Bíblia
A Bíblia é a Palavra de Deus — viva, eficaz e mais cortante que espada de dois gumes. Toda Escritura é inspirada por Deus e útil para ensinar, repreender, corrigir e instruir em justiça.
Inspiração divina
Toda Escritura é inspirada por Deus. Homens santos falaram da parte de Deus movidos pelo Espírito Santo.
Masáare yoosi ˆYarɨ Mpeho yatɨɨte nkeeho ya Mʉlʉʉngʉ. Yabooha ko variyʉrɨra na ko kaanirya no temerera vaantʉ vareke ʉvɨ waavo, na ko wolola kwa ʉwoloki mwiikalo mbere ja Mʉlʉʉngʉ. Jeyyo, mʉʉntʉ wa Mʉlʉʉngʉ kiisikana arɨ na daha arɨ tʉmama kɨra mʉrɨmo mʉʉja.
Keende usinga waako, wavariyʉrɨrwa Masáare ˆYarɨ Mpeho. Aya yadáhaa kʉkʉheera tooti ya ʉlamuriri waako ko mwiilaangya Kirisitʉ Yéesu. Masáare yoosi ˆYarɨ Mpeho yatɨɨte nkeeho ya Mʉlʉʉngʉ. Yabooha ko variyʉrɨra na ko kaanirya no temerera vaantʉ vareke ʉvɨ waavo, na ko wolola kwa ʉwoloki mwiikalo mbere ja Mʉlʉʉngʉ. Jeyyo, mʉʉntʉ wa Mʉlʉʉngʉ kiisikana arɨ na daha arɨ tʉmama kɨra mʉrɨmo mʉʉja.
Mweeri ya vyoosi moosaakwa mʉtaange, kusiina ʉláali na mʉtwe wa Masáare ˆYarɨ Mpeho ˆmweene wavariyʉlwa nɨ mʉláali na mʉtwe, ja ˆvyeene mʉláali na mʉtwe mweeneevyo asaakáa tʉkʉ. Sa kusiina ʉláali na mʉtwe ˆwʉʉ́jaa kwa kweenda kwa vaantʉ vii kaa tʉkʉ, maa kaa, vaantʉ valʉ́ʉsaa yara ˆyafúmaa kwa Mʉlʉʉngʉ kʉnʉ voolongoolwa nɨ Mʉtɨma Mʉʉja.
Tʉmama na ngururu sa Mʉlʉʉngʉ akurume ʉrɨ mʉtʉmami sɨ ˆakwáatwaa nɨ soni, kʉnʉ wootaanga no variyʉla kɨkomi isáare ra Mʉlʉʉngʉ ra kɨmáárɨ.
Variyʉla isáare ra Mʉlʉʉngʉ. Ɨma neeja kʉbweeyya jeyyo mpɨɨndɨ joojo na sɨ ˆjiri joojo. Baamirirya, dalavya na vaheere mɨtɨma. Ivyo vyoosi vitʉmame ko yimirirya na kwa ʉvariyuli mʉʉja.
Manyɨka mbere ja vaantʉ kʉsoma Masáare ˆYarɨ Mpeho, kʉyakiindya na kʉyavariyʉla, fʉʉrʉ haantʉ ˆnkuújire.
Poder da Palavra
A Palavra de Deus é viva e eficaz. O céu e a terra passarão, mas as minhas palavras jamais passarão.
Sa isáare ra Mʉlʉʉngʉ nɨ nkaasʉ rɨrɨ na ratɨɨte ngururu. Rahʉʉmba kʉlookya nyaasʉka ˆɨrɨ kosikosi, jeyyo rɨɨ́ngɨraa rɨkaasakanʉla mʉtɨma na nkaasʉ, kei raásakanʉlaa viintʉ vya mʉvɨrɨ na manonu. Kei isáare ɨro, raváriyʉlaa mɨryʉʉngʉ na miiririkano ya mɨtɨma ya vaantʉ.
Kurumu na weerʉ looka jiri, maa kaa, masáare yaanɨ sɨ yarɨ looka vii kaa tʉkʉ.
Yéesu akʉʉsea murimʉ mʉvɨ, "Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa jei, ‘Mʉʉntʉ sɨ arɨ kʉva nkaasʉ kwa vyóorya vii tʉkʉ, maa kaa, ko tuuba kɨra isáare rifúmaa kwa Mʉlʉʉngʉ.’"
Taáta, isáare raako nɨ kɨkomi, jeyyo, vatalarye vaantʉ vaako kwa kɨkomi ɨkyo.
Nyuunyu mwasímbʉlaa Masáare ˆYarɨ Mpeho, sa mwiiséaa isii yaachwe turya mʉrɨ nkaasʉ ya sikʉ ˆjisiina ʉhero. Kʉmba kaa, Masáare ˆYarɨ Mpeho yoónekyaa kɨkomi mweeri yaanɨ.
maa kaa, isáare ra Ijʉva nɨ ra kɨkomi kwa sikʉ ˆjisiina ʉhero."
Isáare ɨro noo isáare riija ra Yéesu Kirisitʉ ˆreene mwavariyʉrɨrwa.
Estudar e pregar
Os bereanos examinavam as Escrituras diariamente. Procura apresentar-te a Deus aprovado como obreiro que maneja bem a Palavra.
Vayahúudi va aho Beróoya nɨ vaantʉ ˆvateereráa kʉlookya vaantʉ va Tesaloníike. Mpɨɨndɨ Paúli ˆavariyʉláa Masáare Maaja, voovo vakayahokera na mɨtɨma yaavo yoosi. Vakatuuba chukuruma Masáare ˆYarɨ Mpeho sikʉ joosi, sa viiyonere yara Paúli ˆyoovariyʉla nɨ ya kɨmáárɨ.
Paúli akɨɨngɨra na sinagóogii kɨra sikʉ ya Sabáato kwa majuma yatatʉ ja ˆvyeene ajáa iijʉvɨra. Ʉko, akava yootamanʉla novo Masáare ˆYarɨ Mpeho. Akavavariyʉrɨra ʉláali na mʉtwe na akoonekya kɨmaarɨ, Masía nɨ mpaka aturikiriwe na afʉfʉke fuma inkwyii. Akavasea, "Ʉhʉ Yéesu ˆnoovavariyʉrɨra, noo Masía."
Akɨɨkɨbɨrɨra mpaka akɨɨkwaata. Ʉko gáarii akateera mʉʉntʉ yoosoma kɨtáabu cha Isáaya mʉláali na mʉtwe. Filíipi akamuurya, "Taanga wiise ayo ˆwoosoma wʉʉ?" Ne akamʉsea, "Joolɨ ndɨrɨ taanga na nɨɨnɨ nsiina mʉʉntʉ wo kʉʉnvariyʉrɨra masáare aya?" Hara, akamʉloomba Filíipi ɨɨngɨre na gáarii novo vakiikala hamwɨ. Masáare ˆYarɨ Mpeho ˆmeene asomáa ʉwo Mweesiópia nɨ aya,
"Ajáa alongoriwa ja muundi ˆyootwaala noo sɨɨnjwa.
Ne ajáa akirinya sawu ja ˆvyeene mwaana wa muundi akírinyaa kati ˆyookerwa mabaáhɨra.
Yeeye sɨ iinʉla mʉlomo waachwe tʉkʉ.
Hahara Filíipi akaanda na yayara Masáare ˆYarɨ Mpeho, akamʉvariyʉrɨra Masáare Maaja ya Yéesu.
Yéesu akavasea, "Aka re nyuunyu mʉrɨ vahoho! Sa che mɨtɨma yaanyu yafafa jei kuruma masáare yoosi ˆyalʉʉswa nɨ valáali na mʉtwe va Ijʉva? Eri, sɨ vijáa vyasaakwa Masía aturikiriwe kwa njɨra ɨyo, maa de ɨɨngɨre nkongojimii yaachwe tʉkʉ wʉʉ?" Akavavariyʉrɨra masáare yoosi ˆyarɨ Masáarii ˆYarɨ Mpeho ˆmeene yalʉʉswa kʉrɨ yeeye. Akalʉʉsa kwaandɨra masáarii ya Mʉ́sa fʉʉrʉ masáarii yoosi ya valáali na mʉtwe.
Aho, Yéesu akavʉʉjɨra, maa akasea, "Nahɨ́ɨwe wiimiriri woosi, kurumwii na kʉrɨ weerʉ. Sa jeyyo, tamanyi mʉkavabweeyye vaantʉ va ɨsɨ joosi kʉva vapooji vaanɨ, mʉndoovabatisa, kwa irina ra Taáta, na ra Mwaana na ra Mʉtɨma Mʉʉja. Kei, mʉndoovakiindya kʉyakwaatya yoosi ˆnavalairirya nyuunyu. Kɨkomi nɨɨnɨ mwaarɨ na nyuunyu sikʉ joosi, fʉʉrʉ mpɨɨndɨ ja ʉhero."
Na mpɨɨndɨ ˆmooyeenda ʉko, mʉndoovariyʉla moosea, ‘Ʉtemi wa Kurumwii, waséngerɨɨre.’
Revelação e fidelidade
A Palavra do Senhor veio aos profetas. A graça de Deus se manifestou na Escritura para a salvação de todos.
Viver pela Palavra
Não só de pão vive o homem. Nada acrescentes nem diminuas. A Palavra é alimento, guia e espada do cristão.
Nɨ kʉmʉlʉma niise kutu kɨra mʉʉntʉ ˆyooteera masáare ya ʉláali na mʉtwe ya kɨtáabu ɨkɨ. Mʉʉntʉ yoyoosi ˆarɨ koongererya chochoosi, Mʉlʉʉngʉ moongererya arɨ marema ˆmeene yaandɨkwa aha kɨtáabwii. Mʉʉntʉ yoyoosi ˆarɨ keehya masáare yamwɨ fuma kɨtáabwii ɨkɨ cha ʉláali na mʉtwe, Mʉlʉʉngʉ keehya arɨ haantʉ haachwe ˆavɨɨkɨrwa kʉra mutii wa nkaasʉ, na haantʉ haachwe ha ʉra múuji mʉʉja, ivi vyoosi masáare yaavo ˆyaandɨkwa aha kɨtáabwii.
Nahwáalariiwe maatʉkʉ vii nɨ nyuunyu! Kwa mpɨɨndɨ nduudi vii mwamʉrékire Mʉlʉʉngʉ, yeeye ˆavaanɨrɨra kwa nduwo ya Kirisitʉ, na mwaándire tuuba ukiindya wɨɨngɨ ˆmweene vaantʉ vɨɨngɨ vʉʉyánɨrɨraa nɨ masáare maaja. Kɨmaarɨ, kusiina masáare maaja yɨɨngɨ tʉkʉ. Maa kaa, kwatɨɨte vaantʉ ˆvoovasaangyasaangya na ˆvoosaaka vavalandʉle Masáare Maaja ya Kirisitʉ. Koonɨ mʉʉntʉ yoyoosi, ɨve nɨ suusu veeneevyo au ɨve nɨ murimʉ mʉʉja fuma kurumwii, woovavariyʉrɨra masáare maaja ˆyiísimire na yara suusu ˆtavavariyʉrɨra, mʉʉntʉ ʉwo ajumwe nɨ Mʉlʉʉngʉ. Nɨ kʉvawyɨɨra niise kei, ja ˆvyeene nahʉmʉla vawyɨɨra, koonɨ mʉʉntʉ yoovavariyʉrɨra masáare maaja ˆmeene yiísimire na yara ˆtavavariyʉrɨra, mʉʉntʉ ʉwo ajumwe nɨ Mʉlʉʉngʉ!
Moosaakwa mʉtaange Mweenevyoosi wiitʉ nɨ yimirirya iise sa mʉve na njɨra yo turya ʉlamuriri. Jeyyo noo ˆvyeene Paúli mwaaniitʉ ˆtamweenda avaandɨkɨra kʉnʉ yootumia tooti ˆaheewa nɨ Mʉlʉʉngʉ. Ayo noo ˆmeene alʉ́ʉsɨkaa barúwii jaachwe joosi. Yamwaarɨ masáare ˆmeene yafafa kʉyataanga barúwii jaachwe. Masáare ayo, vamwaarɨ vakoókoyo na vahoho ˆveene vayaválandʉlaa ja ˆvyeene vaválandʉlaa Masáare yɨɨngɨ ya Mʉlʉʉngʉ. Kwa njɨra ɨyo voovo viiréteraa imalo kwaavo veeneevyo.
Sa kɨra kɨɨntʉ ˆchaandɨkwa aho kalɨ Masáarii ˆYarɨ Mpeho, chaandɨkwa kutukiindya suusu. Kei chaandɨkwa sa tʉndoomwiilaangya Mʉlʉʉngʉ, kwa njɨra yo yimirirya na ko tuuriwa mɨtɨma fuma Masáarii ˆYarɨ Mpeho.
Maa kaa, vaantʉ joolɨ varɨ mwaanɨrɨra ʉra sɨ ˆvanamuruma? Joolɨ varɨ muruma, ʉra sɨ ˆvanamʉteera? Joolɨ varɨ mʉteera, koonɨ kusiina mʉʉntʉ wo vavariyʉrɨra? Joolɨ vaantʉ varɨ mʉvariyʉla, koonɨ sɨ vanatʉmwa? Ja ˆvyeene Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa, "Myʉʉjɨre ya vaantʉ ˆvaréetaa Masáare Maaja, yabooha maatʉkʉ vii."
Maa kaa, sɨ voosi vakwáatyaa Masáare Maaja tʉkʉ. Sa Isáaya alʉʉsa, "Ee Ijʉva, nɨ ani ˆaruma masáare yiiswi?" Haaha, kuruma kʉʉ́jaa kwa njɨra yo teera isáare, na kʉteera kʉʉ́jaa kwa isáare ra Kirisitʉ.
Nɨɨnɨ sɨ noóniwaa soni nɨ ayo Masáare Maaja tʉkʉ, sa nɨ ngururu ya Mʉlʉʉngʉ ˆɨlámuriryaa vaantʉ voosi vara ˆviirúmaa, kwa Vayahúudi ta, de na kwa vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi. Masáare Maaja yatuwyɨ́ɨraa ˆvyeene Mʉlʉʉngʉ atʉbwéeyyaa tʉve vawoloki miiswii yaachwe kwa njɨra yo ruma. Vaantʉ vavíjaa vawoloki ko ruma vii, ja ˆvyeene Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa, "Mʉʉntʉ ˆavalwa nɨ mʉwoloki nɨ Mʉlʉʉngʉ, kʉva arɨ nkaasʉ kwa kuruma kwaachwe."
Haaha suusu, sɨ tahokera mʉtɨma wa weerʉ tʉkʉ, kɨrɨ vyoova jeyyo, Mʉtɨma fuma kwa Mʉlʉʉngʉ. Abweeyya jeyyo, sa tʉtaange vyabooha, vira Mʉlʉʉngʉ atʉheera bweete.
Toolʉʉsɨka aya masáare, sɨ kwa tooti ˆtaakiindiwa nɨ vaantʉ tʉkʉ. Toolʉʉsɨka yara ˆtakiindiwa nɨ Mʉtɨma Mʉʉja. Toovariyʉla kɨkomi cha mʉtɨma kwa masáare ya mʉtɨma. Mʉʉntʉ ˆasiina Mʉtɨma wa Mʉlʉʉngʉ, sɨ adáhaa hokera yara ˆyoofuma kwa Mʉtɨma wa Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ. Sa kwa ʉwo mʉʉntʉ ayo masáare nɨ ʉkoókoyo, na sɨ arɨ yataanga tʉkʉ, sa ayo yatáangɨkanaa ko chukuruma kɨmʉtɨma vii.
Sa Mʉlʉʉngʉ kwa tooti jaachwe oona weerʉ sɨ ɨrɨ mʉtaanga kwa tooti ja vaantʉ tʉkʉ. Mʉlʉʉngʉ avyeenda kʉvalamurirya vaantʉ ˆvaruma kwa ʉvariyuli wiiswi wa kɨkoókoyo.
Vayahúudi voosaaka isháara sa varume, na Vagiríki voosaaka tooti. Maa kaa, suusu toovariyʉla Kirisitʉ ˆaningʼiniwa mʉsaláabii fʉʉrʉ akakwya. Kwa Vayahúudi kɨɨntʉ ɨkɨ choobweeyya viikunguvale, na kwa vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi vookoona nɨ ʉkoókoyo. Maa kaa, kwa vaantʉ vara Mʉlʉʉngʉ ˆavaanɨrɨra, vave Vayahúudi au vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi, Kirisitʉ nɨ ngururu na tooti ya Mʉlʉʉngʉ.
Sa Kirisitʉ sɨ aantʉma jo batisa tʉkʉ. Kɨrɨ vyoova jeyyo, aantʉma kʉvariyʉla Masáare Maaja, sɨ kookiilaangya tooti jo lʉʉsɨka tʉkʉ, sa kʉbweeyya jei, bweeyya kʉrɨ inkwya ya Kirisitʉ mʉsaláabii, ɨsove ngururu.
Maa kaa, nyuunyu Mʉlʉʉngʉ avasaawʉla mʉve lʉkolo lwa vaantʉ vaachwe, veeneɨsɨ va kɨtemi, ɨsɨ njija, kei nɨ vaantʉ vaachwe Mʉlʉʉngʉ mweeneevyo. Mwaanɨrɨrwa sa mʉvariyʉle mɨrɨmo yaachwe miija. Yeeye avaanɨrɨra fuma kilwiiryii sa mwɨɨngɨre na kɨweerwii chaachwe ˆchabooha.