Bíblia
A Bíblia é a Palavra de Deus — viva, eficaz e mais cortante que espada de dois gumes. Toda Escritura é inspirada por Deus e útil para ensinar, repreender, corrigir e instruir em justiça.
Inspiração divina
Toda Escritura é inspirada por Deus. Homens santos falaram da parte de Deus movidos pelo Espírito Santo.
GALA Sɛʋɛi pɛ feeʋɛ GALA saalai zu, ná-kulanumai wɔɔlɔʋɛ kalagi wo fai zu, zɛɛi zakpe fai zu, kaka faiti sɔle fai zu, ta telebodai ma ɠalagi wo fai zu, naa ɠa a kɛ, GALA nui laazeeli, kɛʋele ɓɛtɛ kɛɛwoti ʋagɔi pɛ kɛɛ vai ma.
Kaite è-ma loungo ziɛgi zu, è GALA sɛʋɛ ɲadegai ɠwɛɛ. Toɠa zoo é ɠimalai ve è ya, é lo è luɠɔ, è kizogi zɔlɔɔ ga kidaaleʋei maaʋele Yesu Kilista ma. GALA Sɛʋɛi pɛ feeʋɛ GALA saalai zu, ná-kulanumai wɔɔlɔʋɛ kalagi wo fai zu, zɛɛi zakpe fai zu, kaka faiti sɔle fai zu, ta telebodai ma ɠalagi wo fai zu, naa ɠa a kɛ, GALA nui laazeeli, kɛʋele ɓɛtɛ kɛɛwoti ʋagɔi pɛ kɛɛ vai ma.
À nii ɠwɛɛ mɔunpa, ga GALA goo wo fai GALA Sɛʋɛi zu, nu la naa tanɔpɛ poluɠwɛɛga ɓɔɠɔ ʋɛ. Mazɔlɔɔ GALA goo wo fai gila kpalaa ge la ʋaani ga nuɓusɛi yiimai yeeɠɛɠala ɠila kpalaa su, kɛlɛ Zɛnvu Ɲadegai ɠa é puuni nuiti da, ti ɓɔɛni GALA daaseigi zu.
Ɠaaɓa ga zɛbɛi pɛ, è ɓɔɠɔ lɛ ga nui nii GALA ka yeezei bu, botiɠɛ nui nii nu la unfe faa nɔpɛ ka ba, nii é gaama wooi laazeelizu ga sɔledai.
GALA daawooi laazeeli, daazeeli ga gilimai siɛnɔpɛ su, ma yeeɠɛɠala ɠɛni de, ɓaa ma yeeɠɛɠala mina ɠɛ de, gaalɛɛ ga pagɔ, è zelii lo, è nuiti iɲɔdɔ, è ɗa kalagi wo ga ziilɔɔ laazeeliai pɛ.
Eyɛsu gè ʋa, ɠaaɓa, è ɗa GALA Sɛʋɛi ɠala gaalɛbaiti su, è ɗa tɛnɛgi wo, è ɗa nuiti kala.
Poder da Palavra
A Palavra de Deus é viva e eficaz. O céu e a terra passarão, mas as minhas palavras jamais passarão.
Mazɔlɔɔ GALA daawooi ɠa vulua, zɛbɛi ɠɛ ba. Gaaliʋɛ é leʋe gaavele boɠa zɔkpɔi pɛ ba. Toɠa ɗa lɔ eyɛsu é zeeli ʋɛ zɛnvui ta nu ɠigi ti ɠomisu ná, eyɛsu é zeeli ʋɛ nu lodazuʋɛti ta nu ma ɓɔlɔgiti ti ɠomisu ná. Toɠa ɗa nu yii wɔinla vaiti ta ná-kisiɛiti buuzumɔ.
Geeɠɔlɔgi ta zooi ta leʋe, kɛlɛ nɔ̀un daawooiti ti la leʋega pɛ.»
Kɛlɛ Yesu gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Sɛʋɛʋɛ GALA Sɛʋɛi zu ga: ‹Nui la zɛnvui woga ga daamianigi nɔ, kɛlɛ kɛni wooiti pɛ maaʋele ti ɠulazu GALA da.› bogɛ é zoloo Gɛlɛke woo zɛʋɛ wɔlɔmai ma.»
Ʋelei tonai ta kɔɔlɛ vukɔi ti ʋuuzu la, ti zeɠe geezuʋɛ,
ti la ɠalega ma naa ʋolu,
ni ti la zooi yɛɓɛni, é ʋa ɓɛtɛ,
é siinziin ganigiti pɔnɔ,
ni é la ani zuwui veeni tii ɠɛɛ nui ya,
ni é la daamianigi veeni,
tama, zekaa nɔ é la ga dàawooi, é ɠulazu dà,
é la ɠaaɠalega ma, é ʋa ʋa pɔ̀,
ni é la faa ʋaani,
ni é la zìimai ɠɛɛni,
daa ʋa zeeli mɛtu, nii gè teʋeni ma.»
Ti zeɠe ga ɗɔnɔ ɲɛgɛlɛin ga gaamai maaʋele, è-laawooi ma ka é ga gaamai.
Wa ɠaaɓaazu kele, wo ɗa GALA sɛʋɛiti kala, tɔɔzei wo laaʋɛ da ga wa ɠɔoɠɔ zɛnvui zɔlɔɔ naati saɓui zu. Tama naati mu ka ti zeele wooi wosu nɔ̀un bɛ.
kɛlɛ Maliɠii laawooi ɠa yɛsu ná ɠɔ.» bogɛ é zoloo Gɛlɛke woo zɛʋɛ wɔlɔmai ma.
Tama naama wooi ɠa ga Woo Niinɛ Ʋagɔi, daazeeliai wo ma.
Zunu loungoi ɠa zoo ɠale, é ziɛ ɲadedai zu?
Kɛni é è-laawooi zo, é ziɛ la.
È-laawooi ma ungi ɠa é ga gaamai,
ta ɗa-leveiti kpein ti zɔlegɛ, ta yɛsu ná ɠɔ.
Estudar e pregar
Os bereanos examinavam as Escrituras diariamente. Procura apresentar-te a Deus aprovado como obreiro que maneja bem a Palavra.
Naati koozu ɠisiɛi ʋani, é leʋe Tesalonike Zuifuiti ba, ti yeezeini GALA daawooi wu ga ɠoozunɛ ʋele, folo-o-folo ti ɠɛni GALA sɛʋɛiti fɛɠɛlɛfɛɠɛlɛsu, ti pɛtɛ ni, nii ti bogai ti ma gaamai ʋe.
É lɛɛni bu, eɠɛʋelei a ɗa kɛɛ la pɔlɔma, dooɠo folo saʋagɔ laawu Pɔle ɠɛni liizu, é ɗa ɓɔɛ ti ʋɔ ga GALA Sɛʋɛi zu vaiti. É ɠɛni suɠulazu ti ma, é dɛɛ ga tiye ga kɛni Kilista a la ɓɔlɔ, é za, naa ʋoluma é wuzeɠe, é ɠula saai ya, é ɠɛ ti ma: «Yesu nii gè ná-fai wosu wo ma, naa ɠa é ga Kilista.»
Filipe ɓizɛni, é Etiyopi zunui woomɛni, é ɗa GALA goo wo nui Ezayi ná-sɛʋɛi ɠala. É ɠɛni naa ma: «Nii é kalasu, ɗa gaaɠaazu nɛi?»
Zunui gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Nà gaaɠa ɠale, ni nu la suɠulani mà?» É Filipe lolini ga naa lɛ, é zei koba wotoloi zu. Ʋɛ é ɠɛni ná ɠalasu, é zɛʋɛni ná ga:
«É la ɠɛni woo ɲɛ gila kpalaa boni,
eɠɛ baalagi ti liizu la paazuʋɛ,
eɠɛ baala ziʋoi é loni maaleɠa leʋe nui ɠakala.
Filipe kpɔɛi zeɠeni naazu, é tɔɔzei naama zɛʋɛi zu wooi ma, é Yesu ná-Woo Niinɛ Ʋagɔi laazeeli ma.
Mazɔlɔɔ Ɛsedalase ɠɛni ɠaaɓaazu, é ɗa Ɠɔoɠɔ GALAGI ná-tɔgi ɠala, ta é ɗa so ga yii pɛ, é ɗa Izilayɛle nuiti kala ga tɔgiti ta deveiti.
Názu ɠa Yesu ɠɛni la ti ma: «Ee, wa vaa ɠaaɠaazu ɓaaʋɛ! Wo nɛkɛgɛ ti laazu naa la, nii GALA goo wo nuiti ti bogai! Kilista maa la ɠɛni nɛɛni, é ʋa ɓɔlɔ ɠana, aisa é ʋa lɛ ná-lɛbiyai zu ɓaa?» Naa ʋoluma, nii kpein GALA Sɛʋɛi bogai, é ʋilɛ tɔ ɓɔɠɔi ʋa, é tɔɔzeini ga naa yɔɠɔzulɛa ga tiye, é tɔɔzei Moize ná-sɛʋɛiti ma, é li GALA goo wo nui zɔiti ta-zɛʋɛiti pɔ.
Yesu maaɓuɠani ti ʋa, é ɠɛ ti ma: «Zobogi pɛ feeʋɛ zèa geeɠɔlɔgi zu ta zooi ma. À li mu, wo ziiti pɛ kɛ ga nà-kaladopoiti, wo ti ɓatize Ɠɛɛɠɛ GALA, ta Doun Zunui, ta Zɛnvu Ɲadegai laaseigi zu, wo ti ɠala ga ti naati pɛ so, nii gè wo leveai la. Wɛlɛ, nà yɛsu wo ʋa foloi pɛ su, eyɛsu etea ɠaaɓela foloi zeeli.»
Ʋɛ nɔpɛ wa leʋe ná, à Woo Niinɛ Ʋagɔi nii laazeeli, ga geeɠɔlɔgi ma masadai maaɓuɠaa.
Revelação e fidelidade
A Palavra do Senhor veio aos profetas. A graça de Deus se manifestou na Escritura para a salvação de todos.
Ɠɔoɠɔ GALAGI ɓɔɛni pɔ naazu, é ɠɛ ma:
Wɛlɛ keela wooi ʋa Petuwɛle ná-doun zunui Zowɛle sɔlɔɔni Ɠɔoɠɔ GALAGI ya.
Ɠɔoɠɔ GALAGI ɓɔɛni Zelemi ʋɔ:
Ɠɔoɠɔ GALAGI ná-keela wooi, é boni Izilayɛle nuiti ma, é ɠula Malasi la.
Ɠɔoɠɔ GALAGI ɓɔɛni Zakali ʋɔ ɠani:
Naazu Ɠɔoɠɔ GALAGI ɓɔɛni Ezayi ʋɔ,
Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI ná-Zɛnvui ɠa bà,
mazɔlɔɔ é gulɔ ɲadegai ziɛʋɛ mà ga
gè woo niinɛ ʋagɔi wo bala nuiti ma.
Ungo, é tèʋegɛ ga gè ɓɔ kiteʋe nuiti ba,
gè daazeeli kɔɔ luɔiti ma ga ti viega é zo za ma,
gè bo kasoɠa nuiti ma ga ti ʋilɛga, ti ɠɛ ɓɔɠɔ yeema.
Gè konagi ná-fai wo,
nii Ɠɔoɠɔ GALAGI ʋaazu ná-nuɓɔɠɔlai ɠulazu la kɛlɛma ná-nuɓusɛiti bɛ,
foloi ada-ƓALAGI ʋaazu nɔnɔ ʋotokulazu la sili nuiti ma,
é naati gaanɛɛnɛ, niiti ti wɔlɔzu.
Zɔiti gɔlɔ wo seɠei ti ɠɔba Siyɔn,
gè masa bɔɔlɔgi ve ti ya zuʋui ʋotogi zu,
gè koozunɛ wulɔi ziɛ ti unma gɔlɔi ʋotogi zu,
ʋɛ ti ziiɠoloɠologai ná,
gè ti maaɠili ga lɛbiya zeɠei,
naa ɠa a kɛ ti loli ga:
«Telebodai ma sɛne guluiti,
Ɠɔoɠɔ GALAGI ná-kpelei,
niiti ti ná-lɛbiyai ɠulazu kɛlɛma».
Viver pela Palavra
Não só de pão vive o homem. Nada acrescentes nem diminuas. A Palavra é alimento, guia e espada do cristão.
GALA daawooi ɠilagilagi pɛ ka ga gaamai.
Toɠa ga kɔɔɠɔ zɛpɛgi naati bɛ, niiti ti lɔɔɠuzu bu.
Mina tanɔpɛ da daawooiti ma,
ni naa laade, toɠa è loɠa, è ʋɛtɛ ga zɛɛ nu.
Nà Zan, nà maaɓakpasu, ga nu-o-nu é sɛʋɛi nii zu ɠulakɛlɛma ɓɔɛi mɛnisu, ni nu a ta laana ma, nimiza vaiti ti zɛʋɛai niima zɛʋɛi zu, GALA ka naati da tɔun unma. Ni nu ma ga ta ɠulana sɛʋɛi nii zu ɠulakɛlɛma ɓɔɛiti da, GALA ka ma nui nɔnɔ ɠula zɛnvu wului ná-fai zu, ta taa ɲadegai, niiti ta-vai zɛʋɛai niima zɛʋɛi zu.
Dàavɔɔʋɛ gola, ga wo ɠɛlɛa GALA ba fala, nii é wo lolini Kilista ná-zaalai zaɓui zu, wo ɠaaʋote woo niinɛ ʋagɔi taɠili ma. Gaamazu, woo niinɛ ʋagɔ ɠili ge la ná! Kɛlɛ nuiti ka ti wo ɓɔlɔzu, ta pɔ ti Woo Niinɛ Ʋagɔi maavalibo, é ʋilɛ Kilista ʋa. Kɛlɛ anɛɛ giya ɓɔɠɔi ʋe, ɓaa geezuɠeelai seɠeai geeɠɔlɔgi zu, gá woo niinɛ ʋagɔ ɠili daazeelina wo ma, é ɠula zɔi ʋolu gi daazeelini wo ma, naama nui voovo! Ʋelei gi boni la mɔunpa, zenɔ ɠana gè bosu la ʋolu mɔnɔ: Ni nu nɔpɛ ka woo niinɛ ʋagɔ ɠili daazeelina wo ma, é ɠula zɔi ʋolu wo sɔlɔɔni, naama nui voovo!
À suɠwɛɛ ga ade-Maliɠii ná-ziilɔɔi ma ungi ɠa ga wo ɠizo fai, eɠɛʋelei ade-ɠɛɛloin, de-nɛɛɲɔɠɔi Pɔle sɛʋɛni la wo ma, ga naama ɠimalai nii GALA ge feeni bɛ. Zekana é kɛɛzu la sɛʋɛiti pɛ su, ʋɛti é ɓɔɛzu náti, é ʋilɛ naama vaiti ba. Fai tanigaani ta naama zɛʋɛiti su, ti ɠaaɠaazu ɓaai. Faaɠwɛtala nuiti, sɛbɛlɔɔlala nuiti, ta ɗa naati poluʋɛ valibo, eɠɛʋelei ti kɛɛzu la ga GALA Sɛʋɛi taɠiligaani. Ta naama kɛɛzu ga tiya ɓɔɠɔi ti undaaʋili fai.
Tama fai niiti kpein ti zɛʋɛai mɔungi, naati sɛʋɛʋɛ de ɠala fai ma, naa ɠa a kɛ ade kitogi zɔlɔɔ ziilɔɔi maaʋele ma ta gaanɛɛnɛi, GALA Sɛʋɛi ti veezu de ya.
Ta zoo ti wooɠula ma ɠale, ni ti la ɠidaaleʋeni ma? Tama ta zoo ti ɠidaaleʋe ma ɠale, ni ti la ná-faa mɛnini? Ta zoo ná-fai mɛnisu ɠale, ni nu la daazeelini ti ma? GALA daawoo laazeeli nuiti ta ɠɛ ná ɠale, ni nu la ti leʋeni? Sɛʋɛʋɛ GALA Sɛʋɛi zu ga: «Pagɛ gola ga nu wɛlɛ keelaiti ba, ti ɗa ʋa ga woo niinɛ ʋagɔi.». Kɛlɛ nui pɛ ge la Woo Niinɛ Ʋagɔi zoni. Tama Ezayi ɠɛni ma: «Màliɠii, ɓɛ ɠa é ɠidaaleʋea naa ma, é mɛniga gi la?» bogɛ é zoloo Gɛlɛke woo zɛʋɛ wɔlɔmai ma. Naa ɠa é ba, kidaaleʋei ɠa zɔlɔɔsu ga faa mɛnigi maaʋele, nii ma nu mɛnisu, naa ɠa ɠulazu Kilista ná-fai laazeeliai zu.
Mazɔlɔɔ gè la unfesu ga Woo Niinɛ Ʋagɔi, tɔɔzei GALA ná-zɛbɛi ɠana, nii é naati pɛ kizosu da, niiti ta ɠidaaleʋe, Zuifuiti mɔunpa, naa ʋoluma niiti ti la ga Zuifua. Tɔɔzei Woo Niinɛ Ʋagɔi ɠa dɛɛzu, ʋelei GALA ge nuiti kɛɛzu la ɠaazu ga telebo nu ga kidaaleʋei ɠila kpe maaʋele, eɠɛʋelei sɛʋɛai la GALA Sɛʋɛi zu ga: «Zɔi telebogai GALA gaazu ga kidaaleʋei maaʋele, naa ɠa zɛnvui wo.». Zɔi telebogai GALA gaazu ga kidaaleʋei maaʋele, naa ɠa zɛnvui wo: Tati pelei taɠili ɓalaa ka ga nii: Telebo nui ɠa zɛnvui wo ga kidaaleʋei maaʋele
Gá ma, gi la eteai ná-zɛnvui zɔlɔɔni, kɛni Zɛnvui ɓɔɠɔi nii seɠeai GALA pɔ bɛ, naa ɠa a kɛ gi faanɛɛi kpein kwɛɛ, nii GALA ge kɛa gi ʋɛ. Gi la naama ɓɔɛiti bosu eɠɛʋelei nui ná-ɠimala ɓɔɛi ma ɠalagi la, kɛlɛ kɛni niiti GALA Zɛnvui kalagi wosu da. Zekana gi zɛnvu zu ɠaama vaiti zɔɠɔzuɠulazu la ga zɛnvu zu ɓɔɛiti.
Kɛlɛ nui nii GALA Zɛnvui la ziimaʋɛ, é la zooga é ʋa yeezei Zɛnvui tɔna ná-gaama vaiti bu, mazɔlɔɔ naati ta tɔun gaazu ga ɠimalala vaa nɔ. É la zooga é ʋa ti ɠaaɠa, tɔɔzei GALA Zɛnvui nɔ ɠa é ma zobogi veezu pɛ, nu ʋa ti yɔɠɔzuɠwɛɛ.
Tama, GALA ge deveni ná-ɠimalai zu ga eteai la zooga é ʋa tɔun kwɛɛ nui ná-ɠimalai zaɓui zu. Naa ɠa é ba, GALA ge deveni ga pagɛ ga é naati kizo, zɔiti ti ɠidaaleʋeai ga wooi naa maaʋele nii gi daazeelizu, nuiti ti kaazu ga ɠimalala ɓɔɛi ʋe.
Zuifuiti ta laavɔɔ vaiti maaɠaazaɠabosu, Gɛlɛkiiti ti ɗa ɠimalai ɠaiziɛ. Giya ma, Kilista ɓadɔ vai saa wului ma, gá naama wooi laazeelizu, naa ɠa Zuifuiti bɛ ga kɔɠɔziɠa zaɓu, é ɠɛ ga ɠimalala vaa zii ɠiligiti bɛ, kɛlɛ niiti GALA ge ti loligai, Zuifuiti ta zii ɠiligiti, Kilista ɠa ga GALA ná-zɛbɛi ta GALA ná-ɠimalai naati bɛ.
Kilista la ɠɛni tèʋeni ɓatize vaa ma, kɛni Woo Niinɛ Ʋagɔi laazeeli vai, naa mina ɠɛ ga nuɓusɛiti ta-ɠimalai ma ɓɔɛzuɠulai maaʋele, naa ɠa a kɛ Kilista zaa vai saa wului ma, naa mina ɠɛ ga wafuun faa.
Kɛlɛ wɔun, wa ga zii ziimazeɠegi wogai da, Masagi ná-zalaɠa ɠula nuiti, zii ɲadegai, GALA ná-nuɓusɛiti. Wa ɠa GALA ge yiimazeɠeai ga woye, naa ɠa a kɛ wo ɗa ná-faa ʋagɔiti bo, nii é wo lolini, wo zeɠe kpidii zu, wo ʋa ná-wozakala pagɔi ɠa.