Família
A família é a primeira instituição criada por Deus. Ele a projetou para ser escola de amor, fé e formação de caráter. A Bíblia honra a família e nos ensina a cuidar dela.
Eu e minha casa
Eu e minha casa serviremos ao Senhor. A família que serve a Deus juntos permanece unida e fortalecida em todas as circunstâncias.
Novo vakamʉsea, "Murume Yéesu Mweenevyoosi, yeeye kʉkʉlamurirya arɨ weewe na vaantʉ va nyuumba yaako."
Criar os filhos
Instrui a criança no caminho em que deve andar. O lar é a primeira escola de fé e obediência.
Naanyu vala taáta, karɨ mʉndoovasaakʉla vaana vaanyu tʉkʉ, kɨrɨ vyoova jeyyo, vareri ko vawolola mwiikalo waavo na kwa ukiindya wa Mweenevyoosi.
Naanyu vala taáta, karɨ mʉndoovasaakʉla vaana vaanyu tʉkʉ, kɨrɨ vyoova jeyyo, vareri ko vawolola mwiikalo waavo na kwa ukiindya wa Mweenevyoosi.
Vaana na Vavyɨɨrɨ Vaavo
Naanyu vaana, mʉndoovateera vavyɨɨrɨ vaanyu kwa kʉra kʉva kɨɨntʉ kɨmwɨ na Yéesu Mweenevyoosi, sa kʉbweeyya jeyyo nɨ ʉwoloki. "Ʉndoovanyemya vala taáta na íyo waanyu." Ʉhʉ, noo ʉlairiri wa ncholo ˆʉrɨ na kwiichuunga ˆkweene Mʉlʉʉngʉ asea,
Honrar e amar
Honra teu pai e tua mãe. A família funciona com perdão, paciência e amor incondicional entre todos os seus membros.
ʉvanyemye vala íyo na taáta waanyu, na mweende mwiiwaako ja ˆvyeene wiiyenda mweeneevyo."
Kusiita Muki
Yéesu ˆakamarikirye kʉlʉʉsɨka masáare aya, akalooka fuma Galiláaya, akatamanya fʉʉrʉ ɨsɨ ya Yudéea nyambʉko ya lʉʉjɨ lwa Yorodáani. Mpuka nkʉʉlʉ ya vaantʉ ɨkamutuuba, ʉko akavahorya.
Vamwɨ va Mafarisáayo vakʉʉja noo mʉyera. Vakamuurya voosea, "Eri, Miiro yaruma mʉʉntʉ kʉmʉreka muki waachwe sa kɨɨntʉ chochoosi wʉʉ?" Akuuyirya akavasea, "Sɨ mʉnasoma tʉkʉ wʉʉ? Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa, aho ncholo, Mʉʉ́mba ‘ajáa avʉʉmba mʉʉntʉ mʉlʉme na mʉʉntʉ muki,’ ne akasea, ‘Sa jeyyo, mʉʉntʉ mʉlʉme avarékaa vala íyo na taáta waavo, akava kɨɨntʉ kɨmwɨ na muki waachwe, novo vavɨrɨ kʉva varɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ.’ Sa jeyyo, sɨ varɨ kʉva vavɨrɨ tʉkʉ, nɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ. Jeyyo, ˆcheene akɨlʉmanʼya Mʉlʉʉngʉ, mʉʉntʉ sɨ arɨ nanʉkʉla tʉkʉ."
Aho, vakamʉsea, "Sa che de Mʉ́sa atʉrʉmɨra kʉmwaandɨkɨra muki taláka no mʉreka?" Yéesu akavasea, "Mʉ́sa avarekera mʉndooreka vadala vaanyu, sa ʉfafu wa mɨtɨma yaanyu. Maa kaa, keende aho ncholo sɨ vijáa jeyyo tʉkʉ. Nɨ kʉvawyɨɨra niise, mʉʉntʉ yoyoosi ˆarɨ musiita muki waachwe koonɨ sɨ sa kʉyeenda na mʉlʉme wa mʉʉntʉ, maa aloole muki wɨɨngɨ, ʉwo kʉva arɨ yooyeenda na muki wa mʉʉntʉ."
Aho, vapooji vaachwe vakamʉsea, "Koonɨ noo ˆviri jeyyo kwa muki na mʉlʉme, nɨ vyaangʉ kʉdɨɨra kʉloola!" Yeeye akavasea, "Sɨ voosi varɨ daha ruma ukiindya ʉhʉ tʉkʉ, maa kaa, vara ˆvaámbiririwaa nɨ Mʉlʉʉngʉ. Vaantʉ vɨɨngɨ vavyaalwa matowáashi, vɨɨngɨ vabweeyyiwa matowáashi nɨ vaantʉ, na vɨɨngɨ valamʉla kʉva matowáashi sa Ʉtemi wa Kurumwii. Ʉra ˆarɨ daha hokera ukiindya ʉhʉ nɨ ʉʉhokere."
Yéesu Yoovatalarya Vasinga
Aho, vasinga vaduudi vakareetwa na kʉrɨ Yéesu sa avavɨkɨre mɨkono yaachwe na avaloombere. Maa kaa, vapooji vaachwe vakavaamirirya vara vaantʉ ˆvavareetáa. Yéesu akavasea, "Vareki vasinga vaduudi vʉʉje na kʉrɨ nɨɨnɨ, karɨ mʉvakɨtɨre tʉkʉ! Sa Ʉtemi wa Kurumwii nɨ sa vaantʉ ˆvarɨ ja ava vasinga." Aho, Yéesu akavatalarya avo vasinga, maa akiinʉka aho haantʉ.
Kʉheewa Nkaasʉ ya Sikʉ ˆJisiina Ʉhero
Haaha, mʉʉntʉ ʉmwɨ akʉʉja na kʉrɨ Yéesu, maa akamuurya, "Mukiindya, nɨ kɨɨntʉ che kiija ndɨrɨ bweeyya sa mpokere nkaasʉ ya sikʉ ˆjisiina ʉhero?" Yéesu akamʉsea, "Sa che wookuunjurya kɨɨntʉ kiija? Kwatɨɨte ʉmwɨ vii noo mʉʉja. Koonɨ woosaaka ʉpate nkaasʉ ya sikʉ ˆjisiina ʉhero, kwaatya ndairiri jaachwe." Ʉwo mʉʉntʉ akamuurya, "Ʉlairiri ʉrɨkwɨ?" Yéesu akamʉsea, "Karɨ wʉʉ́laa tʉkʉ, karɨ ʉyéendaa na muki wa mʉʉntʉ tʉkʉ, karɨ wiívaa tʉkʉ, karɨ ʉlóngowereryaa mʉʉntʉ tʉkʉ, ʉvanyemye vala íyo na taáta waanyu, na mweende mwiiwaako ja ˆvyeene wiiyenda mweeneevyo."
Ʉwo mʉtavana akamʉsea, "Ayo yoosi nayakwaatya, che kei chookeeheka kʉrɨ nɨɨnɨ?" Yéesu akamʉsea, "Koonɨ woosaaka ʉve usiina ˆchakeeheka kwaako, tamanya ʉkavae iyoombe máari ˆʉrɨ nojo na mpía ˆʉrɨ turya ʉvaheere vakɨva. Jeyyo, turya ʉrɨ máari ya kɨkomi ya mberii kurumwii. Aho, yeenda wuuntuube." Ʉwo mʉtavana ˆakateere jeyyo, akiirya mʉtɨma, maa akalooka, sa nɨ musúngaati maatʉkʉ vii ajáa.
Aho, Yéesu akavasea vapooji vaachwe, "Kɨmaarɨ noovawyɨɨra, kʉva viri vyafafa maatʉkʉ vii kwa vasúngaati kwɨɨngɨra Ʉtemii wa Kurumwii. Kei nɨ kʉvawyɨɨra niise, nɨ vyaangʉ ngamɨ́a kʉtweera na ihengerii ra sinkeni kʉlookya musúngaati kwɨɨngɨra na Ʉtemii wa Mʉlʉʉngʉ." Vapooji ˆvakateere ayo, vakatʉlʉvalatʉlʉvaala, maa vakamʉsea, "Nɨ ani de ˆarɨ daha lamuririwa?" Yéesu akavatuurirya miiso, maa akavasea, "Kwa vaantʉ sɨ vidáhɨkaa tʉkʉ, maa kaa, kwa Mʉlʉʉngʉ viintʉ vyoosi vyadáhɨkaa."
Aho, Peéteri akamʉsea, "Laanga! Suusu tareka kɨra kɨɨntʉ tʉkakutuuba. Che tʉrɨ turya?" Yéesu akavasea, "Kɨmaarɨ noovawyɨɨra, mpɨɨndɨ viintʉ vyoosi ˆviri bweeyyiwa ufya, Mwaana wa Mʉʉntʉ kiikala arɨ ichuumbii ra kɨtemi ra nkongojima. Na nyuunyu vara ˆmuuntúubaa, kiikala mʉrɨ machuumbii ikimi na yavɨrɨ moojilamʉrɨra nkolo ikimi na ivɨrɨ ja Isiraéeli. Na kɨra mʉʉntʉ ˆareka nyuumba, au vaanaavo, au marʉʉmbʉ, au taáta, au íyo, au vaana, au mawʉnda sa nɨɨnɨ, hokera arɨ mara igana rɨmwɨ (100) kʉlookererya, na hokera arɨ nkaasʉ ya sikʉ ˆjisiina ʉhero. Maa kaa, vara va ncholo veera varɨ mukirii, na vara va mukirii kʉva varɨ va ncholo.
Mʉndookiilaanga, mʉboohye mɨtɨma na mʉve na mbavariri nyuunyu kwa nyuunyu. Mʉndookiisea yasírire kwa mbavariri ja ˆvyeene Mʉlʉʉngʉ avasea yasírire kwa njɨra ya Kirisitʉ.
Maa kaa, baa nyuunyu nɨ kʉvawyɨɨra niise, kɨra mʉʉntʉ amweende muki waachwe ja ˆvyeene iiyenda, na muki karɨ areke kʉmʉnyemya mʉlʉme waachwe tʉkʉ.
Koonɨ mʉʉntʉ aséire amweenda Mʉlʉʉngʉ na kʉnʉ amʉsʉʉla mwaanaavo ˆamuruma Yéesu, ʉwo nɨ mʉloongo. Sa koonɨ mʉʉntʉ sɨ amweenda mwaanaavo ʉra ˆyoomoona, sɨ arɨ daha kʉmweenda Mʉlʉʉngʉ sɨ ˆanamoona tʉkʉ.
Cuidar da família
Quem não cuida dos seus negou a fé. A família é responsabilidade sagrada — prover, proteger e abençoar é mandamento divino.
Koonɨ mʉʉntʉ sɨ yookɨɨlaanga ndʉʉ yaachwe, na kɨkomi vara ˆvarɨ kaayii kwaachwe, re mʉʉntʉ ʉwo akʉhɨ́ɨre moongo kumuruma Yéesu na mʉʉntʉ ʉwo avɨɨha kʉlookya ʉra sɨ ˆamuruma Yéesu.
Koonɨ mʉʉntʉ sɨ yookɨɨlaanga ndʉʉ yaachwe, na kɨkomi vara ˆvarɨ kaayii kwaachwe, re mʉʉntʉ ʉwo akʉhɨ́ɨre moongo kumuruma Yéesu na mʉʉntʉ ʉwo avɨɨha kʉlookya ʉra sɨ ˆamuruma Yéesu.
Baa neembe nɨ jeyyo, mʉlala ˆarɨ na vaana, au vajʉkʉlʉ, avo vaana na vajʉkʉlʉ viikiindye ta kʉvaambirirya vandʉʉ vaavo. Jeyyo noo ˆvyeene vandoohɨndʉla masáare ˆmeene vabweeyyiriwa nɨ vavyɨɨrɨ vaavo. Ivyo, noo viintʉ ˆvimweéryaa mʉtɨma Mʉlʉʉngʉ.
Kwiigava kwa Vaantʉ ˆVamuruma Yéesu
Haaha vanaviitʉ, nɨ kʉvaloomba niise kwa irina ra Mweenevyoosi wiitʉ, Yéesu Kirisitʉ, nduusikii jaanyu, karɨ ʉhʉ ɨndoolʉʉsa ɨkɨ na ʉra kɨra tʉkʉ. Karɨ mʉndookiigavagava nyuunyu kwa nyuunyu tʉkʉ, kɨrɨ vyoova jeyyo, mʉve kɨɨntʉ kɨmwɨ kwa mɨryʉʉngʉ yaanyu na kwa kɨra ˆmootʉmama.
Unidade familiar
A coroa dos velhos são os filhos dos filhos. O casamento, os filhos e a comunhão familiar são bênçãos de Deus.
Casamento e família
O homem deixará pai e mãe e se unirá à sua mulher. A família começa no casamento — aliança sagrada diante de Deus.
Maa kaa, keende ncholo yo kʉʉmbwa kwa weerʉ, ‘Mʉlʉʉngʉ ajáa avʉʉmba mʉʉntʉ mʉlʉme na mʉʉntʉ muki. Sa jei, mʉʉntʉ mʉlʉme avarékaa vala íyo na taáta waavo, akava kɨɨntʉ kɨmwɨ na muki waachwe, novo vavɨrɨ kʉva varɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ.’ Jeyyo sɨ varɨ kʉva vavɨrɨ tʉkʉ, nɨ mʉvɨrɨ ʉmwɨ. Sa jeyyo, ˆcheene akɨlʉmanʼya Mʉlʉʉngʉ, mʉʉntʉ sɨ arɨ nanʉkʉla tʉkʉ."
Haaha koonɨ nyuunyu baa neembe mʉrɨ vavɨ mʉmányire kʉvaheera vaana vaanyu viintʉ ˆvyabooha, ha Taáta waanyu wa kurumwii sɨ arɨ bweeyya vyabooha kʉlookya ivyo vyaanyu ko vaheera Mʉtɨma Mʉʉja vara ˆvoomʉloomba tʉkʉ wʉʉ?"
Vanaviitʉ naveenda. Haaha tʉrɨ vaana va Mʉlʉʉngʉ, maa kaa, sɨ vinavariyʉlwa nɨ joolɨ tʉrɨ kʉva tʉkʉ, suusu tamányire ˆviri variyʉlwa, kʉva tʉrɨ ja Kirisitʉ, sa moona tʉrɨ ja ˆvyeene arɨ. Kɨra mʉʉntʉ ˆamwiiláangyaa yeeye, iitálaryaa ja viintʉ Yéesu ˆarɨ ʉteréere mbere ya Mʉlʉʉngʉ.