19 Kootou see illoa maa naa haitino kootou naa ko te hare tapu e takoto ai TeAitu Tapu ni kauatu TeAtua? Teenaa seai ni haitino kootou soko kootou, teenaa ni haitino TeAtua.✝ 20 Kootou ku oti te suia TeAtua ki te mate tana Tama. Teenaa, kootou ki hakanau i TeAtua ki naa haitino kootou.

27 Nau e taa taku haitino ki tautari tonu ki taku hiihai. Nau see hiihai maa nau e hakaea te Lono Taukareka nei, aa taku tino iaa see tae ki te kaha hakaoti.

3 Niaaina maa nau e vaevae aku hekau raa hakkaatoa ki naa tama e nnoho hakaaroha, aa maa nau e tiiake taku haitino ki tuunia; ki mee maa nau see manava laaoi i telaa tama, nau ma ki seai taku vana e taukareka ma ki too i aku vana e mee naa.

13 Niaaina maa koe se Jew aa seai maa koe seai se Jew; niaaina maa koe se poe aa seai maa koe seai se poe, taatou ni hakaukau tapuina TeAitu tokotasi ki ttaka taatou maa se haitino tokotasi. Teenaa TeAtua ni kaumai Ia TeAitu raa ki takoto iloto naa hatumanava taatou hakkaatoa.

4 Te haitino te tama e takoto te lopo tamaa kina e kkee naa heheuna laatou. 5 Te haanauna Christ raa e tiputipu hoki peenaa. Niaaina maa taatou e tammaki, taatou nei e mee ma se haitino koi tokotasi i Christ, i taatou e heheuna hakapaa pee ko te lopo tamaa kina te haitino tokotasi.✝

8 Ttama e hakamaamaa raa e mee ki taukareka tana haitino, aa ttama e tautari peenaa ki te tiputipu TeAtua iaa e mee ki taukalleka te kau vana iaa ia. I te aa, te tiputipu naa e hakasura te ora maaoni i te ssao nei aa i te ssao imuri.

41 Kootou nnoho ka roorosi, aa kootou ku taku ki see usuhia kootou ni vana e hakallika. Naa hakataakoto kootou e makkaa, kootou iaa e tino mmate."

29 Aa teenaa, ki mee maa koe e usuhia too karamata tokotasi no ppena too sara, nnape te karamata naa no peesia! Ki mee maa se kina tokotasi i too haitino e seai raa, te mee naa e taukareka iaa maa too haitino katoo e peesia ki te ahi e ura see mate.✝

25 "Teenei ko taku vana e taratara atu ai ki see mannatu tammaki kootou i naa kaikai kootou e kkai ma naa vai kootou e unu ki ora kootou. Nau e taratara atu hoki ki see mannatu kootou ki naa hekau ki hakao i naa haitino kootou. I te aa, naa ora kootou e takkoto hakamaatua i aruna naa kaikai kootou e kkai, aa naa haitino kootou e takkoto hakamaatua i aruna naa hekau kootou.

28 Kootou see mattaku i naa tama e taa koi te haitino te tama, iaa see lavaa te taia laatou tana manu; kootou ki mattaku are i TeAtua, i aa Ia e lavaa te taa te haitino te tama hakapaa ma tana manu i te kina te ahi e ura see mate.

1 I te saaita naa raa, e tammaki naa simata tama ni kkutu ake. Naa tama naa ni takataka koi vaaruna naa vae aaraa tama. Jesus ki kaamata no mee ake ki ana disaipol, "Kootou roorosi hakaraaoi iloo i te iis naa Faarisi, teenaa ko naa sosorina kaikailua naa tama naa.✝

2 "Naa mee e ttanu raa ma ki laavea, aa naa mee hakkaatoa e ffuu raa ma ki ilotia.✝ 3 Naa taratara kootou ni hai i te poouri ana raa ma ki lonotia i te maarama, aa naa taratara kootou ni musumusu seemuu iloto naa hare raa ma ki tanitani varoina i aruna naa taffuu naa hare.

4 "Nau e taratara atu ki kootou, aku soa nei. Kootou see mattaku i naa tama e taa koi te haitino te tama aa see lavaa hoki te mee ni vana e hakallika imuri. 5 Nau ku hakaari atu i te tama kootou ki mattaku: kootou ki mattaku i TeAtua iaa Ia e lavaa te taa kootou no mmate, aa kootou e lavaa Ia te tauatia ki te ahi e lasi. Nau e taratara atu maaoni iloo, kootou ki mattaku iaa Ia!

6 "Naa tamaa manu e rima e tauia ki naa peni e lua, tevana iaa TeAtua see lavaa te ssiri i se manu tokotasi i naa manu naa. 7 Aa TeAtua e iloa i te kooina naa lauru i naa pisouru kootou. Kootou see mattaku; kootou e ttoe iaa i naa manu e tammaki!

8 "Nau e taratara atu ki kootou: Naa tama e taratara imua naa karamata te henua maa laatou ni tama aaku raa, te Tama te Henua raa hoki ma ki taratara imua naa ensol TeAtua maa naa tama naa ni tama aana. 9 Aa naa tama e taratara imua naa karamata te henua maa laatou see illoa iaa nau raa, te Tama te Henua raa ma ki taratara imua naa ensol TeAtua maa Ia see iloa i naa tama naa hoki.

10 "Te tama e pesi tana taratara hakallika i te Tama te Henua raa, TeAtua ma ki lavaa koi te uii naa haisara te tama naa; aa te tama e pesi tana taratara hakallika i TeAitu Tapu raa iaa, ana haisara naa ma ki see lavaa te uiia TeAtua.✝

11 "Te saaita kootou e taakina ki naa hare lotu naa Jew, aa kimua hoki naa hakamau ma naa tuku te henua ki hakatonutonu naa sara kootou raa, kootou see ssopo naa manava kootou maa kootou ma ki taratara peehea ki hakatonu kootou. 12 I te aa i TeAitu Tapu ma ki kauatu i te saaita naa, naa taratara kootou ki taratara."✝

13 Te tama tokotasi iloto te kuturana naa ni mee ake peelaa ki Jesus, "Te tisa nei, vanaake ki taku taina raa ki vvae maaua naa kerekere ni tiiake mai te tamana maaua raa ki maaua."

14 Teenaa ki mee ake Jesus, "Naasoa, ko ai te tama e vanaatu maa nau e lavaa te hakatonu no vaaea naa kerekere koorua naa iloto koorua?" 15 Jesus ku mee ake ki naa tama naa hakkaatoa, "Kootou roorosi hakaraaoi iloo ki see sura te manava kaimanako i kootou; te ora maaoni raa see sura maa i te tama raa e hai mee."

16 Teenaa ki kauake Jesus te taratara nei: "Teelaa se tanata e hai mee e mee tana verena e ssomo te kau kaikai e taukalleka. 17 Teenaa te tanata naa ni noho ka mamaanatu peelaa soko ia, ‘Nau ka mee peehea? Nau ku see hai kina hoki ki hakatau aku kaikai nei hakkaatoa.’ 18 Araa mee iloo tana maanatu peelaa, ‘Nau ku iloa i taku vana ki mee. Nau ma ki seu aku hare e tukutuku aku kaikai nei aa nau ku penapena ni hare e llasi iaa, ki hai kina nau te hakatau aku kaikai raa ma aaraa hekau aaku. 19 Teenaa nau ma ki noho ka hakanau kiaa nau soko nau, i aku hare raa ku ppii i te kaikai ma aaraa mee hoki. I te lopo setau e oomai imuri raa, nau ma ki noho koi ki taku kai ma taku unu, teenaa nau ma ki taka koi ka hiahia peenaa!’ 20 Araa nei TeAtua ku mee ake kiaa ia, ‘Te vvare! Te poo nei koi koe ku mate; aa ko ai te tama ma ki too oo mee ni tukutuku ka hakatau i oo hare naa?’"

21 Jesus ki hakaoti atu ana taratara peelaa, "Teenei te tiputipu naa tama e hakatau te lopo mee ma ki hai mee laatou, aa i naa karamata TeAtua iaa, teenaa ni tama e nnoho hua."

22 Teenaa mee ake iloo Jesus ki ana disaipol, "Kootou see mamannatu tammaki i naa kaikai kootou ki kkai ki ora kootou aa ma naa hekau ki hakao i naa haitino kootou. 23 Te ora te tama e takoto hakamaatua iaa i ana kaikai e kai, aa te haitino te tama e takoto hakamaatua iaa i ana hekau e hakao. 24 Kootou mmata i naa manu lellere: naa manu raa see ttori kaikai; laatou see hai hare e tukutuku naa kaikai laatou, tevana iaa TeAtua e haanai naa manu naa! Aa naa ora kootou iaa e ttoe are i naa manu lellere! 25 Ko ai te tama i kootou e lavaa te hakanuu tana ora ki taka rooroa ia hakamaarie, i ana noho ka hakataakoto ki te kau vana? 26 Ki mee maa kootou see lavaa te haia kootou naa tamaa vana e hainauhie peenei, ai kootou e mamaanaturia kootou aaraa mee i te aa? 27 Kootou mmata i naa ssomo naa kaute: naa kaute raa see heheuna ka penapena naa hekau laatou. Tevana iaa nau e vanaatu ki kootou, niaaina maa Solomon se tuku ni hai mane raa, ana hekau raa ni see hakasoro mmata pee ko naa kaute nei.✝ 28 Teenaa ko TeAtua raa e hai laakei naa vee e ssomo vao ki naa kaute, teelaa e mataora i te aso nei koi aa taiao ku mmae no peesia ki te ahi ki vvela. Kootou e mannatu maa kootou ma ki hai laakeina a Ia peehea? Kootou ku hakatina nataa peehea!

29 "Kootou see nnoho koi ka mamannatu peenaa maa ni aa kootou ki kkai ka unu. 30 I naa tama see illoa i TeAtua e nnoho i te maarama nei e anaana lokoi ki naa mee peenaa. Te Tamana kootou i te lani raa iaa e iloa maa kootou e fiffai ki naa mee naa. 31 Kootou iaa ki anaana ki naa vana te Nohorana TeAtua, aa naa mee nei ma ki kauatu ki kootou.

32 "Kootou aku tamaa sipsip nei, kootou see mattaku. I te aa i te Tamana kootou raa e hiihai maa Ia ki kauatu tana Nohorana naa ki kootou. 33 Kauake naa hekau kootou raa ki tauia aaraa tama aa kootou ku kauake naa mane naa ki naa tama see hai mee. Kootou mee ki takkoto ni paos mane maa kootou teelaa see lavaa te massae, ka hakanaaopo naa hekau taukalleka kootou i te lani. Teenaa ki takkoto naa mane ma naa hekau kootou naa i te kina naa mee naa ma ki see lavaa te oti. See hai tama e kailaarao e lavaa te tae ki te kina naa, aa naa mee naa ma ki see kaina naa tamaa manu. 34 I naa hatumanava kootou ma ki takkoto lokoi i te kina naa mane ma naa hekau kootou naa e mmoe.

35 "Kootou nnoa naa maro kootou ka hakaura hakaoti naa lamu kootou, aa kootou ku tanatana ki haia kootou naa heuna TeAtua.✝ 36 E mee pee ko naa nnoho naa poe ka ttari ki te hakamau laatou ki ahe ake i te kaikai te aavana. Teenaa te saaita te hakamau raa e pakuu mai i te tootoka raa, naa tama naa ma ki hakavave atu lokoi no taaraki atu te tootoka.✝ 37 Te saaita te hakamau raa e tae ake no kite maa ana poe raa e nnoho tanatana ake kiaa ia raa, naa poe naa ma ki haia hakaraaoina iloo te hakamau laatou naa. 38 Niaaina maa te hakamau raa e tae ake i te tuaapoo raa, te tama naa ma ki hiahia iloo ki mee maa ia e kite maa laatou e nnoho tanatana ake kiaa ia. 39 Aa kootou ki illoa i te taratara nei: Ki mee te tama e mee tana hare raa ni iloa i te ssao te tama kailaarao raa ma ki uru ake raa, a ia ni see lavaa te tiiake tana hare raa ki vaasia. 40 Teenaa kootou hoki ki nnoho tanattana, i te Tama te Henua raa ma ki hakasura iho i te ssao kootou e nnoho see illoa atu kiaa Ia."✝

41 Teenaa ki mee ake Peter, "TeAriki, te taratara nei se taratara e mee i maatou, aa seai ki naa tama hakkaatoa?"

42 TeAriki ki mee ake, "Te poe e atamai aa e lono te taratara raa, teenaa ko te tama ni tukua tana hakamau raa ki roorosi naa mee i tana hare. A ia naa e tukua hoki ki vaevae ake naa tuuhana kaikai aaraa poe te hakamau raa i naa aso laatou e tukua ki too kaikai. 43 Te poe naa ma ki hiahia iloo ki mee maa tana hakamau raa e au ki hare no kite i ana vana e mee naa! 44 Maaoni iloo, nau e vanaatu ki kootou, te poe naa ma ki tukua tana hakamau raa ki roorosi i ana mee ma ana kerekere hakkaatoa. 45 Aa ki mee te poe raa ku maanatu maa te ssao tana hakamau ki ahe ake raa ku rooroa, no kaamata ia te haia hakallikaina aaraa poe taanata hakapaa ma naa poe haahine ka sare kai a ia ka unu no vvare i naa kaikai e llasi raa, 46 teenaa te hakamau raa ma ki ahe ake i te aso tokotasi, i te saaita tana poe naa ku see iloa atu kiaa ia. Te hakamau raa ma ki mee pakavaina a ia te poe naa no kerekereia ki hano no taka ma naa tama see llono taratara.

47 "Te poe teelaa e iloa maa ni aa tana hakamau e hiihai ki hai ake, tevana iaa tana tino see tanatana ki haia a ia naa heuna naa raa, te poe naa ma ki sarua hakallikaina iloo tana hakamau. 48 Aa te poe teelaa see iloa maa ni aa tana hakamau raa e hiihai ki hai ake, tevana iaa e huri no mee naa vana teelaa e tau a ia te sarua raa, teenaa te poe naa ma ki see sarua maaoni.

"Te tama ni kauake ana mee e tammaki raa, TeAtua e hiihai maa te tama naa ki hookii ni mee e tammaki; aa te tama e taka ma te lopo mee e tammaki iloo raa, TeAtua e hiihai maa te tama naa ki hookii te lopo mee iloo ki aaraa tama."

49 Jesus ki mee ake, "Nau ni au no mee ki hakaura te ahi raa i aruna te kerekere nei, aa nau iaa e hiihai maa te ahi naa kunaa hakauratia are. 50 Nau ma ki taia no mate, aa i te aso naa seki tae mai raa, nau e taka ka sopo taku manava peenei.✝

51 "E aa? Kootou e mannatu maa nau ni au no mee ki nnoho hakaraaoi naa tama te maarama nei? Seai iloo! Nau ni au no mee ki see nnoho hakapaa naa tama te maarama nei. 52 E kaamata i te saaita nei, naa haimaatua raa ma ki see nnoho hakapaa. Te haimaatua e ttaka te takarima raa, te takatoru ma ki see fiffai i telaa takarua aa te takarua ma ki see fiffai ki telaa takatoru. 53 Naa tammana raa ma ki heheatu ma naa tama taanata laatou, aa naa tama taanata raa ma ki see tuku ki naa vana naa tammana laatou. Naa haahine raa ma ki heheatu ma naa tama haahine laatou, aa naa tama haahine raa ma ki see tuku ki naa vana naa tinna laatou. Naa haahine mattua raa ma ki heheatu ma naa hinaona ffine laatou, aa naa tama ffine raa ma ki see tuku ki naa vana naa hinaona laatou."✝

54 Jesus ki mee ake hoki, "Te saaita kootou e kkite i naa irihia mai naa uruaoa raa i te laki, kootou ma ki taratara maa te ua raa ma ki too, aa teenaa te ua raa ma ki too maaoni. 55 Aa te saaita kootou e llono i naa oko atu te matani raa i te kipu, kootou ma ki taratara maa te aso naa ma ki vvela, teenaa te aso naa ma ki vvela maaoni. 56 Naa tama e kaikailua! Kootou e lavaa koi te ttoka ki naa tiputipu te kerekere nei ma te lani no illoa kootou maa naa aso naa ma ki tiputtipu peehea; ai kootou see illoa peehea i naa oo iho naa vana kootou e kkite i te ssao nei?

57 "Kootou see hakatuu ai ki naa manava kootou soko kootou maa te tiputipu hea teelaa e taukareka kootou ki tautari? 58 Ki mee maa koe e hakatautau ma se tama no taakina koe ki te koti, koe ki ssee se ara ki taratara hakaraaoi koorua imua koorua e ttae ki te koti. Ki mee koe see mee ma ki taratara hakaraaoi koorua, koe ma ki taakina naa tama naa ki te tama e hakannoo ki naa koti. Teenaa koe ma ki toa no kauake ki naa tama e roorosi te hare karapusi raa ki karapusi koe. 59 Nau e vanaatu kiaa koe: koe ma ki tauhia iloto te hare karapusi naa ki taavi iloo koe te kooina te koti raa ni tuku."

4 Teelaa se haitino tokotasi aa TeAitu tokotasi, e mee pee ko te mee tokotasi e taaohi manava ai taatou teelaa ni kannaatia ai kootou TeAtua.

22 Naa haahine e aavvana, kootou ki tuku ki naa aavana kootou, e mee pee ko kootou e tuku ki TeAriki.✝ 23 I te aa te tanata hai aavana raa e noho hakamaatua i aruna tana aavana, e mee pee ko Christ e noho hakamaatua i aruna te lotu; aa Christ tana tino ko te tama e hakaora te lotu, teenaa ko tana haitino.

15 Te nnoho laaoi Christ e kauatu raa, teenaa se tiputipu e kauatu ki tokonaki atu ki lavaa kootou te mee ma ni ara peehea kootou ki mee. I te aa i kootou ni kannaatia TeAtua hakapaa ma ni tama i te manava tokotasi, ki ilotia kootou i naa tiputipu te laaoi nei. Teenaa kootou ki fiaffia i TeAtua.

16 Teenei ko te vana maaua see lavaa te ssopo naa manava maaua. Niaaina maa naa tinotama maaua nei ku takkoto koi ki mmae no ppara raa, naa ora maaoni maaua e takkoto mata ora peenaa i te aso ma te aso.

24 Christ tana tino ni amo naa haisara taatou i tana haitino no mate maa Ia i aruna te kros, ki lavaa taatou te mmate ki naa haisara taatou, aa taatou ku nnoho ki te ora e tonu. Kootou nei ku malolloo i naa maki kootou iaa Ia ni mere i tana taia ana.✝

2 Taatou hakkaatoa maraa e hakassara naa vana taatou. Tevana iaa te tama see hakassara ana taratara raa, teenaa ko te tama e tonu aa e iloa te roorosi i tana haitino hakkaatoa.