Casamento
O casamento é aliança sagrada instituída por Deus. Ele une marido e mulher em uma só carne — pacto de amor, fidelidade e companheirismo que reflete o amor de Cristo pela Igreja.
Fundamento divino
Não é bom que o homem esteja só. Deus criou o casamento como aliança de companheirismo, amor e fecundidade.
Kɔ MARIKI Kanu oloku: «Pəmar fɛ wərkun pəyi sona! Indelompəs wəmarəs kɔn, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋayi mɛrəŋ mɔ.»
Kɔ MARIKI Kanu ɔsɔŋ wərkun mere mɔpɔŋ, k’endirɛ. Kɔ Kanu kəwurɛ wərkun kəbɛnt kəkəsək ka dɛbəkəc. Kɔ kəluksərnɛ sɔ, kɔ kəntaməs dənda. Kɔ MARIKI Kanu olompsɛ wəran kəbɛnt kəkəsək nkɛ ɛnawurɛ wərkun mɔ, k’eŋkenɛ wərkun wəran nwɛ. Kɔ wərkun oŋkulɛ: «Apayo!»
«Wəkawɛ,
kəbɛnt ka bɛnt yem,
tɛsɛm ta sɛm yem.»
Wəkawɛ andewe «wəran» wənɛncɛnɛ ka wərkun,
bawo nnɔ dis dem d’awurɛ kɔ.
Ti tɔsɔŋɛ ntɛ wərkun ɛŋsakɛ kas kɔ kɛrɛ pəsektərnɛ kɔ wəran kɔn mɔ. Ŋakafəlɛ ŋayɔnɛ tɛsɛm tin.
Ti tɔsɔŋɛ ntɛ wərkun ɛŋsakɛ kas kɔ kɛrɛ pəsektərnɛ kɔ wəran kɔn mɔ. Ŋakafəlɛ ŋayɔnɛ tɛsɛm tin.
Wərkun kɔ wəran mɛrəŋ maŋan fəp kəsɔkər kɔ ŋanayi, ta ŋaŋlapərɛnɛ-ɛ.
Ti tɔsɔŋɛ ntɛ wərkun ɛŋsakɛ kas kɔ kɛrɛ pəsektərnɛ kɔ wəran kɔn mɔ. Ŋakafəlɛ ŋayɔnɛ tɛsɛm tin.
Kɔ MARIKI Kanu olompsɛ wəran kəbɛnt kəkəsək nkɛ ɛnawurɛ wərkun mɔ, k’eŋkenɛ wərkun wəran nwɛ. Kɔ wərkun oŋkulɛ: «Apayo!»
«Wəkawɛ,
kəbɛnt ka bɛnt yem,
tɛsɛm ta sɛm yem.»
Wəkawɛ andewe «wəran» wənɛncɛnɛ ka wərkun,
bawo nnɔ dis dem d’awurɛ kɔ.
Ti tɔsɔŋɛ ntɛ wərkun ɛŋsakɛ kas kɔ kɛrɛ pəsektərnɛ kɔ wəran kɔn mɔ. Ŋakafəlɛ ŋayɔnɛ tɛsɛm tin.
Kɔ Kanu kəloku: «Awa, palompəs fum teyi tosu, wəwurɛnɛ kosu, nwɛ endetasərnɛ lop ya dəkəba, bɛmp ya darenc, yɔcɔl kɔ yeliŋɛ-liŋɛ ya dəntɔf fəp mɔ!»
Kɔ Kanu kəsɛl afum
ntɛ tɔŋsɔŋɛ ŋawurɛnɛ kɔ nkɔn mɔ,
kɔ kəsɛl ŋa ŋawurɛnɛ kɔ nkɔn Kanu yati.
Kɔ kəsɛl ŋa wərkun kɔ wəran.
Kɔ Kanu kəmpocɛ ŋa pətɔt, kɔ kəloku: «Nəyɔnɛ akombəra, nəla, nəlas antɔf, nəboc antɔf tɛfaŋ tonu! Nətasərnɛ lop ya dəkəba, bɛmp nyɛ yɛŋfɛlər darenc mɔ, sɛm kɔ yeliŋɛ-liŋɛ ya dəntɔf fəp.»
Kayin kɔ Abɛl
K’Adama ŋambəpɛnɛ kɔ wəran kɔn Hawa, kɔ Hawa ɛmbɛkəs, k’oŋkom Kayin. Kɔ Hawa oloku: «Isɔtɔ wan wərkun kəmar ka MARIKI disrɛ.»
Adama kɔ Hawa ŋasɔtɔ sɔ wan. Kɔ Hawa ewe kɔ «Sɛt», ti tɔ tatɔkɔ «Kanu kəsɔŋ im sɔ wəlɔma kədeyɔn’em Abɛl wəkɔ Kayin endif mɔ.»
Fidelidade conjugal
O que Deus ajuntou não separe o homem. O casamento deve ser honrado e o leito matrimonial preservado sem impureza.
Ti disrɛ, ŋayi fɛ sɔ mɛrəŋ mba tɛsɛm tin. Ta fum pəgbɛy tɔkɔ Kanu kənabɛmbərɛnɛ mɔ!»
Kɔ Yesu oluksɛ ŋa: «Nəŋkaraŋ fɛ Yecicəs Yosoku ba? Dəkəcop da doru kɔ Kanu kəsɛl afum wərkun kɔ wəran, kɔ Kanu kəloku sɔ: ‹Wərkun endesak kas kɔ kɛrɛ pəsektərnɛ wəran kɔn, ŋakafəlɛ ŋayɔnɛ tɛsɛm tin.› Ti disrɛ, ŋayi fɛ sɔ mɛrəŋ mba tɛsɛm tin. Ta fum pəgbɛy tɔkɔ Kanu kənabɛmbərɛnɛ mɔ!»
kɔ Kanu kəloku sɔ: ‹Wərkun endesak kas kɔ kɛrɛ pəsektərnɛ wəran kɔn, ŋakafəlɛ ŋayɔnɛ tɛsɛm tin.› Ti disrɛ, ŋayi fɛ sɔ mɛrəŋ mba tɛsɛm tin. Ta fum pəgbɛy tɔkɔ Kanu kənabɛmbərɛnɛ mɔ!»
Sariyɛ nsɛ səncəmɛ anɛncɛnɛ mɛrəŋ aŋɛ ŋayi kəcenɛnɛ mɔ
Kɔ Yesu oloku sɔ: «Ancicəs dəYecicəs Yosoku ntɛ: ‹Kɔ wərkun endece wəran-ɛ, pəmar pəcicsɛ wəran wəkakɔ areka ŋecenɛ kɔ.› Mba ina icloku nu: Nwɛ ence wəran kɔn mɔ, ɔŋsɔŋɛ wəran wəkakɔ kəsumpər dalakɔ kɔ wərkun wəlɔma ɛnɛncɛ kɔ-ɛ, mɛnɛ tɔyɔnɛ a kənɛncɛnɛ kaŋkɔ kəyi fɛ sariyɛ disrɛ. Mba nwɛ ɛŋnɛncɛ wəran nwɛ wərkun wəlɔma ence mɔ, nkɔn sɔ dalakɔ d’oŋsumpər.»
Kətəksɛ teta kəsumpər dalakɔ
«Nənane pacloku: ‹Ta məsumpər dalakɔ.› Mba ina iloku nu: Nwɛ o nwɛ ɔmɔmən wəran haŋ pəfaŋ kəfəntərər kɔ mɔ-ɛ, elip kəsumpər dalakɔ kɔ wəran wəkakɔ dɛbəkəc.
Kɔ ŋaloku: «Ntɛ Musa ɛnaloku mɔ, a məcic areka ŋecenɛ wəran a mədewurɛnɛ kɔ.» Kɔ Yesu oloku ŋa: «Teta bəkəc yonu yeyeŋki tɔ Musa ɛnacicɛ tosom tantɛ. Mba dəkəcop da doru kɔ Kanu kəsɛl ŋa wərkun kɔ wəran. Ti tɔsɔŋɛ ntɛ wərkun ɛŋsakɛ kas kɔ kɛrɛ, pəsektərnɛ wəran kɔn mɔ, afum akaŋɛ mɛrəŋ ŋakafəlɛ ŋayɔnɛ tɛsɛm tin. Ti disrɛ ŋayɔnɛ fɛ sɔ afum mɛrəŋ, mba tɛsɛm tin. Ta fum pəgbɛy tɔkɔ Kanu kənabɛmbərɛnɛ mɔ!»
Kɔ wəran ence wos, wərkun wəlɔma pənɛncɛ kɔ-ɛ, nkɔn sɔ dalakɔ d’eyi.»
Amor como Cristo
Maridos, amai vossas mulheres como Cristo amou a igreja. O amor conjugal reflete o evangelho em ação.
Submissão e respeito
Mulheres, sujeitem-se aos próprios maridos. Maridos, convivam com as esposas com conhecimento e honra.
Pureza no casamento
Não adulterarás. A impureza sexual destrói alianças e famílias. Deus chama à santidade no matrimônio.
«Ta məsumpər dalakɔ.»
«Ta məyɔ fɔr gban-gban nnɔ kəlɔ ka wɛnc əm kəyi mɔ. Ta məyɔ fɔr gban-gban nnɔ wəran ka wɛnc əm eyi mɔ, kəyɛfɛ wəcar kɔn wərkun kɔ wəran, wana wɔn, kəbəp ka sɔfale sɔn, ta məfaŋɛ daka o daka da wɛnc əm abəkəc ŋɛlɛc.»
Sabedoria conjugal
Acha esposa, acha o bem. Bebe água da tua própria cisterna. A fidelidade conjugal é fonte de bênção permanente.
Bíblia e casamento
Deus abomina o divórcio. A aliança matrimonial é reflexo da aliança de Deus com seu povo — sagrada e eterna.
Wərkun wətɛp kənɛncɛ
«Kɔ wərkun ɛntɛp kəcnɛncɛ-ɛ, pəmar fɛ palɛk kɔ kəkɔ ka dəkəwan, ali tes ta pacəmɛnɛ kɔ darəŋ. Pasak kɔ yɛŋən teren tin teta aka kəlɔ kɔn disrɛ ŋawoləs-woləs kɔ wəran wəkɔ ɛlɛk mɔ.»
Wəran nwɛ ance mɔ
Kɔ Musa oloku: «Kɔ wərkun ɛnɛncɛ wəran, tɛlpəs, ta endesɔ pəfaŋ wəran nwɛ-ɛ, bawo ɛnəŋkɛ wəran pɔkɔt mpɛ pɔntɔbɔt kɔ mɔ, pəmar pəcicsɛ wəran wəkakɔ areka ŋecenɛ kɔ, pəsɔŋ kɔ ŋi dəkəca, a pədewurɛnɛ kɔ nde kəlɔ kɔn.
Tes tɛgbɛkəlɛnɛ ta wəran
«Kɔ wərkun ɛnɛncɛ wəran, pəfəntərər kɔ, tɛlpəs pəter kɔ-ɛ, wərkun wəkakɔ pədena pəcləsər wəran wəkakɔ tewe, pəcloku: ‹Inanɛncɛ wəran wəkawɛ k’ifəntərər kɔ, mba inabəp kɔ pələsər kəfac.› Tɛm tatɔkɔ wan wəyecəra kas kɔ kɛrɛ ŋalɛk kəloto kəsumpərɛ kɔn ŋakekərɛ ki nde dəkəbəpsɛnɛ d’abeki. Wan wəyecəra kas pəcloku abeki: ‹Inasɔŋ wan kem wəran wərkun wəkawɛ kənɛncɛ, mba enter kɔ. K’ɛyɛfɛ kələsər kɔ tewe, pəcloku: «Inasumpər kɔ, mba inabəp wan kam pələsər kəfac.» Awa, nənəŋk kəloto nkɛ k’ɛnasumpərɛ wan kem.› Akombəra a wan wəran ŋaperi kəloto kaŋkɔ fɔr ya abeki a dare kiriŋ.
Ta məfəntərɛ kɔ kɔncəra kam nwɛ o nwɛ. Kəlapəs ka wisi kɔ.
Ta məfəntərɛ kɔ wəran ka wɛnc wəlɔma afum am dacɔ, bawo tɔŋsɔŋ’am kətɔsɔk.
Kɔ fum oŋsumpər dalakɔ kɔ wəran wəlɔ kɔ tɔyɔnɛ wəran ka wɛnc wəlɔma ŋayi dalakɔ-ɛ, padif afum akakɔ mɛrəŋ fəp.
Kɔ wərkun ŋafəntərər wəkos wərkun pəmɔ tɔkɔ wərkun ɛŋfəntərɛ kɔ wəran mɔ, mɛrəŋ maŋan fəp ŋayɔ pəyikyik mpɛ MARIKI enter mɔ, padif ŋa mɛrəŋ maŋan fəp. Ŋasarɛ sɔ teta defi daŋan.
Ta aloŋnɛ ŋacnɛncɛ aran ayi yamayama, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti, wəran nwɛ aŋləsər kəfac mɔ, kɔ pəyɔnɛ fɛ ti, wəran nwɛ ŋasakɛnɛ kɔ wos mɔ, bawo wəloŋnɛ wərkun ɔfɔ, nwɛ ampusɛ Kanu kɔn mɔ.
Wəloŋnɛ wəpɔŋ pənɛncɛ wəran nwɛ antɔləsər kəfac mɔ. Ta pənasər wəcəbokəra, ta pənɛncɛ wəran nwɛ ŋasakɛnɛ kɔ wos mɔ, ta pənɛncɛ wəran nwɛ ofulusnɛ pəyi yamayama mɔ. Pəlɛk wəran akomɛnɛ ɔn dacɔ nwɛ antɔləsər kəfac mɔ,
Exemplos bíblicos
O Cântico dos Cânticos celebra o amor conjugal. A Bíblia honra o casamento em toda a sua beleza e profundidade.
Juízo e restauração
O Senhor é testemunha do pacto conjugal. Casamentos quebrados podem ser restaurados pelo poder e graça de Deus.
Mba kɔ MARIKI ɔsɔŋ Firawona k’afum ɔn runc yɔpɔŋ teta Saray, wəran ka Abram. Kɔ Firawona ewe Abram, k’eyif kɔ: «Cəke cɔ məyɔ em ntɛ? Ake’sɔŋɛ ntɛ məntɔlok’im a wəran kam ɔfɔ mɔ?
Kəkom ka Səmayila
Saray wəran k’Abram ɛnakomɛ fɛ kɔ wan. Mba ɛnayɔ wəcar wəran wəMisira, pacwe kɔ Hakar. Kɔ Saray oloku Abram: «Mənəŋk, MARIKI ɛyamsər im kəsɔtɔ ka wan. Məfəntərɛ kɔ wəcar kem, tɔlɔma intam kəsɔtər kɔ wan wərkun.» Kɔ Abram ɛncəŋkəl dim da Saray. Awa, kɔ Saray wəran ka Abram ɛlɛk wəcar kɔn wəMisira, Hakar, k’ɔsɔŋ kɔ wos Abram pəyɔ kɔ wəran. Tɛnatəŋnɛ kəndɛ ka Abram atɔf ŋa Kanaŋ kəsɔtɔ meren wəco.
Kɔ wəcikəra wəkin oloku: «Inder nnɔ ndaram dok tɛm tantɛ wəran kam Sara endekom wan wərkun.» Sara ɛnacəmɛ dəkusuŋka Abraham tadarəŋ pəccəŋkəl.
Abraham kɔ Sara ŋanasikər, ŋabɛk, Sara ɛnawurɛnɛ fɛ sɔ wətam kəsɔtɔ awut. Kɔ Sara eselərnɛ pəcloku: «Ndɛkəl ntɛ isikər oŋ mɔ, pəbotu pendey’im sɔ ba? Mariki wos im sɔ, esikər.»
Ntɛ Onaŋ ɛnacərɛ a awut aŋɛ endesɔŋ wəran ka wəbek’ɔn, ŋafɔdeyɔnɛ akɔn mɔ, kɔ Onaŋ ŋanckɔnafəntərɛ kɔ wəran ka wɛnc-ɛ, pəcloŋ domun dɔn d’arkun dəntɔf, ntɛ tɔŋsɔŋɛ ta ɔsɔŋɛ wɛnc kəsɔtɔ yuruya mɔ. Mɔyɔ mɔn mamɔkɔ mɔncbɔt fɛ MARIKI, k’ɔsɔŋɛ sɔ nkɔn Onaŋ kəfi.
Sariyɛ sasɔkɔ səyɔnɛ sa kəraca, kɔ wəran ɔlɔ, pəkafəlɛ pəgbɔpnɛ ŋafəntərɛ kɔ wərkun wəcuru-ɛ, sariyɛ sasɔkɔ səŋkɔt sɔ nnɔ wərkun nwɛ ɔŋyɔnɛ wəran kɔn kəraca yem disrɛ mɔ. Kɔ wərkun eŋkekərɛ wəran kɔn MARIKI fɔr kiriŋ, wəloŋnɛ pəyɔ wəran sariyɛ saŋsɛ fəp.
Wədəŋk wəka Kanu wəran Hana
Wədəŋk wəran wəlɔma ɛnayi pacwe kɔ Hana, wan ka Panuyɛl, wəka kusuŋka ka Asɛr. Wəran wəsikər ɛnayi. Ɛnalɔ nda wərkun meren camət-mɛrəŋ kəyɛfɛ ntɛ anagbaŋnɛ kɔ mɔ.
«Kɔ fum ew’am kəkɔtəŋnɛ kəsata ka kəgbaŋnɛ kɔn-ɛ, ta məkɔ məndɛ dəkəndɛ dɔcɔkɔ-cɔkɔ, bawo tɔlɔma wəka kəsata ewe sɔ fum wəlɔma kəsata kaŋkɔ, nwɛ encepər məna mɔ.
Nwɛ ence wəran kɔn pəkɔ pənɛncɛ wəlɔma mɔ, dəkəcəmɛ da wəsumpər dalakɔ d’eyi. Nwɛ o nwɛ ɛnɛncɛ wəran nwɛ wos ence mɔ, dəkəcəmɛ da wəsumpər dalakɔ d’eyi.»
Afum ŋancdi yeri, ŋacmun, arkun kɔ aran ŋacnɛncɛnɛ haŋ dɔsɔk ndɛ Nuha ɛnabɛrɛ debil mɔ: Kɔ kutup kənder nkɛ kənamələk afum fəp mɔ.
Nwɛ o nwɛ ɛsak wɔlɔ, awɛnc aŋa, kas, kɛrɛ, awut kɔ pəyɔnɛ fɛ ti dalɛ dɔn teta tewe tem, endekɔsɔtɔ tasar tin ta yayɔkɔ ɛsak mɔ, pəsɔtɔ sɔ kiyi wəyeŋ ka doru o doru.
«Wətəksɛ, Musa ɛnaloku: Kɔ fum efi ta ɔyɔ wan, mba pəsak wəran-ɛ, pəmar wɛnc ka wəfi pəlɛk wəcəbokəra wəkakɔ pənɛncɛ, pəsɔŋ wɛnc wəfi yuruya. Dɔsɔk ndɛ afi ŋandekɔyɛfɛ dədefi mɔ, wərkun ɔfɔnɛncɛ, wəran ɔfɔlɔ, afɔdekɔ pacnɛncɛ pəmɔ mɛlɛkɛ mmɛ meyi dəkɔm mɔ.
Bawo mɛcɛm-cɛmnɛ mɛlɛc, kədif fum, kəsumpər dalakɔ, mɔkɔt mɛlɛc, deke, sede səlɛc, kəfor, dɛbəkəc mes mamɔkɔ fəp mɛŋyɛfɛ.