Casamento
O casamento é aliança sagrada instituída por Deus. Ele une marido e mulher em uma só carne — pacto de amor, fidelidade e companheirismo que reflete o amor de Cristo pela Igreja.
Fundamento divino
Não é bom que o homem esteja só. Deus criou o casamento como aliança de companheirismo, amor e fecundidade.
Fidelidade conjugal
O que Deus ajuntou não separe o homem. O casamento deve ser honrado e o leito matrimonial preservado sem impureza.
Sa jeyyo, sɨ varɨ kʉva vavɨrɨ tʉkʉ, nɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ. Jeyyo, ˆcheene akɨlʉmanʼya Mʉlʉʉngʉ, mʉʉntʉ sɨ arɨ nanʉkʉla tʉkʉ."
Akuuyirya akavasea, "Sɨ mʉnasoma tʉkʉ wʉʉ? Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa, aho ncholo, Mʉʉ́mba ‘ajáa avʉʉmba mʉʉntʉ mʉlʉme na mʉʉntʉ muki,’ ne akasea, ‘Sa jeyyo, mʉʉntʉ mʉlʉme avarékaa vala íyo na taáta waavo, akava kɨɨntʉ kɨmwɨ na muki waachwe, novo vavɨrɨ kʉva varɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ.’ Sa jeyyo, sɨ varɨ kʉva vavɨrɨ tʉkʉ, nɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ. Jeyyo, ˆcheene akɨlʉmanʼya Mʉlʉʉngʉ, mʉʉntʉ sɨ arɨ nanʉkʉla tʉkʉ."
ne akasea, ‘Sa jeyyo, mʉʉntʉ mʉlʉme avarékaa vala íyo na taáta waavo, akava kɨɨntʉ kɨmwɨ na muki waachwe, novo vavɨrɨ kʉva varɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ.’ Sa jeyyo, sɨ varɨ kʉva vavɨrɨ tʉkʉ, nɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ. Jeyyo, ˆcheene akɨlʉmanʼya Mʉlʉʉngʉ, mʉʉntʉ sɨ arɨ nanʉkʉla tʉkʉ."
Kwiisiita na Muki
Mwateera yasewa, ‘Mʉʉntʉ yoyoosi ˆamusíitire muki waachwe, amʉheere taláka.’ Maa kaa, nɨɨnɨ nɨ kʉvawyɨɨra niise, mʉʉntʉ yoyoosi ˆarɨ musiita muki waachwe koonɨ sɨ sa kʉyeenda na mʉlʉme wa mʉʉntʉ, kʉva arɨ yoomʉbweeyya muki waachwe ave ja ayéendaa na mʉlʉme wa mʉʉntʉ. Na mʉʉntʉ ˆarɨ mʉloola ʉwo muki ˆasíitirwe nɨ mʉlʉme, kʉva arɨ yooyeenda na muki wa mʉʉntʉ.
Ukiindya wa Kʉyeenda na Muki wa Mʉʉntʉ
Mwateera yasewa, ‘Karɨ ʉyéendaa na muki wa mʉʉntʉ tʉkʉ.’ Maa kaa, nɨɨnɨ nɨ kʉvawyɨɨra niise, mʉʉntʉ ˆarɨ mʉlaanga mʉʉntʉ muki, maa amʉmererye matɨ, ʉwo kʉva arɨ ahʉ́mwɨɨre yeenda ne mutimii waachwe.
Novo vakamʉsea, "Mʉ́sa aruma mʉʉntʉ mʉlʉme amwaandɨkɨre muki waachwe taláka, amusiite."
Yéesu akavasea, "Mʉ́sa avaandɨkɨra ʉlairiri ʉwo sa ʉfafu wa mɨtɨma yaanyu. Maa kaa, keende ncholo yo kʉʉmbwa kwa weerʉ, ‘Mʉlʉʉngʉ ajáa avʉʉmba mʉʉntʉ mʉlʉme na mʉʉntʉ muki. Sa jei, mʉʉntʉ mʉlʉme avarékaa vala íyo na taáta waavo, akava kɨɨntʉ kɨmwɨ na muki waachwe, novo vavɨrɨ kʉva varɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ.’ Jeyyo sɨ varɨ kʉva vavɨrɨ tʉkʉ, nɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ. Sa jeyyo, ˆcheene akɨlʉmanʼya Mʉlʉʉngʉ, mʉʉntʉ sɨ arɨ nanʉkʉla tʉkʉ."
Na muki ˆarɨ musiita mʉlʉme waachwe, maa aloolwe nɨ mʉlʉme wɨɨngɨ kʉva arɨ yooyeenda na mʉlʉme wa mʉʉntʉ."
Ilóola rasaakwa rɨnyemiwe nɨ vaantʉ voosi, kei muki na mʉlʉme vanehe ʉhanguti, sa Mʉlʉʉngʉ vaheera arɨ irya vahanguti voosi.
Ilóola rasaakwa rɨnyemiwe nɨ vaantʉ voosi, kei muki na mʉlʉme vanehe ʉhanguti, sa Mʉlʉʉngʉ vaheera arɨ irya vahanguti voosi.
Ilóola rasaakwa rɨnyemiwe nɨ vaantʉ voosi, kei muki na mʉlʉme vanehe ʉhanguti, sa Mʉlʉʉngʉ vaheera arɨ irya vahanguti voosi.
Amor como Cristo
Maridos, amai vossas mulheres como Cristo amou a igreja. O amor conjugal reflete o evangelho em ação.
Naanyu valʉme, veendi vaki vaanyu ja ˆvyeene Kirisitʉ ɨɨyenda mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma, yeeye iitoola akakwya sa vaantʉ ˆvamuruma. Abweeyya jeyyo, sa avabweeyye mʉve vaaja kʉnʉ yoovajirʉla ko vooyya kwa maaji isáarii raachwe.
Naanyu valʉme, veendi vaki vaanyu ja ˆvyeene Kirisitʉ ɨɨyenda mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma, yeeye iitoola akakwya sa vaantʉ ˆvamuruma. Abweeyya jeyyo, sa avabweeyye mʉve vaaja kʉnʉ yoovajirʉla ko vooyya kwa maaji isáarii raachwe. Abweeyya jeyyo, sa yeeye iiretere mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma ˆvarɨ na nkongojima, vasiina lʉkwaalo, baa kei vasiina mareka, baa rɨmwɨ ˆrɨrɨ ja ayo tʉkʉ. Kɨrɨ vyoova jeyyo, vave vaaja na sɨ ˆvangʼʉ́ʉrɨrwaa.
Naanyu valʉme, veendi vaki vaanyu ja ˆvyeene Kirisitʉ ɨɨyenda mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma, yeeye iitoola akakwya sa vaantʉ ˆvamuruma. Abweeyya jeyyo, sa avabweeyye mʉve vaaja kʉnʉ yoovajirʉla ko vooyya kwa maaji isáarii raachwe. Abweeyya jeyyo, sa yeeye iiretere mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma ˆvarɨ na nkongojima, vasiina lʉkwaalo, baa kei vasiina mareka, baa rɨmwɨ ˆrɨrɨ ja ayo tʉkʉ. Kɨrɨ vyoova jeyyo, vave vaaja na sɨ ˆvangʼʉ́ʉrɨrwaa. Viivyo, valʉme voosaakwa vaveende vaki vaavo ja ˆvyeene veenda mɨvɨrɨ yaavo. Ʉra ˆeenda muki waachwe, iiyenda yeemweene. Kusiina mʉʉntʉ ˆʉʉsʉʉla mʉvɨrɨ waachwe mweeneevyo tʉkʉ, yeeye ʉʉhéeraa chóorya na ʉʉkwáataa neeja. Viivyo noo ˆvyeene Kirisitʉ abwéeyyaa kwa mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma, sa suusu tʉrɨ viintʉ vya mʉvɨrɨ waachwe.
Viivyo, valʉme voosaakwa vaveende vaki vaavo ja ˆvyeene veenda mɨvɨrɨ yaavo. Ʉra ˆeenda muki waachwe, iiyenda yeemweene.
Viivyo, valʉme voosaakwa vaveende vaki vaavo ja ˆvyeene veenda mɨvɨrɨ yaavo. Ʉra ˆeenda muki waachwe, iiyenda yeemweene. Kusiina mʉʉntʉ ˆʉʉsʉʉla mʉvɨrɨ waachwe mweeneevyo tʉkʉ, yeeye ʉʉhéeraa chóorya na ʉʉkwáataa neeja. Viivyo noo ˆvyeene Kirisitʉ abwéeyyaa kwa mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma, sa suusu tʉrɨ viintʉ vya mʉvɨrɨ waachwe.
Vaki na Valʉme
Nyuunyu vaki, mwiikiimye na ɨsɨ kwa valʉme vaanyu ja ˆvyeene mwamʉnyémyaa Mweenevyoosi. Sa mʉlʉme nɨ mʉtwe wa muki waachwe ja ˆvyeene Kirisitʉ arɨ mʉtwe wa mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma, noo kʉsea mʉvɨrɨ waachwe, ne noo Mʉlamuriri waavo. Ja ˆvyeene mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma Yéesu viikiimya na ɨsɨ ya Kirisitʉ, baa nyuunyu vaki mwiikiimye na ɨsɨ ya valʉme vaanyu kwa kɨra kɨɨntʉ.
Vaki na Valʉme
Nyuunyu vaki, mwiikiimye na ɨsɨ kwa valʉme vaanyu ja ˆvyeene mwamʉnyémyaa Mweenevyoosi. Sa mʉlʉme nɨ mʉtwe wa muki waachwe ja ˆvyeene Kirisitʉ arɨ mʉtwe wa mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma, noo kʉsea mʉvɨrɨ waachwe, ne noo Mʉlamuriri waavo.
Vaki na Valʉme
Nyuunyu vaki, mwiikiimye na ɨsɨ kwa valʉme vaanyu ja ˆvyeene mwamʉnyémyaa Mweenevyoosi. Sa mʉlʉme nɨ mʉtwe wa muki waachwe ja ˆvyeene Kirisitʉ arɨ mʉtwe wa mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma, noo kʉsea mʉvɨrɨ waachwe, ne noo Mʉlamuriri waavo. Ja ˆvyeene mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma Yéesu viikiimya na ɨsɨ ya Kirisitʉ, baa nyuunyu vaki mwiikiimye na ɨsɨ ya valʉme vaanyu kwa kɨra kɨɨntʉ.
Naanyu valʉme, veendi vaki vaanyu ja ˆvyeene Kirisitʉ ɨɨyenda mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma, yeeye iitoola akakwya sa vaantʉ ˆvamuruma. Abweeyya jeyyo, sa avabweeyye mʉve vaaja kʉnʉ yoovajirʉla ko vooyya kwa maaji isáarii raachwe. Abweeyya jeyyo, sa yeeye iiretere mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma ˆvarɨ na nkongojima, vasiina lʉkwaalo, baa kei vasiina mareka, baa rɨmwɨ ˆrɨrɨ ja ayo tʉkʉ. Kɨrɨ vyoova jeyyo, vave vaaja na sɨ ˆvangʼʉ́ʉrɨrwaa. Viivyo, valʉme voosaakwa vaveende vaki vaavo ja ˆvyeene veenda mɨvɨrɨ yaavo. Ʉra ˆeenda muki waachwe, iiyenda yeemweene. Kusiina mʉʉntʉ ˆʉʉsʉʉla mʉvɨrɨ waachwe mweeneevyo tʉkʉ, yeeye ʉʉhéeraa chóorya na ʉʉkwáataa neeja. Viivyo noo ˆvyeene Kirisitʉ abwéeyyaa kwa mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma, sa suusu tʉrɨ viintʉ vya mʉvɨrɨ waachwe. Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa, "Sa jeyyo, mʉʉntʉ mʉlʉme avarékaa vala íyo na taáta waavo, akava kɨɨntʉ kɨmwɨ na muki waachwe, novo vavɨrɨ kʉva varɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ." Masáare aya yatɨɨte fuumbo nkʉʉlʉ, maa kaa, nɨɨnɨ nɨ lʉʉsɨkɨra niise masáare ya Kirisitʉ na mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma.
Maa kaa, baa nyuunyu nɨ kʉvawyɨɨra niise, kɨra mʉʉntʉ amweende muki waachwe ja ˆvyeene iiyenda, na muki karɨ areke kʉmʉnyemya mʉlʉme waachwe tʉkʉ.
Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa, "Sa jeyyo, mʉʉntʉ mʉlʉme avarékaa vala íyo na taáta waavo, akava kɨɨntʉ kɨmwɨ na muki waachwe, novo vavɨrɨ kʉva varɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ."
Maa kaa, baa nyuunyu nɨ kʉvawyɨɨra niise, kɨra mʉʉntʉ amweende muki waachwe ja ˆvyeene iiyenda, na muki karɨ areke kʉmʉnyemya mʉlʉme waachwe tʉkʉ.
Maa kaa, baa nyuunyu nɨ kʉvawyɨɨra niise, kɨra mʉʉntʉ amweende muki waachwe ja ˆvyeene iiyenda, na muki karɨ areke kʉmʉnyemya mʉlʉme waachwe tʉkʉ.
Maa kaa, masáare ya ʉhanguti, kosu yoyoosi na kʉdɨɨra kwiikinkima karɨ vindoolʉʉswa kʉrɨ nyuunyu tʉkʉ, sa viintʉ ivi sɨ vyasaakwa kwa vaantʉ va Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ.
Submissão e respeito
Mulheres, sujeitem-se aos próprios maridos. Maridos, convivam com as esposas com conhecimento e honra.
Mwiikalo wa Nyuumba kwa Vaantʉ ˆVamuruma Yéesu
Nyuunyu vaki, mwiikiimye na ɨsɨ ya valʉme vaanyu ja ˆvyeene vyasaakwa kwa vaantʉ ˆvamuruma Mweenevyoosi. Naanyu valʉme, veendi vaki vaanyu na karɨ mʉve vakarɨ kwaavo tʉkʉ.
Kɨkʉ́ʉ́lʉ kʉrɨ ayo yoosi mwiiyende, sa kwiiyenda noo kwakʉ́ndɨkanʼyaa vyoosi kwa wʉʉja vikava hamwɨ. Mwiikalo mʉʉja wa Kirisitʉ wɨɨmɨrɨre mɨtɨma yaanyu. Mwiikalo mʉʉja ʉwo noo mwaanɨrɨrwa kʉrɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ. Kei mʉve nɨ vaantʉ ˆvarɨ na dʉʉmbɨ kwa Mʉlʉʉngʉ.
Isáare ra Kirisitʉ riikale isii yaanyu kwa usúngaati waachwe woosi kʉnʉ mookiikiindya no kiilʉma kutu kwa tooti joosi, no mwɨɨmbɨra Mʉlʉʉngʉ kwa mɨtɨma yaanyu, no mʉdʉʉmba kwa sabúuri, chɨɨ́mbo na kɨlʉʉmba cha mutimii kwa Mʉlʉʉngʉ. Roroosi ˆmʉrɨ lʉʉsa, au ˆmʉrɨ bweeyya, tʉmami kwa irina ra Yéesu Mweenevyoosi, kʉnʉ moomʉdʉʉmba Mʉlʉʉngʉ Taáta kwa njɨra yaachwe.
Kɨkʉ́ʉ́lʉ kʉrɨ ayo yoosi mwiiyende, sa kwiiyenda noo kwakʉ́ndɨkanʼyaa vyoosi kwa wʉʉja vikava hamwɨ.
Haaha ʉlai kɨra kɨɨntʉ ˆkɨrɨ isii yaanyu ˆcheene kɨrɨ na ufumo wa weerʉ, ʉhanguti, kʉbweeyya kosu, ʉláku, mpɨɨma mbɨ na kʉdɨɨra kwiikinkima, noo kʉsea kwiinamɨra vidabalaíyo.
Viivyo nyuunyu valʉme, mwiikale na vaki vaanyu kwa nyemi, kʉnʉ mootaanga vaki vaanyu nɨ teketeke ˆvarɨ. Kei mʉndoovalaanga na nyemi, sa Mʉlʉʉngʉ avalaha voosi hokera mʉrɨ nduwo ya nkaasʉ ˆavaheera. Na aho, kʉloomba kwaanyu sɨ kʉrɨ hɨtwahɨtwa tʉkʉ.
Viivyo nyuunyu valʉme, mwiikale na vaki vaanyu kwa nyemi, kʉnʉ mootaanga vaki vaanyu nɨ teketeke ˆvarɨ. Kei mʉndoovalaanga na nyemi, sa Mʉlʉʉngʉ avalaha voosi hokera mʉrɨ nduwo ya nkaasʉ ˆavaheera. Na aho, kʉloomba kwaanyu sɨ kʉrɨ hɨtwahɨtwa tʉkʉ.
Pureza no casamento
Não adulterarás. A impureza sexual destrói alianças e famílias. Deus chama à santidade no matrimônio.
Maa kaa, sa kʉyerwa kwa ʉhanguti, kɨra mʉʉntʉ mʉlʉme ave na muki waachwe, na kɨra mʉʉntʉ muki yoosaakwa ave na mʉlʉme waachwe.
Mʉlʉme yoosaakwa amukinkimye muki waachwe, na muki yoosaakwa amukinkimye mʉlʉme waachwe. Mʉvɨrɨ wa muki sɨ ʉrɨ waachwe vii tʉkʉ, maa kaa, nɨ wa mʉlʉme waachwe. Viivyo kwa mʉlʉme, mʉvɨrɨ waachwe sɨ waachwe vii tʉkʉ, maa kaa, nɨ wa muki waachwe.
Mʉlʉme yoosaakwa amukinkimye muki waachwe, na muki yoosaakwa amukinkimye mʉlʉme waachwe. Mʉvɨrɨ wa muki sɨ ʉrɨ waachwe vii tʉkʉ, maa kaa, nɨ wa mʉlʉme waachwe. Viivyo kwa mʉlʉme, mʉvɨrɨ waachwe sɨ waachwe vii tʉkʉ, maa kaa, nɨ wa muki waachwe. Karɨ mwiisóvyaa tʉkʉ, maa kaa, koonɨ mwiirʉ́mɨɨre kwiirekya kwa mpɨɨndɨ kiduudi, sa mwiivɨɨke kʉrɨ kʉmʉloomba Mʉlʉʉngʉ, aho, mwiihɨndʉkɨre sa Irimʉ risiindwe kʉvayera na musiindwe kwiiyɨmɨrɨra.
Mʉlʉme yoosaakwa amukinkimye muki waachwe, na muki yoosaakwa amukinkimye mʉlʉme waachwe. Mʉvɨrɨ wa muki sɨ ʉrɨ waachwe vii tʉkʉ, maa kaa, nɨ wa mʉlʉme waachwe. Viivyo kwa mʉlʉme, mʉvɨrɨ waachwe sɨ waachwe vii tʉkʉ, maa kaa, nɨ wa muki waachwe. Karɨ mwiisóvyaa tʉkʉ, maa kaa, koonɨ mwiirʉ́mɨɨre kwiirekya kwa mpɨɨndɨ kiduudi, sa mwiivɨɨke kʉrɨ kʉmʉloomba Mʉlʉʉngʉ, aho, mwiihɨndʉkɨre sa Irimʉ risiindwe kʉvayera na musiindwe kwiiyɨmɨrɨra.
Kwa vara sɨ ˆvanaloolwa, sɨ ˆvanaloola na valala, nɨ vyabooha ngaarɨ vachaale ja nɨɨnɨ viintʉ ˆndɨrɨ. Maa kaa, koonɨ sɨ varɨ daha kwiiyɨmɨrɨra, valoole au valoolwe, sa nɨ vyoolo kʉloola kʉlookya kʉlʉngʉrɨra nɨ ʉláku.
Maa kaa, kwa vara ˆviiloola, nɨ kʉvaheera niise ʉlairiri ʉhʉ, sɨ nɨɨnɨ tʉkʉ, maa kaa, Yéesu Mweenevyoosi. Muki karɨ amusíitaa mʉlʉme waachwe tʉkʉ. Maa kaa, koonɨ amʉrékire, yoosaakwa achaale baa loolwa tʉkʉ. Koonɨ sɨ jeyyo, yoosaakwa alʉmaniwe na mʉlʉme waachwe. Na mʉlʉme karɨ amusiite muki waachwe tʉkʉ.
Sa ʉwo mʉʉntʉ mʉlʉme sɨ ˆanamuruma Yéesu, atalariwa nɨ ʉwo mʉʉntʉ muki ˆamuruma Yéesu. Na ʉwo mʉʉntʉ muki sɨ ˆanamuruma Yéesu atalariwa nɨ ʉwo mʉʉntʉ mʉlʉme ˆamuruma Yéesu. Koonɨ sɨ jeyyo, vaana vaavo ngaarɨ vaava na njeo. Maa kaa, viintʉ viri haaha nɨ vaaja.
Noosaaka karɨ mʉndookoofa tʉkʉ. Mʉʉntʉ mʉlʉme ʉra sɨ ˆaloola, amányɨkaa na mʉrɨmo wa Mweenevyoosi ja ˆvyeene arɨ mweerya mʉtɨma Mweenevyoosi. Maa kaa, mʉʉntʉ mʉlʉme ˆaloola, amányɨkaa na viintʉ vya weerʉ ja ˆvyeene arɨ mweerya mʉtɨma muki waachwe, sa mɨryʉʉngʉ yaachwe yiigava. Maa kaa, mʉʉntʉ muki mʉnjalʉ au sɨ ˆanaloolwa, amányɨkaa kʉrɨ mɨrɨmo ya Mweenevyoosi sa ave mʉʉja muvirii na mutimii. Maa kaa, mʉʉntʉ muki ˆaloolwa, iíririkanaa viintʉ vya weerʉ, ja ˆvyeene arɨ mweerya mʉtɨma mʉlʉme waachwe.
Mʉʉntʉ muki ʉra ˆaloolwa, akʉndɨkwa nɨ mʉlʉme waachwe mpɨɨndɨ joosi mʉlʉme arɨ mooyo. Maa kaa, mʉlʉme ˆarɨ wulala, ʉwo iiyanjaala kʉloolwa nɨ wɨɨngɨ. Kei, ʉwo mʉlʉme ˆarɨ mʉloola nɨ mpaka ave ˆamuruma Yéesu.
Masáare ya Ilóola
Haaha variyʉla ndɨrɨ yara masáare ˆmwaanyandɨkɨra. Nɨ vyabooha kwa mʉʉntʉ mʉlʉme areke mʉsaasya mʉʉntʉ muki. Maa kaa, sa kʉyerwa kwa ʉhanguti, kɨra mʉʉntʉ mʉlʉme ave na muki waachwe, na kɨra mʉʉntʉ muki yoosaakwa ave na mʉlʉme waachwe.
Nehi ʉhanguti! Nɨ kɨmáárɨ nyuunyu mwaséaa, "Ʉvɨ woosi wɨɨngɨ watʉ́mamwaa weerwii ya mʉvɨrɨ," maa kaa, nɨɨnɨ nɨ kʉvasea niise, mʉʉntʉ ˆyoohanguta nɨ tʉmama iise ʉvɨ muvirii waachwe mweeneevyo. Kɨkomi, mwamányire mɨvɨrɨ yaanyu nɨ Kaaya Njija ya Mʉtɨma Mʉʉja kʉʉntʉ ˆiíkalaa. Mʉtɨma ˆʉrɨ kwaanyu mwahokera fuma kwa Mʉlʉʉngʉ. Mɨvɨrɨ ɨyo sɨ yaanyu tʉkʉ, maa kaa, nɨ máari ya Mʉlʉʉngʉ. Nyuunyu mwanunuulwa kwa iyoombe ikʉʉlʉ. Sa jeyyo, mʉmʉbweeyyirye nkongojima Mʉlʉʉngʉ kwa mɨvɨrɨ yaanyu.
Vamwɨ vaanyu vaséaa, "Ɨnda nɨ ya chóorya na chóorya nɨ cha ɨnda." Maa kaa, Mʉlʉʉngʉ vivalandʉla arɨ vyoosi. Mʉvɨrɨ sɨ sa ʉhanguti tʉkʉ, maa kaa, nɨ sa Yéesu Mweenevyoosi na Mweenevyoosi nɨ sa mʉvɨrɨ. Jeyyo Mʉlʉʉngʉ tʉfʉfʉla arɨ suusu kwa ngururu jaachwe, ja ˆvyeene amʉfʉfʉla Mweenevyoosi.
Sɨ mʉmányire vara sɨ ˆvarɨ vawoloki sɨ varɨ hokera Ʉtemi wa Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ wʉʉ? Karɨ mʉkóoverwaa tʉkʉ! Vahanguti, vaantʉ ˆviínamɨraa vidabalaíyo, vaantʉ ˆvayéendaa na vaki va vaantʉ, vaantʉ valʉme ˆvaláalwaa, vaantʉ valʉme ˆvaláalaa vaantʉ valʉme, viívi, vaantʉ sɨ ˆviikínkimaa, vareevi, vaantʉ ˆvatʉ́kɨraa, vaantʉ ˆvakwáataa vaantʉ matu, avo voosi sɨ varɨ hokera Ʉtemi wa Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ.
Kweenda kwayímiriryaa, na kwatɨɨte mbavariri. Kweenda kusiina kɨvɨna tʉkʉ, sɨ kwiivaa kɨpeembe tʉkʉ na kusiina ukudamu tʉkʉ. Kweenda kwabwéeyyaa mʉʉntʉ ave matu, sɨ kwabwéeyyaa mʉʉntʉ iiririkane sa masáare yaachwe vii tʉkʉ, sɨ kwabwéeyyaa mʉʉntʉ akalale chaangʉ vii tʉkʉ, na sɨ kwabwéeyyaa mʉʉntʉ avɨɨke ʉvɨ mutimii tʉkʉ. Kweenda sɨ kweenda kʉsova ʉwoloki tʉkʉ, maa kaa, kweenda kweenda kɨmaarɨ. Kweenda kwayímiriryaa yoosi, kwarúmaa yoosi, kwiiláangyaa yoosi na kweenda kwachuunga mʉtɨma kʉrɨ yoosi.
Eri, Kirisitʉ iigavagava wʉʉ? Tʉkʉ! Eri, Paúli aningʼiniwa mʉsaláabii fʉʉrʉ akakwya sa nyuunyu wʉʉ? Au nyuunyu mwabatisiwa kwa irina ra Paúli wʉʉ? Noomʉdʉʉmba Mʉlʉʉngʉ sa nabatisa Kirísipo na Gáayo vii. Sa jeyyo, kusiina ˆarɨ daha sea abatisiwa kwa irina raanɨ tʉkʉ. Kei nabatisa vandʉʉ va Sitefáani, koonɨ kwatɨɨte vɨɨngɨ nabatisa sɨ nookʉmbʉkɨra tʉkʉ. Sa Kirisitʉ sɨ aantʉma jo batisa tʉkʉ. Kɨrɨ vyoova jeyyo, aantʉma kʉvariyʉla Masáare Maaja, sɨ kookiilaangya tooti jo lʉʉsɨka tʉkʉ, sa kʉbweeyya jei, bweeyya kʉrɨ inkwya ya Kirisitʉ mʉsaláabii, ɨsove ngururu.
Vahanguti Vasɨve Mpukii ya Vaantʉ ˆVamuruma Yéesu Tʉkʉ
Nɨ kɨkomi nawyɨ́ɨrɨɨrwe kwatɨɨte vaantʉ vahanguti kʉrɨ nyuunyu. Ʉhanguti ʉwo nɨ wo hwaalarya maatʉkʉ vii, walookya baa wa vaantʉ sɨ ˆvamʉmányire Mʉlʉʉngʉ, atɨ mʉʉntʉ andookiikala na muki wa taáta waavo. Atɨ mʉmwaarɨ mookiivaa vipeembe kɨrɨ vyookoona ʉsʉʉngʉ mitimii! Ʉwo ˆarɨ na mʉsoolo ˆʉrɨ jeyyo, yoosaakwa akerwe fuma kʉrɨ nyuunyu.
Sabedoria conjugal
Acha esposa, acha o bem. Bebe água da tua própria cisterna. A fidelidade conjugal é fonte de bênção permanente.
Bíblia e casamento
Deus abomina o divórcio. A aliança matrimonial é reflexo da aliança de Deus com seu povo — sagrada e eterna.
Kʉsaangya Muhini na Vaantʉ sɨ ˆVarúmaa
Karɨ mʉsáangyaa muhini na vaantʉ sɨ ˆvamurúmaa Yéesu tʉkʉ. Eri, ʉwoloki na kuwuna miiro ifaanaa vikava hamwɨ wʉʉ? Eri, kɨweerʉ na kilwiirya nɨ kɨɨntʉ kɨmwɨ viri kwa kɨrɨkwɨ?
Mʉlʉʉngʉ asaaka mʉve vaaja mbere yaachwe, sa jeyyo, mʉreke kɨkomi kʉhanguta. Kɨra ʉmwɨ waanyu yoosaakwa andookɨɨmɨrɨra mʉvɨrɨ waachwe na ɨndookiikala kwa nyemi na kwa wʉʉja mbere ya Mʉlʉʉngʉ. Karɨ mʉndootuuba ʉláku wa mɨvɨrɨ yaanyu ja vaantʉ sɨ ˆvamʉmányire Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ.
Mʉndoolaanga, karɨ mʉʉntʉ ɨndoorɨha rɨvɨ kwa rɨvɨ tʉkʉ, maa kaa, sikʉ joosi mɨryʉʉngʉ yaanyu ɨve kʉvabweeyyirya wʉʉja vaantʉ voosi.
Kei nɨ sa vahanguti, vaantʉ valʉme ˆviiláalaa, vaantʉ ˆvávaa iyoombe vaantʉ, na valoongo. Baa kei nɨ sa vaantʉ ˆviiláhaa kwa ʉloongo na vara voosi ˆvabwéeyyaa viintʉ ˆviísimire na ʉvariyuli wa kɨkomi.
Mʉʉntʉ ʉwo wo va mʉlongooli, asaakwa ave mʉʉntʉ wa kɨkomi, ave mʉlʉme wa muki ʉmwɨ, mʉʉntʉ ˆiisikana, mʉʉntʉ ˆadáhaa kwiiyɨmɨrɨra, mʉʉntʉ ˆanyémiwaa, mʉʉntʉ ˆaténgyaa vaantʉ, na ave mʉʉntʉ ˆamányire variyʉla masáare neeja.
Vaambiriryi va valongooli vave valʉme va muki ʉmwɨ, vaantʉ ˆvalóngoolaa vaana vaavo na kaaya jaavo neeja.
Moosi yoyoosi wa vaantʉ ˆvamuruma Mʉlʉʉngʉ ave mʉʉntʉ sɨ ˆangʼʉ́ʉrɨrwaa, ave mʉlʉme wa muki ʉmwɨ, na vaana vaachwe vamurume Mʉlʉʉngʉ, na karɨ vaana vaachwe vave vasiina matu tʉkʉ au karɨ vave na heno tʉkʉ.
Exemplos bíblicos
O Cântico dos Cânticos celebra o amor conjugal. A Bíblia honra o casamento em toda a sua beleza e profundidade.
Juízo e restauração
O Senhor é testemunha do pacto conjugal. Casamentos quebrados podem ser restaurados pelo poder e graça de Deus.
Ʉláali na Mʉtwe wa Áana
Haaha, kʉjáa kwatɨɨte mʉláali na mʉtwe wa kɨɨntʉ kiki ˆasewáa Áana, mwaana wa Fanʉéeli wa lʉkolo lwa Ashéeri. Yeeye ajáa avɨ́ɨre ibaasʉka. Áana ajáa aloolwa na ajáa iikala na mʉlʉme waachwe kwa myaaka mufungatɨ, maa mʉlʉme waachwe akawulala.
"Koonɨ ʉláarikirwe na ngovii ya ilóola, karɨ wiíkalaa ichuumbii ra mbere tʉkʉ, sa ifaanaa ɨkava amwaarɨ wɨɨngɨ ˆaláarikirwe ˆanyémiwaa kʉlookya weewe.
Mʉʉntʉ mʉlʉme ˆamusíitaa muki waachwe, maa akaloola muki wɨɨngɨ, ʉwo ayéendaa na muki wa mʉʉntʉ. Kei, mʉʉntʉ mʉlʉme ʉra ˆamʉlóolaa mʉʉntʉ muki ˆarekwa nɨ mʉlʉme waachwe, ʉwo ayéendaa na muki wa mʉʉntʉ.
Mpɨɨndɨ ja Nʉ́hʉ, vaantʉ varijáa no nywa, valoolwáa no loola fʉʉrʉ sikʉ ɨra Nʉ́hʉ ˆakɨɨngɨre na safíinii. Aho, ɨra mbula ya imalo ɨkʉʉja, maa ɨkavamala voosi vʉʉ.
Yéesu akiinʉla mʉtwe waachwe, akamuurya ʉra mʉʉntʉ muki, "Maáma, hai varɨ vara vaantʉ ˆvaalʉʉsa irya raako?" Ʉra mʉʉntʉ muki akasea, "Taáta, kusiina baa ʉmwɨ tʉkʉ." Yéesu ne akamʉsea, "Baa nɨɨnɨ sɨ noolʉʉsa irya raako tʉkʉ. Doma, maa kaa, kwaandɨra isikʉ karɨ ʉtʉ́mamaa ʉvɨ tʉkʉ."
Na kɨra mʉʉntʉ ˆareka nyuumba, au vaanaavo, au marʉʉmbʉ, au taáta, au íyo, au vaana, au mawʉnda sa nɨɨnɨ, hokera arɨ mara igana rɨmwɨ (100) kʉlookererya, na hokera arɨ nkaasʉ ya sikʉ ˆjisiina ʉhero.
"Mukiindya, Mʉ́sa asea, ‘Koonɨ mʉʉntʉ akwíire baa kʉva na vaana tʉkʉ, mwaanaavo yoosaakwa amʉpaale ʉwo mʉlala sa amʉvyaarɨre vaana mwaanaavo ʉra ˆaakwya.’
Mpɨɨndɨ ja ʉfʉfʉ́ʉko, vaantʉ sɨ vakalóorire noo loolwa tʉkʉ, voovo kʉva varɨ ja mirimʉ miija ya kurumwii.
Sa kufuma mutimii wa mʉʉntʉ, kwafúmaa miiririkano mɨvɨ, wʉʉlaishi, kʉyeenda na muki wa mʉʉntʉ, kʉhanguta, wiivi, kʉlongowererya, na kʉtʉkɨra.
Haaha nteendo ja ufumo wa wʉʉntʉ wa ʉvɨ nɨ kɨweerwii jiri, na nɨ iji, ʉhéngeeti, kosu, kʉyeenda ja kúri, kwiinamɨra vidabalaíyo, ʉsavɨ, kwiikala ja kúri na nyaáu, wiitóoli, kʉmererya matɨ kɨɨntʉ cha wɨɨngɨ, nkalari, kwiilaanga weemweene vii, kwiikera lʉkova, kuvuusha ʉloongo, kɨvɨna, ʉreevi, vina jo kiisʉva na viintʉ vyɨɨngɨ ˆviifwɨ́ɨne na ivyo. Nɨ kʉvalʉma niise kutu ja ˆvyeene nahʉmʉla kʉvalʉma kutu, vaantʉ ˆvatʉ́mamaa nteendo ijo, sɨ varɨ hokera chochoosi Ʉtemii wa Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ.
Baa ja tʉsee, mʉʉntʉ muki ˆaloolwa, achuungwa nɨ miiro ya ilóola mpɨɨndɨ joosi mʉlʉme waachwe ˆarɨ mooyo, maa kaa, mʉlʉme waachwe koonɨ akwíire, ʉwo mʉʉntʉ muki achʉ́ngʉrɨɨrwe fuma ɨyo miiro ya ilóola. Jeyyo, koonɨ ʉwo mʉʉntʉ muki alóorirwe nɨ mʉʉntʉ mʉlʉme wɨɨngɨ mpɨɨndɨ mʉlʉme waachwe ˆarɨ mooyo, ʉwo mʉʉntʉ muki kaanɨrɨrwa arɨ ˆayéendaa na mʉlʉme wa mʉʉntʉ. Maa kaa, koonɨ mʉlʉme waachwe akwíire, ʉwo mʉʉntʉ muki iiyanjaala, sɨ arɨ ɨsɨ ya miiro ya ilóola tʉkʉ, sɨ arɨ kaanɨrɨrwa ˆayéendaa na mʉlʉme wa mʉʉntʉ tʉkʉ.
Maa kaa, natɨɨte isáare ɨrɨ kʉrɨ weewe. Weewe woomuyimirirya ʉwo mʉʉntʉ muki Yesebéeli, ˆiiyánɨrɨraa mʉláali na mʉtwe wa Mʉlʉʉngʉ. Ʉhʉ mʉʉntʉ muki ukiindya waachwe nɨ wa ʉloongo na avalongoola vatʉmami vaanɨ na kʉʉntʉ kʉvɨ ko vabweeyya vahangute na varye vyóorya ˆvyatoolwa ja ntambɨko kwa vidabalaíyo.
Avo vaantʉ sɨ vamʉvalandʉkɨra Mʉlʉʉngʉ fuma kʉʉlaa kwaavo, ʉsavɨ waavo, ʉhanguti waavo na wiivi waavo tʉkʉ.
Kʉlamʉla kwaachwe,
nɨ kwa kɨkomi na kwa ʉwoloki.
Yeeye amʉhɨ́ɨre irya mʉhéngeeti mʉkʉʉlʉ,
ʉra ˆasaambʉla weerʉ na ʉhéngeeti waachwe.
Mʉlʉʉngʉ amuríhire,
sakami ya vatʉmami vaachwe ˆngʼeene iita."