «É la ʋani ga zunui ɠila ko yɛ de. Nà kpɔba nu ʋagɔ ɓɛtɛzu bɛ.»
Ɠɔoɠɔ GALAGI anzanui ɓɛtɛni ga naama ɠaka ɠaegi, nii é seɠeni, é kula zunui ɠakai zu, é ʋaani la zunui ʋɔ.
Zunui ɠɛni ma:
«Niizu nii ɠa é ga kaei, nii é ga mà ɠaei,
kpusɛi nii é ga kpùsɛi.
Daaseigi ɠa ʋɛɛ ga anzanui,
mazɔlɔɔ kulaʋɛ zunui zu.»
Naa ɠa é ba, zunui ɠa zeɠe kɛɛɠɛ ta dee ʋa, é ɠili anzai ʋa, ti ɠɛ ga kpusɛ ɠila.
Nui a anzai zɔlɔɔna, é undaanɛɛi zɔlɔɔga,
faanɛɛ ɠa naa, é sɔlɔɔgai Ɠɔoɠɔ GALAGI ya.
Ɠoozunɛ yeenɔpɛ su, wo eteai ziɛ ʋɔ, wa anzanui naa,
nii è yiimazeɠeni la, è-ma nu niinɛlai zu.
È-anzai ná-fai ɠaanɛɛʋɛ, ná-fai ʋagɛ eɠɛ dopai.
Kpusɛi ɗa-ɠoozunɛɛi laazeeli yeenɔpɛ.
Ɠoozunɛ siɛnɔpɛ su ná-nɛɛbɛi zu.
Dòun zunu, leeni vaa zu è ɠaazuɠulazu nu ɠili anza ʋa?
Leeni vaa zu ɗa ziilɛi gaiziɛ naama anzanui ya, nii é la ga ɗɔnɔ?
Naazu ti la mɔ ga nu felegɔ, ta niina ga kpusɛ ɠila kpe. Naa ɠa é ba, nu nɔpɛ ge mina naa ɠaaɠwɛ, nii GALA ge kpɔgai su.»
Nɛɛbɛi yiilɔɔʋɛ, nɛɛbɛi ʋagɛ. É la toloi ɠɛa, é la ɓɔɠɔ vaa lɛa su, é la wasoga. É la ɓaaɠulama vaa ɠɛa, é la tɔnɔ gaiziaa tɔ ɓɔɠɔ ɠila nɔ ʋɛ, zii la ɠulaa, é la faawanama makɛga. É la ɠoozunɛa telebotala vaa zu, kɛlɛ toɠa ɗa ɠoozunɛ gaamai zu. Siɛʋɛ fai pɛ bu, é kidaaleʋei makɛgɛ fai pɛ su, kitogi ɠa bɛ fai pɛ su, fai pɛ kubogɛ su.
Zekana anzazinigiti maanɛai ti ti-anzaiti nɛɛ la ʋɛ, eɠɛ ti-ɓusɛi. Zɔi é anzai nɛɛzu ʋɛ, naa ɓɔɠɔ nɛa ʋɛ. Mazɔlɔɔ nu nɔpɛ ge la dɛ ɓɔɠɔ ɓusɛi wɔinzeɠeni, kɛni tɔun é ɗa kɔnɔkula, é ɗa sɛsɛbo, eɠɛʋelei Kilista kɛɛzu la Egilisii ʋɛ,
Nii é wo ma, naa ɠa ga zinigi ɠilagilagi anzai nɛɛ ʋɛ eɠɛ tɔ ɓɔɠɔi, anzai ɠilagilagi unfe sinigi ma.
Kɛlɛ nii bɔɔlɔai ti pɛ ba, à ɓɔɠɔ maaɠili ga nɛɛbɛi, nii é wo ɠilizu ɓɔɠɔ ʋa kpaan.
Tɛnɛ gooiti
Nu felegɔi ɓɔgai su, naa vizɔgɛ nu ɠilagi ʋa,
ta ɠɛna fele, ta ɗa ta-wotii zulɔnɔgi zɔlɔɔ.
Ni gila ka loona, bɔɔlai ɠa ɗa buzeɠe,
kɛlɛ zɔi tɔ ɠila be, naa maawɔingo,
ni a loona, bɔɔla la ná, nii a buzeɠe.
Ʋele nɔ ɠana é la, ni nu wa ɠɛna laani ga nu felegɔ betei zu,
diegi ɠa zoo zeizu wo ma,
kɛlɛ zɔi tɔ ɠila é laani,
diegi ɠa zoo zeizu ɠale naa ma?
Ni nui ta a ɠɛna ná, é ɗa vɔni nu ɠilagi ma,
nu felegɔi ɠa zoo vɔnisu tɔun ma.
Galu ʋɔɛngi nii é ma ga saʋagɔ,
naa leʋe la ɓaaʋɛ.
Ɠɔoɠɔ GALAGI la wo felegɔ wo ɠɛɛni ga kpusɛ ɠila ta zɛnvu ɠila wa tɔ? Lee ɠa é ga naama ɓɔsu vai ʋoluʋɛ? É la ga wo-mavofodai zɔlɔɔ nɔ ɓaa, nii GALA ge feezu? À dama ga ɓɔɠɔ, wa ʋa ɠɛlɛ anzanui ʋa, nii wo seiɗai wa-zunu loungo ziɛgi zu!
Tɔgi zeikɔlɔgiti
Siɛgi zu zunui anzai zeizu la ga niinɛ, suvaa ɠa yɛ ga kɔɔɠɔ vai, daaloba woti vaa la laa unma, toɠa yɛ ná-pɛlɛyeɠei yeema, eyɛsu kona gila, anzai é fuluai, é naa ɠoozunɛ vai ɠɛ.