Amor verdadeiro: como Jesus nos mostra esse sentimento

Jesus ensina que o amor verdadeiro não é um sentimento abstrato, mas uma decisão prática de servir, perdoar e se entregar pelo outro — inclusive quando não há reciprocidade. Nos Evangelhos, esse amor se manifesta no mandamento de amar os inimigos, no socorro aos marginalizados e, de forma suprema, na entrega voluntária da própria vida na cruz.

Amar e orar pelos inimigos

44 M̈ɔ bɔŋ shyíi bii mbɔ b̈ii kʉ̀ʉ bʉə-bàa-bii, gháaNyii tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ chɔ́ŋhə bii,(Matia 5:44)

No Sermão do Monte, Jesus eleva o amor ao próximo a um nível que contrariava a lógica comum da época. Amar quem retribui o afeto é natural; o mandamento de orar por quem persegue exige agir ativamente em favor de quem deseja o mal. Na perspectiva bíblica, esse amor não depende de simpatia nem da aprovação das atitudes alheias, mas reflete o próprio caráter misericordioso de Deus, que faz nascer o sol sobre justos e injustos.

O Bom Samaritano e o amor que supera barreiras

30 Jiso bə̀ŋhə ndə fʉʼkənu, ghɔ̀ŋ mbɔ, "Wo-Juubɛʼ nɔ nə bɛ ghɔ kə́ tòʼ fia lɔ̀ hə Jɛlosalɛŋ kə́ shíʼ gɛ̀ Jɛliko, bəlʉʼʉ shùɔ bʉə yá ɔ, shùɔ ndyihə-i, gwúu ɔ tə ɔ kə́ kʉ́ʉ kwú, bɔ̂ŋ mɛ̀ʼ ɔŋ sêfia.

31 "Wofɛ̀ʼndɛŋNyiibɛʼ kə́ shíʼ gɛ̀ hə fia-ghɔ̄, kwɔnə kə́ tòʼ gwè fyú ndəŋ ɔŋ, kʉ̂ʉ nyíɛ ɔŋ bɛ̀nə tíŋ nə wi. 32 Vaafɔ̀ʼbɛʼ mu njaafɛ̀ʼndɛŋNyii kə́ leʼ shíʼ gwè hə fia-ghɔ̄, kwɔnə fyú ndəŋ ɔŋ fia-ghɔ̄ bɛ̀nə haʼ bɛ̀nə.

33 "Wo-Samaliabɛʼ kə́ gɛ̀ sêfia-ghɔ̄, kwɔnə fyú ndəŋ ɔŋ, tʉkə-i vyíi ndəŋ ɔŋ. 34 Ɔ gɛ̀ mbʉə ɔ véʼ ŋgwomə ghɔŋ ndʉʼmə ndəŋ dyʉʼbə-i kɔ́ʼtə. Chɔ̀ʼhə ɔŋ dùʼhə ndəŋ jakashi-i, gɛ̀ nə nɔŋ mu njaa ndə bə lɔ̀ʼ chí chɔ, kə́ lɛ́nə ɔŋ. 35 Mbi kʉ̂ʉ sɛŋ fíi, ɔ fyúhə kyʉə, kɔ́ tʉ wo ndə ɔ tʉʼ fɔ̀ʼ mu njaa-ghɔ̄ mbɔ ɔ chʉʼ shi kə́ lɛ́nə ɔŋ. Shyíi ɔ mbɔ, ‘Kaʼ i shi tə́ʼ, mɔ yi kə bʉ̀nə mɔ bìʼ.’ "

36 Jiso ndə məlìʼ chəŋkə-ɔ̄ŋ bíʼtə mbɔ, "Mu bʉə-bɔ̄ŋ bətia nɔ, bɛ nda ndə ɔ fɔ̀ʼ ndə wo-kətoʼ-wo-ɔ̄, ndə bəlʉʼʉ shùɔ bʉə gwúu ɔ le?"

37 Wo-ghɔ̄ bə̀ŋhə mbɔ, "Nɔ bɛ wo ndə ɔ dʉ̀ʼ tʉvyiikə tʉ ɔŋ."

Jiso ghɔ̀ŋ mbɔ, "Gɛ̀ kə́ fɔ̀ʼ haʼ nɔ."(Luk 10:30-37)

Ao responder a um intérprete da Lei sobre quem seria o "próximo", Jesus contou a história de um homem espancado e deixado na estrada entre Jerusalém e Jericó. Tanto um sacerdote quanto um levita — líderes religiosos de Israel — passaram pelo ferido e decidiram desviar. Quem prestou socorro, tratou as feridas e pagou a hospedagem foi um samaritano, membro de um povo historicamente rival dos judeus. Com isso, Jesus ensinou que o amor ao próximo não faz acepção de nacionalidade, etnia ou religião: o próximo é qualquer pessoa necessitada que cruza o caminho.

A mulher adúltera: compaixão e restauração

3 Bʉə dàhə nuʼ-Mushi ghɔŋbə bʉə-Falasi gwè nə woke ndə bə nɔʼ yá ɔ bəsəŋ, bɔ̂ŋ tʉ́ʼ ɔ ntəŋntəŋ bʉə, 4 bíʼtə tʉ Jiso mbɔ, "Chicha, bə nɔ kɛŋ yá woke-ɔ̄, ɔ kə́ gháa bəsəŋ, 5 nduɔ, Mushi nɔ nə kàhə baʼa mu nuʼ mbɔ b̈aʼa túŋtə ntɛ bəke-bɔ̄ŋ nə ŋgoʼhə yítə. A gìe ka chɔ?" 6 Bɔ̂ŋ nɔ kə́ gìe yɔ̄ŋ-yə ndə məmùutə Jiso, kə mbɔ bəkɔ bɔ̂ŋ chʉʼ mɔ̀ʼ nukə kətʉ-ɔ. Jiso bʉ́ʉnə sê, kə́ nyɔ̀ʼ fɔbə sê nə mbyu vaakəghɔ-ɛ. 7 Ndə bɔ̂ŋ kə́ bìʼ bíʼtə tʉ ɔŋ, ɔ lɔ̀ hə sê tə́nə ghɔ̀ŋ mbɔ, "Ẅotəmiyɔŋ ndə ɔ bɛ mu bii təmə nɔʼ nə chìi bʉ̂ʼʉ fɛ, fəŋ túŋ ɔŋ nə ŋgoʼ." 8 Ndʉʉmɛ, ɔ bìʼ bʉ́ʉnə, kə́ nyɔ̀ʼ sê. 9 Bɔŋ ndʉʉ ndə bɔ̂ŋ kə yʉ́ yɔ̄ŋ-yə, bɔ̂ŋ bʉ̀nə bəmɔʼbəmɔʼ, chʉ́ʉhə ndə bʉə ghəŋ. Jiso shi káa tətɛʼ ɔ, ghɔŋbə mbʉ woke ndə ɔ tə́nə bəshʉ ɔ. 10 Jiso lɔ̀ tə́nə gìe tʉ ɔŋ mbɔ, "Naa, bʉə-bīŋ ndə bɔ̂ŋ tʉ́ʼ nukə kətʉ-a le ba? Wo fyú hə mu bɔŋ ndə məchʉ̀ə ŋkwɛ-a bʉəbʉə fe?" 11 Ɔ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Mbyu wo fɛ, Tiekətʉ." Jiso bə̀ŋhə mbɔ, "Mbəŋ-ɔŋ ghɔ mə chʉ̀ə ŋkwɛ-a bʉəbʉə fɛ, gɛ̀, lʉ̀ hə nduɔ gɛ̀ nə shʉbə kə a mə leʼnə bìʼ chìi bʉ̂ʼʉ fɛ."](Jɔŋ 8:3-11)

Quando escribas e fariseus levaram a Jesus uma mulher surpreendida em adultério, a intenção era testá-lo diante da prescrição de apedrejamento da Lei mosaica. Em vez de legitimar o julgamento precipitado, Jesus confrontou a consciência dos acusadores ao desafiar quem não tivesse pecado a atirar a primeira pedra. Diante do recuo de todos, Ele não minimizou a gravidade do erro nem a condenou, ordenando que ela fosse embora e não pecasse mais. O episódio demonstra que o amor bíblico acolhe o culpado e oferece perdão restaurador, sem negociar a verdade.

O servo do centurião e a compaixão sem fronteiras

5 Ndʉʉ ndə Jiso kə ŋíi mu Kabanu, wokwɛʼtəŋ-bəsɔge-ghyʉʉ gwè bəshʉ ɔ, kə́ fʉ̀ʉtə ɔŋ mbɔ, 6 "Tiekətʉ, vaafɔ̀ʼ-ɔ nɔ nʉ̀ʉ chunjaa nɔʼ kwú kəviakəmɔʼ bɔŋ-kə́-leʼ nyíɛ ŋgʉəʼ daa." 7 Ɔ gìe tʉ ɔŋ mbɔ, "Mɔ bu gwè chʉ́ʼ ɔ." 8 Bɔŋ mbʉ wokwɛʼtəŋ-bəsɔge bə̀ŋhə mbɔ, "Tiekətʉ, mɔ kʉ̀ʼnə wo ndə bəkɔ a gwè mu njaa-mɔ fɛ. Bɔŋ gìe mbʉ mbyu kəŋgie, vaafɔ̀ʼ-ɔ bu kie nchʉʼ. 9 Bʉʼka mbəŋ-ɔŋ ghɔ nɔ bɛ tɔʼɔ wokwɛʼtəŋ-ɔŋ, bɔŋ leʼnə bəsɔge tɔʼɔ mɔ. M̃ɔ nɔ gìe tʉ mbyu sɔge təmiyɔŋ mbɔ, ‘Gɛ̀!’ nɔ ɔ gɛ̀, tʉ ibɛʼ-yə mbɔ, ‘Gwè!’ nɔ ɔ gwè. Mɔ gìe tʉ vaafɔ̀ʼ-ɔ mbɔ, ‘Chìi mənɔ!’ ɔ chìi haʼ nɔ." 10 Ndʉʉ ndə Jiso yʉ́ yɔ̄ŋ-yə, i nɔ kə chíe chu-i, ɔ gìe tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ kə́ gwè hə bɔ̌ŋ ɔŋ mbɔ, "M̈ɔ shyíi bii nə shʉəŋ, mɔ chʉʼ nyíɛ wo ndə ɔ mɔ̀ʼfyii-i ndəŋ Nyii ndə wo-ɔ̄, mu Isilɛ fɛ. 11 Nɔʼ m̈ɔ shyíi bii, bʉə buŋmbi bu gwè hə kwii ndə chichi tʉʼ sɔ́ʼ chɔ leʼnə kwii ndə chichi tʉʼ sʉ́ʉ chɔ chusii-ɔ, kə́ yú fɔbə ghɔŋbə Ablahaŋ, Aisi leʼnə Jakɔ ndʉʉ ndə Fɔŋ Yuo tʉʼ sɔ́ʼ. 12 Bɔŋ vâa sê lɔʼɔ ndə mbʉ sɔ́ʼ Fɔŋ nə bɛ tʉ bɔŋ, bə bu mɛ̀ʼ bɔŋ mbi mu kənjəŋ. Mu kəyəŋ-ghɔ̄, gwia bu bɛ chɔ ghɔŋbə mbʉə liŋnə shʉ́əshʉ́ə." 13 Jiso gìe tʉ mbʉ wokwɛʼtəŋ-bəsɔge mbɔ, "Gɛ̀, bə fɔ̀ʼ tʉ a haʼ ndə ntɛ ndə a mɔ̀ʼfyii-a ndəŋ Nyii." Mbʉ vaafɔ̀ʼ kie nchʉʼ haʼ ndʉʉmɛ.(Matia 8:5-13)

Em Cafarnaum, um centurião romano — comandante do exército que ocupava a Judeia — aproximou-se de Jesus para interceder por um servo paralítico que sofria em casa. O oficial reconheceu a autoridade de Cristo a ponto de afirmar que bastava uma palavra para que a cura acontecesse, sem necessidade de Jesus entrar sob o seu teto. Jesus atendeu ao pedido e destacou a fé daquele homem estrangeiro. A narrativa revela que o amor de Jesus alcança quem estava fora da comunidade da aliança, atendendo prontamente à aflição humana.

O sacrifício na cruz: o ápice do amor

13 Ŋkʉ̂ʉbɛʼ bɛ ghɔ ndə i gʉ́ə chàa yɔ̄ŋ-yə, mbɔ ẅo kɔ́ ŋkwiitʉ-e yie-bətieŋkɔŋ-bi fɛ.(Jɔŋ 15:13)

Na noite anterior à sua prisão, Jesus afirmou aos discípulos que não existe maior demonstração de amor do que abrir mão da própria vida em favor dos amigos. Esse ensino encontrou cumprimento histórico na crucificação, onde Cristo se ofereceu voluntariamente pela humanidade. Para a teologia bíblica, a cruz é o padrão definitivo do amor: não uma teoria sobre afeto, mas uma entrega custosa, concreta e voluntária pelo bem eterno do outro.