Domínio próprio
O domínio próprio é fruto do Espírito e marca de maturidade espiritual. A Bíblia ensina que quem governa o próprio espírito é melhor do que quem conquista uma cidade.
Fruto do Espírito
O fruto do Espírito inclui domínio próprio. A graça de Deus nos ensina a viver de maneira sóbria e justa neste mundo.
Se nuuŋ le, biee bi dzɛti fɛ Fiana yi Nyɔ-ɔ ti nuuŋ bini: Kiŋkɔŋgisɛ, kinɛɛtinɛ, mbɛɛŋgii, shéŋ yi kanɛ, kiŋge ki dzeeŋ, numu bujɔŋ, nlemɛ li chɛɛŋ li, kiŋge ki nyɛɛkii, mɔɔ bichɛ lɛ yi ya. Nchi wumu nuuŋ yɛ lu wu fɛŋgi biee bini kɛ.
Ɔ tiifi be lɛ, kifɛ kiŋkɔŋgisɛ ki Nyɔ-ɔ bɛ kɛɛ le ke bɛniiŋ bɛchu se naa be bɔnɛ. Ki tiifi bee le tɛ chinɛ li ntsɛ wu nuuŋ yɛ wu Nyɔ wɛki kɛ-ɛ, bɛ le kiiŋ tɛ ni tɛ kɛmi ŋgeeŋ yi ŋge li biee bi li nshɛ-ɛ kɛ. Le tɛ ni tɛ kii mbichɛ lɛ yih yisɛ-ɛŋ, tɛ ni tɛ tsiiŋ ntsɛ wu tsaaŋ mɔɔ ntsɛ wu Nyɔ wɛki li nshɛ yini-i. Tɛ ni tɛ tsiiŋ lɛ, tɛ tɛ̀ŋgi kinɛɛtinɛ ki tɛ bichi limfwe li ki-i ki gii naa ki busɛ, ki nuuŋ bunɔŋa bu Nyɔ yisɛŋ yi nyɔŋa yi nuuŋ Kinsofu ki Jiso Krai.
Ɔ kɛɛ le Nyɔ ti mɛɛŋ ki nyɛ kɛ fiana li tɛɛbeŋ le yi fɛ bee tɛ ni tɛ kɛmi chɛnɛ kɛ. Yi tɛ̀ nyɛ nuuŋ fiana yi buŋga bɛ yi kiŋkɔŋgisɛ mɔɔ yi nuuŋ yi fɛ bee tɛ ni tɛ ni bichi lɛ yi yisɛ-ɛŋ.
Si fi nuuŋ ni, gwenɛ yɛɛŋ bujɔŋ le nɛ tondɛ ntsɛ wu dzeeŋ li shéŋ yi nɛ gɛɛ li Krai. Li ntsɛ wu dzeeŋ li, nɛ tondɛ ŋkɛɛ biee. Li ŋkɛɛ biee li, nɛ tondɛ ŋkiichɛ yi yinɛ. Li ŋkiichɛ yi yinɛ, nɛ tondɛ shéŋ yi kanɛ. Li shéŋ yi kanɛ-ɛ, nɛ tondɛ ntsɛ wu Nyɔ wɛki. Li ntsɛ wu Nyɔ wɛki-i, wi ni kɛmi ŋgeeŋ li ŋwaani-i. Li ŋkɛmɛ ŋgeeŋ li ŋwaani wi-i, nɛ tondɛ kiŋkɔŋgisɛ.
Governar a si mesmo
Melhor é o que domina o seu espírito do que o que toma uma cidade. A cidade sem muros é o homem sem domínio próprio.
Mɔɔ nɛ kii le mfi wu bɛ letini ŋgwɛti, bɛniiŋ bɛchu letini, ɛ nɛɛ wi mumkpaŋ kwaa wu ti bɛɛ kɛmɛ kinderi ni? Nɛɛ lɛ, nɛ letini nuuŋ lɛ dze yi nuuŋ nɛ kɛmɛ kinsomfu le. Bɛniiŋ bɛ gwii bɛchu mɔɔ nuuŋ bugwe bu ŋgwɛti wu letinɛ, mɔɔ nuuŋ bu la le, be ti laanchi nɛɛ bujɔŋ. Bɛ laanchɛ baa dɛɛni lɛ, le be naa be kɛmɛ kinsomfu, kinsomfu kini nuuŋ ki ti mɛɛ. Se nuuŋ le, kisɛŋ kinderi nuuŋ ki ti mɛɛ yɛ kɛ. Nletini fieŋ nletini giiŋgi nuuŋ tsaaŋ fɛ bɛ keeti. Nnuuŋ yɛ si wi wu muŋkɔ wu lendi muŋkɔ likwiiŋ likwiiŋ kɛ. Ŋwɛki bɛ yi yɛŋ, ŋgwɛnini le yi biee nuuŋ fiee fi tsaaŋ, le nse ni mfenjisi jɛ yi Nyɔ li bɛniiŋ bamu-u, Nyɔ tɛ̀ tuu le yi buu mi li kintutu ki bɛniiŋ bɛ kɔchɛ li bɛniiŋ li kɛ.
Se nuuŋ le, ɛ nuuŋ le nuuŋ be tɛ kɛmɛ yih yibee kɛ, be fɛ bugoo, kifɛ fi dzɔɔŋ le be fɛ bugoo, yɛki fɛ nuuŋ wi ni kwi-i bɛ yi yi nyiŋini.
Mɔnchɛ kwikwi wu bɛɛ lɛ be-eŋ nuuŋ wu ti bɛɛ li bɛniiŋ bamu-u. Nyɔ yi nuuŋ Nyɔ yi chɛɛŋ, yi nuuŋ
yi tɛ̀ gɛɛ le mɔnchɛ bɛ lɛ be-eŋ wu yaa buŋga bunɛ kɛ. Ɛ mɔnchɛ bɛɛ lɛ be-eŋ, yi gii doonchɛ dze yi nɛ gii nɛ yaa mɔnchɛ wulu le.
Disciplina e vigilância
Sede sóbrios e vigilantes. O diabo anda em derredor como leão rugidor. A sobriedade nos protege e fortalece.
Nɛ kiichi yi yinɛ, nɛ bichi bujɔŋ kifɛ wi wunɛ wu mbani wu kiŋkundi wɛɛndɔɔ si buri wu fuuti, wɛki wi le booyɛ. Nɛ taaŋ muŋaŋa bɛ wu, nɛ gɛɛ nɛɛ nuuŋ shéŋ li Nyɔ-ɔ yi ni yi tɛɛmi, nɛ ni nɛ kiimi le bɛŋwaana bɛnɛ ŋiŋgi baa tɛ ŋgɛ lɛ li nshɛ chichi.
Wi ni nindi bɛ nya ye lɛ dze yi dzeeŋ li
Mfi wu fiee fichu gii fi ma bɛɛɔ tsɛkɛtsɛkɛ. Bɛdɛɛni, nɛ nuuŋ nɛɛ bɛ bufii bunɛ fe, nɛ kiichi yi yinɛ, le se nɛ ni nɛ lɛki li Nyɔ-ɔ.
Ntsɛ wu bɛniiŋ bɛ Nyɔ-ɔ nuuŋ wu fwɛŋ
Si Krai tɛ̀ ŋɛŋ ŋgɛ li nyaŋ yee lɛ, nɛ kɛmɛ tɛ ŋwaani yɛɛ shéŋ yi tɛ̀ kɛmi le ŋɛŋ ŋgɛ, nɛ kimi le wi wu ŋɛŋ ŋgɛ kituŋ li wuu bwiŋ wɛ nuuŋ ɛ bee biee bibifi ma. Nɛɛ lɛ, mɛɛŋ yɛ tuu ni tsiiŋ ntsɛ si wu laaŋkwiiŋ biki biee bibifi si bwiŋ yee wɛki kɛ. Tsiiŋɔ biki nuuŋ biee bi Nyɔ wɛki. Nɛ ni nɛ kii le mfi wu nɛ tɛ̀ shiiŋ nɛ feti biee bi bɛniiŋ bɛ kii yɛ Nyɔ kɛ kɔŋgisi mfɛru ka wɛ. Nɛ tɛ̀ tsiiŋ ntsɛ wu nyɛŋ yi bukwɛɛ, nɛ biki si yi yinɛ nyiŋini, nɛ wundi mbiiŋ me keeti beŋ, nɛ feti tsɔ́ɔŋ nɛ jii biee lɛ kiyoŋ nti, nɛ wundi biee nɛ yeti ŋkweŋɛ si bwí. Nɛ tɛ̀ gbɛŋgi nɛ guundi li bɛnyɔ bɛ yee li nuuŋ biee bi bɛndi yi. Dɛɛni bimfimu wondini biɛɛ bɛniiŋ bɛ kii yɛ Nyɔ kɛ si nɛ mɛɛŋ yɛ nɛ tuu nɛ taashi li kintutu ki bee li ntsɛ wu nuuŋ si wu nyáŋ wuni-i kɛ, be se fiiki baa be gaashi beŋ. Se nuuŋ le, be gii be leŋ be ku bɛ bimfimu bi bee Nyɔ limfwe yi tɛŋgi le yi saa bɛniiŋ bɛ mɛɛŋ lu bɛ bɛ tɛ̀ saa be kwiyɛ.
Wi mumkpaŋ mumkpaŋ li be-eŋ kɛmi le ni kii ŋkɛmɛ yi yee lɛ dze yi wuuti-i tuu kɛmi ŋguŋu. Kiiŋ yi yi wi ni yi yuusi, yi mwaki, si yi wi wu kitoŋ wu ti kii yɛ mɔɔ Nyɔ kɛ.
O senhorio de Cristo
Todo domínio pertence a Cristo. Ele é Senhor dos senhores e Rei dos reis — e nos capacita a viver em santidade.
Yi buu yɛ bee li tsaŋ yi buŋga bu kijibɛ-ɛ, yi gɛɛ bee lɛ bumfɔŋ bu Ŋwani wu nuuŋ shéŋ yee. Ŋwani wuni ɛ wu wu yi ka li wu-u yi se sondɛ tɛɛbeŋ li tsaaŋ yi ŋgɛ yi nuuŋ mfekisɛ wu bibifi bi tɛɛbe-eŋ.
Ɛ buŋga buni bu tɛ̀ niŋ bɛ bu se buu Krai li kwe-e, yɛɛki wu shiiki lɛ kibɛnɛ kee ki kigɔŋɛ-ɛ li kwɛɛŋ wu liboo li. Krai gbɛɛŋ wu ko wu yaa biee bi sɛki bichu mɔɔ bɛmfɔŋ mɔɔ buŋga mɔɔ bunɔŋa buchu. Tuu kɛmi bukooŋ bu kuu bu yɛki mɛŋkooŋ mɛnchu mɛ bɛ teenyi bɛniiŋ lu. Nuuŋ lɛ nuuŋ yɛ nɛɛ li mfi wuni kwaa kɛ. Gii ni nuuŋ nɛɛ lɛ li mfi wu bɛɛ li.
Tɛ nuuŋ fisɛŋ bɛniiŋ bɛ kwɛɛŋ wu liboo li. Ɛ fe fɛ tɛɛbeŋ tɛ gbɛŋgi tɛ tɛ̀ŋgi le Kinsofu kisɛŋ ki Taa Jiso Krai gii dza se bɛ. Mfi wu wu bɛ, gii fiiki yih yi tɛɛbeŋ yi lɔɔlɔɔ yini yi to si yi yee yi kɛmi ŋguŋu. Gii fiiki nuuŋ bɛ buŋga bwee bu gii banchɛ biee bichu nuuŋ lɛ bi-i lɛwe.
kifɛ tɛ kii le si Nyɔ tɛ̀ buu Krai li kwe-e, fi nuuŋ le Krai nuuŋ tɛ tuu le kwi kɛ. Kwe mɛɛŋ yɛ yi tuu yi kɛmi buŋga lɛ wu-u lɛwe kɛ.
Wi wu tsiiŋ si bwiŋ yee wɛki ti feti yɛ fiee fi Nyɔ nuuŋ yi woo bujɔŋ bɛ wu kɛ.
Se nuuŋ le nɛ nuuŋ finɛ bɛniiŋ bɛ tsiiŋ yɛ be biki si bwiŋ yɛ be wɛki kɛ. Nɛ biki finɛ nuuŋ si Fiana wɛki, ɛ nuuŋ le Fiana yi Nyɔ tsiiŋ li yih yinɛ. Ɛ wi nuuŋ lu wu kɛmi yɛ Fiana yi Krai kɛ, kɛ nuuŋ yɛ wi wu Krai kɛ.
Fi fiɛɛ le si bɛniiŋ bɛchu kwi-i kifɛ be nuuŋ kini ki Ada-aŋ, ɛ nɛɛlɛ si bɛniiŋ bɛchu gii be ni be nuuŋ lu kifɛ be taashɛ baa bɛ Krai. Se nuuŋ le, Nyɔ gii yi ni yi busi wi li mfi wu wu mwɛ. Krai nuuŋ wi wu tɛ̀ saa wu tɔ dze wu bo. Fɛ gii naa tuu ni karisi bɛɛ, bɛniiŋ bɛ nuuŋ bee se bo tɛ. Mfi wu fi gii fi ni fi kɛti ni, se ni nuuŋ mfi wu nshɛ gii yi ma. Krai gii lɛɛshɛ bɛmfɔŋ bɛ buŋga mɔɔ bunɔŋa buchu bu sɛki dɛɛni, se tuu bumfɔŋ bwee li Nyɔ-ɔ Baa we. Wu wu Krai se kɛmi le ni sɛki nsiiŋ gɛɛŋ bo mfi wu Nyɔ gii yi gɛɛ bɛniiŋ bee bɛ mbani-i bɛchu lɛ wuu lɛkwiiŋ se tɔmi bikaa biee li bee lɛwe.