19 Nanara, ɛ xun xanbi so ɛ hakɛni, ɛ tubi Ala ma alogo ɛ yulubine xa xafari

38 Piyɛri yi a fala e xa, a naxa, "Ɛ keden kedenna birin xa ɛ xun xanbi so ɛ hakɛni, ɛ rafu igeni Yesu Alaa Muxu Sugandixin xinli, alogo ɛ yulubine xa xafari, ɛ yi Alaa kiseen sɔtɔ, a Nii Sariɲanxina.

30 Ala mi na fe kolontareya waxatine yatɛxi, koni iki, a muxun birin xilima yiren birin yi, a e xa e kɛɲaan maxɛtɛ.

17 Na waxatini, Yesu yi kawandin ba fɔlɔ, a naxa, "Ɛ xun xanbi so ɛ hakɛne yi! Amasɔtɔ Ariyanna Mangayaan bata maso."

8 Ɛ kɛwanle xa a yita fa fala ɛ bata ɛ xun xanbi so ɛ hakɛne yi.

15 a naxa, "Waxatin bata a li, Alaa Mangayaan bata maso. Ɛ ɛ xun xanbi so ɛ hakɛne yi, ɛ dɛnkɛlɛya n ma falan Xibaru Faɲin ma."

7 N xa a fala ɛ xa, a na kii nin, sɛwan tima nɛn ariyanna yi hakɛ kan keden tubixina fe ra dangu tinxin muxu tonge solomanaanin e nun solomanaaninna ra naxanye mirixi a ma fa fala e mako mi tubin ma."

10 Awa, n xa a fala ɛ xa a na kii nin, Alaa malekane sɛwama nɛn hakɛ kan keden na fe ra naxan bata tubi."

32 Amasɔtɔ n mi faxi tinxin muxune xilideni fɔ hakɛ kanne, alogo e xa e xun xanbi so e hakɛne yi."

32 Muxun na faxa, na mi n nasɛwama. Nayi, ɛ xun xɛtɛ, ɛ yi lu ɛ nii ra!" Marigina Alatalaa falan nan na ra.

21 "Koni, xa muxu ɲaxin xɛtɛ a yulubine birin fɔxɔ ra, a naxanye ligaxi, xa a n ma tɔnne birin suxu, a kiti kɛndɛn nun tinxinyaan liga, a luma nɛn a nii ra. A mi faxama.

1 Alatala yi falan ti n xa, a naxa, 2 "Nanfera ɛ xɛtɛma sandani ito ma Isirayila yamanani, ɛ naxa,

Fafane bata ɲaxundan xindene don,

koni e diine nan ɲinye ramuluxunxi.*"

3 "Marigina Alatalaa falan ni ito ra, a naxa: Habadan Ala nan n na, n bata n kɔlɔ n yɛtɛni, ɛ mi fa xɛtɛma sandani ito ma sɔnɔn Isirayila yamanani! 4 N tan nan gbee adamadiine birin niin na, diin nun a fafana, n gbeen nan e firinna birin na. Naxan na yulubin tongo, na nan faxama."

5 "Xa a sa a li, muxuna nde tinxin, a kiti kɛndɛn nun tinxinyaan ligama, 6 a mi donse ralixine donma kidene yi geyane fari, a mi a xaxili tixi Isirayila kaane suxurene ra, a mi a bodena ɲaxanla rakunfama, a mi a masoma ɲaxanla ra a nɛma a kike wanli waxatin naxan yi, 7 a mi muxe ɲaxankatama, a tolimaan naxɛtɛma a kanna ma, a mi muɲan tima, a donseen soma kamɛtɔne yii, marabɛnna naxan ma, a dugin so na yii, 8 a mi tɔnɔ sama donla fari naxan tongoxi a ma, a mi tɔnɔ gbeen fenma muxune ra, a tinxintareyaan matanga, a kiti kɛndɛn sama muxune tagi, 9 a n ma tɔnne nun n ma sariyane suxuma lannayani. Awa, tinxin muxun nan na kanna ra. Na kanna luma nɛn a nii ra." Marigina Alatalaa falan nan na ra.

10 "Koni xa na kanna diina nde bari, na yi findi mafu tiin na, a faxan ti hanma a yi na fena nde liga a ngaxakedenna nde ra, 11 hali diin fafe mi feni itoe sese ligaxi, xa a diin donse ralixine donma kidene yi geyane fari, a bodena ɲaxanla rakunfama, 12 a ɲaxu yiigelitɔne nun tɔrɔ muxune ra, a muɲan tima, a mi muxune tolimaan naxɛtɛma e ma. A xaxili tixi suxurene nan na, a fe xɔsixine ligama, 13 a donla soma, a tɔnɔn sa a fari, a tɔnɔn gbeen fenma muxune ra. Na kanna luyɛ a nii ra ba? Ɛn-ɛn de! A mi luyɛ a nii ra. A to bata fe xɔsixini itoe liga, yamaan na kanna faxama nɛn. A tan nan a yɛtɛ faxa feen nagidixi."

14 "Koni xa a sa a li, na fan yi diina nde bari, na diin yi a fafe to yulubini itoe birin ligɛ, koni, hali a to bata e to, a mi na fe sifan liga, 15 a mi donse ralixine don kidene yi geyane fari, a mi a xaxili ti Isirayila kaane suxurene ra, a mi a bodena ɲaxanla rakunfa, 16 a mi ɲaxu muxu yo ra, a mi tolimaan nasuxuma donle fe ra, a mi muɲa ti, a donseen so kamɛtɔne yii, a dugin so muxune yii marabɛnna naxanye ma, 17 a tinxintareyaan matanga, a mi tɔnɔn sa donla fari naxan tongoxi a ma, a mi tɔnɔ gbeen fen muxune ra, a n ma sariyane nun n ma tɔnne suxu, na kanna mi faxɛ a fafe hakɛne fe ra de! A luma nɛn a nii ra. 18 A fafe nan muxune ɲaxankata, a yi a ngaxakedenna muɲa. Naxan mi fan, a na liga a yamaan yɛ. Nayi, na nan yati faxama a hakɛne fe ra."

19 "Anu, ɛ n maxɔdinma, ɛ naxa, ‘Nanfera fafan hakɛn goronna mi luma a diin xun ma?’ Bayo a diin bata kiti kɛndɛn nun tinxinyaan liga, a yi n ma tɔnne birin suxu. A yati luma nɛn a nii ra. 20 Naxan na yulubin liga, na nan faxama. Diin mi a fafana hakɛn goronna tongɛ, fafan fan mi a diin hakɛn goronna tongɛ. Tinxin muxuna tinxinna saranna fima a tan nan ma, muxu ɲaxin fan ma ɲaxuyaan yi saran a ra."

21 "Koni, xa muxu ɲaxin xɛtɛ a yulubine birin fɔxɔ ra, a naxanye ligaxi, xa a n ma tɔnne birin suxu, a kiti kɛndɛn nun tinxinyaan liga, a luma nɛn a nii ra. A mi faxama. 22 A yulubin naxanye birin ligaxi, ɲinan tima nɛn ne birin xɔn. A luma nɛn a nii ra a tinxinyana fe ra, a naxan ligaxi. 23 Muxu ɲaxin na faxa, na nan n nasɛwama ba? A na xɛtɛ a kɛwanle fɔxɔ ra, a yi kisi, na nan n nasɛwama." Marigina Alatalaa falan nan na ra.

24 "Xa tinxin muxun xɛtɛ a tinxinyaan fɔxɔ ra, a yi tinxintareyaan liga fɔlɔ, a yi na fe xɔsixine liga muxu ɲaxin naxanye ligama, na kanna luyɛ a nii ra ba? A tinxinyana fe mi fa rabirama muxune ma sɔnɔn, a naxan liga. A faxama nɛn a tinxintareyaan nun a yulubine fe ra a naxanye ligaxi."

25 "Anu, ɛ a falama, ɛ naxa, ‘Marigina kiraan mi lanxi!’ Isirayila yamana, iki ɛ tuli mati! N ma kiraan nan mi lanxi ba? Ɛ tan xan ma kiraye yidɔxi ba? 26 Xa tinxin muxun xɛtɛ a tinxinyaan fɔxɔ ra, a yi tinxintareyaan liga, a faxama nɛn. A faxama nɛn bayo a bata tinxintareyaan liga. 27 Xa muxu ɲaxin xɛtɛ a fe ɲaxin fɔxɔ ra, a bata naxan liga, a yi kiti kɛndɛn nun tinxinyaan liga, a niin nakisima nɛn. 28 Xa a na feene yɛɛ to, a xɛtɛ a murutɛ feene birin fɔxɔ ra, a naxanye ligaxi, a luma nɛn a nii ra, a mi faxama. 29 Anu, Isirayila yamana a falama, e naxa, ‘Marigina kiraan mi lanxi.’ Isirayila yamana, n ma kirane nan mi lanxi ba? Ɛ tan xan ma kiraye yidɔxi ba?"

30 Marigina Alatalaa falan ni ito ra, a naxa, "Nanara, Isirayila yamana, n na ɛ birin makitima nɛn ɛ kɛwanle xɔn. Ɛ xun xɛtɛ, ɛ xun xanbi so ɛ murutɛ feene yi alogo sese nama ɛ bira hakɛni. 31 Ɛ mɛ ɛ murutɛ feene birin na ɛ naxanye ligama, ɛ bɔɲɛ nɛnɛne sɔtɔ, nii nɛnɛn yi sa ɛ yi. Isirayila yamana, nanfera ɛ tinma ɛ xa halagi? 32 Muxun na faxa, na mi n nasɛwama. Nayi, ɛ xun xɛtɛ, ɛ yi lu ɛ nii ra!" Marigina Alatalaa falan nan na ra.

9 Marigin mi buma a tuli saan nakamalideni, alo muxuna ndee a mirima kii naxan yi. Koni a diɲaxi ɛ xa nɛn amasɔtɔ a mi waxi muxe xa halagi, koni fɔ muxune birin xa e xun xanbi so nɛn e hakɛne yi.

7 Muxu ɲaxin xa xɛtɛ a kiraan fɔxɔ ra,

hakɛ kanna xa a miriyane lu,

a tubi Alatala ma,

naxan kininkininma a ma,

en ma Ala naxan a mafeluma hinanni.

22 N bata ɛ hakɛne ba ɛ ma

alo kundaan kore xɔnna ma

e nun ɛ yulubine

alo kundaan xɔtɔnni.

Ɛ xun xɛtɛ n ma,

amasɔtɔ n bata ɛ xunba.

12 Alatalaa falan ni ito ra, a naxa,

"Koni iki, ɛ mɔn xa xɛtɛ n ma ɛ bɔɲɛni feu,

sun suxun nun wugan nun gbelegbele xuine yi!"

13 Benun ɛ xa ɛ dugine yibɔ nimisani

ɛ bɔɲɛne nan xa kala.

Ɛ xɛtɛ Alatala ma, ɛ Ala

bayo a diɲa, a kininkinin,

a mi xɔlɔn xulɛn,

a hinanna gbo.

A a yɛtɛ ratangaxi yihadin ma.

14 Na waxatini, xa n xinla yamaan naxan yi, n ma yamana, xa ne e yɛtɛ magodo, xa e n maxandi, xa e n fen, e yi e xun xanbi so e fe ɲaxine yi, nayi n nan n tuli matima nɛn e ra kore xɔnna ma, n yi e yulubine xafari, n yi yamanan nakɛndɛya.

1 Manga Xesekiya yi xɛrane rasiga Yuda yamanan yiren birin yi. A mɔn yi bataxine sɛbɛ Efirami nun Manase kaane ma, alogo e xa fa Alatala Batu Banxini Yerusalɛn yi, e fa Alatala tantun, Isirayilaa Ala, Halagi Tiin Dangu Lɔxɔn Sanla* rabadeni. 2 Mangan nun a kuntigine nun yamaan birin bata yi lan a ma Yerusalɛn yi a e xa Halagi Tiin Dangu Lɔxɔn Sanla raba ɲɛɛn kike firinden ma. 3 Bayo saraxarali wuyaxi mi yi sariɲanxi na waxatini, yamaan mɔn munma yi malan Yerusalɛn yi singen, e mi yi nɔɛ na sanla rabɛ singen. 4 Bayo mangan nun yamaan lanma feen nan yi a ra, 5 e yi a ragidi, a xa rali Isirayila birin ma, keli Bɛriseba taan ma han Dan yamanani alogo muxune xa fa Yerusalɛn yi, e fa Halagi Tiin Dangu Lɔxɔn Sanla raba mɛnni Alatala xa, Isirayilaa Ala. Amasɔtɔ yamaan mi yi fa na sanla rabama e bode xɔn alo a yi sɛbɛxi kii naxan yi. 6 Xɛrane yi siga mangan nun a kuntigine bataxine ra Isirayila nun Yuda yamanan yiren birin yi, alo mangana a yamarixi kii naxan yi. E naxa, "Ɛ tan Isirayila kaane, ɛ xɛtɛ Alatala ma, Iburahimaa Ala, Isiyagaa Ala, Isirayilaa Ala alogo a mɔn xa xɛtɛ ɛ ma, ɛ tan yamaan muxu dɔnxɛn naxanye luxi ɛ nii ra, ɛ tan naxanye tangaxi Asiriya mangane ma. 7 Ɛ nama lu alo ɛ fafane, alo ɛ ngaxakedenne, naxanye mi yi tinxinxi Alatala yɛɛ ra yi, e benbane Ala, naxan e ba gbalon dɛ alo ɛ a toma kii naxan yi. 8 Nayi, ɛ nama tuli maxɔdɔxɔ ayi alo ɛ benbane. Ɛ fa Alatala ma, ɛ fa a yire sariɲanxini, a dɛnaxan nasariɲanxi han habadan, ɛ wali Alatala xa, ɛ Ala, alogo a xɔlɔ gbeen xa xɛtɛ ɛ fɔxɔ ra. 9 Xa ɛ fa Alatala ma, muxun naxanye ɛ ngaxakedenne suxu konyiyani, ne kininkininma nɛn e ma, e mɔn yi xɛtɛ yamanani ito yi. Alatala hinan, ɛ Ala, a fan, a mi a yɛtagin luxunma ɛ ma, xa ɛ xɛtɛ a ma." 10 Xɛrane yi siga taane yi Efirami yamanan nun Manase yamanani han Sabulon yamanani. Koni, muxune yi lu e magelɛ. 11 Koni, Aseri bɔnsɔnna muxuna ndee nun Manase bɔnsɔnna muxuna ndee nun Sabulon bɔnsɔnna muxuna ndee yi e yɛtɛ magodo Ala xa, e tin sigɛ Yerusalɛn yi. 12 Ala yi muxune bɔɲɛn masara Yuda fan yi, e mangan nun a kuntigine yamarin suxu, alo Alatala a falaxi kii naxan yi.

13 Yama gbeen yi fa Yerusalɛn yi Buru Tetaren Sanla* rabadeni kike firindeni. Yamaan yi gbo han! 14 Suxure batuden naxanye yi Yerusalɛn yi, e yi ne birin kala e nun e wusulan gandene, e yi ne woli Kedirɔn lanbanni. 15 Ɲɛɛn kike firinden xi fu nun naaninde lɔxɔni, e yi xuruseene kɔɛ raxaba Halagi Tiin Dangu Lɔxɔn Sanla fe ra. Nayi, Lewi bɔnsɔnna muxune nun saraxaraline yi yagi han, e yi e yɛtɛ dɛntɛgɛ Ala xa, e yi saraxa gan daxine ba Alatala Batu Banxini. 16 Birin yi a wali suxu alo e yi lan kii naxan yi, fata Alaa walikɛɛn Musaa sariyan na. Xuruseen naxanye ba saraxan na, Lewine yi lu ne wunla soɛ saraxaraline yii, e yi lu a xuyɛ saraxa ganden ma. 17 Muxu wuyaxi mi yi sariɲanxi yamaan yɛ, e mi nɔɛ saraxane bɛ Alatala xa. Nayi, Lewine yi lu xuruseene kɔɛ raxabɛ e xa Halagi Tiin Dangu Lɔxɔn Sanla fe ra. 18 Muxu wuyaxi yi na, Efirami kaane nun Manase kaane nun Isakari kaane nun Sabulon kaane yɛ naxanye mi yi sariɲanxi. Anu, e Halagi Tiin Dangu Lɔxɔn Sanla saraxa subene don nɛn, e sariyan kala na nan xɔn. Na ma, Xesekiya yi duba e xa, a naxa, "Alatala naxan fan, na xa diɲa e yulubin ma. 19 Ala xa diɲa muxune birin ma naxanye Alatala, e benbane Ala fenxi e bɔɲɛn ma feu, hali e mi yi sariɲanxi." 20 Alatala yi Xesekiya xuiin namɛ, a yi diɲa yamaan ma. 21 Nayi, Isirayila kaan naxanye yi Yerusalɛn yi, ne yi Buru Tetaren Sanla raba sɛwa gbeeni xi solofere. Lewi bɔnsɔnna muxune nun saraxaraline yi lu Alatala tantunɲɛ e sɛnbɛn birin na e maxaseene ra. 22 Xesekiya yi Lewine wali faɲi xɔntɔnna ti, naxanye yi walima Alatala xa ki faɲi. E saraxa subene don xi solofere, naxanye yi baxi bɔɲɛ xunbeli saraxane ra, e yi Alatala tantun, e benbane Ala.

23 Yamaan birin mɔn yi lan a ma, a e xa xi solofere sa sali lɔxɔne fari, e mɔn yi sanla raba sɛwani xi solofere, 24 bayo Yuda mangan Xesekiya bata yi binye gbeen fi yamaan ma, a yi e fanda tura wuli keden na e nun xuruse wuli solofere. Kuntigine fan bata yi tura wuli keden nun xuruse wuli fu ba sa mangan gbeene fari. Saraxarali wuyaxi bata yi rasariɲan. 25 Yuda kaane nun saraxaraline nun Lewine nun Isirayila kaan naxanye yi kelixi yire gbɛtɛye yi e nun xɔɲɛn naxanye yi dɔxi Isirayila kaane nun Yuda kaane yɛ, ne birin yi lu sɛwani e bode xɔn ma. 26 Sɛwa gbeen yi lu Yerusalɛn kaane yi. Xabu Isirayila Manga Dawudaa dii xɛmɛn Sulemani waxatini, na ɲɔxɔn munma yi liga Yerusalɛn yi singen. 27 Saraxaraline nun Lewine yi keli, e duba yamaan xa, e Ala maxandi, Ala yi e xuiin mɛ a konni ariyanna yi.

1 Dariyusi a mangayaan ɲɛɛ firinden kike solomasɛxɛdeni, Alatala yi falan ti Nabi Sakari xa, Bereki a dii xɛmɛna, Yido mamandenna. A naxa:

2 "Alatala xɔlɔ gbeen ti nɛn ɛ benbane xili ma. 3 Koni, i xa a fala e xa fa fala Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna naxa iki: ‘Ɛ mɔn xa fa n ma,’ Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna ito nan falaxi, a naxa, ‘N fan fama nɛn ɛ ma.’ Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna falan nan na ra. 4 Ɛ nama lu alo ɛ benbane, nabi fonne yi ito ralima naxanye ma: Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna ito nan falaxi, a naxa, ‘Ɛ xɛtɛ ɛ fe ɲaxine nun ɛ kɛwali ɲaxine fɔxɔ ra.’ Koni e mi e tuli mati, e mi n xuiin namɛ. Alatalaa falan nan na ra. 5 Ɛ benbane minɛn? Nabine go? E ɲɛɲɛ habadan? 6 Anu, n falane nun sariyan naxanye yamari nabine ma, n ma walikɛne, ne xa mi ɛ benbane li ba? Nayi e yi tubi, e yi a fala, e naxa, ‘Naxan lanxi nxɔ feene nun kɛwanle ma, Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna bata na nan liga nxu ra alo a bata yi a ragidi kii naxan yi.’ "

7 Kike fu nun kedenden xii mɔxɔɲɛn nun naanindena, Sebati kikena, Dariyusi a mangayaan ɲɛɛ firindena, Alatala yi falan ti Nabi Sakari xa, Bereki a dii xɛmɛna, Yido mamandenna.

8 N fe toon tixi nɛn kɔɛɛn na alo xiyena. N soo ragina nde nan to soo gbeela fari, a yi tixi miriti wudine tagi darani. Soo gbeele, a gbeeli makatunxine e nun a fixɛne yi a xanbi ra. 9 N yi a maxɔdin, n naxa, "Nanse itoe ra, n kanna?" Malekan naxan yi falan tima n xa, na yi n yabi, a naxa, "N xa a yita i ra naxan e ra." 10 Muxun naxan yi tixi miriti wudine tagi, na yi a fala, a naxa, "Alatala ne nan xɛxi bɔxɔni sigadeni." 11 E yi dɛntɛgɛn sa Alatala malekan xa naxan yi tixi miriti wudine tagi, e naxa, "Nxu bata bɔxɔn birin yisiga, bɔxɔn muxune birin sabatixi bɔɲɛ xunbenli." 12 Nayi, Alatalaa malekan yi a fala, a naxa, "Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna, i mi tinma kininkininɲɛ Yerusalɛn nun Yuda taane ma han waxatin mundun yi, i xɔlɔxi naxanye ma xabu ɲɛɛ tonge solofere?"* 13 Malekan naxan yi falan tima n xa, Alatala yi fala faɲine ti na xa, a yi a masabari.

14 Malekan naxan yi falan tima n xa, na yi a fala n xa, a n xa falani ito rali: "Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna ito nan falaxi, a naxa, ‘Xɔxɔlɔn gbeena n yi Yerusalɛn nun Siyon ma fe ra.* 15 Siya gbɛtɛn naxanye bɔɲɛ xunbenli, n bata xɔlɔ ne ma han! Amasɔtɔ n yi xɔlɔxi nɛn ndedi, koni e tan bata yihadin fari sa.’ 16 Nanara, Alatala ito nan falaxi, a naxa, ‘N mɔn fama nɛn Yerusalɛn taani kininkininni, n ma banxin mɔn yi ti. Se maliga lutin mɔn yibandunma nɛn Yerusalɛn taan xun ma.’ Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna falan nan na ra. 17 I mɔn xa ito rali: Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna ito nan falaxi, a naxa, ‘Ɲaxunna mɔn soma nɛn n ma taane yi. Alatala mɔn Siyon muxune madɛndɛnma nɛn, a mɔn yi Yerusalɛn sugandi.’ "

19 N na n xanuntenne sɔnna yitama e ra, n yi e xuru. Nayi, i sɔbɛ so, i yi i xun xanbi so i hakɛne yi.

5 Nanara, dunuɲa fe kobin naxanye ɛ yi, ɛ xa ne yiiba: yanga suxuna, xɔsi feene, kunfa ɲaxine, waxɔn fe ɲaxine, e nun milɛntenyana, naxan findixi se batun na.

13 Ɛ nama ɛ fatin yire yo lu yulubini alo yɛngɛ so sena tinxintareyaan xa, koni ɛ yɛtɛ so Ala yii, alo a bata muxun naxanye rakeli sayani. Ɛ fatin yiren birin so Ala nan yii yɛngɛ so seen na tinxinyaan xa.

1 Ngaxakedenne, xa muxuna nde bira hakɛni, ɛ tan naxanye Alaa Nii Sariɲanxini, ɛ xa a matinxin limaniyani. Koni ɛ ɛ yɛtɛ rakɔrɔsi alogo Setana nama ɛ fan natantan.

21 Nayi, ɛ xa fe xɔsixine birin yiba e nun fe ɲaxin naxanye waraxi ayi. Ɛ yi na falan suxu limaniyani, a naxan saxi ɛ bɔɲɛni, naxan nɔɛ ɛ niin nakisɛ.