Família

31 Οἱ δὲ εἶπον,* ¦ ειπαν ℵA,B,D [3%] NU «Πίστευσον ἐπὶ τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν*35 C,D [97%] HF,RP,OC,TR,CP ¦ --- ℵA,B [3%] NU καὶ σωθήσῃ, σὺ καὶ ὁ οἶκός σου.»

4 Καὶ οἱ πατέρες, μὴ παροργίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, ἀλλ᾿* ¦ αλλα ℵA,B [2%] NU ἐκτρέφετε αὐτὰ ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου.

4 Καὶ οἱ πατέρες, μὴ παροργίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, ἀλλ᾿* ¦ αλλα ℵA,B [2%] NU ἐκτρέφετε αὐτὰ ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου.

About children

1 Τὰ τέκνα, ὑπακούετε τοῖς γονεῦσιν ὑμῶν ἐν Κυρίῳ,*35 𝕻46ℵA,Iv [99%] RP,HF,OC,TR,CP[NU] ¦ --- B [1%] τοῦτο γάρ ἐστιν δίκαιον. 2 «Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα»—ἥτις ἐστὶν ἐντολὴ πρώτη* ¦ ∼ 21 CP ἐν ἐπαγγελίᾳ—

19 Τίμα τὸν πατέρα* ¦ 1 σου W [35%] TR καὶ τὴν μητέρα,›* ¦ 1 σου [5%] CP καὶ ‹Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν.› »

1 Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς λόγους τούτους, μετῆρεν ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἦλθεν εἰς τὰ ὅρια τῆς Ἰουδαίας πέραν τοῦ Ἰορδάνου. 2 Καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοί, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτοὺς ἐκεῖ.

Jesus denies divorce

3 Καὶ προσῆλθον αὐτῷ οἱ*35 ℵD [95%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ --- 𝕻25B,C,W [5%] NU Φαρισαῖοι πειράζοντες αὐτόν, καὶ λέγοντες αὐτῷ,*35 W [95%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ --- ℵB,C(D) [5%] NU «Εἰ ἔξεστιν ἀνθρώπῳ ἀπολῦσαι τὴν γυναῖκα αὐτοῦ κατὰ πᾶσαν αἰτίαν;» 4 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς·*35 C,W [99%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ --- ℵB,D [1%] NU «Οὐκ ἀνέγνωτε ὅτι ὁ ποιήσας*35 ℵ,C,D,W [99%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ κτισας B [1%] NU ἀπ᾿ ἀρχῆς ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς; 5 Καὶ εἶπεν, ‹Ἕνεκεν*35 C,D,W [99.5%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ ενεκα ℵB [0.5%] NU τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ*35 C [50%] OC,CP ¦ --- ℵB,D,W [50%] RP,HF,TR,NU καὶ τὴν μητέρα καὶ προσκολληθήσεται*35 ℵC [90%] RP,HF,CP,TR ¦ κολληθησεται B,D,W [10%] OC,NU πρὸς τὴν γυναῖκα*35 [20%] ¦ τη γυναικι ℵB,C,D,W [80%] RP,HF,OC,CP,TR,NU αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν.› 6 Ὥστε οὐκέτι εἰσὶν δύο, ἀλλὰ σὰρξ μία. Ὃ οὖν ὁ Θεὸς συνέζευξεν, ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω.» 7 Λέγουσιν αὐτῷ, «Τί οὖν Μωσῆς* ¦ μωυσης B(D)N,W [5%] NU ἐνετείλατο δοῦναι βιβλίον ἀποστασίου καὶ ἀπολῦσαι αὐτήν;»*35 B,C,N,W [99%] RP,HF,OC,CP,TR[NU] ¦ --- ℵD [1%] 8 Λέγει αὐτοῖς ὅτι «Μωσῆς* ¦ μωυσης B(D)N,W [5%] NU πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν ἐπέτρεψεν ὑμῖν ἀπολῦσαι τὰς γυναῖκας ὑμῶν, ἀπ᾿ ἀρχῆς δὲ οὐ γέγονεν οὕτως. 9 Λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, μὴ ἐπὶ πορνείᾳ,*35 ℵ,C,N,W [95%] RP,HF,OC,CP,NU ¦ ει 123 [3%] TR ¦ παρεκτος λογου πορνειας B,D [2%] καὶ γαμήσῃ* ¦ γαμησει [5%] CP ἄλλην μοιχᾶται· καὶ ὁ ἀπολελυμένην γαμήσας μοιχᾶται.»*35 B [95%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ --- ℵD [0.5%] NU ¦ 123 γαμων 5 C,N,W [4.5%] ¦ ωσαυτως 12 γαμων 35 𝕻25 10 Λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ,*35 𝕻25D,N,W [99.5%] RP,HF,OC,CP,TR[NU] ¦ --- ℵB [0.5%] «Εἰ οὕτως ἐστὶν ἡ αἰτία τοῦ ἀνθρώπου μετὰ τῆς γυναικός, οὐ συμφέρει γαμῆσαι.» 11 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· «Οὐ πάντες χωροῦσιν τὸν λόγον τοῦτον,*35 ℵ,C,D,N,W [99%] RP,HF,OC,CP,TR[NU] ¦ --- B [1%] ἀλλ᾿ οἷς δέδοται. 12 Εἰσὶν γὰρ εὐνοῦχοι οἵτινες ἐκ κοιλίας μητρὸς ἐγεννήθησαν* ¦ εγενηθησαν [1%] CP οὕτως, καί εἰσιν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνουχίσθησαν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, καί εἰσιν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνούχισαν ἑαυτοὺς διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Ὁ δυνάμενος χωρεῖν χωρείτω.»

Jesus blesses children

13 Τότε προσηνέχθη*35 W [97%] RP,HF,OC,TR ¦ προσηνεχθησαν ℵB,C,D [3%] CP,NU αὐτῷ παιδία, ἵνα τὰς χεῖρας ἐπιθῇ αὐτοῖς* ¦ ∼ 3412 [1%] OC καὶ προσεύξηται· οἱ δὲ μαθηταὶ ἐπετίμησαν αὐτοῖς. 14 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν, «Ἄφετε τὰ παιδία, καὶ μὴ κωλύετε αὐτὰ ἐλθεῖν πρός με, τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.» 15 Καὶ ἐπιθεὶς αὐτοῖς τὰς χεῖρας*35 C,W [96%] RP,HF,CP,TR ¦ ∼ 231 B,D [3%] OC,NU ¦ ∼ 23 επ αυτους ℵ ¦ 23 [1%] ἐπορεύθη ἐκεῖθεν.

It is difficult for a rich person to enter the Kingdom

16 Καὶ ἰδού, εἷς τις*35 [25%] ¦ --- ℵB,C,D,W [75%] RP,HF,OC,CP,TR,NU προσελθὼν εἶπεν αὐτῷ,*35 C,W [98%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ ∼ 21 ℵB [2%] NU ¦ λεγει 2 D «Διδάσκαλε ἀγαθέ,*35 C,W (99%) RP,HF,OC,CP,TR ¦ --- ℵB,D (1%) NU τί ἀγαθὸν ποιήσω ἵνα ἔχω ζωὴν αἰώνιον;»*35 (W) [98.5%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ 12 σχω 45 B,C,D [0.5%] NU ¦ ποιησας 45 κληρονομησω ℵ [1%] 17 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· «Τί με λέγεις ἀγαθόν;*35 C,W (99%) RP,HF,OC,CP,TR ¦ ερωτας περι του αγαθου ℵB(D) (0.9%) NU ¦ --- (0.2%) Οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς, ὁ Θεός.*35 C,W (99.1%) RP,HF,OC,CP,TR ¦ εις (−ε. B) εστιν ο αγαθος ℵ(B) (0.3%) NU ¦ εις εστιν αγαθος D (0.6%) Εἰ δὲ θέλεις εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν,*35 W [97%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ ∼ 2341 ℵB,C(D) [3%] NU τήρησον τὰς ἐντολάς.» 18 Λέγει αὐτῷ, «Ποίας;» Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· «Τὸ ‹Οὐ φονεύσεις, Οὐ μοιχεύσεις, Οὐ κλέψεις, Οὐ ψευδομαρτυρήσεις, 19 Τίμα τὸν πατέρα* ¦ 1 σου W [35%] TR καὶ τὴν μητέρα,›* ¦ 1 σου [5%] CP καὶ ‹Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν.› » 20 Λέγει αὐτῷ ὁ νεανίσκος· «Πάντα ταῦτα ἐφυλαξάμην*35 C,W [98.5%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ εφυλαξα ℵB,D [1.5%] NU ἐκ νεότητός μου.*35 C,W (99%) RP,HF,OC,CP,TR ¦ --- ℵB (1%) NU ¦ 12 D Τί ἔτι ὑστερῶ;» 21 Ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, «Εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς*35 ℵC,W [99.5%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ 1 τοις B,D [0.5%] [NU] πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ·*35 ℵW [99.5%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ ουρανοις B,C,D [0.5%] NU καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι.» 22 Ἀκούσας δὲ ὁ νεανίσκος τὸν λόγον ἀπῆλθεν λυπούμενος, ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλά.

23 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· «Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι δυσκόλως πλούσιος*35 W [97%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ ∼ 21 ℵB,C,D [3%] NU εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. 24 Πάλιν δὲ λέγω ὑμῖν, εὐκοπώτερόν ἐστιν κάμηλον διὰ τρυπήματος ῥαφίδος διελθεῖν*35 B,D [90%] RP,HF,OC,CP,TR,NU ¦ εισελθειν ℵ,C,W [10%] ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελθεῖν.»*35 C,W [98.5%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ ∼ 612345 B,D [0.5%] NU ¦ 12345 ℵ [0.5%] ¦ 123 των ουρανων [0.5%] 25 Ἀκούσαντες δὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ*35 W [90%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ --- ℵB,C,D [10%] NU ἐξεπλήσσοντο σφόδρα, λέγοντες, «Τίς ἄρα δύναται σωθῆναι;» 26 Ἐμβλέψας δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, «Παρὰ ἀνθρώποις τοῦτο ἀδύνατόν ἐστιν, παρὰ δὲ Θεῷ πάντα δυνατά.»*35 B,C,W [70%] RP,HF,CP,NU ¦ ∼ 21 ℵ [0.5%] ¦ 12 εστιν D [30%] OC,TR

27 Τότε ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· «Ἰδού, ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκολουθήσαμέν σοι. Τί ἄρα ἔσται ἡμῖν;» 28 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· «Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὑμεῖς, οἱ ἀκολουθήσαντές μοι, ἐν τῇ Παλιγγενεσίᾳ, ὅταν καθίσῃ ὁ Υἱὸς τοῦ Ἀνθρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, καθίσεσθε*35 C,D [94%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ καθησεσθε ℵB,W [5%] NU ¦ καθεσθησεσθε [1%] ¦ two other readings καὶ ὑμεῖς ἐπὶ δώδεκα θρόνους,* ¦ θρονων CP κρίνοντες τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ. 29 Καί, πᾶς ὃς*35 [90%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ οστις ℵB,C,D,W [10%] NU ἀφῆκεν οἰκίας ἢ ἀδελφοὺς ἢ ἀδελφὰς ἢ πατέρα ἢ μητέρα ἢ γυναῖκα ἢ τέκνα ἢ ἀγροὺς*35 W [66%] RP,HF,OC,TR ¦ οικιαν 2-15 f35pt [30%] CP ¦ 1-9,12-15 B [0.5%] NU ¦ 3-15 ℵ [0.5%] ¦ ∼ 3-15,21 C [1%] ¦ 1-5,8-9,12-15 D ¦ ∼ 3-6 γονεις 12-15,21 [1%] ¦ at least three further variations ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου, ἑκατονταπλασίονα λήψεται,* ¦ λημψεται ℵB,C,D,W [1%] NU καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει. 30 Πολλοὶ δὲ ἔσονται πρῶτοι ἔσχατοι, καὶ* ¦ 1 οι C [5%] CP ἔσχατοι πρῶτοι.

32 Γίνεσθε δὲ*35 𝕻49ℵA [96%] RP,HF,OC,TR,CP[NU] ¦ --- 𝕻46B [3%] ¦ ουν [1%] εἰς ἀλλήλους χρηστοί, εὔσπλαγχνοι, χαριζόμενοι ἑαυτοῖς, καθὼς καὶ ὁ Θεὸς ἐν Χριστῷ* ¦ χριστος [2%] CP ἐχαρίσατο ὑμῖν.*35 𝕻46ℵA [35%] TR,NU ¦ ημιν 𝕻49B [65%] RP,HF,OC,CP

33 Πλὴν καὶ ὑμεῖς οἱ καθ᾿ ἕνα·* ¦ καθένα f35 (I include this for the record and so as not to lose sight of it, but since there is evidently no difference in meaning I stay with the conventional spelling. Since the shift from τ to θ is caused by aspiration, there is no ambiguity). ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα οὕτως ἀγαπάτω ὡς ἑαυτόν, ἡ δὲ γυνὴ ἵνα φοβῆται τὸν ἄνδρα.

20 Ἐάν τις εἴπῃ ὅτι «Ἀγαπῶ τὸν Θεόν,» καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μισεῖ,*35 048 [74%] ¦ μιση ℵA,B [26%] RP,HF,OC,TR,CP,NU (The point of the argument hinges on the hating being fact, so the Indicative is correct.) ψεύστης ἐστίν. Ὁ γὰρ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ* ¦ --- [1%] OC ὃν ἑώρακεν, τὸν Θεὸν ὃν οὐχ ἑώρακεν πῶς*35 A,048 (95.8%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ ου ℵB (4.2%) NU δύναται ἀγαπᾶν;

8 Εἰ δέ τις τῶν ἰδίων, καὶ μάλιστα τῶν*35 C [97%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ --- ℵA,I,048 [3%] NU οἰκείων, οὐ προνοεῖ, τὴν πίστιν ἤρνηται καὶ ἔστιν ἀπίστου χείρων.

8 Εἰ δέ τις τῶν ἰδίων, καὶ μάλιστα τῶν*35 C [97%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ --- ℵA,I,048 [3%] NU οἰκείων, οὐ προνοεῖ, τὴν πίστιν ἤρνηται καὶ ἔστιν ἀπίστου χείρων.

4 Εἰ δέ τις χήρα τέκνα ἢ ἔκγονα* ¦ εγγονα [10%] ἔχει, μανθανέτωσαν πρῶτον τὸν ἴδιον οἶκον εὐσεβεῖν καὶ ἀμοιβὰς ἀποδιδόναι τοῖς προγόνοις, τοῦτο γάρ ἐστιν*35 ℵA,C [85%] RP,HF,NU ¦ 1 καλον και [5%] OC,TR,CP ¦ καλον και 1 [10%] ἀπόδεκτον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.

A word of exhortation

10 Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἵνα τὸ αὐτὸ λέγητε πάντες καὶ μὴ ᾖ ἐν ὑμῖν σχίσματα, ἦτε δὲ κατηρτισμένοι ἐν τῷ αὐτῷ νοῒ καὶ ἐν τῇ αὐτῇ γνώμῃ.

6 Ἀπὸ δὲ ἀρχῆς κτίσεως, ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτοὺς ὁ Θεός.*35 A,N(D,W) [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB,C [1%] NU,* ¦ 1 και ειπεν D,N,W [5%] CP 7 ‹Ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ,*35 D,W [98%] HF,RP,CP,TR,OC[NU] ¦ 12 τη γυναικι 6 A,N [1.5%] ¦ 12 γυγυναικι 6 C ¦ --- ℵB [0.5%] καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν.› 8 Ὥστε οὐκέτι εἰσὶν δύο ἀλλὰ σὰρξ μία.*35 ℵA,C,W [35%] ¦ ∼ 21 B,D,N [65%] HF,RP,CP,TR,OC,NU 9 Ὃ οὖν ὁ Θεὸς συνέζευξεν, ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω.»

13 Εἰ οὖν ὑμεῖς, πονηροὶ ὑπάρχοντες,* ¦ οντες ℵD [15%],* ¦ ∼ 21 OC οἴδατε δόματα ἀγαθὰ*35 𝕻75ℵA,B,C,D,W [97%] HF,RP,OC,NU ¦ ∼ 21 𝕻45 [3%] CP,TR διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ Πατὴρ ὁ ἐξ οὐρανοῦ*35 A,B(C)D,W [98%] CP,HF,RP,TR,OC[NU] ¦ 23 𝕻75ℵ [2%] ¦ 1 ουρανιος 𝕻45 δώσει Πνεῦμα Ἅγιον* ¦ αγαθον 𝕻45 [1.5%] OC τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν.»

2 Ἀγαπητοί, νῦν τέκνα Θεοῦ ἐσμεν καὶ οὔπω ἐφανερώθη τί ἐσόμεθα, οἴδαμεν δὲ*35 [90.4%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ 1 ℵA,B,C [5.6%] NU ¦ --- [4%] ὅτι ἐάν φανερωθῇ ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα, ὅτι ὀψόμεθα αὐτὸν καθώς ἐστιν 3 —καὶ πᾶς ὁ ἔχων τὴν ἐλπίδα ταύτην ἐπ᾿ αὐτῷ ἁγνίζει ἑαυτόν, καθὼς ἐκεῖνος ἁγνός ἐστιν.