Pular para o conteúdo
Publicidade

Como era a cidade de Corinto no tempo de Paulo

Redação Bíblia Online Publicado em

  • Publicado em .
  • Atualizado em .

A cidade de Corinto nos dias de Paulo

Multidão circula por mercado ao ar livre com templos de colunas e barracas, sob um rochedo.

No tempo do apóstolo Paulo, Corinto era uma metrópole romana próspera, cosmopolita e estratégica, situada no estreito istmo que ligava a Grécia continental à península do Peloponeso. Reerguida por Júlio César em 44 a.C. como colônia romana e capital da província da Acaia, a cidade funcionava como o grande centro comercial da região, atraindo marinheiros, mercadores, funcionários imperiais, artesãos e escravos libertos de todo o Mediterrâneo.

Quando Paulo chegou a Corinto durante sua segunda viagem missionária, encontrou uma sociedade jovem e dinâmica, voltada para o comércio, a ascensão financeira e o entretenimento, sem a aristocracia tradicional da antiga Grécia clássica.

Este artigo faz parte de Estudos Bíblicos Contexto Histórico

Posição estratégica e os dois portos

A riqueza de Corinto vinha da geografia. A cidade controlava dois portos importantes separados por poucos quilômetros de terra: Lequeu, voltado para o mar Jônio a oeste (em direção à Itália), e Cencreia, voltado para o mar Egeu a leste (em direção à Ásia Menor).

Para evitar a perigosa rota naval ao sul do Peloponeso, mercadores descarregavam suas cargas em um porto e as transportavam por terra até o outro por meio de uma via pavimentada (diolkos), ou até mesmo arrastavam navios menores sobre trilhos de madeira. Esse tráfego incessante gerava volumosa arrecadação de tributos, além de movimentar pousadas, oficinas, armazéns e serviços locais.

Cultura, religião e costumes

A vida em Corinto era marcada pela pluralidade e pela busca de prestígio social:

  • Os Jogos Ístmicos: a cada dois anos, a região sediava uma das maiores competições esportivas do mundo greco-romano, superada apenas pelas Olimpíadas. O evento atraía multidões de atletas e espectadores, servindo de pano de fundo para as metáforas de Paulo sobre corrida e coroa incorruptível.

  • Religião e templos: a cidade abrigava santuários dedicados a deuses gregos e romanos, como Apolo e Asclépio (deus da cura), além do culto imperial a Roma e a César. No cume da Acrocorinto erguia-se o antigo santuário de Afrodite.

  • Ambiente moral: cidades portuárias costumavam concentrar tavernas, prostituição e vida boêmia. O termo grego korinthiazesthai ("viver como coríntio") era usado na época como sinônimo pejorativo de licenciosidade e vida desregrada.

A chegada de Paulo e o trabalho na cidade

Paulo permaneceu em Corinto por dezoito meses entre os anos 50 e 52 d.C. Ao chegar, associou-se a Áquila e Priscila, casal de judeus cristãos recém-chegados de Roma que dividia com ele o ofício de fabricar tendas de couro. O apóstolo debatia semanalmente na sinagoga local até transferir as reuniões para a casa de Tício Justo, vizinha à sinagoga, onde Crispo, o líder da congregação judaica, creu no evangelho com toda a família.

A comunidade cristã que se formou ali refletia o perfil da cidade: era composta por judeus e gentios, escravos e pessoas de posses (como Erasto, tesoureiro da cidade), mas em sua maioria pessoas de origem simples.

Passagens bíblicas sobre Corinto

Aba kuna bwi eyo, Paulusi sebeli otunda mu Atenesi okuta ku Kolinte. Cwale sebeli okawana Omujuda no litina lya Akila, kakuli Kulaude kame ana ku laela aendisi no Majuda okutunda mu Loma. Cwale sebeli ota okaamona, kakuli neli omunu no musebezi umweya nonyene, sebeli oikala noo, mi kame ana ku sebezanga, kakuli neli asiku tenda amatende. Cwale kame anakukanananga mu ndoo no milapelo eli no Pumulo lyonje, mi sebeli osusuweza aendisi no Majuda ni Mangelike

Cwale Sailasi ni Timoteya aba ana kukeela okutunda ku Mesodenia, Paulusi yo patehile ni kukutaza, okuba oupaki ku Majuda nji Kilesite yokame Jesu. Cwale aba ana ku mu sheununa, sebeli otutula eikumango yaye ni kwamba nji, "Ounyinga wenu wikale ba mitwi yenu! Mene sikwite omubonda ku onyene. Okutunda bano kame sanite kwaa simacaba." Cwale sebeli otundamo ni kuta ku ndoo ya mulume no litina lya Tite Justusi omulapeli wa Nyambe, endoo yaye kame ina kwikalanga abeebi ni ndoo no milapelo. Kilisipo omubusisi no tindoo no milapelo, ona ku pumena mwa Mbumu, bamweya naa sindoo yaye, mi Amakolinte ano kupula ana kuyupa Paulusi sebeli apumena mane niku kolobeziwa.

Cwale Ombumu sebeli wamba kwa Paulusi mu usiku umweya mu pono nji, "Olese kucila, kono waambe mi olese okondoka, kakuli kame nili ni wene, mi kakwisa omunu so kulwisa simba okulemeka, kakuli kame nili naanu no kupula muno mu mulenen̄i." Cwale sebeli oikala omwaka mu mweya ni tikweti mutanu ni kamweya, (6) yo iyeta eliywi lya Nyambe mwaonyene.(Tikezo 18:1-11)

O relato em Atos mostra o trabalho diário de Paulo ao lado de Priscila e Áquila, o sustento obtido pelo trabalho manual e o encorajamento de Deus em visão para que não temesse, pois havia ali "muito povo" a ser alcançado.

Kono cwale Galiyo yoli omubusisi no Akaya, aendisi no Majuda sebeli akuwana ni ku lwisa Paulusi ni ku mulita balubala no Kuta. Sebeli aamba nji, "Wuyu mulume kame asusuweza aanu ku lapele Nyambe mu ndila eyo ilwisa omulawo!"

Kono Paulusi aba ana kusinga okwamba, Galiyo sebeli wambela aendisi no Majuda nji, "Kambe ni mulibaka no kufosa simba okutenda omubonda, kambe kame kuli elibaka elyo ni twesa oku miyupisisa anyi aendisi no Majuda. Kono kakuli ni mulibaka no tipuzo no maywi ni matina ni mulawo wetu, mu kumonene mwenyene. Kame ni kana okwatula eyambo eyi. Cwale sebeli waatundisa mu Kuta. Cwale onje sebeli alema Sosiene, omwendisi no ndoo no milapelo ni ku mufula balubala no Kuta. Kono Galiyo kasi kutwalako omucima.(Tikezo 18:12-17)

Líderes da comunidade judaica levaram Paulo diante do tribunal (bema) de Júnio Ânio Gálio, procônsul da Acaia e irmão do filósofo Sêneca. Ao recusar julgar uma disputa de lei religiosa interna, Gálio estabeleceu uma distinção civil que permitiu ao cristianismo nascente continuar sua pregação sob a proteção da lei romana.

Okutunda kwa mene Paulusi, ona isaniwa muku singa kwa Nyambe oku tenda omutumiwa wa Jesu Kilesite ni Sositeni omwabetu,

Kame ni n̄olela ku keleke ya Nyambe eyo ili mu Kolinte, naawo akenisitwe mwa Kilesite Jesu aa ana isanwa nji atende ano kupumena bamweya naawo ali mu sibaka sonje awo aisana ba litina lya Molyetu Jesu Kilesite, Omolyoo bamweya naaci.

Esishemo ni kozo ikale naanyi okutunda kwa Nyambe sitetu, ni kwa molyetu Jesu Kilesite.(1 Makolinte 1:1-3)

Na saudação da primeira carta, Paulo lembra à comunidade de Corinto a sua identidade: um povo chamado para ser santo, contrastando com as práticas e os valores comuns da metrópole em que viviam.

Como o contexto de Corinto explica as cartas paulinas

A atmosfera urbana de Corinto explica boa parte dos conflitos tratados nas duas epístolas aos Coríntios:

  • Divisões e culto à personalidade: o apego à retórica e à sabedoria filosófica gerava partidos internos em torno de nomes como Paulo, Apolo e Pedro.

  • Processos jurídicos entre irmãos: o costume romano de buscar prestígio por meio de disputas em tribunais públicos era reproduzido dentro da igreja.

  • Carnes sacrificadas a ídolos: o mercado de carnes era abastecido por restos de sacrifícios pagãos, gerando escândalo entre cristãos de diferentes convicções.

  • A Ceia do Senhor: a disparidade entre ricos e pobres transparecia nos banquetes comunitários, onde os mais abastados comiam antes e deixavam os trabalhadores sem alimento.

A realidade de Corinto mostra que a pregação apostólica não operava em um vácuo espiritual: ela confrontava as estruturas econômicas, sociais e morais concretas de uma das cidades mais influentes do Império Romano.

Perguntas frequentes

  • Qual era a importância dos portos de Corinto para o comércio do mundo antigo? A cidade controlava os portos de Lequeu e Cencreia, permitindo o transporte rápido de cargas e barcos pelo istmo. Esse atalho evitava o contorno perigoso pelo sul do Peloponeso e tornava a cidade uma das rotas comerciais mais movimentadas entre Roma e o oriente.

  • Como a decisão do procônsul Gálio ajudou o ministério de Paulo? Ao declarar que a acusação contra Paulo se tratava de uma controvérsia religiosa e não de crime contra a lei romana, Gálio recusou intervir. Essa decisão serviu de precedente legal favorável para que o evangelho continuasse a ser pregado publicamente na província da Acaia.

  • Quais eram os principais desafios morais da igreja em Corinto? Os cristãos conviviam com a forte influência da prostituição ligada à vida portuária, banquetes em templos pagãos, litígios públicos por vaidade social e divisões internas alimentadas pela valorização da eloquência humana em detrimento do amor fraternal.

Seja o primeiro

Este artigo te tocou? Faça uma oração!

+581 estão orando agora.

Junte-se à corrente de oração.