Corpo

19 Beni a diayaaba pe ti, nyutu a beni ni nzo a Muheebili wa Ngira? Ni Muheebili wuli mu beni na wu Nziaambi ahi beni. Manyutu ma beni a mali ma beni bameme pe, 20 mundaa ti, Nziaambi abaa beni, nde asuumbi beni mu tala yalaa. Ni mu buu, disalila manyutu ma beni mu uha buzitu kwaa Nziaambi.

27 Me ndi mu usalila nyutu a me kwa mifuri. Me ndi mu uyiluu ukuku yo, paa me makulu, nha mbisi a uyaabisa Ndaa Yimbwe kwaa baata bakimi, me nyaala usa ti bamaasa me mu litaanga la baata babubaa musieende.

3 Me utuu ukaba mbaayili a me yoosi kwaa bawele, na uha nyutu a me paa ti ba tsuu me ku mbaa, so me a ndi na litoono pe mu bambaayi, mandaa maa moosi mali ma ibuu.

13 Na bisi boosi, Bayuudayo, basi Eleene, batee na baata bali bunyanga, babootii bisi mu uyiluu nyutu ndila mosi mu Muheebili wa Ngira ndila mosi. Na bisi boosi dianywiiri mu idia kia Muheebili me wuu.

4 Bisi dili na nyutu mosi, ka na binama bialaa, bili na isala kia lisoboso. 5 Bumosi ka, so bu yili ti bisi babalayi dili, bisi dili nyutu mosi itwaari na Kristo, na bisi boosi dili itwaari bana mu bana weti binama bia nyutu mosi.

8 Bipa bili mu uha nyutu mifuri bili na ndutu, ka mu mandaa mamakee. Ka ukangama mu Nziaambi ili na ndutu mu mandaa moosi. Mundaa ti kio ili mu uha ilimbisi kia moonyi, na uha bisi ndasina dia moonyi wukaayiri.

41 Diba likanda, na dikuundu paa dihele ubwa mu mapuusu. Mutimi a muutu li na nzala yalaa ya uyiluu mamabwe, ka musunyi a nde adee.»

29 So ni mundaa lisi la we la koo kia babaala we li mu ubwa mu masumu, sootolo lo na bumu lo ku la. Yavulu bubwe kwaa we, mu ufuusu inama imosi kia nyutu a we, ka a mu ukubu pe ti nyutu a we yoosi yifuu ku mbuungulu.

Usa ilimbisi mu Nziaambi

25 «Ni mu buu me nileele kwaa beni: a dinyoongo pe mu ndaa bia udia na bia unywa bi beni dili na nzala a bio mundaa idiingi kia beni, so a buu pe mundaa bikutu bi beni dili na nzala bio mundaa nyutu a beni. Idiingi kiavulu bia udia ndutu, na nyutu yavulu bikutu ndutu, a buu pe?

28 A dibata pe ba budusu nyutu, ka bo ukoono udusu muwuumu, ka dibatila Nziaambi boomo wu utuu ufuusu mbala mosi nyutu na muwuumu ku mbaa ya ku mbuungulu.

Dikele na bangaa peluu

1 Mu taanga dii, mafuundu ma baata makukini, madiaatisini. Yiisu akwiyaabisa kwaa miyii mia nde: «Disa mayele mu liviiri la bafarisi, ni peluu a bo. 2 A uli na iloo kiasweeme pe ki buhele usololo, na kii kia tsweeyi ki ihele uyabina. 3 Ni mu buu, moosi ma dileele kutso pimisi, sa bayuu mu taanga dia liyalila. Ma moosi ma dileele mu mapfuundu, mu itsuru kia kati a nzo, sa mayabina nha kati a baata.»

Na diafwaana ubatila boomo

4 «Me nadileeli bambaayi ba me: a diba na boomo ba babubaadusu nyutu pe, ka nha mbisi a nhaa a bubwabaa yi bu tuu usa pe. 5 Ka me sa nadilaa wu beni diafwaana ubatila boomo. Dibata Nziaambi uli na lituu la udumunu beni ku diaanga la mbaa nha mbisi a udusu. Ee, me nadileeli, wu dibatila!»

6 «A bubaayaluu masiee mataana mu mikuti mioolo pe? Ka pasi lo, lili na ndaanda nha kulu a Nziaambi. 7 Ka naanga dia mitswe mia beni dioosi bataanga dio. A diba na boomo pe, beni diavuli masiee ma malayi ndaanda!»

Usiingi na utunu Yiisu

8 «Me nadileeli: Pasi wu uta imbaangi mu me nha kulu a baata, Mwaana a muutu ka sa ata imbaangi mu nde nha kulu a batumu ba Nziaambi. 9 Ka pasi wu utunu me nha kulu a baata, Mwaana a muutu ka sa atunu nde nha kulu a batumu ba Nziaambi. 10 Pasi wu uleele ma mabi mu Mwaana a muutu, sa bamusa kolokolo, ka pasi wu utuu Muheebili wa Ngira, a busiingi kolokolo a nde pe. 11 Mu taanga di bubiti beni ku ma nzo ma makutunu ma Bayuudayo nha kulu a bafuundisi, so ba bali na litumu paa badifuundusu, a diba na maketi-keti pe mu ma diafwaana uvutulu, na ima diafwaana uleele. 12 Ka Muheebili wa Ngira sa wadiyiisi ma diafwaana uleele mu taanga dii.»

Tsaba ya muutu wa isini kia iwulu

13 Mosi mutso koongi aleeli kwaa Yiisu: «Muyiisi, leele kwaa mwaana a nguu a me akaba na me mukobo a bisi.» 14 Ka Yiisu avutili kwaa nde: «Na abiaalisa me mu uba nzioonzi so mukabi a mbayili a beni?» 15 Tumake aleeli kwaa bo boosi: «Diyele mu nzala ya ubaa kwa lutulu iteesi, ka idiingi kia muutu a kia tsikini mu mbayili a nde pe so nde li na busini balaa.» 16 Nde ati tsaba yi kwaa bo, aleeli: «Muutu mosi wa isini ali na matsiee mabuti mbutu dialaa. 17 Muutu wuu atsimi mu mutimi a nde, aleeli: "Bibaanga bi ndi na bio bi bikee, kuni nisuusu bi kukii biinabi?" 18 Ka mono: "Bubwe mu utsara bibaanga bi naba na bio, na utuungu bia vulu bunene, tumake me kukuu biloo bioosi. 19 Ku mbisi me sa ndeele kwaa muwuumu a me: Muwuumu a me, we li na biloo bialaa bi kukii mu bilimi bialaa bikaayira, ki wuumu, dia, nywa, sa mukuungi." 20 Ka Nziaambi aleeli kwaa nde: "Aa ngaa buwulu! Butsuu ba we sa kwa. Ninha bioosi bi we kukii bia na bikaa ba?"» 21 Yiisu abwileele: «Ni buu bu li mu umonuu kwaa uli mu ukukuu busini ba ndeme, na uhele na busini nha misi mia Nziaambi.»

Usa imiini mu Nziaambi

22 Yiisu abwileele kwaa miyii mia nde: «Ni mu buu me nadileeli: A dikwaamisa pe mitimi mia beni, mu bi dikaadia mu ndaa idiingi kia beni, so mu bi dikaalwaata mu manyutu ma beni. 23 Ka idiingi, kia vulu biloo bia udia, na nyutu ya vulu milwaata. 24 Ditala bikwaakwaa a bibaakunu so ukukuu pe, a bili na bisweeyili so bibaanga pe; Ka Nziaambi ubaa buungulu bio! Ka beni diavulu banyunyi kwalaa! 25 Na mu beni, mu ndaa miniongo mia nde, utuu ubweese so iluumbu imosi mu idiingi kia nde? 26 So dikooni ndaa yi kee, mu ima dili mu ukwaamosa mitimi mu mandaa ma kimi? 27 Dimono buli mu ukulu bifulu bia matsiee, a bili mu usala pe, na a bibaatuungu pe; ka me nadileeli: So Salomo mu buzitu ba nde boosi a alwaati pe mbii imosi mu bifulu. 28 So Nziaambi ubaalwaatisa bitiiti bia mu matsiee lolo, na nha ngwaali sa badumunu bio mbaa: buni nde ukoono uyiluu buu kwaa beni! Aa, beni baata ba ngaa imiini ki ikee! 29 Ni mu bu, beni a diafwaana ukwaamisa mitimi mia beni pe, mu bi dikaadia so bia unwa. 30 Ni bangooyi ba tsi bafwaana usa weti buu, ka beni dili na taayi wayaaba manzaala ma beni moosi. 31 Disaa Ipfumu kia Nziaambi tumi nde sa adibweese bini bioosi bi dili na nzala a bio.»

Busini mu mayula

32 «Mwaa mukaanga aba na boomo pe! Ka litoono la Taayi a beni ni mu uhaa beni Ipfumu. 33 Diyaluu bi beni dili na bio, diha mboongo kwaa bawele, diyiluu bipokolo bia mboongo bi bihele ufuu. Dikukuu busini mu mayula ma Nziaambi, ku muyibi ukoono ubesene, na batsierere a butuu ubiiyisi bo pe. 34 Ka kuu kuli busini ba beni, ni kuu kukaaba mitimi mia beni ka.»

Tsaba ya uba likanda

35 «Diyilimi, dikweete kobo mu maluungu ma beni na miindi mia beni miba mia nama. 36 Difwaanina na baata ba bali mu ukebe pfumu a bo. Bu nde umata ku mukuungi a makweele, akomboto nha munywa a nzo, bo sa badibili mu mawasa. 37 Kinyi kwaa basiali baa, ba bu pfumu a bo uyiri avutuu, wababaasi bali likanda. Ngwanya me nadileeli: Pfumu sa alwaata bikutu bia isala na sa wabaleele mu udiaala nha yulu a meese paa nde akaba bo bia udia. 38 So nde toori mu tsutsu a tsiomi so mu tsutsu wa boolo na wababaasi likanda, kinyi kwaa bo! 39 Diyuu: so pfumu a nzo ayaaba taanga dikaayira muyibi, buni keni nde a unyaala pe muyibi abulu nzo a nde. 40 Beni ka diyilima, bu diahele uyaaba taanga di kaayira Mwaana a muutu.»

Musiali wa mayele na musiali wa iwulu

41 Peetero aleeli kwaa nde: «Pfumu, teeri tsaba yi, kwaa bisi kele so a buu pe kwaa baata boosi?»

42 Pfumu avutili: «Ka na li musiali wu mubwe na wa mayele? Ni wu pfumu a nde akaabiaalisa ikuutu mu nzo a nde, paa adisili basiali ba bamosi mu taanga diafwaana. 43 Kinyi kwaa na musiali wu pfumu a nde bu akaayiri avutuu, nde li kutso isala, mbii bu bamusiisili kio. 44 Ngwanya me nadileeli: Pfumu, sa wamubiaalisa litumu mu bioosi bi ali na bio! 45 Ka so musiali wuu leeli mu mutimi a nde: "Pfumu a me a ubaa pe uyiri, sa adiingi mu uyiri!" Na nde baandii mu utete basiali ba bamosi ba babaala na ba Bakaasa, na diri, nywiri, na koli mala. 46 Bu pfumu a musiali wuu akaayira mu iluumbu na taanga di musiali ahele uyaaba, pfumu sa wamubingi, na sa wamukitisi mbuu mosi na babahele a imiini. 47 Ka musiali wayaaba litoono la pfumu a nde, na a yilii pe mbii buli litoono la pfumu, nde sa bamudusu kubu ndusili yalaa. 48 Ni mu buu, musiali wahele uyaaba litoono la pfumu a nde, ka yilii ma mabi, sa batete nde kwa ukee. Pasi wu bayi bialaa, sa bamuloombo ka kwalaa, pasi wu baha bia funu, sa baloombo kwaa nde ka biavululu.»

Mu Yiisu sa uba na kabini

49 «Me nayiri mu dumunu mbaa nha tsi, na tooni beeri ti mbaa me, keni yi maa-na-ma! 50 Me ndi na libootuu la uholo, ki pili a pasi mu me natee bu lo liyilimi! 51 A ditsimi pe ti me nayiri mu ubee iyeenge nha tsi. Me na dileeli: Ngori, mu me sa uba kabini. 52 Ni mu buu, umata lolo li, mu bataa bataana bali mu nzo mosi, sa bakabuu, batata kolo ya bo, boolo ka kolo ya bo: 53 Taayi sa abaa mutaata kwaa mwaana wa baala, mwaana wa baala kwaa taayi nde. Nguu sa baa mutaata kwaa mwaana wa mukaasa, na mwaana wa mukaasa kwaa nguu nde. Nguu a mulumi sa aba mutaata a buko ba mukaasa, buko ba mukaasa ka sa abele nguu a mulumi a nde.»

Uyaaba utaanga biliimbi bia taanga

54 Yiisu aleeli ka kwaa makoongi: «Bu dimono ibala, ikumi ku peembi yi yidiaama taanga, beni dileeli mu mawasa: "Mvulu sa anoo", sa buba weti buu. 55 Ka bu mupepe wa ku baanda li mu ufuulu, beni dileeli: "Sa iba na kiaangila kia mifuri", na sa buba weti buu. 56 Bangaa peluu, beni diayaaba usoboso biliimbi bia ku yulu na bia nha tsi buni dili kutso bundimbi na uhele uyaaba mu ki taanga dika?»

Diyuhusunu na mitaata mia beni

57 «Mu ima, dili mu uhele uba na mbahila mu ibene bameme, mu uyiluu ma libweeye? 58 Ka buli mu uyene na mutaata a we ku nzo a pfuundisi, bubwe mu ukwayuhusunu bu dili na nde keni mu kula, paa nde anyaala uyeelele we nha kulu a nzioonzi. Tumake nzioonzi a ayeelele we pe kwaa masodaare makaadumunu we mu perese. 59 Me ndeeli kwaa we: Ti we a upala muu pe, so we a beli yamaa loosi pe, natee bu ufutu mukuti wa tsieelele.»

4 Uli na nyutu ndila mosi, na Muheebili ndila mosi. Bumosi ka, uli na ilimbisi ndila imosi ki Nziaambi ata beni mbili.

22 Beni bakari, dikuluu nha kulu a balumi ba beni, weti bu beni dili diakuluu nha kulu a Pfumu. 23 Mundaa ti, mulumi ni mutswe a mukari a nde, weti bu Kristo ali mutswe a libuundu la nde. Kristo li Muyobili a libuundu, lili nyutu a nde.

15 Nyaala iyeenge kia Kristo itumu mitimi mia beni! Mu ngwanya, ni mu iyeenge kii Nziaambi ati beni mbila, weti binama bia nyutu mosi. Diba na ipfu kia uvutulu matoondo.

Ilimbisi kia buzitu babuhele uwa

16 Ni mubuu, bisi a dili mu udee pe. So bu ili ti nyutu a bisi yili mu ukongo buke-buke, muwuumu a bisi li mu ubaavutuu wumunyatii pasi iluumbu.

24 Nde makulu abiti masumu ma bisi mu nyutu a nde makulu nha yulu a muti wa kuruwa, paa ti, so diakwa mu masumu, bisi diba moonyi mu libweeye la nde. Mundaa ti, ni mu maputu ma nde beni diabeelii.

2 Bisi boosi dili mu uyiluu mandaa ma mabi, ma mupili na mupili. So muutu ali mu usa ma mabi pe, mu ma nde ali mu utsuu, nde li muutu wa kuu, wayaaba usalila nyutu a nde mu buyeri.