Casamento
O casamento é aliança sagrada instituída por Deus. Ele une marido e mulher em uma só carne — pacto de amor, fidelidade e companheirismo que reflete o amor de Cristo pela Igreja.
Fundamento divino
Não é bom que o homem esteja só. Deus criou o casamento como aliança de companheirismo, amor e fecundidade.
Marigina Alatala yi a fala, a naxa, "A mi lan xɛmɛn xa lu be a kedenna. N na a mali muxu faɲin dama nɛn a xa."
Marigina Alatala yi xixɔnla radangu a ma. A yi a raxi ki faɲi. A to xi, Marigina Alatala yi a ɲɛnsɛn xɔri keden ba. A yi na ragali. Na xanbi, na ɲɛnsɛn xɔnna naxan kelixi adaman yi, Marigina Alatala yi na findi ɲaxanla ra, a yi fa a ra adama xɔn.
Adama yi a fala, a naxa, "Iki, ito fataxi n xɔnna nan na. A mɔn fataxi n fatin nin. A xinla falama nɛn ‘ɲaxanla,’ bayo a minixi xɛmɛni nɛn." Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma, a yi a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra.
Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma, a yi a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra. Xɛmɛn nun a ɲaxanla magenla nan yi a ra nun, koni e mi yi yagima na ra.
Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma, a yi a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra.
Na xanbi, na ɲɛnsɛn xɔnna naxan kelixi adaman yi, Marigina Alatala yi na findi ɲaxanla ra, a yi fa a ra adama xɔn.
Adama yi a fala, a naxa, "Iki, ito fataxi n xɔnna nan na. A mɔn fataxi n fatin nin. A xinla falama nɛn ‘ɲaxanla,’ bayo a minixi xɛmɛni nɛn." Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma, a yi a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra.
Ala yi a fala, a naxa, "En xa adaman da en yɛtɛ misaala ra en maligan na. A xa sɛnbɛn sɔtɔ yɛxɛne nun xɔline nun xuruseene nun bɔxɔn nun bubuseene xun na."
Ala yi adaman da a yɛtɛ misaala ra.
A e daxi Ala misaala nan na,
a e da xɛmɛn nun ɲaxanla.
Ala yi barakan sa e fe yi, a yi a fala e xa, a naxa, "Ɛ wuya ayi, ɛ yi yiriwa alogo bɔxɔn xa rafe. Ɛ sɛnbɛn sɔtɔ bɔxɔn nun yɛxɛne nun xɔline nun bubuseene xun na."
Kayini nun Habila fe
Adama yi Nmahawa kolon ɲaxanla ra. Nmahawa yi fudikan. E yi diin sɔtɔ naxan xili Kayini. Nmahawa yi a fala, a naxa, "Alatala bata n mali dii xɛmɛn sɔtɔ feen na."
Adama yi a ɲaxanla kolon ɲaxanla ra. A yi diin sɔtɔ naxan yi xili Seti. A na xili sa bayo Ala bata a diin Habila ɲɔxɔ so a yii Kayini naxan faxa.
Fidelidade conjugal
O que Deus ajuntou não separe o homem. O casamento deve ser honrado e o leito matrimonial preservado sem impureza.
Nayi, muxu firin mi fa e ra koni fɔ keden. Nayi, Ala bata seen naxanye tugun e bode ra, muxe nama ne fata."
Yesu yi e yabi, a naxa, "Ɛ mi Kitabun xaranxi ba? A naxa fa fala a fɔlɔni ‘Ala yi adaman da, xɛmɛn nun ɲaxanla,’ a naxa, ‘Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma, a a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra.’ Nayi, muxu firin mi fa e ra koni fɔ keden. Nayi, Ala bata seen naxanye tugun e bode ra, muxe nama ne fata."
a naxa, ‘Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma, a a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra.’ Nayi, muxu firin mi fa e ra koni fɔ keden. Nayi, Ala bata seen naxanye tugun e bode ra, muxe nama ne fata."
Futu kala feen maxadina
Yesu naxa, "E yi a falama nun, e naxa, ‘Naxan yo nɛma a ɲaxanla beɲinɲɛ, a xa futu kala kɛdin so a yii.’ Koni n tan a falama iki, xa muxuna a ɲaxanla beɲin, ɲaxanla mi yalunya ligaxi, a bata a ɲaxanla ti yalunyaan ma nayi, bayo xa xɛmɛ gbɛtɛ a futu, na bata yalunyaan liga a xɔn ma."
Yesu a maxadina yalunyana fe yi
Yesu naxa, "Ɛ bata yi a mɛ nun a Ala bata yi a fala, a naxa, ‘I nama yalunyaan liga.’ Koni n tan a falama ɛ xa, naxan na ɲaxanla mato han a kunfa a ma, na kanna bata yelin yalunyaan ligɛ a bɔɲɛni.
E yi a yabi, e naxa, "Musa bata tin a xɛmɛn xa futu kala kɛdin sɛbɛ, a yi a ɲaxanla beɲin."
Yesu yi a fala e xa, a naxa, "Musa na yamarin sɛbɛxi ɛ xa nɛn bayo ɛ bɔɲɛn xɔdɔxɔ. Koni a fɔlɔni dunuɲa da waxatini, ‘Ala xɛmɛn nun ɲaxanla da nɛn,’ ‘Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma nɛn, a yi a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra.’ Nayi, muxu firin mi fa e ra koni muxu keden. Nanara, Ala bata seen naxanye tugun e bode ra, muxe nama ne fata."
A na kii nin, ɲaxanla naxan na a mɛ a xɛmɛn na, a lu xɛmɛ gbɛtɛ xa, na ɲaxanla bata yalunyaan liga."
Muxun birin xa futun binya, yalunyaan nama a xɔsi. Ala yanga suxune nun yalundene kitima nɛn.
Muxun birin xa futun binya, yalunyaan nama a xɔsi. Ala yanga suxune nun yalundene kitima nɛn.
Muxun birin xa futun binya, yalunyaan nama a xɔsi. Ala yanga suxune nun yalundene kitima nɛn.
Amor como Cristo
Maridos, amai vossas mulheres como Cristo amou a igreja. O amor conjugal reflete o evangelho em ação.
Xɛmɛne, ɛ fan xa ɛ ɲaxanle xanu alo Alaa Muxu Sugandixin bata dɛnkɛlɛya yamaan xanu kii naxan yi, a yi a yɛtɛ fi e fe ra, alogo a xa e rasariɲan, a yi e rafixa igen nun fala xuiin xɔn,
Xɛmɛne, ɛ fan xa ɛ ɲaxanle xanu alo Alaa Muxu Sugandixin bata dɛnkɛlɛya yamaan xanu kii naxan yi, a yi a yɛtɛ fi e fe ra, alogo a xa e rasariɲan, a yi e rafixa igen nun fala xuiin xɔn, alogo a xa e ti a yɛtagi yama nɔrɔxin na, alo lɔxɔ yo mi dugin naxan na, a mi yiɲɔrɔnmɔnxi, fɛ yo mi a ra koni yama sariɲanxin na a ra fɛtareyani.
Xɛmɛne, ɛ fan xa ɛ ɲaxanle xanu alo Alaa Muxu Sugandixin bata dɛnkɛlɛya yamaan xanu kii naxan yi, a yi a yɛtɛ fi e fe ra, alogo a xa e rasariɲan, a yi e rafixa igen nun fala xuiin xɔn, alogo a xa e ti a yɛtagi yama nɔrɔxin na, alo lɔxɔ yo mi dugin naxan na, a mi yiɲɔrɔnmɔnxi, fɛ yo mi a ra koni yama sariɲanxin na a ra fɛtareyani. Xɛmɛne lan e xa e ɲaxanle xanu na kii nin alo e yɛtɛ gbindina. Xɛmɛn naxan a ɲaxanla xanuma, na bata a yɛtɛ xanu. Muxu yo munma a yɛtɛ fati bɛndɛn naɲaxu singen. Koni a a dɛgema nɛn ki faɲi, a yi a masuxu alo Alaa Muxu Sugandixin dɛnkɛlɛya yamaan masuxuma kii naxan yi amasɔtɔ a fati bɛndɛn yirene nan en tan na.
Xɛmɛne lan e xa e ɲaxanle xanu na kii nin alo e yɛtɛ gbindina. Xɛmɛn naxan a ɲaxanla xanuma, na bata a yɛtɛ xanu.
Xɛmɛne lan e xa e ɲaxanle xanu na kii nin alo e yɛtɛ gbindina. Xɛmɛn naxan a ɲaxanla xanuma, na bata a yɛtɛ xanu. Muxu yo munma a yɛtɛ fati bɛndɛn naɲaxu singen. Koni a a dɛgema nɛn ki faɲi, a yi a masuxu alo Alaa Muxu Sugandixin dɛnkɛlɛya yamaan masuxuma kii naxan yi amasɔtɔ a fati bɛndɛn yirene nan en tan na.
Ɲaxanle, ɛ xuru ɛ xɛmɛne ma alo ɛ a ligama Marigin xa kii naxan yi. Amasɔtɔ xɛmɛn nan ɲaxanla xunna ra, alo Alaa Muxu Sugandixin dɛnkɛlɛya yamaan xunna ra kii naxan yi, naxan luxi alo a fati bɛndɛna, a naxan nakisixi. Ɲaxanle lanma nɛn e yi xuru e xɛmɛne ma feen birin yi alo dɛnkɛlɛya yamaan xuruxi Alaa Muxu Sugandixin ma kii naxan yi.
Ɲaxanle, ɛ xuru ɛ xɛmɛne ma alo ɛ a ligama Marigin xa kii naxan yi. Amasɔtɔ xɛmɛn nan ɲaxanla xunna ra, alo Alaa Muxu Sugandixin dɛnkɛlɛya yamaan xunna ra kii naxan yi, naxan luxi alo a fati bɛndɛna, a naxan nakisixi.
Ɲaxanle, ɛ xuru ɛ xɛmɛne ma alo ɛ a ligama Marigin xa kii naxan yi. Amasɔtɔ xɛmɛn nan ɲaxanla xunna ra, alo Alaa Muxu Sugandixin dɛnkɛlɛya yamaan xunna ra kii naxan yi, naxan luxi alo a fati bɛndɛna, a naxan nakisixi. Ɲaxanle lanma nɛn e yi xuru e xɛmɛne ma feen birin yi alo dɛnkɛlɛya yamaan xuruxi Alaa Muxu Sugandixin ma kii naxan yi.
Xɛmɛne, ɛ fan xa ɛ ɲaxanle xanu alo Alaa Muxu Sugandixin bata dɛnkɛlɛya yamaan xanu kii naxan yi, a yi a yɛtɛ fi e fe ra, alogo a xa e rasariɲan, a yi e rafixa igen nun fala xuiin xɔn, alogo a xa e ti a yɛtagi yama nɔrɔxin na, alo lɔxɔ yo mi dugin naxan na, a mi yiɲɔrɔnmɔnxi, fɛ yo mi a ra koni yama sariɲanxin na a ra fɛtareyani. Xɛmɛne lan e xa e ɲaxanle xanu na kii nin alo e yɛtɛ gbindina. Xɛmɛn naxan a ɲaxanla xanuma, na bata a yɛtɛ xanu. Muxu yo munma a yɛtɛ fati bɛndɛn naɲaxu singen. Koni a a dɛgema nɛn ki faɲi, a yi a masuxu alo Alaa Muxu Sugandixin dɛnkɛlɛya yamaan masuxuma kii naxan yi amasɔtɔ a fati bɛndɛn yirene nan en tan na. Kitabun naxa, "Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma, a yi a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra." Wundo gbeen nan ito ra, koni n na Alaa Muxu Sugandixin nun dɛnkɛlɛya yamaan nan ma fe falama. Koni ɛ fan birin xa ɛ ɲaxanla xanu alo ɛ yɛtɛna, ɲaxanla fan yi a xɛmɛn binya.
Kitabun naxa, "Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma, a yi a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra."
Koni ɛ fan birin xa ɛ ɲaxanla xanu alo ɛ yɛtɛna, ɲaxanla fan yi a xɛmɛn binya.
Koni ɛ fan birin xa ɛ ɲaxanla xanu alo ɛ yɛtɛna, ɲaxanla fan yi a xɛmɛn binya.
Koni yanga suxun nun fe xɔsixine nun milan nama lu ɛ yɛ, e fe yɛtɛɛn nama fala mumɛ, alo a lan yama sariɲanxini kii naxan yi.
Submissão e respeito
Mulheres, sujeitem-se aos próprios maridos. Maridos, convivam com as esposas com conhecimento e honra.
Denbaya sariyana
Ɲaxanle, ɛ xuru ɛ xɛmɛne ma alo a lan ɲaxanle ma kii naxan yi Marigin yɛtagi.
Xɛmɛne, ɛ ɲaxanle xanu, ɛ nama ɲaxu e ra.
Ɛ xa xanuntenyaan sa ne fari, naxan e birin dɛfema. Alaa Muxu Sugandixina bɔɲɛ xunbenla xa yiriwa ɛ bɔɲɛni. Bayo Ala ɛ xilixi na nan xɔn, ɛ findi fati bɛndɛ kedenna ra. Ɛ findi wali faɲi kolonna ra. Alaa Muxu Sugandixina falan xa lu ɛ yi, a ɲaxunna birin yi, ɛ yi ɛ bode xaran, ɛ yi ɛ bode kawandi fekolonna birin yi, e nun Yaburi falane nun bɛtine nun Ala tantun sigi sariɲanxine ra. Ɛ barikan bira Ala xa ɛ bɔɲɛni. Ɛ naxan birin ligama hanma ɛ a fala, ɛ xa na birin liga Marigi Yesu xinli ɛ yi barikan bira Fafe Ala xa a barakani.
Ɛ xa xanuntenyaan sa ne fari, naxan e birin dɛfema.
Nanara, dunuɲa fe kobin naxanye ɛ yi, ɛ xa ne yiiba: yanga suxuna, xɔsi feene, kunfa ɲaxine, waxɔn fe ɲaxine, e nun milɛntenyana, naxan findixi se batun na.
Ɛ fan xɛmɛne na kii nin, ɛ a liga xaxinla ra ɛ nun ɛ ɲaxanla nɛma ɛ dunuɲa yi gidin ligama ɛ bode xɔn ma, ɛ yi e binya e fati bɛndɛn sɛnbɛn to mi ɛ gbeen lixi, bayo ɛ nun ne birin nii rakisin hinanna sɔtɔma ɛ kɛɛn na nɛn. Na ma, sese mi ɛ Ala maxandini kalɛ.
Ɛ fan xɛmɛne na kii nin, ɛ a liga xaxinla ra ɛ nun ɛ ɲaxanla nɛma ɛ dunuɲa yi gidin ligama ɛ bode xɔn ma, ɛ yi e binya e fati bɛndɛn sɛnbɛn to mi ɛ gbeen lixi, bayo ɛ nun ne birin nii rakisin hinanna sɔtɔma ɛ kɛɛn na nɛn. Na ma, sese mi ɛ Ala maxandini kalɛ.
Pureza no casamento
Não adulterarás. A impureza sexual destrói alianças e famílias. Deus chama à santidade no matrimônio.
Yamari Soloferedena
"I nama yalunyaan liga."
Yamari Fudena
"I nama mila i bodena banxin xɔn hanma i bodena ɲaxanla, hanma a konyina, a ɲingena, a sofanla, hanma i adamadi boden gbee seen naxan birin na."
Anu, yanga suxun to bata gbo ayi, a lan xɛmɛn birin xa ɲaxalan keden futu a yɛtɛ xa. Xɛmɛn birin ma ɲaxalan xa lu a yii, ɲaxanla birin ma xɛmɛ yi lu a yii.
Xɛmɛn lan a xa naxan liga a ɲaxanla xa, a xa na liga a xa. Ɲaxanla fan na kii nin a xɛmɛn xa. Ɲaxanla sago mi a yɛtɛ fati bɛndɛni fɔ a xɛmɛna. Na kiini, xɛmɛn fan sago mi a yɛtɛ fati bɛndɛni fɔ a ɲaxanla.
Xɛmɛn lan a xa naxan liga a ɲaxanla xa, a xa na liga a xa. Ɲaxanla fan na kii nin a xɛmɛn xa. Ɲaxanla sago mi a yɛtɛ fati bɛndɛni fɔ a xɛmɛna. Na kiini, xɛmɛn fan sago mi a yɛtɛ fati bɛndɛni fɔ a ɲaxanla. Ɛ nama tondi ɛ bode ra fɔ xa ɛ firinna bata waxatina nde sa lan na fe ma alogo ɛ xa lu Ala maxandɛ. Na xanbi ra, ɛ mɔn yi lu ɛ bode ra alogo Setana nama ɛ ratantan ɛ yɛtɛ suxutareyaan xɔn.
Xɛmɛn lan a xa naxan liga a ɲaxanla xa, a xa na liga a xa. Ɲaxanla fan na kii nin a xɛmɛn xa. Ɲaxanla sago mi a yɛtɛ fati bɛndɛni fɔ a xɛmɛna. Na kiini, xɛmɛn fan sago mi a yɛtɛ fati bɛndɛni fɔ a ɲaxanla. Ɛ nama tondi ɛ bode ra fɔ xa ɛ firinna bata waxatina nde sa lan na fe ma alogo ɛ xa lu Ala maxandɛ. Na xanbi ra, ɛ mɔn yi lu ɛ bode ra alogo Setana nama ɛ ratantan ɛ yɛtɛ suxutareyaan xɔn.
Nba, naxanye mi futun bun e nun kaɲa gilɛne, n ni ito nan falama ne fe yi. A lan e xa lu e danna alo n tan. Koni xa e mi nɔɛ e yɛtɛ suxɛ, a lan nɛn e xa lu futun bun, amasɔtɔ na fisa benun e xa lu kunfa gbeeni.
Nba, naxanye futun bun, n yamarini ito fima ne nan ma fe ra. N tan mi a ra fɔ Marigina. Ɲaxanla nama a mɛ a xɛmɛn na. Xa a a mɛ a xɛmɛn na, a nama dɔxɔ xɛmɛ gbɛtɛ xɔn. Xanamu, e nun a xɛmɛn tagin xa yitɔn. Xɛmɛn fan nama a ɲaxanla ramɛ.
Amasɔtɔ xɛmɛ dɛnkɛlɛyataren bata rasariɲan a ɲaxanla xɔn. Na kiini ɲaxalan dɛnkɛlɛyataren fan bata rasariɲan a xɛmɛ dɛnkɛlɛyaxin xɔn. Xa na mi yi a ra nun, ɛ diine yi findima nɛn muxu sariɲantarene ra, anu ɲɔndin naxan na e rasariɲanxi.
Nba, a xɔli n ma nɛn ɛ xa xɔrɔya xaminna birin ma. Ɲaxalantare kanna a ɲɔxɔ luma Marigina wanla nan tun xɔn alogo a xa Marigin nan kɛnɛn. Koni ɲaxalan kanna a ɲɔxɔ luma dunuɲa feene nan xɔn alogo a xa a ɲaxanla kɛnɛn. Nayi, a feene yitaxunxin na a ra. Ɲaxanla naxan fan mi futuxi hanma sungutunna, ne ɲɔxɔ luma Marigina wanle nan tun xɔn alogo e xa findi Ala gbeen na fati bɛndɛn nun niini. Koni ɲaxanla xɛmɛ kanna, na a ɲɔxɔ luma dunuɲa feene nan xɔn, alogo a xa a xɛmɛn kɛnɛn.
Ɲaxanla xa dɔxɔ a xɛmɛn xɔn han a xɛmɛn yi faxa. Koni xa a xɛmɛn faxa, a bata xɔrɔya nayi, a nɔɛ dɔxɛ nɛn gbɛtɛ xɔn ma naxan nafan a ma. Koni a xa findi Marigin gbeen nan na.
Futu feen maxɔdinna
Ɛ naxan falaxi ɛ kɛdin kui, en fa na ma fa fala xa a lan xɛmɛn nama ɲaxanla tongo. Anu, yanga suxun to bata gbo ayi, a lan xɛmɛn birin xa ɲaxalan keden futu a yɛtɛ xa. Xɛmɛn birin ma ɲaxalan xa lu a yii, ɲaxanla birin ma xɛmɛ yi lu a yii.
Ɛ gi yanga suxun bun. Muxun yulubi gbɛtɛn naxanye ligama ne mi a fati bɛndɛni, koni muxun naxan yangan suxuma na yulubin ligama a yɛtɛ fati bɛndɛn nan xili ma. Ɛ mi a kolon ba fa fala Alaa Nii Sariɲanxin Batu Banxin nan ɛ fati bɛndɛn na, Niin naxan ɛ yi, Ala naxan fixi ɛ ma? Ɛ gbee mi ɛ fati bɛndɛn na. Amasɔtɔ a ɛ xunbaxi sare xɔdɛxɛn nan na. Nayi, ɛ Ala binya ɛ fati bɛndɛni.
Ɛ mɔn a falama, ɛ naxa, "Kuiin nan gbee donseen na, donseen nan fan gbee kuiin na." Koni Ala e firinna birin halagima nɛn. Muxun fati bɛndɛn mi rafalaxi yanga suxun xan xili yi bayo Marigin nan gbee fati bɛndɛn na, e nun Marigin fan fati bɛndɛn nan xa. Ala bata Marigin nakeli sayani, a en tan fan nakelima nɛn a sɛnbɛni.
Ɛ mi a kolon ba fa fala tinxintarene mi kɛɛn sɔtɔma Alaa Mangayani? Ɛ nama ɛ yɛtɛ mayenden. Yanga suxune hanma suxure batune hanma yalundene hanma xɛmɛn naxanye kafuma e bode ma, hanma muɲadene hanma milantenne hanma dɔlɔ minne, hanma nafigine, hanma kansun tiine, ne sese mi kɛɛn sɔtɔma Alaa Mangayani.
Diɲan xanuntenyani. A fe faɲin nan ligama. Xɔxɔlɔnyaan mi xanuntenyani. A mi a yɛtɛ yigboma. Waso mi xanuntenyani. Marayagi mi a yi. A mi a yɛtɛ a hɛrin xan tun kataxi. A bɔɲɛn mi tema fefe ma. A mi xɔlɔn namarama. A mi sɛwama tinxintareyaan na fɔ ɲɔndina. A mafeluun tima feen birin yi. A tɔgɔndiyaxi waxatin birin. Yigina a yi feen birin yi. A tunnafan feen birin yi.
Alaa Muxu Sugandixini taxunxin na a ra ba? Pɔli nan gbangban wudin ma ɛ xa ba? Ɛ rafuxi igeni Pɔli nan xili yi ba?
N barikan birama Ala xa fa fala n mi ɛ sese rafuxi igeni ɛ tubi xinla ma fɔ Kirisipu nun Gayi alogo muxu yo nama a fala fa fala ɛ rafuxi n xinla nin. N bata yi Esitefana nun a kon kaane fan nafu. Koni n mi fa a kolon xa n bata muxu gbɛtɛ rafu. Alaa Muxu Sugandixin mi n xɛxi, a n xa marafuun ti. A n xɛxi nɛn, a n xa sa Yesu a fe Xibaru Faɲin nali, anu, n mi na ligama adamadiine lɔnni falane xɔn alogo Alaa Muxu Sugandixin faxa wudin sɛnbɛn nama ba a ra na yi.
Yalunyana fe
Nba, e a falama fa fala a muxuna ndee yanga suxuni ɛ tagi. Na yanga suxu kiin ɲaxu kati, hali dɛnkɛlɛyatarene mi na ɲɔxɔnna ligama. Muxuna nde bata a nga xuri tongo. Hali na, ɛ mɔn ɛ wasoma! A yi lan nun, ɛ xa sunu na ma, muxun naxan na fe sifan ligaxi, ɛ yi na ba ɛ tagi.
Sabedoria conjugal
Acha esposa, acha o bem. Bebe água da tua própria cisterna. A fidelidade conjugal é fonte de bênção permanente.
Naxan na ɲaxanla sɔtɔ,
na bata hɛrin sɔtɔ,
a Alatala fanna nan sɔtɔxi.
Naxan na ɲaxanla sɔtɔ,
na bata hɛrin sɔtɔ,
a Alatala fanna nan sɔtɔxi.
Naxan na ɲaxanla sɔtɔ,
na bata hɛrin sɔtɔ,
a Alatala fanna nan sɔtɔxi.
Banxin nun hɛrisigɛn fataxi muxun fafe kɛɛn nan na,
koni Alatala nan ɲaxalan xaxilimaan soma a yii.
Ala xa barakan sa i ya tigina fe yi,
i yi sɛwa na ɲaxanla xɔn
i naxan dɔxɔ i ya foningeya waxatini
naxan nayabu alo xɛnla,
a fan alo bolena.
I wasa so a tan nin waxatin birin.
A marafanna nama ba i rasɛwɛ mumɛ!
Yalunden ɲaxanla fala xuiin ɲaxun nɛn
alo kumina,
a fala xuine masalaxun
alo turen fatin ma.
Koni dɔnxɛn na,
se xɔlɛn nan na ɲaxanla ra
alo mɛnla,
a maxɔlɔn tima nɛn
alo silanfan dɛ firin kanna.
A sigati kiin sa tixi sayaan nan ma,
a tinxinxi gaburun nan na.
A mi tima siimayaan kiraan xɔn,
a bata tantanna kiraan tongo,
anu a mi a kolon.
N ma diina, nayi n xuiin namɛ,
i nama n fala xuine rawoli ayi.
Siga kiraan xɔn
naxan makuya na ɲaxalan sifan na
i nama i maso a banxin dɛɛn na
alogo i nama i ya binyen nadangu muxu gbɛtɛne ma,
kininkinintaren yi i ya siimayaan kala
Yalunden ɲaxanla fala xuiin ɲaxun nɛn
alo kumina,
a fala xuine masalaxun
alo turen fatin ma.
Koni dɔnxɛn na,
se xɔlɛn nan na ɲaxanla ra
alo mɛnla,
a maxɔlɔn tima nɛn
alo silanfan dɛ firin kanna.
A sigati kiin sa tixi sayaan nan ma,
a tinxinxi gaburun nan na.
A mi tima siimayaan kiraan xɔn,
a bata tantanna kiraan tongo,
anu a mi a kolon.
Siga kiraan xɔn
naxan makuya na ɲaxalan sifan na
i nama i maso a banxin dɛɛn na
alogo i nama i ya binyen nadangu muxu gbɛtɛne ma,
kininkinintaren yi i ya siimayaan kala
muxune yi lugo i ya nafunla ra,
i ya wanla tɔnɔn yi lu muxu gbɛtɛ xa.
Dɔnxɛn na, i fatin na xunna kala,
i fasa, i lu kutunɲɛ,
i a falama nɛn, i naxa,
"A mi yi rafan n ma nun
muxun xa n xuru,
naxan na yi n sɔnna fala,
na yi raɲaxuma n bɔɲɛn ma nɛn han!
N mi yi n karamɔxɔne falane ramɛma,
n mi yi n tuli matima e xaranna ra.
Iki, n bata fa raɲan a ɲaxin na mafurɛn
yamaan birin yɛtagi."
naxan nayabu alo xɛnla,
a fan alo bolena.
I wasa so a tan nin waxatin birin.
A marafanna nama ba i rasɛwɛ mumɛ!
N ma diina,
nanfera gbɛtɛ a ɲaxanla xɔnla i suxuma?
Nanfera i marafanna fenma ɲaxalan gbɛtɛ ra
i mi naxan kolon?
Na luxi nɛn
alo muxun na bira muxu gbɛtɛna ɲaxanla fɔxɔ ra,
a na a yiin din a ra,
na feen saranma a ra nɛn.
Koni xɛmɛn naxan na yalunyaan liga
na xaxili mi na.
Naxan na a liga,
a waxi a yɛtɛ halagi feen nin.
Koni xɛmɛn naxan na yalunyaan liga
na xaxili mi na.
Naxan na a liga,
a waxi a yɛtɛ halagi feen nin.
A bɔnbɔma nɛn, a rayarabi,
a yagin mi bama a ma.
Amasɔtɔ xɔxɔlɔnna xɛmɛn naxaɲɛma ayi nɛn,
a nɛma a gbeen ɲɔxɛ,
a mi kininkininɲɛ.
A mi yangin yo rasuxɛ,
a mi diɲɛ,
hali i yanginna fixin na gbo ki yo ki.
Ɲaxalan kɛndɛn nan a xɛmɛna xunna kenla ra.
Koni ɲaxalan yagitaren luxi nɛn a xɛmɛn xa
alo xɔri xɔlɛ furena.
Muxuna a siga kiraan natama a bɔɲɛni nɛn,
koni Alatala nan a sanna tidene ragidima.
A fisa i lu banxin fari ma dogodogoni,
benun ɛ nun ɲaxalan yɛngɛ gidin xa lu banxin kui.
Ɲaxalan faɲina
Nde nɔɛ ɲaxalan faɲin sɔtɛ?
A tɔnɔn dangu bɔxɔ bun nafunle ra.
Bíblia e casamento
Deus abomina o divórcio. A aliança matrimonial é reflexo da aliança de Deus com seu povo — sagrada e eterna.
Ala mi ɛ findixi gbindi kedenna xan na ba, a yi niin bira na yi? Na gbindi kedenna nanse fenma fɔ bɔnsɔnna naxan Ala kolon. Nayi, ɛ yɛtɛ suxu ɛ niini, ɛ nama ɛ foninge waxatin ɲaxanla yanfa. Alatala, Isirayilaa Ala naxa, "Naxan na a mɛ a ɲaxanla ra xɔnnantenyani, na gbalon funfu luma a ma nɛn. Nayi, ɛ yɛtɛ suxu ɛ niini ɛ nama muxune yanfa." Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna naxa na kiini.
Dɛnkɛlɛyatarene nun dɛnkɛlɛya muxune nama malan
Ɛ nun dɛnkɛlɛyatarene nama xun xidi wudi kedenna tongo ɛ malan fe kedenna ma. Amasɔtɔ tinxinyaan nun tinxintareyaan lanɲɛ e bode ma feen mundun yi? Kɛnɛnna nun dimin lanɲɛ e bode ma ba?
Ala sagoon ni i ra, ɛ xa sariɲan, ɛ fata yanga suxun ma. Ɛ keden kedenna birin xa ɛ yɛtɛ fati bɛndɛn suxu kiin kolon sariɲanna nun xunna kenli. Ɛ nama kunfa fe yalunxine xɔn alo dɛnkɛlɛyatarene, naxanye mi Ala kolon.
Ɛ a liga ɛ yeren ma muxu yo nama fe ɲaxin saran fe ɲaxin na, koni ɛ kata fe faɲin ligadeni ɛ bode xa e nun muxun birin xa waxatin birin yi.
e nun yanga suxune nun xɛmɛn naxanye kafuma xɛmɛne xɔn e nun konyi matine nun wule falane nun wule sere baane e nun feen naxanye birin xaran kɛndɛn matandima.
Nayi, dɛnkɛlɛya yamaan xunmatoon xa findi sɔntaren na, ɲaxalan keden kanna, a xa findi yɛtɛ suxun nun muxu xuruxin nun muxu suturaxin nun xɔɲɛ yisuxun nun xaran tiin na.
Dɛnkɛlɛya yamaan mali tiine xa findi ɲaxalan keden kanne ra, e yi e yengi dɔxɔ e diine nun e tanden xɔn a faɲin na.
Dɛnkɛlɛya yamaan fonne xa findi muxune ra fɛ mi naxanye ra, ɲaxalan keden kanne, e diine dɛnkɛlɛyaxi, muxune nama e diine yatɛ yɛtɛ suxutarene ra hanma xurutarene.
Muxu feen sariyana
Xɛmɛn naxan baxi ɲaxanla dɔxɔdeni, a mi lan a xa so sofayani. Kɔntɔfili gbɛtɛ yo mi lan a xa lu a ma han ɲɛɛ keden alogo a xa a ɲaxanla masuxu a naxan dɔxi, a a rasɛwa.
Futu kalana fe
Xa xɛmɛna nde ɲaxanla dɔxɔ, a fe yi raɲaxu a ma, nayi, a e futu kala kɛdin nan sɛbɛma, a a so a yii, a yi a rasiga a konni.
Kiti xɔdɛxɛne ɲaxanla fe yi
Xa xɛmɛna nde ɲaxanla dɔxɔ, e yi kafu, a feen yi raɲaxu xɛmɛn ma, a yi a xili kala fɔlɔ, a naxa, "N bata ɲaxanli ito dɔxɔ, koni nxu to kafu, n yi a li, a mi yi Alaa kiraan xɔn." Na na liga, sungutunna fafe nun a nga sereya seen xalima nɛn taan fonne fɛma taan so dɛɛn na, naxan a yitama a sungutun nasɔlɔnxin nan yi a ra. A fafe ito nan falama, a naxa, "N bata n ma dii tɛmɛn fi xɛmɛni ito ma, koni a mi rafan a ma sɔnɔn. A bata wulen sa a xun ma, a sungutun nasɔlɔnxin mi yi a ra." Sungutunna sɔtɔ muxune xa na futun nasɔnɔya sereya dugin sa taan fonne yɛtagi.
"Ɛ nun i baba ɲaxalan gbɛtɛ nama kafu, na i baba rayagɛ nɛn."
"Ɛ nun i lanfana ɲaxanla nama kafu, i yi i yɛtɛ xɔsi a xɔn."
"Xa xɛmɛna nde yalunya liga e nun xɛmɛ gbɛtɛ a ɲaxanla, a lanfana ɲaxanla, ɛ xa xɛmɛ yalunxin nun ɲaxalan yalunxin firinne birin faxa."
"Xa xɛmɛna nde kafu xɛmɛn ma alo muxun kafun ɲaxanla ma kii naxan yi, e firinna birin bata xɔsi feen liga. Ɛ xa e firinna birin faxa. E tan nan e faxa feen nagidixi."
E nama yalunden futu hanma ɲaxanla naxan xɛmɛ feen kolon hanma ɲaxanla naxan ma xɛmɛ a mɛxi a ra. Amasɔtɔ e rasariɲanxin na a ra Ala xa.
A xa sungutun nasɔlɔnxin tongo a ɲaxanla ra. A nama kaɲa gilɛn tongo, hanma ɲaxanla beɲinxina hanma yalunde xɔsixina, koni a xa sungutun nasɔlɔnxin tongo a yamani,
Exemplos bíblicos
O Cântico dos Cânticos celebra o amor conjugal. A Bíblia honra o casamento em toda a sua beleza e profundidade.
N ma fe sa i bɔɲɛni
alo taxamasenna i yiin na,
bayo xanuntenyaan sɛnbɛn gbo
alo sayana.
Xɔxɔlɔnna ɲaxu alo laxira,
a dɛgɛn xɔlɔ
alo habadan tɛɛ dɛgɛna.
Ige gbeene mi nɔɛ xanuntenyaan ɲanɲɛ.
Baa igene mi nɔɛ a xalɛ.
Xa muxuna nde yi katɛ a banxin kui seene birin masarɛ xanuntenyaan na,
muxe mi yi tinɲɛ a rasuxɛ.
Xɔyine falana:
Ige gbeene mi nɔɛ xanuntenyaan ɲanɲɛ.
Baa igene mi nɔɛ a xalɛ.
Xa muxuna nde yi katɛ a banxin kui seene birin masarɛ xanuntenyaan na,
muxe mi yi tinɲɛ a rasuxɛ.
Xɔyine falana:
N xanuntenna, i rayabu,
fɛ yo mi i ra.
I xiɲɛ firinne rayabu
alo bolen dii gulun firinne,
naxanye e dɛgema sansi fugaxine tagi.
I n bɔɲɛn nadinma,
i tan sungutunna,
n ma ɲaxalan masuxina,
i na i yɛɛn ti n na keden pe
i n bɔɲɛn nadinma nɛn.
Hali i ya ɲɛrɛn xɔri keden pe,
a na ligɛ n na.
A kɔmɛn ma yiina n xunna bun,
a yi a yiifanna rabilin n ma.
N sunbu marafan sunbuni!
Amasɔtɔ i ya xanuntenyaan ɲaxun dangu manpaan na.
I ɲaxan i ya dunuɲa yi gidini i ya ɲaxanla fɛma i naxan xanuxi, i ya siimaya fufafuun birin yi Ala naxan nagidixi i ma dunuɲa yi, i siin soge fuune birin, bayo i gbeen na nan na i ya dunuɲa yi gidini, i nɛma i ya wali xɔdɛxɛn kɛma dunuɲa yi.
I ɲaxan i ya dunuɲa yi gidini i ya ɲaxanla fɛma i naxan xanuxi, i ya siimaya fufafuun birin yi Ala naxan nagidixi i ma dunuɲa yi, i siin soge fuune birin, bayo i gbeen na nan na i ya dunuɲa yi gidini, i nɛma i ya wali xɔdɛxɛn kɛma dunuɲa yi.
Muxu firinna fisa muxu kedenna xa, bayo e saran faɲin sɔtɛ nɛn e wanli. Bayo, xa boden bira, bodena a rakelɛ nɛn, koni gbalon na kanna xa naxan keden a ra. Xa a bira, muxu gbɛtɛ mi na naxan a rakelɛ! Na kiini, xa muxu firinna e sa, xunbenla mi e suxɛ, koni naxan keden saxi, xunbenla bɛ na ma di? Yaxun naxan muxu kedenna nɔɛ yɛngɛni, muxu firinna tan tiyɛ na yaxun yɛɛ ra nɛn. Luti saxanna dɛnbɛxin mi bolonɲɛ xulɛn!
Juízo e restauração
O Senhor é testemunha do pacto conjugal. Casamentos quebrados podem ser restaurados pelo poder e graça de Deus.
Alatalaa falan ni ito ra, a naxa, "Dii murutɛxine, ɛ xɛtɛ n ma, bayo n tan nan ɛ kanna ra. N muxu keden sugandima nɛn taana nde yi, n yi muxu firin sugandi denbayana nde yi, n siga ɛ ra Siyon taani.
Nabi Hose a denbayana
Alatala to falan ti fɔlɔ Hose xa, a yi a fala a xa, a naxa, "Sa ɲaxalan yalunxina nde tongo, i dii yalunxine sɔtɔ, amasɔtɔ yamaan yalunyaan nan ligama, e Alatala rabeɲin!"
Yuda bɔnsɔnna nun Isirayila bɔnsɔnna
e malanma nɛn,
e kuntigi keden sugandi.
E minima nɛn yamana gbɛtɛ yi,
amasɔtɔ Ala yamaan na sabati lɔxɔn naxan yi,
lɔxɔ gbeen nan na ra.
Marigina Alatala ito nan falaxi, a naxa, ‘Bayo i bata i ya nafunle birin yikala, bayo i bata i ragenla lu i ya yalunyaan xɔn i yangane yii e nun i ya suxurene nun i ya fe xɔsixine birin, i yi i ya diine wunla ba saraxan na e xa, na ma, n na ɛ nun i yangane birin malanma nɛn yire kedenni, naxanye yi rafan i ma e nun naxanye yi raɲaxu i ma, n na e birin malanma nɛn i xili ma, n yi i rageli, e birin yi i ragenla to.
Koni Alatala yi fure ɲaxin sa Misiran Mangan nun a denbayaan ma Sarayi a fe ra, Iburama ɲaxanla. Nanara, Misiran Mangan yi Iburama xili. A yi a fala, a naxa, "I nanse ligaxi n na? Nanfera i mi a falaxi n xa i ya ɲaxanla nan a ra.
Sumayila bari lɔxɔna
Sarayi, Iburama a ɲaxanla munma yi dii yo bari a xa. Konyi gilɛ Misiran kaana nde yi walima a yii naxan yi xili Hagara. Sarayi yi a fala a xɛmɛn xa, a naxa, "I bata a to, Alatala mi dii bari feen nagidixi n tan ma. Koni yanyina nde n nɔɛ diin sɔtɛ i xa nɛn n ma konyi gilɛn sabun na. Ɛ birin nan lan ɛ xa xi to." Iburama yi tin Sarayi a falan ma a naxan falaxi a xa. Sarayi yi a konyi gilɛn Hagara Misiran kaan tongo, a yi a so a xɛmɛna Iburama yii, a xa findi a ɲaxanla ra. Iburama bata yi ɲɛɛ fu ti Kanan bɔxɔn ma.
Na xɔɲɛn muxu keden yi a fala Iburahima xa, a naxa, "N mɔn xɛtɛma be i ɲɔxɔn waxati faraxi. Na waxatini i ya ɲaxanla dii xɛmɛn barima nɛn i xa." Saran yi tixi Iburahima xanbi ra bubun so dɛɛn na, a tuli matixi e falan ti xuiin na. Iburahima nun Saran bata yi yelin forideni nun. Saran mi yi nɔɛ diin barɛ. A yi gele a yɛtɛ ma, a naxa, "N tan na sɔtɛ, n bata yelin forɛ? N kanna fan bata findi xɛmɛ fonna ra. N fan sɛwama nɛn dii sɔtɔdeni ba?"
Koni Onan yi a kolon, a na diin mi yi findɛ a gbeen na. Na nan a liga, a to yi a tada ɲaxanla kolonma ɲaxanla ra, igen naxan minima a fatini, a yi na makala bɔxɔn ma alogo a nama diin bari a tada xa. A yi naxan ligama, na mi yi rafan Alatala ma. Nanara, a yi a faxa.
Muluku Sulemani bari fena
Dawuda yi a ɲaxanla Batiseba madɛndɛn, a yi siga a fɛma, a yi a kolon ɲaxanla ra. A dii xɛmɛn bari, Dawuda yi a xili sa Sulemani. A yi rafan Alatala ma,
Koni Abiya tan sɛnbɛn sɔtɔ nɛn. A yi ɲaxalan fu nun naanin futu. A yi dii xɛmɛ mɔxɔɲɛn nun firin sɔtɔ e nun dii tɛmɛ fu nun sennin.
Xɔxɔlɔnna sariyan nan na ra ɲaxanla xa naxan bata a xɛmɛn yanfa, a a yɛtɛ xɔsi, hanma xɔxɔlɔn xaxinla na so xɛmɛn naxan yi, a na sogin a ɲaxanla ma. A xa ti Alatala yɛtagi, saraxaraliin yi sariya sɛbɛxini itoe birin nakamali a ma.
Yerusalɛn mi fa rabeɲinxi
I tan Yerusalɛn taan naxan luxi alo gbantana,
i xa sɛwa, i tan naxan mi dii barixi!
I xa ɲaxan i sɔnxɔ sɛwani,
i tan naxan mi dii sɔtɔn xɔlɛn kolon.
Bayo ɲaxalan nabeɲinxina diine wuyama ayi nɛn
dangu xɛmɛ taa ra dɔxɔn gbeene ra.
Alatala naxa na kiini.
Ala wali faɲi kolon bɛtina
N sɛwama nɛn Alatala yi,
n niin yi sɛwa n ma Ala yi,
bayo a bata n maxidi marakisi dugine yi,
a yi tinxinyaan nagodo n ma
alo domana,
alo xɛmɛn ɲaxalandi kanna a xunna maxidima kii naxan yi alo saraxaralina
alo ɲaxalandina a maxidi seene soma kii naxan yi.
Nabi ɲaxalanmana nde yi na nun, a yi xili Anna, Fanuwɛli a dii tɛmɛna. A yi kelixi Aseri bɔnsɔnna nin. Ɲaxalan fori gbeen nan yi a ra naxan bata yi ɲɛɛ solofere ti futuni nun,
"Muxuna nde na i xili ɲaxalandi ti malanni waxatin naxan yi, i nama dɔxɔ yɛɛn na, amasɔtɔ yanyina nde muxu gbɛtɛ xilixi naxan dangu i tan na.
"Xɛmɛn naxan na a mɛ a ɲaxanla ra a yi nde gbɛtɛ futu, na bata yalunyaan liga. Xɛmɛn naxan na ɲaxalan namɛxin futu, na fan bata yalunyaan liga."
Muxune birin yi e dɛgema na waxatini, e yi e minma, e yi ɲaxanle futuma, e yi e diine fima xɛmɛne ma futun na, han Nuhan so waxatin yi a li kunkin kui. Fufaan yi fa, a yi e birin faxa.
Yesu yi keli, a yi a fala ɲaxanla xa, a naxa, "Nga ɲaxanla, e minɛn yi? Muxe mi lu be, e yi i yalagi?" A yi a yabi, a naxa, "N fafe, muxu yo."
Yesu naxa, "Nba, n tan fan mi i yalagima. Siga, koni i nama fa yulubin liga sɔnɔn."
Naxanye birin bata banxine lu na, hanma a ngaxakeden xɛmɛmane nun a ɲaxalanmane hanma a fafe hanma a nga hanma a diine hanma a xɛɛne n tan ma fe ra, a na ɲɔxɔn kɛmɛ sɔtɔma nɛn e nun habadan nii rakisina.
e naxa, "Karamɔxɔ, Musa bata yi a fala, a naxa, ‘Xa xɛmɛn faxa, a mi dii lu, a ngaxakedenna xa a kɛ ɲaxanla tongo alogo a xa diina nde bari faxa muxun xa.’
Bayo faxa muxune na keli waxatin naxan yi, e ligama nɛn alo malekan naxanye ariyanna yi. Xɛmɛn mi ɲaxalan futɛ, ɲaxanla mi dɔxɛ xɛmɛn xɔn.
Bayo miriya ɲaxine kelima muxun bɔɲɛn nin, a yi a ti muxu faxan nun yalunyaan nun yanga suxun nun muɲan nun wule sere baan nun konbin ma.
Fati bɛndɛn nafan feene kolon mi raxɔlɔ: yanga suxuna, xɔsi fena, haramu feene, suxure batuna, kɔɛrayana, xɔnnantenyana, lantareyana, xɔxɔlɔnyana, bɔɲɛ teena, yɛtɛ yigbona, mayitaxunna, milɛna, dɔlɔ minna, haramu sumunne, e nun na fe sifane. N na ɛ rakolonma alo n bata yi a fala kii naxan yi: Naxanye fe sifani itoe ligama, ne mi Alaa Mangayaan toma.
I ya ɲaxanla diine barima nɛn
alo wudi bili bogilana.
I ya dii xɛmɛne i ya tabanla rabilinma nɛn
alo oliwi wudi binle.
A misaala findixi ɲaxanla nan na naxan dɔxi xɛmɛn xɔn. Na nun a xɛmɛna e bode ra fanni a daxi, koni xa a xɛmɛn faxa, a bata mini sariyan bun naxan yi e xidixi e bode ra. Nanara, xa a dɔxɔ xɛmɛ gbɛtɛ xɔn, a xɛmɛ singen mɔn a nii ra, a bata yalunyaan liga na yi. Koni xa a xɛmɛn faxa, nayi a bata mini na sariyan bun. Nayi, a nɔɛ dɔxɛ gbɛtɛ xɔn nɛn, na mi findixi yalunyaan na.
Koni mawugani ito n yii i xili ma, Yesabele, ɲaxanla naxan a falama a nabiin nan a tan na, i bata tin na xa n ma walikɛne mayenden, a yi e xaran yalunyaan nun suben donna ma naxan baxi saraxan na suxurene xa.
E mi xɛtɛ e muxu faxan nun e kɔɛrayaan nun e yanga suxun nun e muɲan fɔxɔ ra.
Amasɔtɔ a kitine sama ɲɔndin nun tinxinna nin.
A bata ɲaxalan yalunxi gbeen makiti
naxan yi dunuɲa kalama a yalunyaan na.
A mɔn yi a walikɛne faxa feen saran a ra."