Corpo
O corpo é templo do Espírito Santo. A Bíblia ensina a cuidar do corpo com responsabilidade, moderação e respeito — honrando a Deus com nosso ser integral.
Templo do Espírito
Vosso corpo é templo do Espírito Santo. Glorificai a Deus no vosso corpo — ele não é vosso, foi comprado por preço.
Molondeka muvimanye kuwa ng’huli zenu ni kaye ya Muhe Yelile yokala mgati yenu, na yomwing’higwe na Mulungu. Mweye si wenyewo, mbali wa Mulungu, kawagula kwa bei ng’hulu ng’hani. Ivo sang’hanileni ng’huli zenu kwa ukulu wa Mulungu.
Nolwing’ha lukuli lwangu manhesa madala na kulugaza ng’hani muladi niye mwenyewo sekenilemigwe, maabaho kuwapetela usenga wanhu wamwenga.
Nodaha kulava chila chinhu chonilinacho, na kuweng’ha ngayengaye, hata kulava lukuli lwangu lulunguzigwe na moto, mbali one nabule ulondo, iyo haifaya chochose kumwangu.
Cheye chose chibatizigwa kwa Muhe imwe muna ulukuli lumwe, kwa Wayahudi na wanhu weli siyo Wayahudi, kwa watumwa hebu kwa wailegehe na cheye chose ching’wizigwa na Muhe imwe.
Lukuli luna viungo vingi, na chila chimwe china sang’hano yake. Iviya cheye ingawa chawengi, chalukuli lumwe kwa kuilumba na Chilisito, na chila munhu kachilungo cha miyage.
Cuidar do corpo
O exercício físico é proveitoso, mas a piedade tem promessa para a vida presente e futura. Cuide do corpo com sabedoria.
Kuigolola golola lukuli kofaya chidogo, mbali kukala kwa kumnogeza Mulungu kofaya kwa chila chinhu, kwaviya ni kweli yochilaganila ugima muna ugima wa sambi na ugima ukwiza.
Corpo e espírito
O espírito está pronto, mas a carne é fraca. Não vos preocupeis com o corpo — a vida é mais do que alimento.
Kaleni meso na mutose muladi sekemugezigwe. Moyo wolonda kutenda yanogile, mbali lukuli lwabule nguvu."
Ziso jako da ukulume dihakutenda utende uhasanyi, ding’ole na ujase kutali na weye, kwaviya muhavu kumwako weye kwagiza chinhu chochose chili mulukuli lwako, kufosa lukuli lose kwasigwa muumoto wa jehanamu.
"Lekamana nowalongela, sekemuwe na hangaiko, viya vondamukale kuno molonga, moja choni na mong’wa choni na iviya ng’huli zenu muyawale choni, vino ugima ni kuja muhala? Na lukuli ni kuyawala muhala? Vino viwalo vinoga kufosa lukuli na lukuli kufosa viwalo?
Sekemuwadumbe waja wowokoma lukuli mbali hawadaha bule kukoma muhe, ila mumdumbe Mulungu yodaha kubananga lukuli na muhe kuna ijehanamu.
Lung’husesa lukulu lwa wanhu luiting’hana mbaka wanhu wakala woibojoga. Yesu kandusa kuwalongela wanahina wake teng’hu, "Iteganyeni na lusu da Mafalisayo da udelenya. Chinhu chochose chigubikigwe chizagubuligwa, na chochifisigwe chizamanyika. Yoyose yamulongile muulwiza yezahulikigwa imisi, na yoyose yamuyalongile kwa kunyong’onya mwiidumwe yezagong’ondwa kuichisuwili.
"Nomulongelani wambwiya zangu, sekemuwadumbe wanhu wawo wowolukoma lukuli, maabaho hawadaha bule kutenda chinhu chochose chihile. Nizamulagusani wa kumdumba. Mdumbeni Mulungu, yahamala kumkoma munhu kodaha kumwasa jehanamu. Nomulongelani, mdumbeni yeye!
"Vino videge vitano haviuzigwa kwa sente mbili? Mbali vivili, habule chochizimizigwa na Mulungu. Hata nyele za mmatwi yenu zipetigwa zose. Ivo sekemdumbe kwaviya mweye munoga ng’hani kufosa shole wengi!
"Nomulongelani kweli, munhu yoyose yoyonitogola haulongozi ha wanhu, Mwana wa Munhu nayo kezamtogola haulongozi ha wasenga wa kuulanga wa Mulungu. Mbali munhu yoyose yonda yanileme haulongozi ha wanhu, Mwana wa Munhu nayo kezamulema haulongozi ha wasenga wa kuulanga wa Mulungu.
"Munhu yoyose yonda yalonge mbuli ihile kwa Mwana wa Munhu kezalekeleligwa, mbali munhu yoyose yonda yamulige Muhe Yelile hezalekeleligwa bule.
"Vondawamgaleni haulongozi ha kaye za kutosela na watawala na walangulizi, sekemuwe na lugano kuwa mwizalonga choni na mwizakwidika choni. Kwaviya Muhe Yelile keza mfundizani lusita luja luja yomulondigwa kuyalonga."
Munhu imwe munaulung’husesa luja kamulongela Yesu, "Mfundiza, mulongele ndugu yangu chiigolele uhazi wetu."
Yesu kamwidika, "Mbwiyangu, vino yelihi yoyanikile niye kuwa msemi hebu mgolaji wa vinhu venu?" Maabaho Yesu kalulongela lung’husesa, "Iteganyeni na ugila, kwaviya ugima wa munhu hauli muna ivinhu viyeli navo!"
Maabaho Yesu kawalongela simwe, "Kukala na tajili imwe yoyakalile na mgunda woumulele ng’hani. Tajili iyo kagesa muumoyo wake, ‘Lelo nizatendaze? Nabule hanhu ha kwika mavuno yangu.’ Maabaho kailongela, ‘Nizatenda vino, nizabomola madungu yangu na kuzenga makulu ng’hani. Umo nizakwika nafaka na vinhu vangu vose vinogile. Maabaho nizaulongela moyo wangu, Lelo kunavo vinhu vinogile vingi vowiikile ngama ya kusang’hanila kwa miyaka mingi. Ivo humula uje na ung’we na udeng’helele!’ Mbali Mulungu kamulongela munhu ija, ‘Mbozi weye! Chilo cha diyelo nolonda ugima wako! Vino vinhu vouvikile mwenyewo vizakuwa va yelihi?’ "
Yesu kakomelezela kwa kulonga, "Vino ivo vondaiwe kwa munhu yoyoimemezela vinhu kwa ichimu chake mwenyewo, mbali havika vinhu vake kwa Mulungu."
Maabaho Yesu kawalongela wanahina wake, "Sekemuwe na lugano kwa ichimu cha ndiya chomulonda muladi kuwa wagima, wala viwalo vomulonda kwa ichimu cha ng’huli zenu. Kwaviya ugima ni bola kufosa ndiya na lukuli ni bola kufosa viwalo. Loleni mahowe, hawahanda na hawagobola na wabule dungu, mbali Mulungu kowalisa. Mweye munoga ng’hani kufosa ndege! Yelihi hagati yenu kwa kuigaza kodaha kongeza hata fana dimwe muna ugima wake? Lelo fana hamudaha kutenda chinhu chidodo fana icho, habali mugaiye vinhu vimwenga? Loleni maluwa ya kumbago viyonogeza, hayasang’hana usang’hano wala hayaitendela viwalo. Mbali nomulongelani, hata Mfalume Solomoni mwenyewo na ukulu wake wose hanawahi kuiyawala walo dinogile fana luwa dimwe muna yamaluwa yayo. Fana Mulungu koyayawaza ivo mayani ya kumbago, yaja diyelo yauko na igolo yokwasigwa muumoto, vino hezamtendelani mweye mengi ng’hani? Vilihi mweye wanhu muli na uhuwilo mdodo!
"Ivo sekemuwe na lugano kuwa mwizakuja choni hebu mwizakung’wa choni. Kwaviya wanhu wohawammanyile Mulungu wogaiya vinhu ivo. Tati yenu kavimanya kuwa mohitaji vinhu ivo. Mbali teng’hu uzahileni Ufalume wa Mulungu, na vinhu ivo vose mwizakwing’higwa.
"Sekemudumbe, mweye bumbila dodo, kwaviya Mulungu wenu kawasagulani kumwing’hani mweye ufalume. Chuuzeni vinhu venu vose na zihela mukaweng’he ngaye-ngaye. Itendeleni mifuko yohaisakala na kuikila ngama yenu kuulanga, uko haizahunguka. Uko wabavi hawadaha kuubawa, wala sondo hawadaha kuubananga. Kwaviya haja haili ngama yako, baho hondauwe moyo wako iviya.
"Isasaleni kwa jojose dondadize, fungeni mkwiji muna ivigudi venu na vitasa venu viwe vokwaka. Muwe fana wanhu wowogozela mwenevale wawo, vondayabwele kulawa kunaisola. Vondayeze na kuhodiza, wadahe kumvugulila bahobaho. Wezadeng’helela ng’hani watumigwa waja mwenevale wawo vondayabwele kowafika wameso! Nomulongelani kweli, mwenevale iyo kezaifunga mkwiji mwiichigudi, kezakala nawo mwiimeza na kuwasang’hanila. Wezadeng’helela ng’hani hata fana yeheza ichilo chikulu hebu imitootondo kezawafika waisasala. Mbali muimanye mbuli ino, fana mwene kaye yahavimanyile fana yonda yeze mbavi, yahakalile meso. Wala sigambe yaileke kaye yake ibenigwe na mbavi. Na mweye iviya muisasale, kwaviya Mwana wa Munhu kezakwiza fana hamuimanyile bule."
Petili kamuuza, "Mndewa, vino simwe ijo kuchilongela cheye muhala, hebu wanhu wose?"
Mndewa kamwidika, "Vino yelihi msang’hani mwaminika na yeli na ubala, ija mwenevale wake yonda yamwike mchanyha ya wasang’hani wamwenga, na kuweng’ha wanhu yombe kwa lusita lwake? Kezadeng’helela mtumwa ija fana mwenevale wake yaheza kezamfika kotenda ivo. Nowalongela kweli, mwenevale kezamwika msang’hani iyo uchanyha ya vinhu vake vose. Mbali msang’hani ija yahalonga muumoyo wake, ‘Mwenevale wangu kezakalama kubwela.’ Maabaho kasonga kuwatowa watumwa wamwenga walume na wanaake, maabaho kaja na kung’wa mbaka kakolwa. Mwenevale wa mtumwa ija kezakwiza muna dizuwa mtumwa ija dohadigesile na muna fana yohaimanyile bule. Nayo kezamkanha mtumwa ija vihande vihande, na kumwika hamwe na hawatogole kuhuwila.
"Na mtumwa ija yavimanyile viyolonda mwenevale wake, mbali haisasale wala kutenda viyalondeke na mwenevale wake, mtumwa iyo kezatowigwa ng’hani. Mbali mtumwa yohavimanyile viyolonda mwenevale wake yavitende, nayo katenda vihile, mtumwa iyo kezatoigwa chidogo. Munhu yoyose yoyeng’higwe vinhu vingi, kumwake vizalondeka vinhu vingi, na munhu yoyose yoyeng’higwe vinhu vingi ng’hani, kumwake vizalondeka vinhu vingi ng’hani.
"Niza kubwinha moto mwiisi, na nilonda uwile waka umala! Ninawo ubatizo wonilondigwa niuhokele, na niye nogaya mbaka umale! Vino mogesa kuwa niza kungalilani tindiwalo munaiisi? Hata chidogo! Sizile kugala tindiwalo mbali kuwabagula wanhu. Kwaviya kusongela sambi, wanhu watano wa kaye imwe wezaihasanya, watatu kwa waidi na waidi kwa watatu. China tata wezaihasanya na wana wawo, na wana wezaihasanya na tati zawo. China mama wezaihasanya na wandele zawo na wandele wezaihasanya na mami zawo. Wakoi wa chike wezaihasanya na wakoi zawo, na wakoi wezaihasanya na wakoi wa chike."
Yesu kawalongela wanhu, "Vimuwona mawingu yokwiza ubanzi wa ushwelo wa zuwa, baho molonga, ‘Mvula izatonya,’ na kweli yotonya. Na Vimuwona vulavumbi dolawa ubanzi wa kusi, molonga, ‘Kwizakuwa na vuke,’ na yokuwa ivo. Mweye wadelenya! Modaha kuvimanya chihanga cha isi na ulanga, iwaze kuwa hamuvimanyile lusita luno?
"Habali hamudaha kuilamulila wenyewo mbuli zinogile za kusang’hana? Kwaviya one mshitaka wako kokugala kwiichitala, iyohe uilumbe nayo muhawa mung’hali muna inzila. Fana si ivo msemi kezakugala kwa wakulu, nawo wezakwika mchifungo. Nokulongela, hwizalawa uko ng’o mbaka ulihe sente ya uhelelo."
União e harmonia
O corpo é um só, mas tem muitos membros. Cristo é a cabeça; a paz de Cristo governe em vossos corações.
Kuna lukuli lumwe lwa Chilisito na Muhe Yelile imwe, fana viya lolelo dimtangiligwe na Mulungu vidili dimwe.
Mweye wanaake wategelezeni walume zenu fana vimumtegeleza Mndewa. Mulume kana utawala kwa mke wake, fana viya Chilisito viyeli mtawala wa wose wowomuhuwila, nayo Chilisito niiyo Mulopozi wawo, wawo niuwo lukuli lwake.
Tindiwalo da Chilisito dilangulize muna imizoyo yenu. Mulungu kawatanga yaweng’he ijo tindiwalo kwa kuwa kumwenu muna ulukuli lumwe, iviya muwe wanhu wa kulava hewela.
Ivo hachibwela kuchisogo bule, hata fana ng’huli zetu zolala mbali mihe yetu yotendigwa ya sambi chila siku.
Chilisito mwenyewo kaupapa uhasanyi wetu muna ulukuli lwake mumsalaba muladi chileke uhasanyi na kukala kwa kutenda yanogile haulongozi ha Mulungu. Kwa malonda yake mweye muhona.
Cheye wose choikwala kwa nzila nyingi. One munhu yahaikwala kwa chiya chiyolonga, iyo kagangamala na iviya kodaha kulutawala lukuli lwake lose.