Arca da aliança
A Arca da Aliança era o símbolo mais sagrado de Israel — representava a presença de Deus no meio do seu povo. Sobre ela brilhava a glória do Senhor entre os querubins.
Ẹkkọhbhi ch’Echekhi
"Tte bẹ atzima mgbaakha s’akasiya asi ẹkkọhbhi ch’adum pẹ áde ndọkhi nttaan ọmaana akpamma ọhawani, ẹkpa chẹ ede ndọkhi mfa ọmaana akpaama attaan, ebe chẹ ede ndọkhi mfa ọmaana akpamma attaan. Tzima gol ọkkakka abhọri chẹ k’ẹtzaanga ọmaana k’iyaan, abira atzima gol abaanga ammakpabem pẹ, adokha akhọri. Tzima gol arabha ariring anna, akhe bẹ ka ndọkhi nna s’ẹkkọhbhi nda. Ariring afa k’okhubha wani, afa k’okhubha nwonggo. Tzima mgbaakha s’akasiya asi nneremmachi, abhọri sẹ ttara gol. Kọ khe nneremmachi nna k’ariring mba p’awobh k’ẹbhabhaanga ch’ẹkkọhbhi nda, ifha bẹ atzima atzini chẹ. Nneremmachi nna ngaambi nwobha m’ariring p’ẹkkọhbhi nda, bẹ kàkhaambi arọbha sẹ. Kọ khe aphaangi pa kaam ńnang-ọ m’Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ẹtzaanga.
"Tzima gol ọkkakka asi ẹkkọhbhikpa ch’ephyokhi. Adum pẹ áde ndọkhi nttaan ọmaana akpamma ọhawani, ẹkpa chẹ éde ndọkhi mfa ọmaana akpamma attaan. Kọ tzima gol aduk achẹrubim afa, abera k’ikpiho s’ẹkkọhbhi nda. Si cherub wani ahok k’eho dani, abira asi ọdọdọk ahok k’eho ndonggo. Kọ si achẹrubim mba ọmaana ẹkkọhbhikpa nda agbakha ayok, ka nho mfa s’ẹkkọhbhi nda. Tte achẹrubim mba akhaama mbabaang sa mmẹma k’ẹrọng mbubha ẹkkọhbhikpa ch’ẹkkọhbhi nda, tte achẹrubim mba akkeri ayok itzitzikha, bẹ akkeri itzitzikha kẹ ẹkkọhbhikpa nda. Kọ tzọkha ẹkkọhbhikpa nda akhubha k’ebir-ebir kw’Ẹkkọhbhi ch’Echekhi, atzọkha aphaangi pa kaam ńnang-ọ akhe m’ẹtzaanga.
M’ebir-ebir kw’ẹkkọhbhi-kpa nda, ọmaana k’ottem kw’achẹrubim mba p’awobh k’ebir-ebir kw’Ẹkkọhbhi ch’Echekhi nda, wọ kwa kaam ńgebh-ọ, mbiri nnang-ọ asana paam biphyir p’ánang anọng p’Israẹl.
Ẹkkọhbhi ch’Echekhi
Wa Bẹzalẹl otzim agbaakhakpa p’akasiya osi Ẹkkọhbhi ch’Echekhi. Adum pẹ ade ndọkhi nttaan ọmaana akpaama ọhawani, ẹkpa chẹ ede ndọkhi mfa ọmaana akpaama attaan, ebe chẹ ede ndọkhi mfa ọmaana akpaama attaan.
Ettima ch’irukhabe s’Ibinọkpaabyi
Mẹ wọ, wa Ọvaar Ibinọkpaabyi oben Mosẹs bi: "K’echedenwu ch’ocheden-phe, tzima irukhabe, s’ide irukhabe s’ewobha ttara Ibinọkpaabyi. Hok Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi k’ẹtzaanga, atzima ekpekhe akpa chẹ amaana k’ẹtzaanga.
Ọtzọkha atza-gbẹgbẹri p’Asana okhe k’Ẹkkọhbhi ch’Echekhi, ọtzọkha nneremmachi ọnọhma m’Ẹkkọhbhi ch’Echekhi, obiro obubha chẹ ttara ẹkkọhbhikpa ch’ephyokhi. Mẹ wọ, otzima Ẹkkọhbhi ch’Echekhi odim k’irukhabe ẹtzaanga, ọgbana ekpekhe ọkpa chẹ ọmaana k’ẹtzaanga, obiro ọkpa Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ọmaana kẹ, mach’Ọvaar Ibinọkpaabyi obeni Mosẹs.
Mada anọng mba abin orenga atte ibhingabe ọbọhk bi, bẹ ajekha ọraanga kwa Jọrdan, afọhnẹja p’atzim Ẹkkọhbhi ch’Echekhi atza achi bẹ eden. Wa ọraanga kwa Jọrdan ọm-ọnwa m’ọphagbe biphyir. Kaambi mẹ wọ, afọhnẹja p’atzim Ẹkkọhbhi ch’Echekhi apyiri ma Jọrdan bi kpaar, abari mmo sabẹ m’asi ọkhaan-ọkhaan. Asi akwọbha obhobhobh k’ebira-ebira. Bẹ an-agaangi mach’echumi, ttẹwọr mẹ maa, atza apyiri k’odedenmon kw’okpen Adam, k’ẹkhọma cha Zarẹtan, asi p’irekhirek p’abhobhi atza anwa k’Ọraanga kw’Ideden kw’Araba (kw’ode Ọraanga kw’Ideden kw’Onung) akpaara biphyir-phyir. Ofona mẹ, wa anọng mba ajekha k’okhubha kw’okkeri Jẹriko itzitzikha. Wa afọhnẹja p’atzim Ẹkkọhbhi ch’Ẹchekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi abe k’ogbin, m’ottem kw’ọraanga kwa Jọrdan, anọng biphyir p’Israẹl am-arenga m’ogbin ajekha maa, ẹkhọma nda biphyir ejekha.
Mando kwa afọhnẹja mba atzini Ẹkkọhbhi ch’echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi avura k’ogbin kw’ọraanga kwa Jọrdan. Bẹ abari mmo k’ogbin bi kpaar, asi p’ọraanga kwa Jọrdan abira abhuna, bẹ abhobh mach’iwa bẹ am-akkekkeni abhobh.
M’ogbe nwa wa bẹ agbakhi mbaakhamma sa Jeriko k’eden-ọkka okhuri anọng p’Israẹl. Wa ọnọng kw’ofon k’iyaan odim k’obhon ẹtzaanga, kode. Ọnọng kw’obiro ofona k’obhon ẹtzaanga oyin k’iyaan, kode.
Mando kw’Ọvaar Ibinọkpaabyi obeni Joshua bi, "Kker e, kaam nkk’Jeriko ndọkha ngọ-ọ ka mbọhk, ọmaana ọvaarnọng kwabẹ ttara arim-egbong pabẹ bi, akhema. Kọ tzima arim-egbong pọ biphyir arenga akhọri odedenmon nwa ogbe wani k’ewu. Si mando k’iwu izadani. Kọ rọbha afọhnẹja azenamfa p’atzim abukpọhng p’arukhimaanha abe k’itzitzikha s’Ẹkkọhbhi ch’Echekhi. K’ewu ch’ettong iwu izenamfa, tzima arim-egbong pọ, ọmaana afọhnẹja p’am-agyi abukpọhng, bọng arenga akhọri odedenmon nwa igbe izenamfa. Ogbe kwa bọng abhaang da bẹ agyi abukpọhng mba, ben arim-egbong pọ biphyir bẹ awuri ẹmọng k’ẹrọng; k’odem kw’echumi ch’ọbaakha kw’odedenmon nwa etto, ifha arim-egbong biphyir adim k’odedenmon ẹtzaanga."
Mando kwa Joshua kw’ode nnwa kwa Nun oyeri afọhnẹja, oben bẹ bi, "Bọng dọkha Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi, ọmaana afọhnẹja azenamfa p’atzim abukpọhng p’abe Ẹkkọhbhi nda k’itzitzikha. Mando kw’ọnangi arim-egbong mba ẹfa bi, "Bọng china ororo! Bọng nenga akhọri odedenmon nwa, tte abaabhi p’ade arim-egbong achi Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi eden."
Mada bẹ agyi abukpọhng, arim-egbong p’Israẹl awuri amọng k’ẹrọng, mada bẹ awuri amọng mba, echumi ch’ọbaakha kwa Jeriko etto, arim-egbong biphyir adim kẹ atzọkha odedenmon nwa.
APhilistiya atzọhm ẹkhaan ch’agbongnọng pabẹ bi, bẹ atza attema anọng p’Israẹl abẹ. Mada egbong ẹnyaami, wa aPhilistiya akhema anọng p’Israẹl, bẹ afhu anọng nnọhna jobh k’egbong-dam. Mada agbong-nọng p’anaang egbong an-akhun k’ibhingabe, adenho p’Israẹl abọbh ayok bi, "Oreng yan kw’Ọvaar Ibinọkpaabyi otte aPhilistiya ọbọhk bẹ akhema man mayina o? Tte mọtza ọtzọkha Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi ka Shilo, ifha ẹtzọn man abẹ, ebire ẹkkaana man ka mbọhk s’attattaanga-nọng paman."
Mẹ wọ e, bẹ atzọhm anọng ka Shilo, atza atzọkha Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi kw’Ẹfa biphyir, kw’owobh k’ottem kw’achẹrubim, atzima akwu. Wa va p’Ẹli afa p’ijinọng Hophni ọmaana Phinẹhas awobh mẹ, ttara Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi.
Mada Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi edimi k’ibhingabe, anọng p’Israẹl biphyir awuri ẹmọng, ch’enyengi irerek. Mada aPhilistiya abhaang iyọkhi nna, bẹ abọbh bi, "Bọng ẹmọng cha bẹ am-awuri k’ibhingabe s’aHiburu mando o?"
Mada bẹ arong bi Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi ekk’epyiri k’ibhingabe s’abaHiburu, wa ojora osi aPhilistiya. Bẹ aben bi, "Ọkha vani okk’opyiri k’ibhingabe e. Mọkk’ọdama e. Odik dema nwa otzim-ọm-ọtta o. Kwaman ọkk’ọha ma! Anyi wọ ọ́rọbha man ka mbọhk s’akha mba p’akhaam ẹfa manda o? Akha mba bọ iwa asi yina itzama k’adem-k’adem, itto ikhebha anọng p’Ijip k’ibe s’anọng anarukhi e. Bọng bar ettem, aPhilistiya! Bọng de ajinọng bi gbuk, oni mando ode, bọng án-abhakhi ade abira p’aHiburu, mach’iwa bẹ akk’ada anang bọng. Bọng de ajinọng bi gbuk, arima erima!"
Mẹ wọ e, aPhilistiya arima erima, bẹ akhema anọng p’Israẹl, p’arọbhi, ọnọng-ọnọng otza ochubha k’ikhira sẹ. Wa ẹnọng-fha ẹbari maa, agbong-nọng p’areng k’irerek anọng nnọhna arọbh attaan obhiri chi, adimi anọng p’Israẹl. Wa aPhilistiya abọkha anọng p’Israẹl Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ch’Ibinọkpaabyi ana. Va p’Ẹli afa p’ijinọng, Hophni ọmaana Phinẹhas abira ape.
Wa Ọvaar Ibinọkpaabyi ọnang anọng p’Ashdọd, ọmmamma kw’ideden, obiro ọnang bẹ ettuma, osi ikhọmanna s’abirakpo imma anọng p’Ashdọd. Mada anọng p’Ashdọd are idik s’itto ikhebha bẹ, bẹ aben bi, "Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’ọkha f’Israẹl, kẹkhaambi ewobha ma ttara man, okhuri bi, chẹ ekk’maman, ọmaana Dagọn kw’ode ọkha faman ọmmamma ẹnanga." Mẹ wọ, bẹ ayeri adabhi p’ẹkhọma cha Philistiya biphyir atzobha, abọbh bẹ bi, "Mosi yan ọmaana Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ch’ọkha f’anọng p’Israẹl o?"
Wa bẹ abhina bi, "Bọng dini Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ch’ọkha f’Israẹl atzima achina k’obhon kwa Gat." Mẹ wọ e, bẹ atzini chẹ atzima achina ka Gat.
Yina, mada bẹ akk’chẹ atzini, ettem ebhem Ọvaar Ibinọkpaabyi, okhe anọng p’obhon nwuma k’opoma f’ideden. Osi ọkhọhmmana f’abirakpo ọmma vava, ọmaana adeden-nọng. Mẹ wọ, bẹ atzima Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ibinọkpaabyi achina k’Ẹkrọn.
Mada bẹ akk’Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ch’Ibinọkpaabyi atzima achina k’Ẹkrọn, anọng p’Ẹkrọn abhom k’ẹrọng aben bi, "Bẹ akk’Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’ọkha f’Israẹl atzima akwu ka bi, chẹ ekwu efhu man, ọmaana anọng paman e."
Wa bẹ ayeri adabhi pa Philistiya biphyir aben bẹ bi, "Tte Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’ọkha f’anọng p’Israẹl ebina ka man k’obhon, ẹkpa nnam k’obhon kw’anọng p’akhaam chẹ e, ifha eningi man, ọmaana anọng paman efhu e." Da ojora f’obo ọkk’ọnyaami k’ebhonmọr biphyir. Wa Ibinọkpaabyi ọnangi anọng mba ọmmamma kw’ideden.
Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi ẹkpa nnam k’Israẹl
Mada Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi ẹkk’aphe azenamfa ewobha k’okhubha kw’abaPhilistiya, aPhilistiya ayeri afọhnẹja, ọmaana abọhnga-nọng pabẹ, abọbh bi, "Mbọng vọ fa mosi ọmaana Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi o? Bọng gbaak man eden cha morenga ọtzọhm chẹ ẹkpa nnam kẹ da efon."
Bẹ abhina bi, "Bọng Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ch’ọkha f’Israẹl mbọhk-mbọhk kàtzọhm ẹkpa nnam o, k’eden kpenamkpen, bọng dọhm chẹ, ttara ẹnanga ch’oponga-phyibha kwa bọng arim anọng p’Israẹl abẹ. Mẹ wọ, bọng án-abina k’ikhọmmana, bọng abira áronga odik kw’osi yina om-ochina ororo ọnang bọng ettuma."
Mẹ wọ e, ajinọng mba asi mando. Wa bẹ atzọkha abhaam afa agbana k’ọkpaar nwa, abira atzọkha va p’abhaam mba agbak k’ikwuri. Bẹ ayikha Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi k’ọkpaar nwa, ọmaana ẹkkọhbhi cha bẹ akhe akhetze pa gol, ttara adem p’abirakpo. Mẹ wọ, abhaam mba arenga bi gbeng atzor k’eden ch’echin ka Bẹt-Shẹmẹsh, bẹ am-amẹmma k’eden, bẹ kàtten achina k’odimbọhk, bẹ kabira attena achina ka kwabọhk. Wa adabhi pa Philistiya atzọn bẹ abẹ maa apyiri k’enem cha Bẹt-Shẹmẹsh.
M’ogbe nwa wa anọng pa Bẹt-Shẹmẹsh am-asi ipha s’awit k’ẹttẹri. Mada bẹ atzini chen akkeri k’ororo, bẹ are Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi, ettem ẹdaam bẹ k’ọttọhk fa bẹ are. Mada ọkpaar nwa okwu opyiri k’owoni kwa Joshua kw’ofon Bẹt-Shẹmẹsh, ophikha mẹ ọbaanga itzakpa s’ideden. Anọng mba akpọk ọkpaar nwa atzima akhọma ekpon, bẹ abira atzọkha abhaam mba atzima asi ẹjafọhni ẹkwọmichẹ anang Ọvaar Ibinọkpaabyi. AbaLẹvi atzini Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi, ọmaana ẹkkọhbhi ch’ekpo pya gol eyik, atzọkha anana m’itzakpa nna s’ideden. M’ewu nduma, anọng pa Bẹt-Shẹmẹsh asi nnanga nkwọmisẹ, abira asi njafọhni, anang Ọvaar Ibinọkpaabyi.
Mẹ wọ, ajinọng pa Kiriyat-Jẹrim atza atzọkha Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi, atzima avura achina k’egbegbeho kẹ da ọhọhm kw’Abinadab owobh. Wa bẹ atzekha Ẹleyaza kw’ode nnwa kw’ijinọng kw’Abinadab, bẹ anan-ẹ ọbọhk k’eho bi, okkeri Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi.
Samwẹl otzima anọng p’Israẹl eden
Wa Ẹkkọhbhi nda ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi ewobh ka Kiriyat-Jẹrim k’ogbe, kw’obhir-obhir. Biphyir-phyir wa ewobh cho ẹrọbh. Wa anọng p’Israẹl biphyir an-awobha ka nkwu-osisi, bẹ aror Ọvaar Ibinọkpaabyi.
Mẹ wọ, bẹ agbaak ọvaar Devid bi, "Ọvaar Ibinọkpaabyi okk’ẹhọhmmọr ch’Ọbẹd-Edom ọda, ọmaana ọttọhk kpenamkpen fẹ, okhuri Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ibinọkpaabyi e." Wa Devid ofona ttara ọdadaami, ọtza ọtzọkha Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ibinọkpaabyi k’ọhọhm kw’Ọbẹd-Edom, otzima okwu k’Odedenmon kwa Devid. Mada anọng p’atzọhk Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi akk’ndọkhi nzadani arenga, Devid ọtzọkha ọbhaam-dim ọmaana ọbhaamnwa kw’ojibhi for otzima osi ẹjafọhni. Wa Devid ọfọr ẹphọd om-otzima otzubh ebin ttara ẹfa chẹ biphyir k’itzitzikha s’Ọvaar Ibinọkpaabyi, k’ogbe kwa Devid ọmaana anọng p’Israẹl biphyir atzim ọkkọhna, ọmaana abukpọhng am-atzima Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi akwu.
Bẹ atzim Ẹkkọhbhi ch’Echekhi akwu k’Ọhọhm kw’Ibinọkpaabyi
Iwa ọvaar Sọlọmọn oyeri adenho p’Israẹl ọmaana adabhi ngọma ttara avaar-efona pa nnọmma s’Israẹl bi, bẹ atzima Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi ka Ziyọn, kw’ode odedenmon kwa Devid, akwu ka Jẹrusalẹm. Wa anọng p’Israẹl biphyir akwu atzobha k’ọvaar Sọlọmọn, k’ogbe kw’ọdadaami k’ophe kw’Ẹtanim, kw’ode ophe kw’ottong azenamfa.
Mada adenho p’Israẹl biphyir akk’apyiri, afọhnẹja atzini Ẹkkọhbhi ch’Echekhi. Bẹ atzima Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi, ọmaana irukhabe s’Ọvaar Ibinọkpaabyi ttara ekpo edokhapyẹ py’ewobh k’ẹtzaanga. Afọhnẹja ọmaana abaLẹvi atzọhkha pyẹ. Ọvaar Sọlọmọn ọmaana anọng p’Israẹl biphyir p’akk’atzobha akhọr-ẹ, awobha k’itzitzikha s’Ẹkkọhbhi ch’Echekhi nda, am-atzima arukhimaan k’ọhaabh ttara abhaam pa bẹ ani dọk afha abhik, am-asi ẹjafọhni.
Afọhnẹja mba atzima Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ch’Ọvaar Ibinọkpaabyi akwu ahok k’ibe sẹ, k’ẹtzaanga kw’ibe s’awurada, kw’ode ibe s’Awurada p’ayọhng Awurada, k’ọhọhm kw’Ibinọkpaabyi. Wa bẹ ahok chẹ k’irekh-irek kwa mbabaang sa chẹrubim. Chẹrubim mba amẹma mbabaang sabẹ abubha ibe s’Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ewobh. Wa chẹrubim mba abubh Ẹkkọhbhi ch’Echekhi ọmaana nneremachi sa bẹ am-atzima atzini chẹ. Nneremachi nna ndumi maa, mpyiri k’eden ch’afha abe k’iyaan-iyaan kw’ibe s’awurada, s’ide ibe s’Awurada p’ayọhng Awurada, are okpong kwabẹ. Sẹ ndimi nwobh kẹ maa, apyiri mayina. Iwa ọttọhk f’owobh k’Ẹkkọhbhi nda ẹtzaanga kode, kw’oyongi atza-gbẹgbẹri afa pa Mosẹs ọkk’ọha k’ẹtzaanga ka Horẹb. Mẹ kw’iwa Ọvaar Ibinọkpaabyi osi echekhi ttara anọng p’Israẹl, mada bẹ abin k’Ijip.
Mada afọhnẹja abin k’Ibe s’Awurada, eboni ẹhakha ebubha Ọhọhm kw’Ọvaar Ibinọkpaabyi. Afọhnẹja ọtzọhm fabẹ kafha asi, okhuri eboni. Da abarada p’Ọvaar Ibinọkpaabyi akk’ọhọhm kwẹ afha.