Casamento
O casamento é aliança sagrada instituída por Deus. Ele une marido e mulher em uma só carne — pacto de amor, fidelidade e companheirismo que reflete o amor de Cristo pela Igreja.
Fundamento divino
Não é bom que o homem esteja só. Deus criou o casamento como aliança de companheirismo, amor e fecundidade.
Fidelidade conjugal
O que Deus ajuntou não separe o homem. O casamento deve ser honrado e o leito matrimonial preservado sem impureza.
Ayakadəiŋ, bɔ chu mɔŋ bəni bəfa, bɔ kɔ i mi wimu. Yaka yi kɔ a, fiɛŋ fiə Nyɔ kɔ wi chiŋni lɔ, kiə mi ki mɔ̂m kə i gâli."
Jisɔs chukuli i bɔ a, "Mbɛiŋ ka num fa dəkə gia yə bə nyaka a, ‘I kin’yisi wə mi wə wi nì maa bəni nì maa bɔ num minyuku bəh miŋkpaŋa’ a? Wi nì maa yaka ka dzaka a, ‘Akɔ kɔm yələ minyuku kaŋaki i bee ba wi bəh nih wi i chiŋni bəh kpə wi, ma bɔ bəfa bi fiəni num i mi wimu.’ Ayakadəiŋ, bɔ chu mɔŋ bəni bəfa, bɔ kɔ i mi wimu. Yaka yi kɔ a, fiɛŋ fiə Nyɔ kɔ wi chiŋni lɔ, kiə mi ki mɔ̂m kə i gâli."
Wi nì maa yaka ka dzaka a, ‘Akɔ kɔm yələ minyuku kaŋaki i bee ba wi bəh nih wi i chiŋni bəh kpə wi, ma bɔ bəfa bi fiəni num i mi wimu.’ Ayakadəiŋ, bɔ chu mɔŋ bəni bəfa, bɔ kɔ i mi wimu. Yaka yi kɔ a, fiɛŋ fiə Nyɔ kɔ wi chiŋni lɔ, kiə mi ki mɔ̂m kə i gâli."
Nlani kɔm i kɔŋŋ miŋkpaŋa
Bə kɔ bə dzaka tə a, ‘Mi ka bee kpə wi, wi kaŋaki i nyâka kiŋwakti i nyâ i miŋkpaŋa wiwɔ ki chusi a ŋgaiŋ bee wi.’ Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, mi ka bee kpə wi, a kɔbi a miŋkpaŋa wiwɔ kɔ bəh nɔni ki tɔkɔlini, ma yi numki a wi fə, miŋkpaŋa wiwɔ tsə ka numki wi tɔkɔlini. Mi ka dzɔ miŋkpaŋa wə wi buku i minyuku dzu ka jiə dzu, ma yi numki a wi nɔki bəh kpə mi.
Nlani kɔm ntɔkɔli
Mbɛiŋ nì wɔkɔ lɔ asi bə nì dzaka a, ‘Kiə wɔ ki nɔ̂ kə bəh kpə mi.’ Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, na ndə wə wi tsɛiŋki miŋkpaŋa bəh kiŋkɔŋ ki nɔni, ma yi numki a wi nɔ lɔ bəh wi i shɔm yi mə.
Bɔ chukuli a, "Muses nì kɔ wi bêe a mi kɔlə i bee kpə wi. Jɔbi wə wi bee, wi nyâka kiŋwakti ki chusi a ŋgaiŋ bee wi, wi nyâ i wi." Jisɔs chukuli i bɔ a, "Akɔ kɔm kifwu kimbɛiŋ kiləkəli ka Muses nyaka nchi wələ i mbɛiŋ. Ayakalə, a nì kɔ i kin’yisi ki mbi wə Nyɔ nì maa num minyuku bəh miŋkpaŋa. Si wi maa yakadəiŋ ka dzaka a, ‘Akɔ kɔm yələ minyuku bi bêe ba wi bəh nih wi wi chîŋni bəh kpə wi, ayaka ma bɔ bəfa bi fiəni num i mi wimu wə.’ Ayakadəiŋ, bɔ bi chu num kə ka bəni bəfa, bɔ bi numki i mi wimu. Yi kɔ a, fiɛŋ fiə Nyɔ kɔ wi chiŋni lɔ, kiə mi bi mɔ̂m kə i gâli."
Miŋkpaŋa ka buku nyuwi, tsə dzɔ minyuku widɔkɔ, yaka wi fə chu, i tsə nɔki bəh minyuku widɔkɔ."
Mi wichi nyâki kiŋkɔksi i ndzɔ wi miŋkpaŋa bəh minyuku. Mi ki bəkəli kə naŋ ki miŋkpaŋa bəh minyuku. Mbɛiŋ kîəki a Nyɔ bi sakaki lə bəni bəchi bə̀ bɔ nɔki nɔni kinyɛŋ bəh bə̀ bɔ kɔ bɔ dzɔ bəkaŋa bəh bənyuku bɔ buku biŋ.
Mi wichi nyâki kiŋkɔksi i ndzɔ wi miŋkpaŋa bəh minyuku. Mi ki bəkəli kə naŋ ki miŋkpaŋa bəh minyuku. Mbɛiŋ kîəki a Nyɔ bi sakaki lə bəni bəchi bə̀ bɔ nɔki nɔni kinyɛŋ bəh bə̀ bɔ kɔ bɔ dzɔ bəkaŋa bəh bənyuku bɔ buku biŋ.
Mi wichi nyâki kiŋkɔksi i ndzɔ wi miŋkpaŋa bəh minyuku. Mi ki bəkəli kə naŋ ki miŋkpaŋa bəh minyuku. Mbɛiŋ kîəki a Nyɔ bi sakaki lə bəni bəchi bə̀ bɔ nɔki nɔni kinyɛŋ bəh bə̀ bɔ kɔ bɔ dzɔ bəkaŋa bəh bənyuku bɔ buku biŋ.
Amor como Cristo
Maridos, amai vossas mulheres como Cristo amou a igreja. O amor conjugal reflete o evangelho em ação.
Bənyuku, mbɛiŋ kɔ̂ŋki bəkaŋa bəmbɛiŋ a liŋ asi Klistus kɔŋki kijuŋni ki bəni bə bumni ka nya gwu yi, ka kpi kɔm ki. Wi nì nya gwu yi i fə̂ kijuŋni kiwɔ i baiŋki asi wi nì wɔkɔ ki bəh mwi bəh ja yi.
Bənyuku, mbɛiŋ kɔ̂ŋki bəkaŋa bəmbɛiŋ a liŋ asi Klistus kɔŋki kijuŋni ki bəni bə bumni ka nya gwu yi, ka kpi kɔm ki. Wi nì nya gwu yi i fə̂ kijuŋni kiwɔ i baiŋki asi wi nì wɔkɔ ki bəh mwi bəh ja yi. Wi nì sisi kijuŋni ki bəni bə bumni kiwɔ yaka ka wi ni dzɔ ki i wi wə ka miŋkpaŋa wə wi tsəki i dzə́kəh wə, wi kaŋa kə ndi widɔkɔ, wi tɔsi i gwu wə, wi kaŋa kə gia yidɔkɔ yə yi bəkəliki wi, ka wi baiŋki kaŋa kə kiŋgbɔ i wi wə.
Bənyuku, mbɛiŋ kɔ̂ŋki bəkaŋa bəmbɛiŋ a liŋ asi Klistus kɔŋki kijuŋni ki bəni bə bumni ka nya gwu yi, ka kpi kɔm ki. Wi nì nya gwu yi i fə̂ kijuŋni kiwɔ i baiŋki asi wi nì wɔkɔ ki bəh mwi bəh ja yi. Wi nì sisi kijuŋni ki bəni bə bumni kiwɔ yaka ka wi ni dzɔ ki i wi wə ka miŋkpaŋa wə wi tsəki i dzə́kəh wə, wi kaŋa kə ndi widɔkɔ, wi tɔsi i gwu wə, wi kaŋa kə gia yidɔkɔ yə yi bəkəliki wi, ka wi baiŋki kaŋa kə kiŋgbɔ i wi wə. Yi kɔ a liŋ asi bənyuku kaŋaki i kɔ̂ŋki tə bəkaŋa bəbɔ asi bɔ kɔŋki gwú yibɔ. Mi kabə kɔŋki kpə wi, yaka wi kɔŋki num gwu yi. Mi widɔkɔ kɔkə wə wi si baiŋŋ gwu yi. Wi si saŋsi lɔ yi saŋsini, tɔkni bəh yi na bindzɔŋ. Yi kɔ a liŋ asi Klistus fə̂ki i bukumbɛiŋ bə̀ bə kɔ kijuŋni ki bəni bə bumni, kɔm bukumbɛiŋ kɔ bimbu bi bi gwu.
Yi kɔ a liŋ asi bənyuku kaŋaki i kɔ̂ŋki tə bəkaŋa bəbɔ asi bɔ kɔŋki gwú yibɔ. Mi kabə kɔŋki kpə wi, yaka wi kɔŋki num gwu yi.
Yi kɔ a liŋ asi bənyuku kaŋaki i kɔ̂ŋki tə bəkaŋa bəbɔ asi bɔ kɔŋki gwú yibɔ. Mi kabə kɔŋki kpə wi, yaka wi kɔŋki num gwu yi. Mi widɔkɔ kɔkə wə wi si baiŋŋ gwu yi. Wi si saŋsi lɔ yi saŋsini, tɔkni bəh yi na bindzɔŋ. Yi kɔ a liŋ asi Klistus fə̂ki i bukumbɛiŋ bə̀ bə kɔ kijuŋni ki bəni bə bumni, kɔm bukumbɛiŋ kɔ bimbu bi bi gwu.
Bəkaŋa bə bəni, mbɛiŋ nyâ gwú yimbɛiŋ i bənyuku bəmbɛiŋ asi mbɛiŋ nya i Bah, kɔm minyuku kɔ fwu i kpə wi, asi Klistus kɔ fwu i kijuŋni ki bəni bə bumni wə. Kijuŋni kiwɔ num gwu yi, wi mwi num Kimbwili kiwɔ. Ayakadəiŋ, bəkaŋa bə bəni kaŋaki i nyâ gwú yibɔ i bənyuku bəbɔ i gia yichi wə a liŋ asi kijuŋni ki bəni bə bumni nya gwú yibɔ i Klistus.
Bəkaŋa bə bəni, mbɛiŋ nyâ gwú yimbɛiŋ i bənyuku bəmbɛiŋ asi mbɛiŋ nya i Bah, kɔm minyuku kɔ fwu i kpə wi, asi Klistus kɔ fwu i kijuŋni ki bəni bə bumni wə. Kijuŋni kiwɔ num gwu yi, wi mwi num Kimbwili kiwɔ.
Bəkaŋa bə bəni, mbɛiŋ nyâ gwú yimbɛiŋ i bənyuku bəmbɛiŋ asi mbɛiŋ nya i Bah, kɔm minyuku kɔ fwu i kpə wi, asi Klistus kɔ fwu i kijuŋni ki bəni bə bumni wə. Kijuŋni kiwɔ num gwu yi, wi mwi num Kimbwili kiwɔ. Ayakadəiŋ, bəkaŋa bə bəni kaŋaki i nyâ gwú yibɔ i bənyuku bəbɔ i gia yichi wə a liŋ asi kijuŋni ki bəni bə bumni nya gwú yibɔ i Klistus. Bənyuku, mbɛiŋ kɔ̂ŋki bəkaŋa bəmbɛiŋ a liŋ asi Klistus kɔŋki kijuŋni ki bəni bə bumni ka nya gwu yi, ka kpi kɔm ki. Wi nì nya gwu yi i fə̂ kijuŋni kiwɔ i baiŋki asi wi nì wɔkɔ ki bəh mwi bəh ja yi. Wi nì sisi kijuŋni ki bəni bə bumni kiwɔ yaka ka wi ni dzɔ ki i wi wə ka miŋkpaŋa wə wi tsəki i dzə́kəh wə, wi kaŋa kə ndi widɔkɔ, wi tɔsi i gwu wə, wi kaŋa kə gia yidɔkɔ yə yi bəkəliki wi, ka wi baiŋki kaŋa kə kiŋgbɔ i wi wə. Yi kɔ a liŋ asi bənyuku kaŋaki i kɔ̂ŋki tə bəkaŋa bəbɔ asi bɔ kɔŋki gwú yibɔ. Mi kabə kɔŋki kpə wi, yaka wi kɔŋki num gwu yi. Mi widɔkɔ kɔkə wə wi si baiŋŋ gwu yi. Wi si saŋsi lɔ yi saŋsini, tɔkni bəh yi na bindzɔŋ. Yi kɔ a liŋ asi Klistus fə̂ki i bukumbɛiŋ bə̀ bə kɔ kijuŋni ki bəni bə bumni, kɔm bukumbɛiŋ kɔ bimbu bi bi gwu. Akɔ gia yə bə nyaka i Kiŋwakti ki Nyɔ wə a,
"Akɔ kɔm yələ minyuku bi bêe lə ba wi bəh nih wi,
wi chîŋni bəh kpə wi,
ma bɔ bəfa bi nûm i mi wimu wə."
Gia yidɔkɔ nyumiki lə i ndzaka wələ kintəəŋ yi kpali nalə, ayaka mih yɛiŋ yiŋ a, ndzaka wələ kɔ kɔm Klistus bəh kijuŋni ki bəni bə bumni. Na ka mih lansi dzakaki lə, mi wimu wimu i mbɛiŋ wə kaŋaki i kɔ̂ŋki kpə wi asi wi kɔŋki gwu yi, miŋkpaŋa tə kaŋa i yɛ̂iŋ a wi nyâki lə kiŋkɔksi i nyuwi.
Akɔ gia yə bə nyaka i Kiŋwakti ki Nyɔ wə a,
"Akɔ kɔm yələ minyuku bi bêe lə ba wi bəh nih wi,
wi chîŋni bəh kpə wi,
ma bɔ bəfa bi nûm i mi wimu wə."
Na ka mih lansi dzakaki lə, mi wimu wimu i mbɛiŋ wə kaŋaki i kɔ̂ŋki kpə wi asi wi kɔŋki gwu yi, miŋkpaŋa tə kaŋa i yɛ̂iŋ a wi nyâki lə kiŋkɔksi i nyuwi.
Na ka mih lansi dzakaki lə, mi wimu wimu i mbɛiŋ wə kaŋaki i kɔ̂ŋki kpə wi asi wi kɔŋki gwu yi, miŋkpaŋa tə kaŋa i yɛ̂iŋ a wi nyâki lə kiŋkɔksi i nyuwi.
Gia ka ntɔkɔli bəh nɔni kinyɛŋ kichi bəh dzə́kəh yi bukuni kɔkə yə bə kɔ i chu mɔm i dzaka kɔm yi i mbɛiŋ kintəəŋ, kɔm yələ kɔkə gia yə yi kaŋaki i nûmki i kintəəŋ ki bəni bə̀ bɔ kɔ bə Nyɔ.
Submissão e respeito
Mulheres, sujeitem-se aos próprios maridos. Maridos, convivam com as esposas com conhecimento e honra.
Si bəni bə Klistus kɔ i nɔki i júŋ yibɔ wə
Bəkaŋa bə bəni, mbɛiŋ nyâ gwú yimbɛiŋ i bənyuku bəmbɛiŋ. Akɔ gia yi chəŋ i bəni bə Bah Jisɔs i fə̂ki. Bənyuku, mbɛiŋ kɔ̂ŋki bəkaŋa bəmbɛiŋ. Kiə mbɛiŋ ma chə̂fiki i bɔ.
Jɔbi wə mbɛiŋ ka fəki gia yələ yichi, mbɛiŋ ka jîəki kiŋkɔŋ i ninshiŋ. Kiŋkɔŋ kɔ fiɛŋ fiə fi chiŋniki biɛiŋ bichi na ka bi numki i fiɛŋ fimu wə tsə bwili fwu. Mbɛiŋ bêe ma kimbɔiŋni ki Klistus nûmki i shɔ́m yimbɛiŋ wə chûsi mbɛiŋ bəh dzəh. Kimbɔiŋni kələ num kə Nyɔ nì bɔɔŋ mbɛiŋ a mbɛiŋ kaŋaki si mbɛiŋ kɔ gwu yimu wə. Mbɛiŋ nyâki tə kiyɔŋni i Nyɔ. Mbɛiŋ jîəki ja yi Klistus ma yi nûmki i shɔ́m yimbɛiŋ mə na bindzɔŋ, mbɛiŋ lâni chu tə̂fi gwu yimbɛiŋ bəh mfi bichi. Mbɛiŋ yə̂əŋki nyâ kiyɔŋni i Nyɔ i shɔ́m yimbɛiŋ wə bəh bənjaŋ bə̀ bɔ bukuki i Kiŋwakti ki Ŋkɔksi wə bəh bənjaŋ bə ŋkɔksini, bəh bə̀ Kiŋ’waka ki Baiŋni nyaki i bəni. Jɔbi wə mbɛiŋ fəki na yinaiŋ gia yə mbɛiŋ fəki, kɔŋ a numki yə mbɛiŋ dzakaki dzakani, nabə yə mbɛiŋ fəki num fəni, mbɛiŋ fə̂ki yi i yɛli wi Bah Jisɔs wə, nyâ kiyɔŋni i Nyɔ Ba.
Jɔbi wə mbɛiŋ ka fəki gia yələ yichi, mbɛiŋ ka jîəki kiŋkɔŋ i ninshiŋ. Kiŋkɔŋ kɔ fiɛŋ fiə fi chiŋniki biɛiŋ bichi na ka bi numki i fiɛŋ fimu wə tsə bwili fwu.
Yi kɔ a, mbɛiŋ lâksi laksini gia ka yələ i mbɛiŋ wə num gia yi mbi wələ. Num i fəki nɔni ki tɔkɔlini bəh i kwakaki gia kɔm kinyɛŋ ki tɔkɔlini, bəh gwu yi shilini, bəh i kɔŋki i fəki gia yichu, bəh i bukuki bəh dzə́kəh i biɛiŋ wə. Mi wə wi bukuki bəh dzə́kəh i biɛiŋ wə, yaka biɛiŋ biwɔ si num ka nyɔ i wi.
Bənyuku, mbɛiŋ tə kîə dzəh yə mbɛiŋ kaŋaki i nɔ̂ki bəh bəkaŋa bəmbɛiŋ. Mbɛiŋ nyâki kiŋkɔksi i bɔ si bɔ kaŋaki kə ŋga ka mbɛiŋ, ayaka si Nyɔ kɔ wi duksi mbɛiŋ bɔ bəchi bəh nɔni kə ki bi tsə kaa kə. Mbɛiŋ nɔ̂ki yakadəiŋ, ka fiɛŋ fidɔkɔ ma kəŋki ntsa wimbɛiŋ.
Bənyuku, mbɛiŋ tə kîə dzəh yə mbɛiŋ kaŋaki i nɔ̂ki bəh bəkaŋa bəmbɛiŋ. Mbɛiŋ nyâki kiŋkɔksi i bɔ si bɔ kaŋaki kə ŋga ka mbɛiŋ, ayaka si Nyɔ kɔ wi duksi mbɛiŋ bɔ bəchi bəh nɔni kə ki bi tsə kaa kə. Mbɛiŋ nɔ̂ki yakadəiŋ, ka fiɛŋ fidɔkɔ ma kəŋki ntsa wimbɛiŋ.
Pureza no casamento
Não adulterarás. A impureza sexual destrói alianças e famílias. Deus chama à santidade no matrimônio.
Ayakalə, si kimɔmsi kɔm ntɔkɔli kɔ i biŋ, yi ndzɔŋki a minyuku kâŋaki ŋ’wi miŋkpaŋa, miŋkpaŋa kâŋa ŋ’wi minyuku.
Minyuku kaŋaki i fə̂ki nɔm wi wi minyuku i kpə wi i naŋ bɛiŋ, miŋkpaŋa tə kaŋa i fə̂ki nɔm wi wi miŋkpaŋa i nyuwi i naŋ bɛiŋ. A chu kaŋaki kə miŋkpaŋa ŋga i gwu yi bɛiŋ, a kaŋaki num nyuwi. Yi kɔ a liŋ si a chu kaŋaki kə minyuku ŋga i gwu yi bɛiŋ, a kaŋaki num kpə wi.
Minyuku kaŋaki i fə̂ki nɔm wi wi minyuku i kpə wi i naŋ bɛiŋ, miŋkpaŋa tə kaŋa i fə̂ki nɔm wi wi miŋkpaŋa i nyuwi i naŋ bɛiŋ. A chu kaŋaki kə miŋkpaŋa ŋga i gwu yi bɛiŋ, a kaŋaki num nyuwi. Yi kɔ a liŋ si a chu kaŋaki kə minyuku ŋga i gwu yi bɛiŋ, a kaŋaki num kpə wi. Kiə mi ki n’yɔ̂kɔ kə jum i widɔkɔ a kɔbi a mbɛiŋ bəchi kɛiŋsi yakadəiŋ ka bum, ayaka mbɛiŋ kɔ i fə yakadəiŋ a jɔbi wi juli wə, ka mbɛiŋ nyâ gwu yimbɛiŋ i jɔbi wiwɔ wə i ntsa wə. Mbɛiŋ ka fə yakadəiŋ, mbɛiŋ fîəni dzə̂ i kijuŋni kimbɛiŋ wə asi mbɛiŋ nì yisi kɔ, ka Satan ma ni dzə mɔmsi mbɛiŋ kɔm mbɛiŋ kɔkə kiə i tɔ̂kni bəh gwu yimbɛiŋ.
Minyuku kaŋaki i fə̂ki nɔm wi wi minyuku i kpə wi i naŋ bɛiŋ, miŋkpaŋa tə kaŋa i fə̂ki nɔm wi wi miŋkpaŋa i nyuwi i naŋ bɛiŋ. A chu kaŋaki kə miŋkpaŋa ŋga i gwu yi bɛiŋ, a kaŋaki num nyuwi. Yi kɔ a liŋ si a chu kaŋaki kə minyuku ŋga i gwu yi bɛiŋ, a kaŋaki num kpə wi. Kiə mi ki n’yɔ̂kɔ kə jum i widɔkɔ a kɔbi a mbɛiŋ bəchi kɛiŋsi yakadəiŋ ka bum, ayaka mbɛiŋ kɔ i fə yakadəiŋ a jɔbi wi juli wə, ka mbɛiŋ nyâ gwu yimbɛiŋ i jɔbi wiwɔ wə i ntsa wə. Mbɛiŋ ka fə yakadəiŋ, mbɛiŋ fîəni dzə̂ i kijuŋni kimbɛiŋ wə asi mbɛiŋ nì yisi kɔ, ka Satan ma ni dzə mɔmsi mbɛiŋ kɔm mbɛiŋ kɔkə kiə i tɔ̂kni bəh gwu yimbɛiŋ.
I liə, i bəni bə̀ bɔ kɛiŋki maka bɔ dzɔ bəkaŋa bəh bəkaŋa bə̀ bɔ kɛiŋki maka bɔ dzɔ bəŋkwu, mih dzakaki a, yi ndzɔŋki lə a bɔ baaŋ a bɔ mbɔŋ, asi mih kɔ. Ayakalə, bɔ kabə num kɔbi i tɔkni gwu yibɔ, mi nəŋ dzɔ miŋkpaŋa nabə minyuku bɔ wi chiŋni num, kɔm yi ndzɔŋki lə i chiŋni num yakadəiŋ, kɔbi i kpiki bəh gwu yi shilini.
I bəni bə̀ bɔ si num lɔ i júŋ wə ka miŋkpaŋa bəh bənyuku, mih dzakaki a miŋkpaŋa ki gâali kə bəh nyuwi. Wələ kɔ nchi num wi ka buku dəkə i mih. Wi buku num i Bah. Ayakalə, wi ka gaali, wi kaŋaki i bâaŋ a nûmki wi mbɔŋ. A kabə num kə yakadəiŋ, wi fîəni tsə̂ i nyuwi dzu bɔ wi bakti gia yiwɔ bɔ nûm. Akɔ tə a yi yə mih dzakaki i bənyuku a minyuku kaŋaki kə i kɔ̂ŋŋ kpə wi.
Mih dzakaki yakadəiŋ, kɔm minyuku wə wi kɔkə mi wi bumni kabə kaŋa kpə wi num mi wi bumni, Nyɔ dzɔki wi ka mi wi kɔm kpə wi. Miŋkpaŋa tə kabə num kə mi wi bumni kabə kaŋa nyuwi num mi wi bumni, Nyɔ dzɔki wi ka mi wi kɔm nyuwi. A kɔbi yakadəiŋ, ma bwa bəbɔ ma ni baiŋki. Ayakalə, si yi kɔ, bɔ baiŋki lə.
Mih nəŋki a mbɛiŋ nûmki gia yidɔkɔ fûmsi kə mbɛiŋ. Mi wə wi kaŋaki kə miŋkpaŋa wi si jiə lə mfi bi i gia wə kɔm Bah, si wi kɔ i fəki a gia yə Bah ni wɔkɔki ndzɔŋni bəh wi. Mi wə wi kaŋaki miŋkpaŋa wi si jiə mfi bi num i biɛiŋ bi mbi wələ wə num i fəki a gia yə gwu ni ndzɔŋki kpə wi. Wi ka numki num mfi bi gaali. Yi kɔ a liŋ asi yi miŋkpaŋa nabə waiŋkpaŋni wə wi kaŋaki kə minyuku kɔ. Wi si jiə mfi bi i gia wə kɔm Bah wə wi nya gwu yi bəh shɔm yi yichi i wi. Ayaka wə wi kaŋaki minyuku si jiə mfi bi num i gia yi mbi wələ si wi kɔ i fə̂ki gia yə gwu ni ndzɔŋki nyu wi yɛiŋ.
Miŋkpaŋa si num kpə mi a jɔbi wə nyuwi kɛiŋki. Ayakalə, nyuwi ka kpi, wi kɔlə i dzɔ minyuku widɔkɔ wə wi kɔŋki, ayaka wəmaka kaŋaki i nûmki mi wi Bah.
Gia kɔm miŋkpaŋa bəh minyuku
Mih ki nyaki lə kinchukuli i liə kɔm gia yə mbɛiŋ nì nyaka i mih. Yi kɔ ŋkɔŋ a yi ndzɔŋki lə a mi ma kɔm miŋkpaŋa. Ayakalə, si kimɔmsi kɔm ntɔkɔli kɔ i biŋ, yi ndzɔŋki a minyuku kâŋaki ŋ’wi miŋkpaŋa, miŋkpaŋa kâŋa ŋ’wi minyuku.
Mbɛiŋ yɔ̂kɔ gɛ̂iŋ nɔni ki tɔkɔlini. Gia yichu yidɔkɔ yə mi fəki wi fəki kə num i gwu yi wə. Ayakalə, mi wə wi fəki kinyɛŋ ki tɔkɔlini wi fəki num bəh gwu yi. Mbɛiŋ kiəki kə a gwu yimbɛiŋ kɔ juŋ yə Kiŋ’waka ki Baiŋni kə Nyɔ nya a mbɛiŋ nɔki yɛiŋ na? A kaŋaki kə mbɛiŋ gwu yimbɛiŋ. Bə nì taŋ mbɛiŋ taŋni gɔm ntsu. Ayakadəiŋ, mbɛiŋ fə̂ki gia bəh gwu yimbɛiŋ num yə yi ni dzəki bəh kiŋkɔkni i Nyɔ.
Mi widɔkɔ tə kɔlə i dzaka a, "Biɛiŋ bidzini kɔ kɔm tɔɔ, tɔɔ num kɔm biɛiŋ bidzini." Ayakalə, mbɛiŋ kîəki a Nyɔ ni bəkəli lə bi bichi. Gwu yi mi kɔkə i fəki kinyɛŋ ki tɔkɔlini bəh yi. Gwu yi mi kɔ i nɔmki bəh yi i Bah, ayaka a kaŋa wi Bah gwu yiwɔ. Si Nyɔ nì dzasi Bah wibukumbɛiŋ i kpi wə, yi kɔ a liŋ si wi bi dzasiki bukumbɛiŋ bəh ŋga bi biwɔ i kpi wə.
Mbɛiŋ kiəki kə a bəni bə̀ bɔ fəki gia yichu bi kwati kə di i kintəəŋ ki ŋkuŋ bi Nyɔ wə a? Kiə mbɛiŋ ma fwɔkyiki gwu yimbɛiŋ. Bəni bə̀ bɔ fəki kinyɛŋ ki tɔkɔlini, nabə i tsaki i bənyɔ bə kilɔlɔ, nabə bə̀ bɔ biəliki bəkaŋa bə bəni bədɔkɔ, nabə bənyuku bə̀ bɔ fiəniki dzɔki bədɔkɔ, nabə bə̀ bɔ chwɔki, nabə bəni bə̀ bɔ bukuki bəh dzə́kəh i biɛiŋ wə, nabə bə̀ bɔ muki mbih mɔ kwa bɔ, nabə bə̀ bɔ tɔyiki bəni, nabə bə̀ bɔ bwiŋki kidi dzɔ biɛiŋ bi bəni, bi kwati kə di i kintəəŋ ki ŋkuŋ bi Nyɔ wə.
Mi wə wi kaŋaki kiŋkɔŋ i bəni wə si kaŋa lə shɔm yi, chu fə bimfə biə bi ndzɔŋki i bəni. Wəmaka mi si kaŋa kə kiŋghəkə. Wi si ghaŋsi kə gwu nabə i kɔksi gwu. Wi si kəŋkəŋ dzaka kə i bəni. Wi si kwaka kə a gwu yi shəŋ. Wi si kɔmsi bɔksi kə shɔm. Wi jiə kə mi i shɔm. Wi si wɔkɔ kə ndzɔŋni bəh gia yichu. Wi si saŋli num bəh gia yə yi kɔ ŋkɔŋ. Mi wə wi kaŋaki kiŋkɔŋ si dzɔ lə biɛiŋ bichi, Wi si bum lə biɛiŋ bichi, wi tsɛiŋ tsə a ninshiŋ i biɛiŋ bichi, kaŋa shɔm i biɛiŋ bichi wə.
Yaka bə gaa lə Klistus wiwɔ i bimbu bimbu wə a? Akɔ Bɔɔl bə nì baŋŋ i kintasi wə kɔm mbɛiŋ ma? Ma bə nì juli mbɛiŋ i bɔkɔ wə i yɛli wi Bɔɔl wə a? Mih nyaki kiyɔŋni i Nyɔ a mih nì ka juli dəkə mi widɔkɔ i mbɛiŋ kintəəŋ i bɔkɔ, a kɔbi a Klisbus bəh Gayus, ka mi i mbɛiŋ ma dzakaki a bə nì juli ŋgaiŋ i bɔkɔ i yɛli wuŋ wə. Ɔ ɔɔ! Mih nì juli tə Stɛfanas bəh bəni bu bə dzu i bɔkɔ. I bəmaka jum, mih chu kiəki kə a mi widɔkɔ chu kɔlə wə mih nì juli i bɔkɔ. Mbɛiŋ kîəki a Klistus nì ka faaŋ dəkə mih a mih dzə̂ jûliki bəni i bɔkɔ. Wi nì faaŋ mih a mih dzə̂ fûkuki num ntum wi wi ndzɔŋni. Ayaka mih fukuki kə num bəh ja yi mfi yi mi wiwɔm, yi num lə ka ŋga bi kpi biə Klistus nì kpi i kintasi wə ma ni fiəni gia yi kilɔlɔ.
Bə bwîli mi wi kinyɛŋ ki tɔkɔlini i bəni bə Klistus kintəəŋ
Bə fuku mih ŋkɔŋ a nɔni kinyɛŋ ki tɔkɔlini kɔlə i mbɛiŋ kintəəŋ. Ayaka nɔni kinyɛŋ ki tɔkɔlini kələ kɔ na kichu ŋkaiŋni kə mi wichu wə wi kiəki kə Nyɔ si mɔm kə. Yi kɔ a, mi widɔkɔ i mbɛiŋ kintəəŋ dzɔki lə kpə ba wi. Mbɛiŋ yɛiŋ ŋkaiŋni kinyɛŋ kələ, mbɛiŋ nəki də kə num dəni, mbɛiŋ bə́ ghaŋsi lɔ gwu a? Mbɛiŋ kaŋaki i bwîli mi wə wi mɔm yəmaka gia i mbɛiŋ kintəəŋ.
Sabedoria conjugal
Acha esposa, acha o bem. Bebe água da tua própria cisterna. A fidelidade conjugal é fonte de bênção permanente.
Bíblia e casamento
Deus abomina o divórcio. A aliança matrimonial é reflexo da aliança de Deus com seu povo — sagrada e eterna.
Kiə mi wi bumni ki chîŋni kə bəh mi wə wi kɔkə mi wi bumni
Kiə mbɛiŋ ki chîŋni kə bəh bəni bə̀ bɔ ka bum dəkə. Yi kɔ a gia yi chəŋ bəh yichu kɔ nyani dəiŋ i numki fiɛŋ fimu a? Baiŋni bəh jisi kɔ dəiŋ i kaŋaki kichiŋni a?
Gia yə Nyɔ kɔŋki, kɔ a mbɛiŋ lansiki baiŋki. Mbɛiŋ ma ndzɔniki i biŋ. Mi wimu wimu i mbɛiŋ kintəəŋ kaŋaki i kîəki si wi kɔ i kaŋaki gwu yi i dzəh yə yi baiŋki yi kaŋa kiŋkɔkni. Gwu yi mi ma shiliki ka mi i tumi kə ki kiəki kə Nyɔ.
Mbɛiŋ tɔ̂kniki a mi ma chûkuliki chu bəh chu. Mbɛiŋ jwɔ̂ki jɔbi wichi i fə̂ki num gia yindzɔŋni i mbɛiŋ kintəəŋ bəh i bəni bəchi wə.
Yi num tə i bəkaŋa bəh bənyuku bə̀ bɔ nyaniki tɔkliki, bəh i bənyuku bə̀ bɔ nɔki bəh bədɔkɔ. Yi num tə i bəni bə̀ bɔ chwɔki bəni nyə bəh bɔ, bəh bə̀ bɔ nyiki ntəkə bəh bə̀ bɔ kaiŋki i dzaka ŋkɔŋ, ayakalə nyi num ntəkə. Yi num tə i bə̀ bɔ fəki na finə fiə fi biəliki kə tə nlani wi chəŋ.
Fwu wi tii kijuŋni ki bəni bə bumni kaŋaki i nûmki mi wə wi kaŋaki kə ŋgbɔ widɔkɔ wə bə kɔ i dzakaki gia yichu kɔm wi. Wi kaŋaki i nûmki nyum miŋkpaŋa wimu, fə̂ tsə̂si kə gia a yaka yaka, kwâka gia bindzɔŋ, kâŋa kiŋkɔkni, dzɔ̂ bəni bə nyanini, kîə i lâni bəni.
Mi wə wi gamtiki i nɔmki nɔm i kijuŋni ki bəni bə bumni kintəəŋ kaŋaki i nûmki nyum miŋkpaŋa wimu. Wi kaŋaki tə i kiə i tɔ̂kni i bwa bu bəh juŋ yi bindzɔŋ.
Mi i numki tii wi kijuŋni, wi kaŋaki i nûmki mi wə wi kaŋaki kə gia yichu yidɔkɔ yə bə kɔ i dzakaki kɔm wi. Wi kaŋa a miŋkpaŋa wimu, bwa bu num bəni bə bumni, a num kə bə̀ bəni yɛiŋki a bɔ mwayiki lə nabə i ləkəki bəh kifwu.
Exemplos bíblicos
O Cântico dos Cânticos celebra o amor conjugal. A Bíblia honra o casamento em toda a sua beleza e profundidade.
Juízo e restauração
O Senhor é testemunha do pacto conjugal. Casamentos quebrados podem ser restaurados pelo poder e graça de Deus.
A nì kɔ jɔbi wiwɔ wə, kpaŋa widɔkɔ nì kɔlə bə bɔɔŋ wi a, Ana, a num mi wi ntum wi Nyɔ. Wi nì kɔ waiŋ Fanuwɛl wi num mi i chwɔŋkijuŋ ki Ashɛl wə. Kpaŋa wiwɔ nì kɔ wi jwiŋ lɔ nalə. Wi nì kɔ num wi fə bəh nyuwi jía nanitaŋ shəŋ, ayaka nyuwi ka kpi.
"Jɔbi wə bə laka wɔ i dzini bi ndzɔ wi miŋkpaŋa wimfiaŋ wə, wɔ tsə ma nûm i di bi ninshiŋ wə, kɔm mi wimbum widɔkɔ kɔlə fɛiŋ num bə si laka tə wi fɛiŋ.
Yi kɔ a, mi ka bee kpə wi, dzɔ widɔkɔ, ka nɔki bəh wi, yaka wi fə chu. Mi ka dzɔ miŋkpaŋa wə wi buku i mi widɔkɔ dzu, yəmaka numki a wi dzɔ kpə mi."
Bəni nì dziki lə, bɔ mu, bəni dzɔ bəkaŋa, bənyuku bəh bəkaŋa nì nyaki lə bwa bəbɔ i bəni i dzɔki, i tsə buku i chɔkɔ biə Nɔa nì liə i ŋgwuki mə, ayaka mwi nì buku dzə laksi bɔ bəchi.
Jisɔs fiəni giŋsi gwu i bɛiŋ, ka bikə i miŋkpaŋa wiwɔ a, "Miŋkpaŋa, bə bɔ naiŋ? Mi widɔkɔ ka baaŋ dəkə wə wi dzaka a wɔ kaŋaki i kpî a?" Wi chukuli a, "Mi widɔkɔ mɔŋ dəkə, Bah." Jisɔs ka dzaka a, "Mih kɔkə i chu dzaka tə a wɔ kaŋaki lə i kpî. Wɔ tsə̂, ayakalə kiə wɔ ma chu fə̂ki chu."]
Mi wichi wə wi bee juŋ yi, nabə bwa bə nih wi, nabə jɛ́mi yi, nabə ba wi, bəh nih wi, nabə bwa bu, nabə kikhə ki, a wi bee kɔm mih, bi kwati lə bəni bəh biɛiŋ kiŋkani gbi tsə si wi nì kaŋaki. Wi bi kwati tə nɔni kə ki bi tsə kaa kə.
"Mi wi lanini, Muses nì dzaka a, ‘Mi ka kpi wi kaŋa kə waiŋ bəh kpə wi, waiŋnih wi kaŋaki i nɔ̂si miŋkpaŋa wiwɔ ka bɔ wi bwɔ̂ bwa i yɛli wi ŋkwu wiwɔ wə.’
Ma mbɛiŋ kîəki a, a bi numki i chɔkɔ biə bəni bi dzayiki i kpi wə, bənyuku bəh bəkaŋa bi chu chiŋni kə i ndzɔ wi bəkaŋa wə, bəni bi chu nyaki kə bwa bəbɔ i chiŋni i ndzɔ wi bəkaŋa wə. Bə bi numki aka bəchinda bə Nyɔ i bɛiŋ.
Fi si nyə num i shɔm mə, na ka mi kaŋaki kiŋkwaka kichu, ka wi wɔɔ mi, dzɔ kpə mi nabə nyum mi, tɔkɔli, chwɔ, beeŋ nsaka wi ntəkə nabə i bəkəli yɛli wi mi.
Gia yichu yə nyam yi gwu si nəŋ kɔ bəni məŋni kə. Akɔ ntɔkɔli bəh i kwakaki gia kɔm ntɔkɔli bəh nɔki nɔni kinyɛŋ ki tɔkɔlini. Ayaka yi chu num i tsaki i bənyɔ bə kilɔlɔ bəh i laki nyɛiŋ nabə i fiŋki nyɛiŋ. Yi chu num i baiŋŋniki, i yɔliki, i ghəkəki bəh i kaŋaki shɔm yi bɔkɔli bəh i kwakaki shəŋ a i gwu yi wə. Yi chu num i gaaliki bəni bəh i mi i gaali buku i bəni wə i kwati ŋ’wi mbaŋ. Ayaka yi num tə i chiniki kindɔŋ, mu mbih mɔ kwa bəh i muki kɔm dzaka bəh i fəki gia yidɔkɔ ka yələ. Mih dzakaki mih chəsi asi mih nì yisi dzaka lɔ i mbɛiŋ a, bəni bə̀ bɔ fəki gia yələ bi kwati kə di i kintəəŋ ki ŋkuŋ bi Nyɔ wə.
Bukumbɛiŋ dzɔ̂ kifəkəli i ndzɔ wi miŋkpaŋa bəh minyuku. Nchi si kaŋa baaŋ bəh miŋkpaŋa i nyuwi wə i jɔbi wə nyuwi kɛiŋki wiwɔm. Ayakalə, i jɔbi wə nyuwi ka dza kpi, wi ka ni buku i nchi wə wi kaŋaki wi bəh nyuwi. Ayakadəiŋ, wi ka dza nyə tsə i minyuku widɔkɔ nyuwi kɛiŋ wiwɔm, bə bɔ̂ɔŋ wi a miŋkpaŋa wi tɔkɔlini. Ayakalə, nyuwi ka kpi, yaka wi buku lɔ i nchi wiwɔ wə. Wi ka tsə dzɔ minyuku widɔkɔ, wi ma chu numki miŋkpaŋa wi tɔkɔlini.
Ayakalə, gia yidɔkɔ kɔlə yə mih kaŋaki kɔm mbɛiŋ yə yi ndzɔŋki kə i mih. Mbɛiŋ kɔ mbɛiŋ bee miŋkpaŋa wə Jɛsɛbɛl, wi ka fəki gia yə wi fəki. Wi bɔɔŋki gwu yi a ŋgaiŋ kɔ mi wi ntum wi Nyɔ, fwɔkyi bəni bəŋ bəh nlani wi, fə a bɔ fəki nɔni kinyɛŋ ki tɔkɔlini, chu dzi biɛiŋ bindzini biə bə kɔ bə fə gia yɛiŋ i bənyɔ.
Bɔ nì ka kwuni tə shɔ́m i wɔɔyiki bəni nabə i fiiŋki nabə i nɔki nɔni kinyɛŋ ki tɔkɔlini nabə ji.
Wi təiŋyiki bənsaka bu biəli ŋkɔŋ bəh dzəh yi chəŋ.
Wi faaŋ lɔ ŋgəkə i miŋkpaŋa wi tɔkɔlini wə
wi nì bəkəli nshwaiŋ yichi bəh nɔni ki ki tɔkɔlini.
Wi kɔ wi chukuli i miŋkpaŋa wiwɔ gia yi
bəni bu bə nɔm bə̀ wi ni wɔɔyiki."