Amor de casal
O amor de casal é celebrado na Bíblia como dom sagrado. O Cântico dos Cânticos exalta a beleza do amor conjugal — íntimo, exclusivo e forte como a morte.
N xa findi i keren gbe ra,
alɔ i xa tɔnxuma naxan gbakuxi i kɔn ma,
xa na mu a ra naxan nasoxi i bɛlɛxɛsole ra,
barima xanunteya sɛnbɛ gbo dangife faxɛ ra.
N wama i xɔn n yɛtɛ bɛ,
alɔ aligiyama wama mixie xɔn ma ki naxɛ.
Xanunteya sɛnbɛ gbo alɔ tɛ,
Alatala naxan nadɛxɛxi, a mu xubenma.
Baa ye mu nɔma xanunteya raxubende,
xure ye mu nɔma a bade.
Mixi naxan wama a harige birin masarafe xanunteya ra,
mixi na kanyi mayelema nɛ.»
Ginɛ taara xɛmɛmae xa masenyi
N ma ginɛ, i n sondonyi rasɛɛwama.
N xunya, i na i ya ti n na, n bɔɲɛ ɲɛlɛxinma nɛ.
I xa kɔnmagore tofe rafan n ma.
«I xa n masunbu.
I xa xanunteya ɲɔxun wɛni bɛ.
I xiri ɲɔxunmɛ luxi nɛ alɔ labundɛ,
naxan xiri fanyi minima.
Na nan a ra i rafan ginɛdimɛ birin ma.
«N xanuntenyi, i tofan, i tofan.
I yae rayabu alɔ ganbɛ.»
Ginɛ xa masenyi xɛmɛ bɛ
«N xanuntenyi,
i tofan, i tofan.
Won na dɛnnaxɛ,
ɲooge fanyi bara findi won ma sade ra,
Marigi Alatala naxa a fala, «A mu fan xɛmɛ xa lu be a keren. N fama malima fanyi daalide a bɛ.»
Na xanbi, Marigi Alatala naxa Adama ganyanyi xɔri findi ginɛ ra, a fa na ginɛ fi Adama ma.
Adama naxa a fala, «Yi ginɛ fatanxi n xɔri nun n sube nan na. A xili nɛ ‹ginɛ›, barima a minixi xɛmɛ nɛ i.» Na fe na a toxi, xɛmɛ fama nɛ kelide a baba nun a nga xun ma, a maso a xa ginɛ ra, e findi keren na.
Ginɛ sɔtɔfe findixi hɛɛri nan na,
naxan fatanxi Alatala ra.
Barakɛ xa lu i xa kɔlɔnyi ma,
i xa sɛɛwa i xa ginɛ ra i
naxan futi i fonike ra.
I xa ginɛ tofan alɔ bole, a fan alɔ xeli.
A xa marafanyi xa lu i bɔɲɛ kui,
i xa a maxanu tɛmui birin.
N ma di, i birama mixi gbɛtɛ xa ginɛ fɔxɔ ra munfe ra?
Munfe ra i ginɛ xiɲɛ sunbuma
i gbe mu naxan na?
Na nan a toxi, mixi firin xa mu e ra sɔnɔn, e firin bara findi keren na. Ala bara naxee xiri e boore ra, adama naxa nee rafatan.»
Xanunteya a niyama nɛ mixi xa findi mixi diɲɛxi ra, a findi mixi malima ra. A mu milama, a mu a yɛtɛ matɔxɔma, a mu a yɛtɛ igboma, a mu xurutareɲa rabama, a mu a yɛtɛ xa geeni fenma, a mu xɔnɔma. Gbɛsɛnxɔnnɛya mu luma a bɔɲɛ kui, a mu ɲɛlɛxinma wule ra, a ɲɛlɛxinma nɔndi nan na. Xanunteya na naxan bɛ, a diɲɛma fe birin ma, a mu tɛgɛ fefe, a a xaxili tima fe fanyi ra tɛmui birin, a tunnabɛxi fe birin ma.
Xɛmɛe lanma e xa e xa ginɛe xanu na mɔɔli nan na. E xa e xanu alɔ e e yɛtɛ fate xanuxi ki naxɛ. Naxan a xa ginɛ xanuma, a a yɛtɛ nan xanuxi. Mixi yo mu na naxan a yɛtɛ fate xɔnma, barima mixi birin a yɛtɛ rabaloma, a mɛɛni a yɛtɛ fate ma. Ala xa Mixi Sugandixi fan mɛɛnima danxaniyatɔɛ ɲama ma na ki nɛ,
Kɔnɔ kankan xa a xa ginɛ xanu alɔ a yɛtɛ yati. Ginɛ fan lanma a xa a xa mɔri binya.
Naxan dangi a birin na, wo xa wo bore xanu barima na findima lanyi fanyi ra.
Mixi firin malanxi sɔɔnɛya dangife mixi ra naxan luma a keren.
Na firinyie xa wali dangi na mixi kerenyi gbe ra.
Xa a sa li keren bira, a boore a rakelima nɛ.
Kɔnɔ mixi naxan birama, a malima mu na,
na tɔɔrɔma nɛ a ɲaaxi ra.
Na maniyaxi mixi firin nan na,
naxee saxi e boore fɛ ma xinbeli tɛmui,
e nu wuyenyi sɔtɔ e boore saabui ra.
Kɔnɔ mixi naxan na a kerenyi ma, na xinbeli bama di?
Mixi ɲaaxi nɔma nɛ mixi keren na,
kɔnɔ mixi firin tan tima nɛ a kanke.
Luuti xɔri saxan malanxi mu bolonma mafuren.
Alatala xa mu adama daaxi, a a nii raso a fate? Adama mu die fenma xɛ Ala naxee ragirima a ma? Wo mɛɛni wo nii ma, wo naxa wo xa ginɛ yanfa, wo naxan sɔtɔ wo fonike tɛmui.
Sɛriyɛ naxan ibunadama ratangama
Xɛmɛ naxan baxi ginɛ dɔxɔde, a mu lan a xa sɔɔriɲa raba waxati nde bun ma. Kɔntɔfili gbɛtɛ yo mu lan a xa dɔxɔ a ra ɲɛ keren bun ma, alako a xa mɛɛni a xa ginɛ dɔxɔxi ma.