Ensinar

16 تمامی کتبِ مقدّس الهام خداست و برای تعلیم و تأدیب و اصلاح و تربیت در پارسایی سودمند است، 17 تا مرد خدا به کمال برای هر کارِ نیکو تجهیز گردد.

معمار دانا و معمار نادان

24 «پس هر که این سخنان مرا بشنود و به آنها عمل کند، همچون مرد دانایی است که خانۀ خود را بر سنگ بنا کرد.

16 کلام مسیح به دولتمندی در شما* ساکن شود؛ و با مزامیر، سرودها و نغمه‌هایی که از روح است، با کمال حکمت یکدیگر را پند و تعلیم دهید؛ و با شکرگزاری و از صمیم دل برای خدا بسرایید.

4 زیرا آنچه در گذشته نوشته شده است، برای تعلیم ما بوده تا با پایداری و آن دلگرمی که کتب مقدّس می‌بخشد، امید داشته باشیم.

هدف و موضوع

1 امثال سلیمان، پسر داوود، پادشاه اسرائیل:

2 برای فراگیری حکمت و ادب

و درک سخنانی که فهم می‌بخشد؛

3 برای کسب ادب و رفتار خردمندانه،

و پارسایی و عدل و انصاف؛

4 برای هوشمندی بخشیدن به ساده‌لوحان

و دانش و دوراندیشی به جوانان -

5 تا حکیمان بشنوند و بر آموخته‌هایشان بیفزایند

و فهیمان هدایت یابند -

6 برای درک امثال و کنایات،

و سخنان حکیمان و معماهایشان.

7 ترس خداوند سرآغاز دانش است،

اما حکمت و ادب را جاهلان خوار می‌شمارند.

5 یهوه خدای خود را با تمامی دل و با تمامی جان و با تمامی قوّت خود محبت کن. 6 و این سخنان که من امروز تو را امر می‌فرمایم، بر دل تو باشد. 7 آنها را به‌دقّت به فرزندانت بیاموز، و حین نشستن در خانه و رفتن به راه، و هنگام خوابیدن و برخاستن، از آنها گفتگو کن.

هشدار علیه فریفتگی

8 پسرم، به رهنمود پدر خویش گوش فرا ده

و تعلیم مادر خویش را ترک منما؛

9 زیرا تاج زیبا بر سرت

و جواهر بر گردنت خواهد بود.

هشدار علیه زنا

20 پسرم، فرمان پدر خود را نگاه دار

و رهنمود مادر خویش را ترک مکن.

21 آن را همیشه بر دل خود بَربند

و بر گردن خویش بیاویز،

22 که در حین راه رفتن، راهنمای تو خواهد بود؛

و چون بخوابی، تو را نگاهبانی خواهد کرد؛

و آنگاه که برخیزی، با تو سخن خواهد گفت.

23 زیرا آن فرمان، چراغ است

و آن رهنمود، نور،

و توبیخ‌های ادب‌آموز،

راه حیات،

5 حکمت را کسب کن و فهم را به دست آور؛

کلمات دهانم را از یاد مبر و از آنها انحراف مورز.

6 ترکش مکن که نگاهبان تو خواهد بود؛

دوستش بدار که از تو مراقبت خواهد کرد.

7 حکمت، برترین است، پس حکمت را به دست آور؛

به بهای همۀ دارایی خویش، فهم را کسب کن.

8 آن را برافراز که تو را سرافراز خواهد ساخت؛

آن را در بر گیر که تو را عزّت خواهد بخشید.

13 رهنمود را به چنگ گیر و آن را فرو مگذار؛

پاسش بدار، زیرا که حیات توست.

14 به راه شریران پا مگذار

و در طریق بدکاران گام مزن.

23 دل خویش را با مراقبتِ تمام پاس بدار،

زیرا سرچشمۀ امور حیاتی است.

24 کج‌گویی را از دهان خود بزدای؛

و بدسخنی را از لبان خویش دور کن.

25 چشمانت مستقیم به جلو بنگرد،

مژگانت راست به جلو باشد.

26 مسیر پاهای خویش را هموار گردان

که همۀ راههایت استوار خواهد شد.

27 به راست یا چپ کج مشو؛

پای خویش از شرارت نگاه دار.

14 رهنمودِ حکیمان چشمۀ حیات است،

تا آدمی خویشتن را از دامهای مرگ دور بدارد.

10 «ترس خداوند آغاز حکمت است،

و شناخت آن قدوس، بصیرت.

این را به نسل آینده بازگویید

1 ای قوم من، به شریعت من گوش بسپارید؛

و به سخنان دهانم گوش فرا دهید!

2 دهان خود را به مَثَل خواهم گشود

و معماهای کهن را بر زبان جاری خواهم کرد؛

3 آنچه را که شنیده و دانسته‌ایم،

و پدرانمان به ما بازگفته‌اند.

4 آنها را از فرزندان ایشان پنهان نخواهیم داشت،

بلکه کارهای ستودۀ خداوند را،

به نسل آینده باز خواهیم گفت؛

همچنین قدرت او را،

و شگفتیهایی را که به انجام رسانده است.

10 آن نسل نیز همگی به پدران خود پیوستند، و بعد از آنها نسل دیگری برخاستند که نه خداوند را می‌شناختند و نه از کارهایی که او برای اسرائیل کرده بود، آگاهی داشتند.

17 مشایخی که نیکو رهبری کرده باشند، شایستۀ حرمتی دو چندانند، بخصوص آنان که در کار موعظه و تعلیم زحمت می‌کشند. 18 زیرا کتاب می‌گوید: «گاوی را که خرمن می‌کوبد، دهان مَبَند»* و «کارگر مستحق دستمزد خویش است.»*

16 از یاوه‌گویی‌های دنیوی بپرهیز، که شخص را هر چه بیشتر به بی‌دینی سوق می‌دهد. 17 تعلیم چنین کسان مانند بیماری قانقاریا پخش می‌شود. هیمِنائوس و فیلِتوس از همین دسته‌اند،

9 هر آن کس که از تعلیم مسیح فراتر رود و در آن پایدار نماند، خدا را ندارد، آن که در آن تعلیم پایدار مانَد، هم پدر را دارد و هم پسر را.

منشاء تعالیم عیسی

14 امّا چون نیمی از عید گذشته بود، عیسی به صحن معبد آمد و به تعلیم دادن آغاز کرد. 15 یهودیان در شگفت شده، می‌پرسیدند: «این مرد که علمِ دین نیاموخته، چگونه می‌تواند از چنین دانشی برخوردار باشد؟» 16 عیسی در جواب ایشان گفت: «تعالیم من از خودم نیست، بلکه از اوست که مرا فرستاده است. 17 اگر کسی براستی بخواهد ارادۀ او را به عمل آورد، در خواهد یافت که آیا این تعالیم از خداست یا من از خود می‌گویم. 18 آن که از خود می‌گوید، در پی جلال خویشتن است، امّا آن که خواهان جلال فرستندۀ خویش است، راستگوست و در او هیچ ناراستی نیست.