Bíblia

16 Ŋwɔʼnə Nyii nchəŋnchəŋ-ɛŋ nɔ bɛ fɔkə ndə Nyii yìhə, ndə ĩ kwáa ndə mədàhə bʉə, sɔ́ʼ bʉə ndə mɔ̀ʼmbɛ, ndə məbʉ̀nə shʉ̀tə wo ndʉʉ ndə ɔ mɔ̀ʼ fia bɛ́, tʉ bʉə ndə məyetə ndə məbɛ ndyʉndyʉ, 17 mbɔ i chʉʼ bɔ́ wo ndə ɔ tʉʼ fɔ̀ʼ tʉ Nyii, ɔ kɛŋ kʉ̀ʼnə ndə fɔʼ-jyujyu-tə inchəŋ.

15 Ä bɔŋleʼ kə́ kwɛ́nə mbɔ lʉ̀ hə vaambuɔ, a nɔʼ kə kínə ŋwɔʼnə-Nyii ndə i bɛ ŋkʉʉ, ndə i kə kɔ́ mukətʉ-súunə tʉ a ndə ĩ gwè nə ŋkwaa tíŋ hə bɔ̌ŋ məmɔʼfyii-a ndəŋ Klai Jiso. 16 Ŋwɔʼnə Nyii nchəŋnchəŋ-ɛŋ nɔ bɛ fɔkə ndə Nyii yìhə, ndə ĩ kwáa ndə mədàhə bʉə, sɔ́ʼ bʉə ndə mɔ̀ʼmbɛ, ndə məbʉ̀nə shʉ̀tə wo ndʉʉ ndə ɔ mɔ̀ʼ fia bɛ́, tʉ bʉə ndə məyetə ndə məbɛ ndyʉndyʉ, 17 mbɔ i chʉʼ bɔ́ wo ndə ɔ tʉʼ fɔ̀ʼ tʉ Nyii, ɔ kɛŋ kʉ̀ʼnə ndə fɔʼ-jyujyu-tə inchəŋ.

20 Ndə nchəŋnchəŋ-ɛŋ, b̈ii kə́ kwɛ́nə mbɔ ntəŋ kaa ghɔ ndə i gwè hə kəghɔ-Nyii mu ŋwɔʼnə-Nyii ndə i gwè hə ndəŋ ŋkwɔʼtə yʉkəŋgieNyii nə mbəŋ-ɛŋ fɛ. 21 Bʉʼka ŋgiekə kə kaa ghɔ ndə i nə gwè hə kəghɔ-yʉkəŋgieNyii ndə i gwè hə ndəŋ ŋkʉʉnə tʉʉ woməsʉʉ fɛ. Bʉə nɔ nə kə́ téʼ ntəŋ ndə i gwè hə kəghɔ-Nyii ndʉʉ ndə LyʉʉhəNyiikə kə́ té bɔŋ.

15 Kɔ̀ɔtə shʉ́əshʉ́ə ndə məchìi ŋwɔŋ-aŋ Nyii nyíɛ aŋ ndə yʉʼ wofɔ̀ʼ, wo-fɔ̀ʼ ndə ɔ mə kie tʉvyiikə fɛ, wo ndə ɔ tʉʼ dàhə ŋgieNyiikə nə shʉəŋ jyujyu.

2 ndə məlɔ̀ʼ mbʉ kəŋgieNyii, kɛŋ lyʉ̀ʉtə́nə ndə məlɔ̀ʼ, ndʉʉ ndə yəŋbə bʉ̀ʉ ghɔŋbə ndʉʉ ndə i bɛ bʉəbʉə, chìi b̈ʉə nyíɛ bʉ̂ʼtə-ʉə, sɔ́ʼ bʉə nə yɔŋ, kwèʼhə bʉə nə yɔŋ, nə ntɛ-məyá-fyii-hə inchəŋ leʼnə mədàhə.

13 Kɔ́ ŋwɔŋ-aŋ ndə mə-kə́-tíi ŋgieNyiikə mu bʉə, kə́ lɔ̀ʼ bɔŋleʼ kə́ dàhə, tə mɔ yi gwè.

12 Bʉʼka ŋgieNyiikə nɔ bɛ ŋɛnə bɔŋleʼ kə́ fɔ̀ʼ, chyʉ́ʉ chàa setə-bətʉbətʉ-kə, ĩ nɔ síi ŋíi tə gɛ̀ dàa ndə yəŋkə ndə fyii fə́nə chɔ ghɔŋbə lyʉʉhəkə, gɛ̀ tə dàa kəyəŋ ndə yuhəbə fə́nə chɔ ghɔŋbə ndiimə. Ĩ nɔ kɛ̀ʼ nubə ndə bʉə tʉʼ kwɔ̀ʼtə ghɔŋbə nubə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ kʉ́ʉ.

35 Yuo ghɔŋbə chisêkə bu mì təmə ŋgiekə-ɔŋ bɔŋ bu nə mì fɛ.

4 Ɔ bɔŋ bə̀ŋhə mbɔ, "Bə nɔ nyɔ̀ʼ mu ŋwɔʼnə-Nyii mbɔ,

‘Wo mə kə́ chí mbi bə haʼ bʉʼka bele fɛ,

bɔŋ bəkɔ ɔ chí bʉʼka ŋgiekə təmiyɔŋ ndə i fyú hə chu-Nyii.’ " *

17 Chìi bɔ̂ŋ kɔ́ ŋwɔŋ-yʉə tʉ a tíŋ hə ndəŋ shʉəŋ-aŋ. Ŋgiekə-a nɔ bɛ shʉəŋ.

39 "Bii nɔ tʉʼ tyúutə mu ŋwɔʼnə-Nyii bʉʼka bii nɔ kwɔ̀ʼtə mbɔ bii bu kie məchímbi chɔ təmə liʼ-i ghɔ fɛ, bɔŋleʼ kə bɛ ŋwɔʼnə-ɔ̄ŋ ndə i tʉʼ kwə́ʼ te mɔ.

25 bɔŋ ŋgie-Tiekətʉ-kə bu káa gɛ̀gɛ̀ təmə liʼ-i nə bɛ ghɔ fɛ." *

Ŋgiekə-ɔ̄ŋ nɔ bɛ mbʉ ntəŋjyujyu ndə bə kə lɔ̀ʼ tʉ bii.

11 Yɔ̄ŋ-yə bʉə-Juu nɔ kə kie kuŋhə mbʉə-bɔŋ chàa bìbə ndə bɔŋ bɛ Tɛsalonika, bʉʼka bɔ̂ŋ nɔ kə fí ŋgieNyiikə ndə Bɔɔ kə́ lɔ̀ʼ nə fyii jyujyu. Bɔ̂ŋ kə́ tíetə ŋgieNyiikə bəchibəchi ndə mənyíɛ mbɔ nukə ndə Bɔɔ ghɔŋ Sila tʉʼ dàhə bɛ shʉəŋ mɛɛ.

2 Bɔɔ gɛ̀ mu mbʉ njaagháaNyii haʼ ndə ɔ̃ chìi, ɔ kə́ kɔ̀ɔtə ndə məŋɔ́ʼhə shʉ-yʉə ndə ŋgieNyiikə ndə Chîlɔʼbə itia. 3 Ɔ kə́ fʉ̀ʼtə bɔŋ-kə́-leʼ dʉ̀ʼ mbɔ Wo ndə Nyii Kùŋ Tə́ŋ la kie ndə mənyíɛ ŋgʉəʼ, bʉ̀nə kóʼ hə ndəŋ kwu, ghɔŋ ndʉʉghɔfii mbɔ, "Jiso-ɔ̄ ndə mɔ tʉʼ lɔ̀ʼ ntəŋ-ɔ̄ŋ tʉ bii te ɔ nɔ, nɔ bɛ mbʉ Wo ndə Nyii Kùŋ Tə́ŋ."

30 Fili nyʉ́ʉ gɛ̀ mbʉə ɔ, yʉ́ ɔ kə́ tíi ŋwɔʼnə-Adaya yʉkəŋgieNyii. Ndʉʉmɛ, ɔ bíʼtə tʉ ɔŋ mbɔ, "A tʉʼ tíi nɔ bɔŋ-kə́-leʼ kínə nu-ghɔ̄-kə mɛ?"

31 Mbʉ wo-ghɔ̄ bə̀ŋhə mbɔ, "Mɔ bu kínə ntɛ təka təmə wo bɛ ghɔ ndə məfʉ̀ʼtə tʉ mɔ fɛ?" Ɔ fʉ̀ʉtə Fili mbɔ ɔ̈ kóʼ mu mbʉ matu dùʼ ghɔŋ ɔŋ mɔʼɔ. 32 Mbʉ kəyəŋ ndə ɔ kə́ tíi mu ŋwɔʼnə-Nyii nɔ bɛ mbɔ,

"Ɔ nɔ nə bɛ ndə binjyʉʉ ndə bə kə́ gɛ̀ síi ɔ.

Kə́ bɛ ndə vaa-binjyʉʉ ndə bə tʉʼ shyìi nyuhə-i,

ɔ líitə mbɔ loʼo, təmə ŋɔ́ʼhə chu-i fɛ.

35 Ndʉʉmɛ, Fili chʉ́ʉhə nə mbʉ kəyəŋ-ghɔ̄ ndə məfʉ̀ʼtə bìʼ ibɛʼ-yə ŋgiebə chɔ ndə məshyíi ɔ nə ntəŋjyujyu te Jiso.

25 Jiso ghɔ̀ŋ tʉ bɔŋ mbɔ, "Bii nɔ bɛ bənɔ̌ʼɔ, fyiihə-ii shʉ́ə ndə məbɛ́ŋ nukə nə bʉəyʉkəŋgieNyii nɔʼ kə gìe. 26 Wo ndə Nyii Kùŋ Tə́ŋ kie ndə mənyíɛ ŋgʉəʼ ndəŋ nubə-ɔ̄ŋ, buŋ ŋíi mu məgʉə-e fe?" 27 Ɔ chʉ́ʉhə ndəŋ Mushi gɛ̀ tə dàa ndəŋ bʉəyʉkəŋgieNyii bənchəŋ, fʉ̀ʼtə nubə ndə ŋwɔʼnə-Nyii nɔʼ kə́ gìe te mbəŋ-ɛŋ.

18 Bɔŋ Jiso gwè, gìe tʉ bɔŋ mbɔ, "Nyii nɔʼ kɔ́ ghʉəʼkə tʉ mɔ inchəŋ ndə məsɔ́ʼ yuo ghɔŋbə chisêkə. 19 B̈ii gɛ̀ ndʉʉghɔfii, chìi vâafɔʼɔ-bɔŋ mu lɔʼ-bətə̂ŋ-tə inchəŋ, kɔ́ muu tʉ bɔŋ yie-mbʉ-Tie, yie-mbʉ-Vaa leʼnə yie-mbʉ-kəLyʉʉhəNyii, 20 kə́ dàhə bɔŋ ndə mətʉ́ʼ nubə inchəŋ ndə mɔ nɔʼ kàhə bii nə yɔŋ. B̈ii yʉ́, mɔ bu kə́ bɛ bʉʼʉ mɔʼɔ, tʉ wʉʉnəmbikə yi liʼ."

7 Ndə bii tʉʼ gɛ̀, b̈ii kə́ tòʼ lɔ̀ʼ mbɔ, ‘Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo la nɔʼ kə́ŋhə.’

18 Mɔ nɔ tʉʼ shyùu tyunə-wo-kə təmiyɔŋ ndə ɔ̈ yʉ́ nubə ndə i fyú hə mu ŋgiebə ndə Nyii dʉ̀ʼ bə nyɔ̀ʼ mu ŋwɔʼnə-fɛ̄ŋ nɔ. Kaʼ wo bìʼ nukə muŋgɔ, Nyii bìʼ ŋgʉəʼ ndəŋ ɔŋ ndə bə fʉ̀ʼtə mu ŋwɔʼnə-fɛ̄ŋ. 19 Bɔŋ-kaʼ-wo-leʼ fyúhə nukə ndə ŋgiebə-ɔ̄ŋ ndə Nyii dʉ̀ʼ bə nyɔ̀ʼ mu ŋwɔʼnə-fɛ̄ŋ nɔ, Nyii fyúhə yi-yə yʉʉ ndə tyʉkə ndə ĩ kɔ́ məchímbi leʼnə yʉʉ-i ndəŋ yəŋkwɛʼtəŋkə ndə i bɛ ŋkʉʉ, ndə bə fʉ̀ʼtə mu ŋwɔʼnə-fɛ̄ŋ.

Nɔ bɛ haʼ mbyu ntəŋjyujyu imɔʼ

6 I nɔ tʉʼ chàa mɔ mbɔ bii nɔʼ chʉʼ nyʉ́ʉ bɔ̌ŋ mbəŋ-ɛŋ Nyii ndə ɔ kə tíi bii tíŋ hə bɔ̌ŋ buuŋjyu-Klai, kə́ kíahə ŋwɔŋ-yii gɛ̀ ndə ntəŋjyujyu kədɔŋ. 7 Kaa bɛ mbɔ ibɛʼ-yə ntɛ ntəŋjyujyu bɛ ghɔ fɛ, bɔŋ mɔ nɔ tʉʼ gìe yɔ̄ŋ-yə bʉʼka mbɔ bʉəbɛʼbə nɔ bɛ ghɔ ndə bɔ̂ŋ tʉʼ chɔ́ŋhə bii, kə́ kʉ́ʉ ndə məbyùutə ntəŋjyujyu ndə i bɛ yie-Klai. 8 Bɔŋ kaʼ buŋ bɛ bə mbəŋ-yaʼ, byuunɔ wontəŋNyii ndə ɔ gwè bə hə yuo gwè lɔ̀ʼ ntəŋ Nyii ndə i bɛ ŋkʉ̂ʉ ndəŋ yi ndə baʼa kə gwè lɔ̀ʼ tʉ bii, ɔ̈ bɛ̀ʼ ndɔŋ-ɛŋ kəghɔ-Nyii. 9 Haʼ ndə baʼa nɔʼ kə gìe, nɔ, mɔ bìʼ gìe, kaʼ wotəmiyɔŋ kə́ lɔ̀ʼ ntəŋjyujyu tʉ bii ndə i bɛ ŋkʉ̂ʉ ndəŋ yi ndə baʼa nɔʼ kə lɔ̀ʼ tʉ bii, ɔ̈ bɛ̀ʼ ndɔŋ-ɛŋ kəghɔ-Nyii.

15 B̈ii lʉ̀ məyá fyii ndə Tiekətʉ tʉʼ yá fyii-i, nə saa tʉ bii ndə məkie ŋkwaa, haʼ ndə mbʉətə liŋ-yʉʼʉ Bɔɔ kə nyɔ̀ʼ tʉ bii ghɔ, nə mukətʉ-súunə ndə Nyii kə kɔ́ tʉ ɔŋ. 16 Nɔ bɛ nubə nɔ ndə ɔ tʉʼ nyɔ̀ʼ mu bəŋwɔʼnə-bi nchəŋnchəŋ ndʉʉ ndə ɔ tʉʼ nyɔ̀ʼ te nubə-ɔ̄ŋ. Nu-shʉ́əshʉ́əbɛʼ-bə nɔ bɛ mu bəŋwɔʼnə-bi ndə bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə kie ndaa fɛ, ghɔŋbə bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə kə́ yá ŋwɔŋ-yʉə fɛ, tʉʼ fʉ̀ʼtə mɔ̀ʼ bɛ́, haʼ ndə bɔ̂ŋ tʉʼ chìi mu bəbɛʼyəŋbə mu ŋwɔʼnə-Nyii. Yɔ̄ŋ-yə bu gwè nə məbyʉʼ-yʉə.

4 Nubə nchəŋnchəŋ ndə bə kə nyɔ̀ʼ mu ŋwɔʼnə-Nyii hə bəshʉbəshʉ, nɔ kə bɛ ndə mədàhə bʉʼʉ mbɔ tíŋ hə ndəŋ məlyʉ̀ʉtə́nə ghɔŋbə məkwèʼhə ndə ŋgieNyiikə tʉʼ kwèʼhə bʉʼʉ, bəkɔ bʉʼʉ yʉ́əʼnə ndəŋ Nyii.

14 Bɔŋ bəkɔ bɔ̂ŋ tíi ɔ mbɔ ɔ kwáa bɔŋ təka, təmə bɔ̂ŋ nɔʼ bɛ́ŋ ɔŋ fɛ? Bəkɔ bɔ̂ŋ bɛ́ŋ ɔŋ təka, təmə nɔʼ yʉ́ ntɛ wo ndə ɔ bɛ yɔŋ fɛ? Bɔ̂ŋ bɔŋ bu yʉ́ ntɛ wo ndə ɔ bɛ yɔŋ təka, təmə wo lɔ̀ʼ tʉ bɔŋ fɛ? 15 Bɔ̂ŋ bu gɛ̀ lɔ̀ʼ təka, təmə bə tə́ŋ bɔŋ fɛ? Haʼ ndə bə nyɔ̀ʼ mu ŋwɔʼnə-Nyii mbɔ, "I bʉ̀ʉ təka ndə mənyíɛ bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ gwè nə ntəŋjyujyu loo!"

16 Təmə bʉə bənchəŋ bɔŋ nɔʼ bɛ́ŋ mbʉ ntəŋjyujyu fɛ, bʉʼka Adaya nɔ nyɔ̀ʼ mu ŋwɔʼnə-i mbɔ, "Tiekətʉ, bɛ nda ndə ɔ nɔʼ bɛ́ŋ nukə ndə ɔ nɔʼ yʉ́ hə kəghɔ-baʼa?" 17 M̃əmɔ̀ʼfyii ndəŋ Nyii nɔ gwè hə ndə məyʉ́ ntəŋjyujyu, məyʉ́ kə́ gwè hə ndə məlɔ̀ʼ ŋgie-Klai-kə.

16 Tʉkə-ɔŋ tʉʼ vyíi ndə mətéʼ ntəŋjyujyu fɛ, bʉʼka nɔ bɛ ghʉəʼ-Nyii-kə ndə məgwè nə ŋkwaa tʉ wotəmiyɔŋ ndə ɔ bɛ́ŋ, fəŋ kə́ bɛ bʉə-Juu, biitəkə kə́ bɛ bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə bɛ bʉə-Juu fɛ. 17 Bʉʼka ñtəŋjyujyu-ɔ̄ nɔ kɛ̀ʼ ntɛ ndə Ñyii chìi bʉə bɔ̂ŋ bɛ ndyʉndyʉ shʉ-ɔ. Ĩ nɔ gwè hə bɔ̌ŋ məmɔ̀ʼfyii ndəŋ Nyii lʉ̀ hə ndəŋ nchʉʉhə tə gɛ̀ dàa liʼ-ghɔ̄. Haʼ ndə bə nyɔ̀ʼ mu ŋwɔʼnə-Nyii mbɔ, "W̃o ndə ɔ bɛ ndyʉndyʉ tʉ Nyii, nɔ chí mbi bə nə məmɔʼfyii-i ndəŋ Nyii."

12 Lyʉʉhəkə ndə bʉʼʉ kie, kaa lyʉʉhə-kəwʉʉnəmbi-kə fɛ, bʉʼʉ nɔ kie Lyʉʉhəkə ndə i gwè hə kəghɔ-Nyii, mbɔ bəkɔ bʉʼʉ kínə nubə inchəŋ ndə Nyii nɔʼ kɔ́ tʉ bʉʼʉ yɔ̀ʼ ghɔkə-i.

13 Nɔ ndʉʉmɛ, bʉʼʉ tʉʼ kwə́ʼ nə ŋgiebə ndə bʉʼʉ yétə ndə mukətʉ-súunə woməsʉʉ fɛ, bʉʼʉ nɔ tʉʼ kwə́ʼ nə ŋgiebə ndə bʉʼʉ yétə kəghɔ-LyʉʉhəNyiikə ndə bʉʼʉ tʉʼ fʉ̀ʼtə nu-shʉəŋ-bə-ɔ̄ŋ ndə i gwè hə kəghɔ-LyʉʉhəNyiikə tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ kie LyʉʉhəNyiikə. 14 Wo ndə ɔ gòʼ təmə kie LyʉʉhəNyiikə fɛ, mə bɛ́ŋ shʉəŋ ndə i gwè hə kəghɔ-LyʉʉhəNyiikə fɛ bʉʼka i nɔ bɛ bənɔ̌ʼɔ tʉ ɔŋ, təmə ɔ mə kínə fɛ, b̃ʉʼka nɔ kɔ́ LyʉʉhəNyiikə kɔ́ ghʉəʼkə ndə məkínə.

21 Bʉʼka Nyii nɔʼ chìi nə mukətʉ súunə-i mbɔ woməsʉʉ mə kínə ɔŋ nə yi-yə mukətʉ-súunə fɛ, tʉʉ-Nyii bɔŋ bʉ̀ʉ ndə məlʉ̀ ŋgie-bənɔ̌ʼɔ-kə ndə bʉʼʉ tʉʼ lɔ̀ʼ ndə məkwáa bʉə ndə bɔ̂ŋ bɛ́ŋ.

22 Bʉʼka bʉə-Juu nɔ tʉʼ bíʼtə nubəcheʼbə ndə məbɛ́ŋ shʉəŋ, bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə bɛ bʉə-Juu fɛ kə́ kʉ́ʉ mukətʉ-súunə. 23 Baʼa bɔŋ kə́ lɔ̀ʼ ntəŋ te Klai ndə bə kə kwɛ̀ŋ ɔŋ, ndə i bɛ yəŋkə tʉ bʉə-Juu ndə məwɔ̀tə chɔ gwù, kə bɛ bənɔ̌ʼɔ tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə bɛ bʉə-Juu fɛ.

24 Bɔŋ tʉ bʉə ndə Nyii nɔʼ tíi bɔŋ, kə bɛ bʉə-Juu, kə bɛ bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə bɛ bʉə-Juu fɛ, Klai nɔ bɛ ghʉəʼ-Nyii-kə ghɔŋbə mukətʉ-súunə-Nyii.

17 Bʉʼka Klai kə tə́ŋ mɔ mbɔ m̈ɔ gwè kə́ kɔ́ muu fɛ, bɔŋ mbɔ m̈ɔ kə́ lɔ̀ʼ ntəŋjyujyu, kaa bə nə ŋgie-mukətʉ-súunə-bʉəməsʉʉ-bə fɛ, byuunɔ təmə tyʉntɔɔnə-Klai-kə bu bɛ́ ghʉəʼkə-i.

9 Bɔŋ bii nɔ bɛ nuɔ-bʉə ndə bə séʼséʼ, bʉəfɛ̀ʼndɛŋ ntoʼ-Nyii, lɔʼɔ kətə̂ŋ ndə bɔ̂ŋ bɛ ŋkʉʉ, kə́ bɛ bʉə-Nyii ndə kie ɔ kie bii, mbɔ b̈ii lɔ̀ʼ tʉ bʉə te məbʉ̀ʉ mbʉ wo ndə ɔ tíi bii hə mu kənjəŋ gwè nə bii mu kɛʼɛ ndə i bʉ̀ʉ daa.