Casamento
O casamento é aliança sagrada instituída por Deus. Ele une marido e mulher em uma só carne — pacto de amor, fidelidade e companheirismo que reflete o amor de Cristo pela Igreja.
Fundamento divino
Não é bom que o homem esteja só. Deus criou o casamento como aliança de companheirismo, amor e fecundidade.
Fidelidade conjugal
O que Deus ajuntou não separe o homem. O casamento deve ser honrado e o leito matrimonial preservado sem impureza.
Ndangu bakálaku hika bodi, kaasi mutu mosi. Disongidila, kina kakasi Nzambi, mutu kahambulaku.»
Amana yandi mu kuvutula, wuzimbudi: «Lwátangaku ni, "ku luyanduku, kábahanga mukhetu yi yakala", amana kázimbula: "Ihana ni, yakala kasísa tata wandi yi ngudi wandi, amana kakhúndakana yi mukhetu wandi, amana bakítuka, bawu bodi, musuni wumosi". Ndangu bakálaku hika bodi, kaasi mutu mosi. Disongidila, kina kakasi Nzambi, mutu kahambulaku.»
amana kázimbula: "Ihana ni, yakala kasísa tata wandi yi ngudi wandi, amana kakhúndakana yi mukhetu wandi, amana bakítuka, bawu bodi, musuni wumosi". Ndangu bakálaku hika bodi, kaasi mutu mosi. Disongidila, kina kakasi Nzambi, mutu kahambulaku.»
Malongi matadidi kufwa kwa longu
«Amana bazimbula bwabu: "Ni wuna wayámbula mukhetu wandi, kamuheka mukanda wa kufwa kwa longu. Kaasi meni, yiluzimbwadi: Wosu wuna wayámbula mukhetu wandi, katula kusala kindumba, wumukitudi kita kya mbongi, amana wuna wakwéla mukhetu bayambudi ku longu, yandi phi mbongi kisi ta.»
Malongi matadidini mbongi
«Lwayuka ni bazimbula bwabu: "Watáku mbongi." Kaasi meni, yiluzimbwadi: Wosu wuna watála mukhetu wa ngani mu phila ya kumukemba, wuti kedi mbongi yi yandi muna mbundu yandi.
Bawu bázimbula: «Moyize wáhana muswa wa kusonikina mukanda wa kufwa kwa longu yi wa kukula.» Yesu wubazimbwadini: «Moyize, kikuma kya mbundu ya tadi yina lwenina yawu, káluhekila mutsiku wuna." Kaasi ku luyandiku lwa phangamu, Nzambi kábahanga yakala yi mukhetu. "Kikuma kya bwabuna, yakala kasísa tata wandi yi ngudi wandi amana kadínama yi mukhetu wandi, amana bawu bodi bakítuka mutu mosi." Yihana ni beku hika bodi kaasi mutu mosi. Mutu kahambulaku kina kakhundikisini Nzambi.»
amana yuka ni mukhetu kadihambula yi yakala dyandi amana kakwela wahika, wuti mbongi.»
Mutu wosu kazitisalwa longu amana basumunayoku thangi ya longu. Nzambi kafúndisa bita-mbongi yi bakwa kisanda.
Mutu wosu kazitisalwa longu amana basumunayoku thangi ya longu. Nzambi kafúndisa bita-mbongi yi bakwa kisanda.
Mutu wosu kazitisalwa longu amana basumunayoku thangi ya longu. Nzambi kafúndisa bita-mbongi yi bakwa kisanda.
Amor como Cristo
Maridos, amai vossas mulheres como Cristo amou a igreja. O amor conjugal reflete o evangelho em ação.
Bayakala, zolenu bakhetu benu bwosu kázola Kidisitu Dibundu, amana wáditambika yandi meni kikuma kya dyawu; ndangu katomisadya, mu kusemisadya mu mamba yi mu Ndinga.
Bayakala, zolenu bakhetu benu bwosu kázola Kidisitu Dibundu, amana wáditambika yandi meni kikuma kya dyawu; ndangu katomisadya, mu kusemisadya mu mamba yi mu Ndinga. Kázola ni Dibundu meni dina dyamonika ku thwala ya yandi, yi khembu, dyakonda mvindu, keti tona, keti kifu kimosi. Kaasi dyakala dyatoma amana dyakonda kifu.
Bayakala, zolenu bakhetu benu bwosu kázola Kidisitu Dibundu, amana wáditambika yandi meni kikuma kya dyawu; ndangu katomisadya, mu kusemisadya mu mamba yi mu Ndinga. Kázola ni Dibundu meni dina dyamonika ku thwala ya yandi, yi khembu, dyakonda mvindu, keti tona, keti kifu kimosi. Kaasi dyakala dyatoma amana dyakonda kifu. Phila mosi ni bayakala bafweti zola bakhetu ba bawu bwosu bisi zola lutu lwa bawu meni. Wuna wazola mukhetu wandi, kisi dizola yandi meni. Kikuma heku mutu wábwisa kedi lutu lwa yandi meni; kaasi kisilwa disa amana kisilwa yidika, bwosu kisibwa sala Kidisitu kikuma kya Dibundu, kikuma betu thwenina bitini bya lutu lwandi.
Phila mosi ni bayakala bafweti zola bakhetu ba bawu bwosu bisi zola lutu lwa bawu meni. Wuna wazola mukhetu wandi, kisi dizola yandi meni.
Phila mosi ni bayakala bafweti zola bakhetu ba bawu bwosu bisi zola lutu lwa bawu meni. Wuna wazola mukhetu wandi, kisi dizola yandi meni. Kikuma heku mutu wábwisa kedi lutu lwa yandi meni; kaasi kisilwa disa amana kisilwa yidika, bwosu kisibwa sala Kidisitu kikuma kya Dibundu, kikuma betu thwenina bitini bya lutu lwandi.
Yi hana ni bakhetu, lemvukenu kwena bayakala benu bwosu lwisi lemvuka kwena Pfumu. Mukuma, yakala kenina pfumu wa mukhetu, bwosu kenina Kidisitu Pfumu wa Dibundu dina dyenina lutu lwandi, amana yandi phi wenina Muhuludi wa dyawu. Disongidila, bulungi bakhetu balemvuka kwena bayakala ba bawu bwosu buna dyisi lemvuka Dibundu kwena Kidisitu.
Yi hana ni bakhetu, lemvukenu kwena bayakala benu bwosu lwisi lemvuka kwena Pfumu. Mukuma, yakala kenina pfumu wa mukhetu, bwosu kenina Kidisitu Pfumu wa Dibundu dina dyenina lutu lwandi, amana yandi phi wenina Muhuludi wa dyawu.
Yi hana ni bakhetu, lemvukenu kwena bayakala benu bwosu lwisi lemvuka kwena Pfumu. Mukuma, yakala kenina pfumu wa mukhetu, bwosu kenina Kidisitu Pfumu wa Dibundu dina dyenina lutu lwandi, amana yandi phi wenina Muhuludi wa dyawu. Disongidila, bulungi bakhetu balemvuka kwena bayakala ba bawu bwosu buna dyisi lemvuka Dibundu kwena Kidisitu.
Bayakala, zolenu bakhetu benu bwosu kázola Kidisitu Dibundu, amana wáditambika yandi meni kikuma kya dyawu; ndangu katomisadya, mu kusemisadya mu mamba yi mu Ndinga. Kázola ni Dibundu meni dina dyamonika ku thwala ya yandi, yi khembu, dyakonda mvindu, keti tona, keti kifu kimosi. Kaasi dyakala dyatoma amana dyakonda kifu. Phila mosi ni bayakala bafweti zola bakhetu ba bawu bwosu bisi zola lutu lwa bawu meni. Wuna wazola mukhetu wandi, kisi dizola yandi meni. Kikuma heku mutu wábwisa kedi lutu lwa yandi meni; kaasi kisilwa disa amana kisilwa yidika, bwosu kisibwa sala Kidisitu kikuma kya Dibundu, kikuma betu thwenina bitini bya lutu lwandi. «Yi hana ni yakala kasísa tata wandi yi ngudi wandi ndangu kakhundakana kwena mukhetu wandi, amana bawu bodi bakítuka lutu lumosi.» Diswekamu dimosi dya mbuta dyenina hana; meni nzonzi ni matadidi Kidisitu yi Dibundu. Yi hakana ni, mosi-mosi wa benu kazola mukhetu wandi hanga yandi meni, amana mukhetu kazitisa yakala dyandi.
«Yi hana ni yakala kasísa tata wandi yi ngudi wandi ndangu kakhundakana kwena mukhetu wandi, amana bawu bodi bakítuka lutu lumosi.»
Yi hakana ni, mosi-mosi wa benu kazola mukhetu wandi hanga yandi meni, amana mukhetu kazitisa yakala dyandi.
Yi hakana ni, mosi-mosi wa benu kazola mukhetu wandi hanga yandi meni, amana mukhetu kazitisa yakala dyandi.
Benu lwenina bakwikidi ba Nzambi; yambulenu mbongi, mambu ma mvindu muna mitindu myandi myosu holo lukusu: lusungulamoku keti mbala mosi hana kati dya benu.
Submissão e respeito
Mulheres, sujeitem-se aos próprios maridos. Maridos, convivam com as esposas com conhecimento e honra.
Bayakala yi bakhetu, bana yi bibuti
Bakhetu, lemvukenu kwena bayakala benu, bwosu bulombini mwena Pfumu.
Bayala, zolenu bakhetu benu, amana lulubulaku phisi kwena bawu.
Amana hana thandu ya byosu, vwatenu lungongu, mukuma lwenina zita dya mukwandi dya kikhunda. Yambula ngemba ya Kidisitu, yina kálutedila Nzambi mu kukala bitini bya lutu lumosi, yayala muna mbundu zenu. Zayakenu mu kuvutula matondu. Yambula ndinga ya Kidisitu yi kimvwama kyandi kyosu yazingila mwena benu. Dilongenu amana dilwengisenu benu yi benu muna mudimu wosu, muna mikunga, muna mikunga mya khembu yi mikunga mya mu kitembu. Muna khenda, muyimbidilenu Nzambi yi mbundu yenu yosu. Amana kyosu kima kina luhangini, mu ndinga kondi loni mu mihangu, hangenukya mu zina dya Pfumu Yesu, mu kuvutulaka matondu mu nzila ya yandi kwena Nzambi Tata.
Amana hana thandu ya byosu, vwatenu lungongu, mukuma lwenina zita dya mukwandi dya kikhunda.
Luzingu lwa khulu yi luzingu lwa pha
Yi hakana ni, hondenu miza myosu mya ha tsi mina myenina mwena benu: mbongi, mambu ma mvindu, tsambu, nzoluka za mbi yi lukusu luna lwenina kufukamina kwa nzambi za biteki.
Pureza no casamento
Não adulterarás. A impureza sexual destrói alianças e famílias. Deus chama à santidade no matrimônio.
Kaasi kikuma kya kudikenga ku mbongi, bulungi kosu yakala kakala yi mukhetu wandi amana kosu mukhetu kakala yi yakala dyandi.
Mboti yakala kalungisa kiyeka kyandi kwena mukhetu wandi, mukhetu phi kahanga mutindu wumosi kwena yakala dyandi. Mukhetu kafwaniku katambula lukanu kikuma kya lutu lwandi: lutu lwandi lwenina kikuma kya yakala dyandi; mutindu wumosi kwena yakala, kafwaniku katambula lukanu kikuma kya lutu lwandi: lutu lwandi lwenina kikuma kya mukhetu wandi.
Mboti yakala kalungisa kiyeka kyandi kwena mukhetu wandi, mukhetu phi kahanga mutindu wumosi kwena yakala dyandi. Mukhetu kafwaniku katambula lukanu kikuma kya lutu lwandi: lutu lwandi lwenina kikuma kya yakala dyandi; mutindu wumosi kwena yakala, kafwaniku katambula lukanu kikuma kya lutu lwandi: lutu lwandi lwenina kikuma kya mukhetu wandi. Ludikandaku thangi mukhetu yi yakala, akolu ni, lwayukana benu bodi, amana phi mu tangwa dya khunda ndangu lwadihana mu lombilu; kunima luvutwakidi luzingu lwenu lwa thangi; kondilo, mu kukonda kwa kwatakani, lwadiyambwadila nana mu bimeka bya Satana.
Mboti yakala kalungisa kiyeka kyandi kwena mukhetu wandi, mukhetu phi kahanga mutindu wumosi kwena yakala dyandi. Mukhetu kafwaniku katambula lukanu kikuma kya lutu lwandi: lutu lwandi lwenina kikuma kya yakala dyandi; mutindu wumosi kwena yakala, kafwaniku katambula lukanu kikuma kya lutu lwandi: lutu lwandi lwenina kikuma kya mukhetu wandi. Ludikandaku thangi mukhetu yi yakala, akolu ni, lwayukana benu bodi, amana phi mu tangwa dya khunda ndangu lwadihana mu lombilu; kunima luvutwakidi luzingu lwenu lwa thangi; kondilo, mu kukonda kwa kwatakani, lwadiyambwadila nana mu bimeka bya Satana.
Kwena baphupha yi bafwidi ba bakhetu, bwabu nzimbudini: bwenina bukheti ni bazingaka kwabawu hanga meni. Kaasi ho ni balendaku mu kudikwatikisa, bakwela kwabawu: mukuma bulungi kukwela; ka mboti mu kuyokaka tsambu za bawu.
Kwena babana bákwela kedi, kizila kimosi yibaheki –kitukiku kwena Pfumu– mukhetu kadihambulaku yi yakala dyandi. Ho ni wádihambula, kazinga bwabuna konda yakala, kondilo badilomba mulemvu yi yakala dyandi; amana yakala kamuyambwadilaku mukhetu wandi.
Mukuma, yakala wuna wukondikala mukwikidi bamúkitula watoma mu nzila ya mukhetu wandi wa mukwikidi, phila mosi yi mukhetu wukondi kala mukwikidi bamúkitula watoma kikuma kya yakala wa mukwikidi. Kondilo, bana benu batángama kwena Nzambi hanga bana ba mvindu, kinga ni batu ba Nzambi benina kwena Nzambi.
Nzodi ni luvumukaku mbundu. Mutu wuna wakonda kwela kenina yi kyadi kya mambu ma Pfumu, kisi sanda ni kahangaka mambu mana misi sephidisa Pfumu. Kaasi mutu wuna wákwela kenina yi kyadi kya mambu ma tsi, kisi sanda khi mutindu kafwani kasephidisa mukhetu wandi. Amana wadikabisa kenina. Phila mosi yi mukhetu wuna wakonda yakala yi mwana mukhetu wakonda zaya yakala, bawu benina yi kyadi kya mambu ma Pfumu, ndangu bakala batu ba Nzambi mu lutu yi mu kitembu. Kaasi mukhetu wakwela kenina yi kyadi kya mambu ma tsi, kisi sanda khi mutindu kafwani kasephidisa yakala dyandi.
Mukhetu wa longu kenina wakuzitikila kwena yakala dyandi buna kenina yi mu luzingu. Ho ni yakala dyandi kafwa, hana mukhetu wekina wadiyambwadila mu kukwela wosu wuna kazodini, kaasi mwena Pfumu lwesi.
Kyufu kitadidini longu
Tuyambilenu kikuma kya kisyati kina lwátsonikina. Bwenina bukheti kwena yakala ni kazingaku yi mukhetu. Kaasi kikuma kya kudikenga ku mbongi, bulungi kosu yakala kakala yi mukhetu wandi amana kosu mukhetu kakala yi yakala dyandi.
Tinenu mbongi! Disumu dyosu kisi hola mutu ku phenza ya lutu disi kala; kaasi wuna wudilambudini ku kindumba, lutu lwa yandi-meni kisi sumuna. Luzayibwoku ni lutu lwenu lwenina nzu ya Nzambi ya Kitembu Kyatoma wuna wenina mwena benu yi wuna lwátambula kwena Nzambi? Ludiviku benu-benu: Mukuma bálusumba mu thalu ya lawu. Yihana ni sadilenu lutu lwenu kikuma kya khembu ya Nzambi.
Lwisi zimbula hika: «Madya menina kikuma kya kundu amana kundu dyenina kikuma kya madya.» Abwabuna, kaasi Nzambi kazánga yi byabi yi bina. Kaasi lutu lweku kikuma kya mbongi: lwenina kikuma kya Pfumu, bwosu kenina Pfumu kikuma kya lutu. Kinga bwosu buna, Nzambi káfutumuna Pfumu ku bafwa, yibwabuna phi katúfumuna betu phi ku bafwa muna ngolu zandi.
Luzayiku ni batu babana bisi heka bakwawu kibela, bavwaku kizika muna Kipfumu kya Nzambi. Ludihunaku: batu babana bisi sala kindumba, bisi fukamina biteki, bita-mbongi, bayakala babana bisi dinimbisa yi bakwawu bayakala; befi, bakwa lukusu, binwa malafu, bamangusi holo bakwa kingolu-ngolu bavwaku kizika muna Kipfumu kya Nzambi.
Lungongu lwenina sipha dya mbundu, lungongu lwisi sadisa, lweku yi kiphala, lungongu lwisiku ditsikisa, lweku yi kinaka; lungongu lwisiku hanga mambu ma tsoni, lweku yi bwimi, lwisiku yuka khabu, lweku yi tsita. Lungongu lwisiku sephila yi kukonda kwa masonga, kaasi lwisi sephila kaka yi kyedika. Lungongu lwisi lolula mambu moosu, lwisi kwikila mambu moosu, lwisi sya kivuvu mu moosu, lwisi vibidila mu moosu.
Benu lubanzi ni Kidisitu wadikabisa kenina? Abwaku Pholu bákhoka ha kitakani kikuma kya benu? Mu khumbu ya Pholu bálubotikila?
Matondu [kwena Nzambi], kikuma yíbotikaku kwama keti mutu mosi mukati dya benu, katula lwesi Khisiphusi yi Ngayusi. Yibwana ni, kweku mutu fwani kazimbula ni mu khumbu ya meni lwátambwala mbotika. Mukyedika, yíbotika hika biwutu bya Setufwani, kuna kusadini, nzayiku yuka ni mutu wahika yíbotika. Mukuma Kidisitu káthumaku kikuma kya kubotika; kaasi kikuma kya kusamuna Musamu wa Bukheti, tsamunawoku mu kudimuka kwa nzonzidi, ndangu lufwa lwa Kidisitu ha kitakani lulewukaku.
Kisakasaka mu kati dya Dibundu
Batu babati zonza muma mwosu ni mbongi lawu mu kati dya benu. Mbongi zimosi zisunzi; keti batu ba tsi za hika bakondi zaya Nzambi bafwanakyoku sala buna. Mu mutindu wuna wenina ni mutu mosi hana kati dya benu kabati nimba yi mukhetu wa tata wandi! Amana benu lubati sya hika lulendu! Lufwaniku ni lwakala mu kyadi yi kuna kakatwakila mutu wuna sadi dyambu dya mutindu wuna ha kati dya benu?
Sabedoria conjugal
Acha esposa, acha o bem. Bebe água da tua própria cisterna. A fidelidade conjugal é fonte de bênção permanente.
Bíblia e casamento
Deus abomina o divórcio. A aliança matrimonial é reflexo da aliança de Deus com seu povo — sagrada e eterna.
Luzolu lwa Nzambi lwenina bwabu: lwakala batu ba Nzambi amana lwayambula mbongi. Mosi-mosi wa benu kazaya mu kusola mukhetu muna mutindu wumosi watoma yi wa luzitu; konda kudiyambwadila tsatu za mbi zaluyala, hanga baphani bana bakondi zaya Nzambi.
Tekikenu matu ni mutu kavutulaku mbela kwena mukwawu; kaasi sandakenu kosu tangwa mu kuhangaka bukheti, benu yi benu yi kwena mutu wosu.
bita-mbongi, bayakala bana bisi dinimbisa yi bakwawu bayakala, batu baba bisi sala kikhita kya bahika, bakwa bukamvi, batu baba bisiku zenga ndefi ya masonga yi mambu mahika mama misiku fwanana yi malongi ma kyedika,
Bulungi ni mutwadisi kakala konda kikalu, kafweti kala yakala wákwela mukhetu mosi, kisiku lutikisa kitesu, kadikengaka, kadizitisaka, kayambaka batu, kazaya kulonga,
Basyelu bafweti kwela kaka mukhetu mosi amana batwadisaka bukheti bana ba bawu yi nzu ya bawu meni.
Mbuta kafweti kala mutu wakonda kifu, yakala dya mukhetu mosi, wenina yi bana ba bakwikidi bana bakonda kedi funda mu mambu matadidini kisaka-saka keti kukonda kulemvuka.
Exemplos bíblicos
O Cântico dos Cânticos celebra o amor conjugal. A Bíblia honra o casamento em toda a sua beleza e profundidade.
Juízo e restauração
O Senhor é testemunha do pacto conjugal. Casamentos quebrados podem ser restaurados pelo poder e graça de Deus.
Ana mbikudi
Kwákala hika yi mbikudi mosi wa mukhetu, khumbu yandi Ana, mwana mukhetu wa Phanuwedi, mukwa kikanda kya Asidi. Wanuna kákala, kázinga yi yakala dyandi wa kingunza, mvula tsambwadi,
«Yukani bakutela, kwena mutu, ku mikinzi mya longu, wendaku dizakadisa ha kifulu kya theti. Hakala nana ni mutu mosi kuhyoki ngeyi mu lukumu kátedisiki;
«Wosu wuna wukatudi mukhetu wandi, amana kakwela wahika, mbongi kati. Amana wuna wukwedi mukhetu wuna bákatula ku longu kwena yakala dyandi, mbongi kati.»
Batu bakala dya, bakala nwa, bayakala yi bakhetu bakala kwela yi ku dikwela tii yi kuna kakótila Nowa mu nzasa: hanga kithombu kisi zaluka, kibatotisi boosu.
Hanga Yesu wuvumbukini amana wumuzimbwadini: «A mukhetu, kubiki benina bana bisi kufundaka? Heku mutu wukuzengidi ndola?» Mukhetu wuvutudini: «Keti mutu loni Pfumu.» Yesu wumuzimbwadini: «Meni phi yikuzengidiku ndola. Ndawenda, amana wusumukaku hika.»]
Amana kosu mutu wuna wásisa nzu holo baphangi ba bayakala holo baphangi ba bakhetu, holo tata holo ngudi holo bana holo mafu kikuma kya khumbu ya meni, katámbula mbala khama kuluta amana kavwa luzingu lwa mvula yi mvula.
mu kuzimbula: «Mulongi, Moyize kázimbula: "Yuka ni mutu mosi kafwa konda kubuta mwana, myaki wandi kafweti kwela mufwidi ndangu katombula kikanda kya phangi wandi." Mukuma, ku lufutumuku lwa bafwa kwakálaku yi bayakala keti bakhetu bakwélana, kaasi bakala hanga banzyo mu zilu.
Mukuma ku mbundu misi tuka mabanza ma mbi, khengu, mbongi, kindumba kya kisaka-saka, bwifi, bukamvi yi ngusi.
Kinga mihangu mya lutu myisi monika: mbongi, mvindu, kisakasaka, kufukamina banzambi ba biteki, kiloki, tsita, batu kudimenga bawu yi bawu, kiphala, khabu, kudimonikisa ku thwala batu, kudihambula mu bimvuka yi ngyengu, kuzoluka, kuzela malafu, kudya kwa pfita, yi mambu mahika ma lawu mambi. Yiluzimbwadini bwosu yitekila luzimbwala: batu babana bisi hanga mambu ma buna, bakálaku yi kizika mu Kipfumu kya Nzambi.
Yihana ni, mukhetu yandu wenina ha moku ma yakala dyandi, kenina wakuzitikila ku mitsiku muna thangwa dina kenina yakala moya; kaasi honi yakala dyandi wufini, yandi wukutumukini ku mitsiku myandi mina myakala muzitikila kwena yakala dyandi. Yuka ni, buna kenina yakala mu luzingu, mukhetu kakituka wa yakala dyahika, hanga bamuzimbwadi ni mbongi katini, kaasi yuka ni yakala dyandi wufini, mukhetu katukini mu mambu matadidini mitsiku: keku hika kita mbongi keti bweti kakwedini yakala wahika.