Espírito
O espírito humano é a parte mais profunda do nosso ser — onde Deus habita, onde a fé se ancora e de onde brota a verdadeira adoração. A Bíblia nos chama a viver pelo Espírito.
A natureza do espírito
O espírito está pronto, mas a carne é fraca. A batalha entre carne e espírito é constante e exige vigilância.
Nɛ nuuŋ yɛɛŋ we, nɛ lɛki li Nyɔ-ɔ kii nɛ ni lɛ li mɔnchɛ. Fi nuuŋ chɛɛŋ le shéŋ kɔŋgisi lɔ, se nuuŋ le nyaŋ yi bwiŋ nuuŋ fɛɛ."
"Kinɛɛtinɛ kinɔŋa kɛɛ ki bɛniiŋ bɛ kii le be baa bɛ kifoo lɛ kimbɛ ki Nyɔ-ɔ,
kifɛ bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ bu bee
Ntiiti ni kifɛ fiee fi nyaŋ yi li bwiiŋ kɔŋgisi ti kɔchini yɛ bɛ fi Fiana yi Nyɔ kɔŋgisi kɛ. Fi Fiana yi Nyɔ kɔŋgisi kɔchini yɛ tɛ bɛ fi nyaŋ yi li bwiŋ kɔŋgisi kɛ. Biee bi bifɛ bini nuuŋ bi tɛ dɛndɛ kikaa kimumkpaŋ kɛ. Fiɛɛ fiee fi nuuŋ nɛ tɛ fɛ fiee fi nɛ wɛki le nɛ fɛ kɛ.
Fiee fi ntiiti nuuŋ le, nɛ tsiiŋ nɛ biki nuuŋ si Fiana yi Nyɔ doonchi beŋ, nɛ tuu kɛ le nɛ fɛ nuuŋ si bwiŋ yɛnɛ kɔŋgisi le nɛ ni nɛ feti kɛ.
Se nuuŋ le, biee bi dzɛti fɛ Fiana yi Nyɔ-ɔ ti nuuŋ bini: Kiŋkɔŋgisɛ, kinɛɛtinɛ, mbɛɛŋgii, shéŋ yi kanɛ, kiŋge ki dzeeŋ, numu bujɔŋ, nlemɛ li chɛɛŋ li, kiŋge ki nyɛɛkii, mɔɔ bichɛ lɛ yi ya. Nchi wumu nuuŋ yɛ lu wu fɛŋgi biee bini kɛ.
Si tɛ tsiiŋ dɛɛni li buŋga bu Fiana yi Nyɔ-ɔ lɛ, tɛ ni tɛ feti biee biki nɛɛ si Fiana yilu doonchi.
Ɛ wi gɛɛ bufii nuuŋ li yi yee li, kɛ gii naa kwi. Fi tuu fi nuuŋ le ɛ wi gɛɛ bufii li Fiana yi Nyɔ-ɔ, kɛ gii naa kɛmɛ ntsɛ bɛ mbɛɛŋgii.
O Espírito de Deus em nós
Vosso corpo é templo do Espírito Santo. Deus fortalece com poder no homem interior pelo seu Espírito.
Nɛ kii yɛ le yih yinɛ yɛɛ yih yi muntofi yi Fiana yi Waaŋ yi Nyɔ nyɛ beŋ tsiiŋ lu kɛ ni? Nɛ nuuŋ yɛ lɛ benɛ bɔ kɛ. Bɛ tɛ̀ go beŋ bɛ kwa ŋge. Nɛɛ lɛ, nɛ feti yɛɛŋ biee bɛ yih yinɛ bi yokisi Nyɔ.
Se nuuŋ le, wi wu taashɛ bɛ Taa, mwɛ toɔ fiee fi mumkpaŋ bɛ wu li fiana-a.
kifɛ nuuŋ wi wumu tɛ kɛɛ fiee fi wi wumu beechi li shéŋ yee li fuki fiana yi mwɛ yi nuuŋ li yi yee li nsiŋ kɛ. Fi fiɛɛ nɛɛ tsaaŋ si nuuŋ wi tɛ kɛɛ fiee fi Nyɔ beechi fuki Fiana yi Nyɔ nsiŋ kɛ.
Si fi nuuŋ lɛ, ŋgii ŋgeeŋ? Ŋgii ni nlɛki bɛ fiana yɛŋ, nlɛki bɛ bufii bweŋ, n’yuuti bɛ fiana yɛŋ, n’yuuti bɛ bufii bweŋ tɛ.
Ntundi núŋ nlɛki le, kii bunɔŋa bwee bu nuuŋ ŋge, le nyɛ beŋ bɛ buŋga kɛti li Fiana yee li, bu fɛ shéŋ yi nɛ ni yi tɛɛmi. Nɛɛ lɛ, Krai se ni tsiiŋ li shéŋ yi nɛ-ɛ si nɛ gɛɛ shéŋ li wuu lɛ. Nlɛki li Nyɔ-ɔ tɛ le kiŋkɔŋgisɛ ni ki nuuŋ li be-eŋ ki fɛ nɛ lii gɛɛŋ yi seri si kiti mɔɔ si kimfoo ki tɛɛmi,
Nlɛkɔɔ le Nyɔ yi nuuŋ yi Taa wusɛŋ wu Jiso Krai, Nyɔ yi nuuŋ Te bunɔŋa, le yi nyɛ beŋ Fiana yi nyɛ beŋ bufii, yi gwiyɛ lii yinɛ nɛ kɛɛ yi bujɔŋ.
Nyɔ ti mɛɛŋ ki nyɛ kɛ nuuŋ fiana yi bumfa yi nuuŋ yi fɛ nɛ kaari nɛ ni nɛ tsiiŋ li chɛnɛ-ɛ kɛ. Tɛ nyɛ Fiana li be-eŋ nuuŋ yi feti nɛ nuuŋ bɔɔŋ bee. Se nɛ teenyi yi le, "Abba, Baa wusɛŋ." Fiana yilu yini kibɛɛ bɛ fiana yisɛŋ yi teendi yɛ le tɛ baa bɔɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ.
Fiana yilu yini kibɛɛ bɛ fiana yisɛŋ yi teendi yɛ le tɛ baa bɔɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ.
Nyɔ ti mɛɛŋ ki nyɛ kɛ nuuŋ fiana yi bumfa yi nuuŋ yi fɛ nɛ kaari nɛ ni nɛ tsiiŋ li chɛnɛ-ɛ kɛ. Tɛ nyɛ Fiana li be-eŋ nuuŋ yi feti nɛ nuuŋ bɔɔŋ bee. Se nɛ teenyi yi le, "Abba, Baa wusɛŋ."
Ɛ Krai nuuŋ li yí yinɛ, mɔɔ nuuŋ si yí yinɛ gii yi kwiyɛ kii bibifi lɛ, fiana yinɛ yɛɛ we, kifɛ Nyɔ fɛ yɛ nɛ nuuŋ tsaaŋ lɛ yi-i lii.
Bɛniiŋ bɛchu bɛ tsiiŋ be biki si Fiana yi Nyɔ wɛki nuuŋ bɔɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ.
Fiana yi Nyɔ ti bɛɛ yi fi bee mfi wu tɛ weeti, si tɛ kii yɛ nlɛkɛ li Nyɔ-ɔ si bɛ kɛmi le bɛ ni bɛ lɛki kɛ lɛ. Fiana yilu kibɛɛ ti lɛki li Nyɔ-ɔ kii bee yi dii li yi-i lɛ dze yi nuuŋ wi tɛ tee kɛ.
Kiiŋ nɛ ni nɛ nuuŋ wɛɛ li fiee fimu-u kɛ. Nɛ nindi nimɛ chi Nyɔ-ɔ mfi kwi bɛ shéŋ yi yuusi.
Nlɛkɔɔ le Nyɔ yi tɛ bichi limfwe li yi-i, yiiki shéŋ yinɛ bɛ kinɛɛtinɛ kichu mɔɔ mbɛɛŋgii si nɛ gɛɛ shéŋ li yi-i lɛ. Nɛ bichi yɛɛŋ nɛɛ tɛ nuuŋ limfwe mfi kwi li fiee fi nɛ gii nɛ kɛmɛ-ɛ, li buŋga bu Fiana yi Waaŋ li.
Vida no Espírito
Deus é Espírito e importa que os que o adoram o adorem em espírito e em verdade. O Espírito vivifica e transforma.
Nyɔ nuuŋ Fiana, bɛniiŋ bɛ lɛki li yi-i se kɛmi le be ni be lɛki li yi-i li fiana bɛ li chɛɛŋ li."
Se nuuŋ le, mfi bɛɛɔ, wu se bɛɛɔ kituŋ wu bɛniiŋ bɛ lɛki li Nyɔ-ɔ chɛɛŋ chɛɛŋ gii be ni be lɛki li Taa Nyɔ li fiana-a bɛ li chɛɛŋ li. Baaŋ ŋwaani bɛniiŋ bɛ Taa Nyɔ wɛki le be ni be lɛki li wuu. Nyɔ nuuŋ Fiana, bɛniiŋ bɛ lɛki li yi-i se kɛmi le be ni be lɛki li yi-i li fiana bɛ li chɛɛŋ li."
Fi fiɛɛ le bee bɛchu bɛ fiee mɛɛŋ yɛ fi baŋgi mɛnshi mɛsɛŋ kɛ baa ɛ kiŋ’wofu ki Taa lɛ wuuti kɛɛ li bee li, ki feti tɛ wuuti tɛ fikisi tɛ giiŋgi limfwe limfwe tɛ bosini nuuŋ wu. Mfikisɛ wuni nuuŋ mfɛru wu Taa wu ti nuuŋ Fiana yi Waaŋ.
Nsáŋ yɛŋ yi shéŋ, si Nyɔ nyɛ yɛ bɛŋkaachɛ bani li bee li ni, tɛ tsootsɛ fiee fichu fi bifisi bee mɔɔ fiana yisɛŋ. Tɛ woo tɛ gɛɛŋ tɛ mɛɛshi si tɛ tsiiŋ li chɛnɛ chi Nyɔ-ɔ lɛ.
Ɔ kɛɛ le Nyɔ ti mɛɛŋ ki nyɛ kɛ fiana li tɛɛbeŋ le yi fɛ bee tɛ ni tɛ kɛmi chɛnɛ kɛ. Yi tɛ̀ nyɛ nuuŋ fiana yi buŋga bɛ yi kiŋkɔŋgisɛ mɔɔ yi nuuŋ yi fɛ bee tɛ ni tɛ ni bichi lɛ yi yisɛ-ɛŋ.
Ɔ kɛɛ le Nyɔ ti mɛɛŋ ki nyɛ kɛ fiana li tɛɛbeŋ le yi fɛ bee tɛ ni tɛ kɛmi chɛnɛ kɛ. Yi tɛ̀ nyɛ nuuŋ fiana yi buŋga bɛ yi kiŋkɔŋgisɛ mɔɔ yi nuuŋ yi fɛ bee tɛ ni tɛ ni bichi lɛ yi yisɛ-ɛŋ.
Ɛ nɛɛ lɛ si ŋgii ni ŋ’wuki bujɔŋ kifɛ ŋkii le nɛ lɛki baa li Nyɔ-ɔ li mi-i, Fiana yi Jiso Krai fii tɛ mi, ŋgii naa mbɔnɛ.
Taa Jiso Krai doonchi beŋ shéŋ yee yi dzeeŋ li fiana yinɛ-ɛ. Fi nuuŋ lɛ.
Promessas do Espírito
Derramarei o meu Espírito sobre toda a carne. O Espírito revela, guia e capacita os filhos de Deus.
Cuidar do espírito
Cria em mim um coração puro e renova dentro de mim um espírito reto. O espírito quebrantado Deus não rejeita.
Nɛ ni nɛ kii le jɛ yi Nyɔ yɛ we, yi nindi. Yi keeti yi yɛki nyɔ yi bɛ fɔŋ bimbe bichu. Yi ti lii yi gɛɛŋ yi bo fɛ ntsɛ bɛ fiana yi wi taashi, yi lii tɛ yi gɛɛŋ yi bo fɛ biyooŋ bɛ mfɔŋ yi wi taashi. Yi ti fushi bɛmbeechɛ mɔɔ biee bi nuuŋ li shéŋ yi wi-i.
Fi se fiɛɛ le, nɛɛ si fiana ti chiiŋgi li nyaŋ yi bwi-iŋ yi to fiee fi kwi lɛ, ɛ lɛ si fi fiɛɛ nɛɛ bɛ wi wu giki shéŋ li Nyɔ-ɔ mfɛru nimɛ chi shaaŋ nsiŋ kɛ wɛ fiee fi kwi.
Nsáŋ yɛɛŋ yi shéŋ, ɛ wi kweŋgi le fiee fi tiiti dzɛti fɛ Fiana yi Nyɔ-ɔ, kiiŋ nɛ ni beŋ kɛ. Mɔnɛ yɛɛŋ fiana yilu nɛ ŋɛŋ laa yi buti fɛ Nyɔ-ɔ le. Ntiiti ni kifɛ bɛniiŋ bɛ yɛŋgi le be baa bɛntomfɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ bo baa be gɛɛŋ li nshɛ yini ŋge.
Tɛ se kɛɛ le tɛ baa li yi bwiŋ mfi kwi yi nuuŋ tɛ li yi yisɛŋ, kifɛ yi nyɛɛ bee Fiana yi nuuŋ yee.
Ɛ beŋ bɛ nuuŋ bɛniiŋ bɛ bifi ti kii si bɛ nyɛɛ biee bi dzeeŋ li bɔɔŋ bɛnɛ-ɛ, Baa wunɛ wu nuuŋ liboo gii se lee ki nyɛ kɛ tɛ Fiana yi Waaŋ li beŋ nɛ biiti li wuu yɛki lɛ ni?"
Le be bichi lɔɔ, be ŋɛŋ fiee fimu si níŋ yi wi lɛ, yi se saaŋgɛ yi gɛɛŋ yi nuuŋ li bee, wi mumkpaŋ mumkpaŋ. Fiana yi Waaŋ se biee yi yisɛ li be bɛchu, yi fɛ le be to be ni be yeti jɛ́ yi bitoŋ chichi chichi.