Amor de casal
O amor de casal é celebrado na Bíblia como dom sagrado. O Cântico dos Cânticos exalta a beleza do amor conjugal — íntimo, exclusivo e forte como a morte.
N ma fe sa i bɔɲɛni
alo taxamasenna i yiin na,
bayo xanuntenyaan sɛnbɛn gbo
alo sayana.
Xɔxɔlɔnna ɲaxu alo laxira,
a dɛgɛn xɔlɔ
alo habadan tɛɛ dɛgɛna.
Ige gbeene mi nɔɛ xanuntenyaan ɲanɲɛ.
Baa igene mi nɔɛ a xalɛ.
Xa muxuna nde yi katɛ a banxin kui seene birin masarɛ xanuntenyaan na,
muxe mi yi tinɲɛ a rasuxɛ.
Xɔyine falana:
I n bɔɲɛn nadinma,
i tan sungutunna,
n ma ɲaxalan masuxina,
i na i yɛɛn ti n na keden pe
i n bɔɲɛn nadinma nɛn.
Hali i ya ɲɛrɛn xɔri keden pe,
a na ligɛ n na.
N sunbu marafan sunbuni!
Amasɔtɔ i ya xanuntenyaan ɲaxun dangu manpaan na.
I ya latikɔnɔnna xirin ɲaxun.
I xinla luxi nɛn
alo latikɔnɔnna naxan xiri sigama ayi.
Nanara, i rafan sungutunne ma.
I rayabu, n nafan ɲaxanla,
i rayabu han!
I yɛɛne rayabu alo ganbane.
Ɲaxanla falana a xɛmɛn xa:
N xanuntenna, i tofan,
i rayabu han!
En saden findixi sɛxɛ xindene nan na.
Marigina Alatala yi a fala, a naxa, "A mi lan xɛmɛn xa lu be a kedenna. N na a mali muxu faɲin dama nɛn a xa."
Na xanbi, na ɲɛnsɛn xɔnna naxan kelixi adaman yi, Marigina Alatala yi na findi ɲaxanla ra, a yi fa a ra adama xɔn.
Adama yi a fala, a naxa, "Iki, ito fataxi n xɔnna nan na. A mɔn fataxi n fatin nin. A xinla falama nɛn ‘ɲaxanla,’ bayo a minixi xɛmɛni nɛn." Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma, a yi a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra.
Naxan na ɲaxanla sɔtɔ,
na bata hɛrin sɔtɔ,
a Alatala fanna nan sɔtɔxi.
Ala xa barakan sa i ya tigina fe yi,
i yi sɛwa na ɲaxanla xɔn
i naxan dɔxɔ i ya foningeya waxatini
naxan nayabu alo xɛnla,
a fan alo bolena.
I wasa so a tan nin waxatin birin.
A marafanna nama ba i rasɛwɛ mumɛ!
N ma diina,
nanfera gbɛtɛ a ɲaxanla xɔnla i suxuma?
Nanfera i marafanna fenma ɲaxalan gbɛtɛ ra
i mi naxan kolon?
Nayi, muxu firin mi fa e ra koni fɔ keden. Nayi, Ala bata seen naxanye tugun e bode ra, muxe nama ne fata."
Diɲan xanuntenyani. A fe faɲin nan ligama. Xɔxɔlɔnyaan mi xanuntenyani. A mi a yɛtɛ yigboma. Waso mi xanuntenyani. Marayagi mi a yi. A mi a yɛtɛ a hɛrin xan tun kataxi. A bɔɲɛn mi tema fefe ma. A mi xɔlɔn namarama. A mi sɛwama tinxintareyaan na fɔ ɲɔndina. A mafeluun tima feen birin yi. A tɔgɔndiyaxi waxatin birin. Yigina a yi feen birin yi. A tunnafan feen birin yi.
Xɛmɛne lan e xa e ɲaxanle xanu na kii nin alo e yɛtɛ gbindina. Xɛmɛn naxan a ɲaxanla xanuma, na bata a yɛtɛ xanu. Muxu yo munma a yɛtɛ fati bɛndɛn naɲaxu singen. Koni a a dɛgema nɛn ki faɲi, a yi a masuxu alo Alaa Muxu Sugandixin dɛnkɛlɛya yamaan masuxuma kii naxan yi
Koni ɛ fan birin xa ɛ ɲaxanla xanu alo ɛ yɛtɛna, ɲaxanla fan yi a xɛmɛn binya.
Ɛ xa xanuntenyaan sa ne fari, naxan e birin dɛfema.
Muxu firinna fisa muxu kedenna xa, bayo e saran faɲin sɔtɛ nɛn e wanli. Bayo, xa boden bira, bodena a rakelɛ nɛn, koni gbalon na kanna xa naxan keden a ra. Xa a bira, muxu gbɛtɛ mi na naxan a rakelɛ! Na kiini, xa muxu firinna e sa, xunbenla mi e suxɛ, koni naxan keden saxi, xunbenla bɛ na ma di? Yaxun naxan muxu kedenna nɔɛ yɛngɛni, muxu firinna tan tiyɛ na yaxun yɛɛ ra nɛn. Luti saxanna dɛnbɛxin mi bolonɲɛ xulɛn!
Ala mi ɛ findixi gbindi kedenna xan na ba, a yi niin bira na yi? Na gbindi kedenna nanse fenma fɔ bɔnsɔnna naxan Ala kolon. Nayi, ɛ yɛtɛ suxu ɛ niini, ɛ nama ɛ foninge waxatin ɲaxanla yanfa.
Muxu feen sariyana
Xɛmɛn naxan baxi ɲaxanla dɔxɔdeni, a mi lan a xa so sofayani. Kɔntɔfili gbɛtɛ yo mi lan a xa lu a ma han ɲɛɛ keden alogo a xa a ɲaxanla masuxu a naxan dɔxi, a a rasɛwa.