Corpo
O corpo é templo do Espírito Santo. A Bíblia ensina a cuidar do corpo com responsabilidade, moderação e respeito — honrando a Deus com nosso ser integral.
Templo do Espírito
Vosso corpo é templo do Espírito Santo. Glorificai a Deus no vosso corpo — ele não é vosso, foi comprado por preço.
Sǝ wun ngga, wu sǝlǝ mbak ama nggūrǝ wun ngga Ndàmǝgule mala Bangŋo mala Ɓakuli na, mǝnana do a ɓabum wun, mana Ɓakuli pa wun ngga? Wun ngga, wu dupî ɓamur rǝ wun ɗàng, Yesu kúr wun nǝ gǝna mǝkǝ̀rkǝ́rnì. Ace mani ka, wu gusǝlǝ Ɓakuli nǝ nggūrǝ wun.
Ən kanì nggūrǝam gìr, ǝn tsǝì ɓǝ̀ tanni ace mǝnana ɓǝ̀ okam; ǝn nggǝ pa anggo ace mǝnana, anzǝm mana ǝn hamǝni aɓwana Cau Amsǝban ngga, mim nǝ ɓamúràm ngga, ɓǝà kǝa ginǝam, à giram nǝ tangnakusǝam ɗàng.
Ɓǝ̀ mǝ nǝ pè amǝ’tǝ̀r
agirkuma mem kat,
mǝ nǝ pà nggūrǝam
ɓǝà pisǝì ace nggori,
sǝ ǝn panǝ earcearǝu raka,
mani pà nǝ̀ puram kǝgìr ɗàng.
Sǝm kat ka, à pakka sǝm batisǝma nǝ Bangŋo mǝ’mwashati ɓǝ̀ sǝm duk nggūrǝu mwashat, amǝ Yahudi andǝ aɓwana mǝnana amǝ Yahudi na raka, aguro sǝ aɓwana mǝnana aguro na raka. Sǝ sǝm kat ka, à tsǝa sǝm nu aɓa Bangŋo mǝ’mwashati.
Kǝla mǝnana nggùnrǝu ka abare nda pas, sǝ koya bare ka túró male nda ɗàng ngga, anggo, aɓa Kǝrǝsti ka, sǝm mǝnana sǝm nda pas ka, sǝm dumǝna nggūrǝu mwashat, sǝ sǝm nda ace rǝarǝ sǝm.
Cuidar do corpo
O exercício físico é proveitoso, mas a piedade tem promessa para a vida presente e futura. Cuide do corpo com sabedoria.
Songnǝ nggūrǝu ka ndanǝ ɓoaro, sǝama ɓak ɓamuru aɓa do kpata Ɓakuli ka ndanǝ gir mǝɓoarne atè aɓalǝ agir kat, acemǝnana nda bwal kum do yilǝmu mǝɓoarne mana adyan andǝ mǝno kǝ yiu ka.
Corpo e espírito
O espírito está pronto, mas a carne é fraca. Não vos preocupeis com o corpo — a vida é mais do que alimento.
Wu duk nǝ amǝsǝ wun, sǝ wu pak hiwi, ace mǝnana wu kǝa kutio aɓa kārǝkiban raka. Bangŋo ma’wun kǝ earce nǝ̀ pak gìr mǝɓoarne sǝ nggūrǝu ka pà nǝ́ rǝcandǝa ɗàng.>>
Ɓǝ̀ mǝsǝo mǝlì kǝ tsǝo a kǝ pak cauɓikea ka, pusǝì túrí. Kǝpǝna wu ɗwanyi ɓekǝ bareo mwashat amur mǝnana ɓǝà túr nggūrǝo kat aɓa tūli-bǝsa ka.
Nda ǝn nggǝ na wun ama, wu kǝa pe rǝ wun tanni nǝ ɗenyicau ɓangciu amur do ma’wun, ace gìr mǝnana wun nǝ̀ li andǝ mǝnana wun nǝ̀ nu ka ɗàng; ko ace gìr mǝnana wun nǝ̀ oasǝo arǝ wun ngga. Nggearǝì ka, yilǝmu kútì girlina re, sǝ nggūrǝu kútì agir-nggūrǝu re?
Wu kǝa ɓanggi aɓwana mǝnana à kǝ wal nggūrǝu ka ɗang; à pà nǝ̀ gandǝ je yilǝmu ɗang. Ɓwa mǝnana wun nǝ̀ ɓanggi wi ka nda kǝ Ɓakuli mwashat, mǝnana nǝ̀ kiɗiki nggūrǝu andǝ yilǝmu a lú-bǝsa ka.
Anggo ka, lang ɓwabundǝa mǝnana làkkì malea nda á-pas à yì ramǝna a ban Yesu, gandǝa à kǝ parki rǝarǝia ka, Yesu tita nacau peatu nǝ alaggana male ama:
Wu parkir wun arǝ yis mala amǝ Farisi. Mǝ nda ban nacau amur kúnɓárína malea. Kǝ gìr pà kàm mǝnana gire sǝ à pà nǝ̀ ndǝli raka, sǝ koya gir’sǝmbǝrǝa ka à nǝ̀ pusǝ ce. Ace mani ka, cau mǝnana wu ne a pǝndǝa ka, à nǝ̀ ok ce bwāng, sǝ mǝnana wu sheri aɓa kiru aɓa ndà-nongŋo ka, à nǝ̀ hamnǝ ce amur akurǝm.
Ən nggǝ na wun, wun agyajam mem, wu kǝa ɓanggi aɓwana mǝnana à nǝ̀ wal-lú ɓwa, sǝ anzǝmi ka à pànǝ kǝgìr mǝnana à nǝ̀ pàk ka ɗàng. Mǝ nǝ lǝmdǝa wun rǝ ɓwa mǝnana wun nǝ̀ ɓanggi wi ka. Wu ɓanggi Ɓakuli, mǝnana ɓǝ̀ walna ɓwa ka, ndanǝ rǝcandǝa mǝnana nǝ̀ ramta ɓwa a lú-bǝsa ka. Ɓafo, ǝn nggǝ na wun, wu ɓanggi wi!
Nggearǝì ka amǝpuɗeng tongno mbo sǝ à kǝ kúria kwapo ɓari? Kat andǝ amani ka kǝ ɓè pà kàm mǝnana Ɓakuli lorǝi ka ɗàng. Wu sǝni! Ko nggearǝ anyang ɓamuru wun ngga à ɓalnia kat. Ace mani ka, ɓangciu ɓǝ̀ kǝa pakka wun ɗàng, wu kútí amǝpuɗeng kat nǝ ɓoarɓwa.
Ən nggǝ bangga wun, ɓwa mǝnana kat bang paɓamuru male arǝàm a ɓadǝmbǝ aɓwana ka, mim Muna mala Ɓwa ka mǝ nǝ bangce gbal ama yì ka, mem na a ɓadǝmbǝ amǝturonjar mala Ɓakuli. Sǝ ɓwa mǝnana kat makgìr súrǝàm a ɓadǝm ɓwapǝndǝa ka, mǝ nǝ makgìr súrǝè gbal a ɓadǝm amǝturonjar mala Ɓakuli.
Ɓwa mǝnana kat bangcau mǝɓane amur Muna mala Ɓwa ka, à nǝ̀ twali wi banì, sǝ ɓwa mǝnana na caukyauwikiban amur Bangŋo Mǝfele ka, à pà nǝ̀ twalbani ɗàng.
Ɓǝà wari nǝ wun aɓalǝ andakpapi, a ɓadǝmbǝ amǝ’ɓashi andǝ amurǝma ka, ɓǝ̀ ɓalǝ wun ɓǝ̀ kǝa kasǝkia arǝ pǝlǝcau, ko mana wun nǝ̀ na ka ɗàng. Acemǝnana àkǝ̀ banì, Bangŋo Mǝfele nǝ̀ kania wun cau mǝnana wun nǝ̀ na ka.
Ɓè ɓwa aɓa ɓwabundǝa ne Yesu ama, <<Malǝm, ne mǝ’eambam ɓǝ̀ sǝm gau gǝna mǝnana tár sǝm nyingga sǝm ngga.>>
Yesu pǝlǝi wi ama, <<Ɓwabura, yana ciem mǝ’ɓashi ko mǝgaugir anre wun?>>
Pǝlǝa ne ɓwabundǝa ama, <<Wu parkir wun, wu yál rǝ wun arǝ koya ulang kikil ka, acemǝnana làkkì mala agirkuma mala ɓwa ka, nda yilǝmi ɗàng.>>
Pǝlǝa nea wia mǝnia yì kanicau ka ama:
Ɓaban mala ɓè mǝkume pusǝ girlina kǝ̀rkǝ́r. Pǝlǝa ne ɓamúrì ama, <<Mana ado mǝ nǝ pa? Ən panǝ ban mǝnana mǝ nǝ ram girlina mem kàm ngga ɗàng.
<<Mǝnia ka nda gìr mǝnana mǝ nǝ pàk ka, mǝ nǝ arki abá mem sǝ mǝ nǝ ɓakki amǝgulke, mǝ nǝ so girlina andǝ acili agirkuma mem kàm. Sǝ mǝ nǝ ne yilǝmem ama, <A ndanǝ gǝna kǝ̀rkǝ́r aban ramba mǝnana nǝ̀ twalki apǝlǝa pas ka, panzǝ rǝò, lìli, nu, sǝ wu pak banɓoarnado.> >>
Sǝ Ɓakuli ne wi ama, <<We gǝm ɓwa! Àkǝ̀ bu du mǝnia ka, à nǝ̀ twal yilǝmio a rǝò. Sǝ agirbunda mǝnia a rambi ɓamuro ka, à nǝ̀ duk mala yana?>>
A masǝlǝate ka Yesu bang ama, <<Anggo sǝ nǝ̀ kum ɓwa mǝnana rambi ɓamúrì gǝna, sǝ yì ka, mǝ’tǝ̀r na aban Ɓakuli ka.>>
Yesu pǝlǝa ne alaggana male ama:
Ən nggǝ na wun ama ɓabum wun ɓǝ̀ kǝa pi ace gìr mǝnana wun nǝ̀ li ace do nǝ yilǝmu, andǝ mǝnana wun nǝ̀ oasǝo arǝ wun ngga ɗàng. Acemǝnana yilǝmu ka kútì girlina, sǝ nggūrǝu gbal ka kútì agir-nggūrǝu. Wu sǝna arǝ agang’lang pé! À kǝ̀ ɓealɓeale ɗang, à kǝ ram girɓaban ɗang, ko nggearǝ ban tsǝk girlina ko bà ka à pànǝi ɗàng. Kat andǝ amani ka Ɓakuli kǝ linǝia. Sǝ ɓoarɓwa ma’wun aban Ɓakuli ka kútì mala amuna-nyal! Sǝ yana aɓalǝ wun ɗe mǝnana ɗenyicau mala ɗwanyi nǝ̀ tsǝk yilǝmi nǝ̀ sauwa a ɓanza nǝ bu-pwari mwashat ka? Kǝɓwa pà kàm ɗàng. Sǝ ɓǝ̀ pà wu nǝ̀ gandǝ pak gìr mǝkyauwe kǝla mǝnia raka, palang sǝ wu kǝ pisǝ ɓalǝ wun arǝ acilia?
Wu sǝni, lang sǝ apwasǝo-bondo kǝ gulo! À kǝ̀ pak túró ko à kǝ pyau nkonggúr ɗàng. Sǝ ǝn nggǝ na wun ama, nggearǝ Murǝm Solomon aɓa kume andǝ gulo male kat ka oasǝ agir-nggūrǝu kǝla malea ɗàng. Sǝ ɓǝ̀ anggo sǝ Ɓakuli kǝ ɗenyi nǝ abondo mǝnana à ndya à kǝ sǝnia yalung, sǝ li ka à turnia a bǝsa ka, sǝ nǝ wun? Pà nǝ̀ pakka wun mǝnana kútì malea ka re? Gūliarǝu ma’wun kyau fat!
Ɓǝ̀ ɓabum wun ɓǝ̀ kǝa pi ace agir mǝnana wun nǝ̀ li, ko wun nǝ̀ nu ka ɗàng, wu kǝa pak ɗenyicau amurí ɗàng. Amǝɓanza ka à kǝ ɓangŋa atà amǝnia yì agir kat ka. Sǝ Tár wun sǝlǝna ama wu kǝ pak-tǝla amǝnia yì agir ka. Wu alta Domurǝm mala Ɓakuli a dǝmba nǝ ko man ngga, sǝ amǝnia yì agir ka à nǝ̀ pà wunia gbal.
Domwan mǝkyauwe, ɓangciu ɓǝ̀ kǝa pakka wun ɗàng, acemǝnana Tár wun ngga ban kǝ ɓoari wi ɓǝ̀ pà wun agir mǝɓoarne mala Domurǝm male. Wu makki agirkuma ma’wun, wu pè amǝ’tǝ̀r boale. Wu kumbi ɓamur rǝ wun andaboalo mǝnana à kǝ sangi raka, sǝ wu tsǝk kume ma’wun a kùli aban mǝnana pà nǝ̀ amsǝa, sǝ amǝn’í pa nǝ̀ gbashì, ko tatǝmdi nǝ̀ kiɗiki raka. Acemǝnana ban mana kume mò ndakam ngga, akàm sǝ ɓabumo nǝ̀ pa.
Wu kur rǝwun ace túró, apitǝla ma’wun ɓǝà kǝ ta. Kǝla aɓwana mǝnana à kǝ kundǝmur mǝtala-ɓala malea ɓǝ̀ nyàrî ban pakkiɗire isǝban ngga. Acemǝnana ɓǝ̀ nyarǝna sǝ yi walkina kunɓala ka, à nǝ̀ lo a kaurǝa, à nǝ̀ mǝnbi wi. Ban nǝ̀ ɓoari amǝno yia amuna-ɓala ka, yì mǝnana ɓǝ̀ mǝtala-ɓala yiu yi kumia andǝ amǝsǝia ka. Ən nggǝ na wun ɓafo, nǝ̀ kur rǝì, nǝ̀ nea wia ɓǝà do, sǝ nǝ̀ pea wia girlina. Ban nǝ̀ ɓoari amǝno yì amuna-ɓala ka, yì mana mǝtala-ɓala malea yi kumia aɓa gilǝrǝu ka, ko ɓǝ̀ yiu nǝ ɓadu, ko ɓǝ̀ nggu mala nǝ̀ ɓua ka. Wu sǝlǝ ama, ɓǝ̀ mǝtala-ɓala sǝlǝna rǝ bu-pwari mǝnana mǝn’í nǝ̀ yiu nǝi ka, pà nǝ̀ eare mǝn’í nǝ̀ kutio a ɓala male ɗàng. Sǝ wun gbal ka, wu do nǝ kur-rǝu, acemǝnana Muna mala Ɓwa nǝ̀ yiu a bu-pwari mǝnana wu tsǝk ɓalǝu ama nǝ̀ yiu nǝi raka.
Bitǝrus ɗiban ama, <<Mǝtalabangŋo, sǝm nda a nakiya sǝm mǝnia yì kanicau ka le ko a ndaban ne aɓwana kat?>>
Mǝtalabangŋo Yesu eare ama:
Yana nda muna-ɓala mǝnana mǝsǝle na, à nǝ̀ earnǝi ka? Yì ka, nda ɓwa mǝnana mǝtala-ɓala male nyinggi wi ɓala a buì, ɓǝ̀ pè acilia amuna-ɓala girlina ɓǝ̀ pwari malea pangŋǝna ka. Mǝno yì muna-ɓala ka ndanǝ banɓoarnado yi mǝnana ɓǝ̀ mǝtala-ɓala male nyare yi kumi ndaban pak túró mǝnana à pe wi ka. Ən nggǝ na wun ɓafo, mǝtala-ɓala male nǝ̀ yia tsǝì amur girkuma male kat. Sǝ ɓǝ̀ muna-ɓala ne ɓamúrì ama, <<Mǝtala-ɓala mem ngga pà nǝ̀ nyar tù ɗàng.>> Sǝ ɓǝ̀ kùtí a wal amuna-ɓala, aburana andǝ amamǝna, kǝ li, kǝ nu, sǝ kǝ wal-wale ka, mǝtala-ɓala mala mǝno yì muna-ɓala ka, nǝ̀ nyare a bu-pwari mǝnana muna-ɓalae tsǝkbum raka, a pwari mǝnana pànǝ sǝlǝe raka. Nǝ̀ yia koè, nǝ̀ kasǝki wi anpenye, sǝ nǝ̀ nyesǝi aɓalǝ amǝ’ɗwanyi kpata mǝsǝcau.
Muna-ɓala mǝnana súrǝ̀ kani mala mǝtala-ɓala male, sǝ kur rǝi ace, ko pak kǝgìr ace raka, à nǝ̀ koè kǝ̀rkǝ́r. Sǝ ɓwa mǝnana sǝlǝ ɗang sǝ pak gìr mǝnana ɓoaro ɓǝà koè ace ka, à nǝ̀ koè bǝti. Ɓwa mǝnana à pè wi kpǝm ngga, à nǝ̀ alte a buì kpǝm. Sǝ ɓwa mǝnana à pè wi kàm kpǝm ngga, à nǝ̀ ɗice a buì gbal kàm kpǝm.
Ən yiu ace soa bǝsa a ɓanza. Eare mem ngga ɓǝ́ bǝshe ka ndaban earke! Mǝ ndanǝ batisǝma mala tanni mǝnana à nǝ̀ pakkam ngga, ado ka ndaban pisǝam a ɓalǝam, she ɓǝà pàngŋǝ̀nì ka. Wu kǝ sǝni kǝla ǝn yiu ace yinǝ dorǝpwala a ɓanza le? Awo! Ən nggǝ na wun, gakkya na ǝn yiu nǝi ka. A dǝmba ka, àkǝ ɓala mǝ’mwashati mǝnana aɓwana kàm tongno ka, à nǝ̀ gakki rǝia. Aman tàrú ka à nǝ̀ ɓinǝmǝsǝ aman ɓari ka, amǝnana ɓari ka à nǝ̀ ɓinǝmǝsǝ amǝnana tàrú ka. Tárrú nǝ̀ ɓinǝmǝsǝ muna-ɓwabura male, sǝ muna-ɓwabura gbal ka nǝ̀ ɓinǝmǝsǝ tárrí. Nggeau nǝ̀ ɓinǝmǝsǝ muna-ɓwama male, sǝ muna-ɓwama gbal ka nǝ̀ ɓinǝmǝsǝ ngge. Nggeau nǝ̀ ɓinǝmǝsǝ mālá muni, sǝ ɓwama nǝ̀ ɓinǝmǝsǝ nggea burí.
Yesu ne ɓwabundǝa ama:
Ɓǝ̀ wu sǝn pǝrɓang aban eauwe, nǝ njar-nzali ka, wu kǝ na ama, <<Mbulo ndo nǝ̀ nya,>> sǝ nǝ̀ nya gbal. Sǝ ɓǝ̀ gung njar-kunmur ɓua ka, wu na ama <<Ban ndo nǝ̀ pi yalung,>> sǝ ban nǝ̀ pi gbal. Wun amǝ’kúnɓárína! Wu súrǝ̀ kusǝpa mala agir mǝnana a nzali andǝ bumkuli ka, sǝ palang sǝ wu gandǝ súrǝ̀ kusǝpa mala agir-lǝmdǝa mala nza ma’sǝm man ɗang?
Palang sǝ wu gandǝ gakkita mǝɓoarne andǝ mǝɓane ɗàng? Ɓǝ̀ a ndaban o a ndaɓashi wunǝ ɓwa mǝnana wulio ka, ɓariki wu gilǝki cau wunǝi amur njargula, ɓǝ̀ ana raka nǝ̀ nungio aban ká a ban mǝ’ɓashi, sǝ mǝ’ɓashi nǝ̀ tasǝ takwaro a ban amǝ’munagara, sǝ yià ka à nǝ̀ ramto a ndàkurban. Ən nggǝ na wun, a pà wu nǝ purî ban mǝno ka ɗàng, she ɓǝà kpǝrina tà lǝpan mò ka.
União e harmonia
O corpo é um só, mas tem muitos membros. Cristo é a cabeça; a paz de Cristo governe em vossos corações.
Sǝm kat ka sǝm nda aɓa nggūrǝu mǝ’mwashati, sǝ Bangŋo mala Ɓakuli ka nda mwashat, kǝla mǝnana à pa wun tsǝkɓalǝu mǝ’mwashati mala tunǝban mana Ɓakuli tunǝ wun ɓǝ̀ wu duk aɓwana male ka.
Wun amamǝna, wu nongsǝ meal wun aɓata abura wun, kǝla mǝnana wun nǝ̀ nongsǝî Mǝtalabangŋo ka. Acemǝnana ɓwabura ka, nda mur māmí, kǝla mǝnana Kǝrǝsti ka, nda mur ikǝlisiya, yia amǝkpate, sǝ à nda ka nggūrǝì, yì mǝnana nda Mǝ’amsǝia ka.
Sǝ wu nying dorǝpwala mǝnana pur nǝban Kǝrǝsti ka, ɓǝ̀ ak ɓabum wun. Acemǝnana kǝla nggūrǝu mǝ’mwashati ka, à tunǝ wun ace dorǝpwala. Koya pwari ka wu kǝ pak yàwá.
Pǝlǝa Mǝtalabangŋo Ɓakuli pak ɓwama nǝ mǝnia yì mu pusǝì a nkanggari ɓwabura ka, sǝ yinǝi aban ɓwaburè.
Ɓwabura man na ama,
<<Mǝnia adyan ngga mǔ na
à pusǝì aɓalǝ amuem;
sǝ nyama na mala nyamam!
À nǝ̀ tunǝi ama, <ɓwama>
acemǝnana à pusǝì arǝ ɓwabura.>>
Nda gìr mana tsǝa sǝ ɓwabura nǝ̀ ɗeki tárrí andǝ ngge, sǝ nǝ̀ lanzǝa arǝ māmí, sǝ yia kǝm ngga à dumǝna nyama mwashat.
Ace mani ka, ɓabum sǝm ɓungi ɗang. Ko ɓǝ̀ do ama nggūrǝ sǝm mǝnana à kǝ sǝni nǝ mǝsǝu, nda ban ká kìɗìkì ka, bangŋo ma’sǝm ngga kǝ duk bǝshe a koya pwari.
Yì nǝ nggearǝì ka,
twal acauɓikea ma’sǝm
a nggūrǝì amur nggun-
gangndǝi,
ace mǝnana ɓǝ̀ sǝm
wuki cauɓikea,
sǝ ɓǝ̀ sǝm dukdo
ɓealɓoarna.
Nǝ́ anpenye male
mana à tsǝki wi ka
sǝ wu kum
twalban rǝkwana.
Acemǝnana sǝm kat ka sǝm nggǝ ɓwarkio arǝ anjar pas. Ɓǝ̀ ɓwa kǝ ɓwarki aɓalǝ acau male raka, man yì ɓwa ka lùmsǝ̀nà ɓwa, mǝnana nǝ̀ gandǝi nǝ̀ bwal ɓamúrì a koya njar kat ka.