Família
A família é a primeira instituição criada por Deus. Ele a projetou para ser escola de amor, fé e formação de caráter. A Bíblia honra a família e nos ensina a cuidar dela.
Eu e minha casa
Eu e minha casa serviremos ao Senhor. A família que serve a Deus juntos permanece unida e fortalecida em todas as circunstâncias.
Kana beno pesa ve ntima na kusadila Yave, beno soola bubu yayi nani beno ke sadila. Beno ke sadila banzambi yina sadilaka bankooko ya beno kuna na lweka ya nkaka ya nzadi ya Efalate to banzambi ya ba-Amoli ya yinsi yina beno vwandaka zinga? Munu mpe dikanda ya munu, beto ke sadila Yave.»
Kana beno pesa ve ntima na kusadila Yave, beno soola bubu yayi nani beno ke sadila. Beno ke sadila banzambi yina sadilaka bankooko ya beno kuna na lweka ya nkaka ya nzadi ya Efalate to banzambi ya ba-Amoli ya yinsi yina beno vwandaka zinga? Munu mpe dikanda ya munu, beto ke sadila Yave.»
Bawu vutulaka: «Kwikila na Mfumu Yesu, mpe nge ke kuzwa mpulusu, nge na dikanda nyonso ya nge.»
Bika ti Yave, Nzambi ya beto kuvwanda na beto, mutindu yandi vwandaka na bankooko ya beto. Yandi kubika beto ve mpe ti yandi kulosa beto ve.
Criar os filhos
Instrui a criança no caminho em que deve andar. O lar é a primeira escola de fé e obediência.
Longisa ntwenya nzila yina yandi fwana kulanda, mpe ntangu yandi ke kuma kiboba, yandi ke bika ve nzila yango.
Longisa ntwenya nzila yina yandi fwana kulanda, mpe ntangu yandi ke kuma kiboba, yandi ke bika ve nzila yango.
Nkebosolo samu na bantwenya ya yimbi
Mwana ya munu, kuwa bandongosolo ya tata ya nge. Kulosa ve malongi ya mama ya nge. Ya tsyelika, yawu kele mutindu yimpu ya kitoko na zulu ya yintu ya nge. Yawu kele mutindu bampanga ya kitoko na laka ya nge.
Nkebosolo samu na kinsuza
Mwana ya munu, bumba bantumunu ya tata ya nge, kulosa ve bandongosolo ya mama ya nge!
Mambu yayi mu ke na kupesa nge bubu yayi, yawu fwana kuvwanda na ntima ya nge. Nge fwana kulongisaka yawu na bana ya nge. Nge fwana kuzabisaka bawu yawu na ntangu nge ke vwanda na yinzo mpe na ntangu nge ke tambula na nzila, na ntangu nge ke lala mpe na ntangu nge ke vumbuka.
Mambu yayi mu ke na kupesa nge bubu yayi, yawu fwana kuvwanda na ntima ya nge. Nge fwana kulongisaka yawu na bana ya nge. Nge fwana kuzabisaka bawu yawu na ntangu nge ke vwanda na yinzo mpe na ntangu nge ke tambula na nzila, na ntangu nge ke lala mpe na ntangu nge ke vumbuka.
Beno batata! Beno dasukila ve bana ya beno. Kasi beno yundula bawu na kupesa bawu malongi mpe na ndongosolo yina Mfumu ke zolaka.
Beno batata! Beno dasukila ve bana ya beno. Kasi beno yundula bawu na kupesa bawu malongi mpe na ndongosolo yina Mfumu ke zolaka.
Bana mpe bibuti ya bawu
Bana! Beno tumama na bibuti ya beno samu na Mfumu, samu ti yawu kele dyambu ya kudedama. «Zitisa tata na mama ya nge.» Yawu kele Musiku ya ntete yina kele na nsilulu yayi:
Honrar e amar
Honra teu pai e tua mãe. A família funciona com perdão, paciência e amor incondicional entre todos os seus membros.
«Zitisa tata na mama ya nge, samu ti luzingu ya nge kuvwanda yinda na yinsi yina munu Yave, Nzambi ya nge, ke na kupesa nge.»
«Zitisa tata na mama ya nge, samu ti luzingu ya nge kuvwanda yinda na yinsi yina munu Yave, Nzambi ya nge, ke na kupesa nge.»
zitisa tata na mama ya nge, zola mpangi ya nge mutindu nge mosi.»
Dyambu ya kufwa makwela
Ntangu Yesu manisaka na kupesa malongi yina, yandi katukaka na Ngalili, mpe kwendaka na Zude na simu ya nkaka ya nzadi ya Yolodani. Bantu mingi landaka yandi kuna, mpe yandi belusaka bambevo mingi. Mwa ndambu ya ba-Falisye kwendaka pene-pene ya Yesu samu na kulebika yandi mutambu. Bawu yufulaka yandi: «Misiku ya beto ke pesaka muntu muswa ya kukatula kento na makwela na konso dyambu ya yimbi?» Yesu vutulaka: «Beno me tangaka ntete ve mambu yina kele ya kusonama na Dibuku ya Nzambi: "Na mbandukulu, Nzambi yidikaka bawu kento na bakala." » Ni yawu yina, Nzambi tubaka: «Bakala ke bika tata mpe mama ya yandi, samu na kwenda zinga kintwadi na kento ya yandi, mpe bawu zole ke kuma kaka nzutu mosi. Na yina, bawu ke dyaka ve bantu zole, kasi kaka muntu mosi. Muntu fwana kukabula ve yina Nzambi me vukisa.»
Ba-Falisye yufulaka yandi: «Samu na yinki Moyize pesaka bakala muswa ya kupesa kento mukanda ya kufwa makwela ntangu yandi ke na katula kento na makwela?» Yesu vutulaka: «Moyize pesaka beno muswa ya kukatula kento na makwela samu ti beno kele na ntima ngolo. Kasi na mbandukulu, ya vwandaka ve mutindu yina. Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno: Kana bakala katula kento ya yandi na makwela samu na dyambu yina kele ve ya kuvukisa mfulu na bakala ya nkaka, mpe kwela kento ya nkaka ke sala kinsuza.»
Bilandi zabisaka yandi: «Kana ni mutindu yina bakala fwana kusala na sika ya kento ya yandi, ya me lutila mbote na kukwela kwandi ve.» Yesu vutulaka: «Bantu nyonso lenda kubakula ve ndongosolo yayi, kasi kaka bayina Nzambi me pesa lulendo ya kubakula yawu. Bantu ya nkaka ke kwelaka ve samu ti bawu kele ve na mabuta katuka mbutukulu ya bawu. Ba ya nkaka ke kwelaka ve samu ti ba katulaka bawu mabuta, mpe bantu ya nkaka dyaka ke kwelaka ve samu na Kimfumu ya Mazulu. Muntu yina lenda kundima ndongosolo yayi, yandi ndima yawu.»
Yesu sakumunaka bana ya fyoti
Bantu natinaka Yesu bana ya fyoti samu ti yandi tentika bawu maboko, mpe yandi sambidila bawu. Kasi bilandi sembaka bantu yina. Na yina, Yesu zabisaka bilandi ya yandi: «Beno bika bana ya fyoti kwiza na sika ya munu. Beno yimina bawu ve samu ti Kimfumu ya Mazulu kele ya bantu yina kele mutindu bawu.» Na manima ya kutentika bawu maboko, yandi katukaka na kisika yina.
Muntu ya mbongo mingi
Bakala mosi kwizaka pene-pene ya Yesu, mpe yufulaka Yesu: «Mulongisi! Wapi dyambu ya mbote mu fwana kusala samu na kuzwa luzingu ya seko?» Yesu zabisaka yandi: «Samu na yinki nge ke na kuyufula munu na yina me tadila dyambu ya mbote? Kaka Nzambi kele mbote. Kana nge zola kuzwa luzingu ya seko, tumama na misiku.» Bakala yina yufulaka dyaka Yesu: «Na wapi misiku mu fwana kutumama?» Yesu vutulaka: «Kufwa muntu ve, kusala kinsuza ve, kulaba ve, kutuba ve kimbangi ya luvunu, zitisa tata na mama ya nge, zola mpangi ya nge mutindu nge mosi.» Bakala yina vutulaka: «Mu ke tumamaka na misiku nyonso yina. Yinki mu fwana kusala dyaka?» Yesu zabisaka yandi: «Kana nge zola kuvwanda ya kulunga, kwenda kutekisa bima nyonso yina kele na nge, mpe kabula mbongo na bamputu. Na yina, nge ke kuzwa bimvwama na mazulu. Na manima, kwiza mpe landa munu.» Kasi ntangu bakala yina kuwaka mutindu yina, yandi kwendaka ya kufuluka na kyadi samu ti yandi vwandaka na bimvwama mingi.
Na yina, Yesu tubaka na bilandi ya yandi: «Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno, ya kele mpasi mingi na mvwama na kukota na Kimfumu ya Mazulu. Mu ke na kuzabisa dyaka beno mutindu yayi: Ya kele mpasi na kibulu yina ba ke bokilaka samo na kukota na dibulu ya ntumbu. Kasi ya me lutila mpasi mingi na mvwama na kukota na Kimfumu ya Nzambi.» Ntangu bilandi kuwaka mutindu yina, bawu yitukaka mingi mpe tubaka: «Na yina, nani lenda kuzwa mpulusu?» Yesu talaka bawu, mpe tubaka: «Na bantu, yawu lenda kusalama ve. Kasi na Nzambi mambu nyonso lenda kusalama.»
Na yina, Pyele tubaka na Yesu: «Kasi beto, beto me bika bima nyonso mpe me landa nge. Yinki ke salama samu na beto?»
Yesu zabisaka bawu: «Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno, ntangu Mwana ya Muntu ke vwanda na kiti ya yandi ya nkembo na yinza ya malu-malu, beno bilandi ya munu, ke vwanda mpe na bakiti kumi na zole ya kintinu samu na kufundisa bifumba kumi na zole ya Isayeli. Konso muntu yina ke bika yinzo ya yandi, bankazi ya yandi, bibusi ya yandi, tata ya yandi, mama ya yandi, bana ya yandi, mpe bilanga ya yandi samu na munu, ke kuzwa ndandu bambala nkama. Yandi ke kuzwa mpe luzingu ya seko. Bantu mingi yina kele ntangu yayi bantu ya ntete, ke vwanda bantu ya nsuka, mpe bantu mingi yina kele bantu ya nsuka, ke vwanda bantu ya ntete.»
Beno vwanda mbote beno na beno, mpe beno zolasana ya kulutila. Beno lakisa bumbote na bampangi mutindu Nzambi lakisaka beno bumbote na Klisto.
Kasi yawu kele mpe samu na beno: Konso bakala fwana kuzola kento ya yandi mutindu yandi ke zolaka nzutu ya yandi mosi, mpe kento fwana kuzitisa bakala ya yandi.
Kana muntu ke na kutuba: «Mu ke zolaka Nzambi», mpe ti ke yinaka mpangi ya yandi, yandi kele muntu ya luvunu. Ya tsyelika, yandi lenda kuzola ve Nzambi yina yandi ke talaka ve kana yandi zola ve mpangi ya yandi yina yandi ke talaka.
Cuidar da família
Quem não cuida dos seus negou a fé. A família é responsabilidade sagrada — prover, proteger e abençoar é mandamento divino.
Kana muntu ke na kusadisa ve bampangi ya yandi, mingi bayina ke dikanda mosi na yandi, yandi me manga nzila ya kiminu, mpe yandi me lutila yimbi na muntu yina kele ve mukwikisi.
Kana muntu ke na kusadisa ve bampangi ya yandi, mingi bayina ke dikanda mosi na yandi, yandi me manga nzila ya kiminu, mpe yandi me lutila yimbi na muntu yina kele ve mukwikisi.
Kana mufwidi kele na bana to mitekolo, bayayi fwana kulakisa ntete na dikanda ya bawu kukwikama ya bawu na Nzambi, mpe kuvutula na bibuti ya bawu lusalusu yina bawu kuzwaka. Ni mambu yina ke yangidikaka Nzambi.
Nkabwani na kati ya dibuundu ya Nzambi ya mbanza Kolinto
Bampangi, na Nkumbu ya Yesu-Klisto, Mfumu ya beto, mu ke na kukindisa beno mutindu yayi: Beno wisana mpe beno kabwana ve. Beno vwanda mbote ya kukangama na kintwadi beno na beno na ntima mosi mpe mabanza mosi.
Ya tsyelika, bana kele mvwilu ya Yave,
mbuma ya kivumu ya mama ni musendo yina Yave ke pesaka.
Bana ya buntwenya kele mutindu madyonga,
yina kele na maboko ya kinwani ya ngolo.
Nsayi mingi na muntu yina me fulusa nkutu ya yandi na madyonga!
Yandi ke tala ve nsoni ntangu yandi ke kuzwa mwa dyambu,
na mbeni ya yandi, kuna na mwelo ya mbanza.
Kasi kukwikama ya Yave ke zingilaka bantangu nyonso, samu na bayina ke zitisaka yandi,
ludedomo ya yandi kele samu na bana ya bana ya bawu,
mpe samu na bayina ke bumbaka ngwisani ya yandi,
ke bambukaka moyo na bantumunu ya yandi, samu na kusadila yawu.
Kasi kukwikama ya Yave ke zingilaka bantangu nyonso, samu na bayina ke zitisaka yandi,
ludedomo ya yandi kele samu na bana ya bana ya bawu,
mpe samu na bayina ke bumbaka ngwisani ya yandi,
ke bambukaka moyo na bantumunu ya yandi, samu na kusadila yawu.
Kuzinga kintwadi na kati ya kizunu
Mukunga ya kuyuluka. Mukunga ya Davidi.
Ya kele mbote, ya kele kitoko mingi
samu na bampangi na kuvwandaka kisika mosi!
Unidade familiar
A coroa dos velhos são os filhos dos filhos. O casamento, os filhos e a comunhão familiar são bênçãos de Deus.
Nkembo ya bankooko ni batekolo ya bawu mpe buzitu ya bana ni tata ya bawu.
Nkembo ya bankooko ni batekolo ya bawu mpe buzitu ya bana ni tata ya bawu.
Ndiku ya mbote ke zolaka na ntangu nyonso, kasi mpangi ya tsyelika ke talanaka na ntangu ya mpasi.
Kuvwanda na bandiku mingi ke nataka mindondo, kasi ndiku ya tsyelika me lutila mpangi ya dikanda.
Kubika ve ndiku ya nge to ndiku ya tata ya nge. Kukwenda ve na sika ya mpangi ya nge na kilumbu yina yandi ke na kati ya mpasi ya kulutila. Lusalusu ya muntu yina kele pene-pene me lutila lusalusu ya mpangi yina kele ntama.
Malongi ya tata samu na mwana ya yandi
Mwana ya munu, kana ntima ya nge kukwikama na ndwenga, ntima ya munu mpe ke yangalala.
Tata ya mwana ya kudedama ke vwandaka na kyese. Muntu yina me buta mwana yina ke na ndwenga ke yangalala.
Bingana ya luzingu
Bingana ya Salomo.
Mwana yina ke na ndwenga ke yangidikaka tata ya yandi, kasi mwana ya kizoba ke nyongisaka mama ya yandi.
Yidika ntete bima ya nge yina kele na ngaanda, bongisa bilanga ya nge mpe na manima, nge ke tunga yinzo ya nge.
Muntu yina ke na luzolo ya mbongo ke mwangisa dikanda ya yandi, kasi muntu yina ke ndimaka ve madeso ya bana ke zinga.
Muntu yina ke sala mvwanzi na yinzo ya yandi, mvwilu ya yandi ke vwanda ni mupepe, muntu ya buzoba ke vwanda mundongo ya muntu ya ndwenga.
Casamento e família
O homem deixará pai e mãe e se unirá à sua mulher. A família começa no casamento — aliança sagrada diante de Deus.
Ni yawu yina, bakala ke bika tata mpe mama ya yandi, samu na kwenda zinga kintwadi na kento ya yandi, mpe bawu ke kuma nzutu mosi.
Nzambi sakumunaka bawu mpe tubaka: «Beno butana, beno kuma mingi, beno fulusa ntoto mpe beno yala yawu. Beno yala bambisi ya mubu, bandeke ya zulu, mpe bibulu nyonso yina ke tambulaka na ntoto.»
Tala nsayi ya luzingu ya nge kintwadi na kento ya nge yina nge ke zolaka, bilumbu nyonso ya luzingu ya mpamba-mpamba yina Nzambi me pesa nge awa na ntoto. Sala mutindu yina bilumbu ya nge nyonso ya mpamba-mpamba. Samu ti yina ni ndandu ya nge na luzingu mpe na kisalu yina nge ke na kusala awa na ntoto.
Kasi na mbandukulu ya yinza, ntangu Nzambi yidika bima nyonso, yandi yidikaka bawu kento na bakala. Ni yawu yina, bakala ke bika tata mpe mama ya yandi, samu na kwenda zinga kintwadi na kento ya yandi, mpe bawu zole ke kuma kaka nzutu mosi. Na yina, bawu ke dyaka ve bantu zole, kasi kaka muntu mosi. Na yina, muntu fwana kukabula ve yina Nzambi me vukisa.»
Ata ti beno kele bantu ya yimbi, kasi beno zaba kupesa bima ya mbote na bana ya beno. Na yina, samu na yinki Tata yina kele na mazulu ke manga na kupesa Mpeve ya Longo na bayina ke lombaka yandi yawu?»
Kento lenda zimbana mwana ya yandi,
yina yandi ke na kupesa mabene?
Yandi kele ve na kyadi ya mwana yina me basika na kivumu ya yandi?
Ata ti mama zimbana mwana ya yandi,
kasi munu, mu ke zimbana nge ve!
Tala, mu sonikaka nkumbu ya nge na diboko ya munu,
bibaka ya nge kele ntangu nyonso na mantwala ya munu.
Bampangi ya munu ya luzolo, ntangu yayi beto kele bana ya Nzambi. Kasi beto zaba mbote ve wapi mutindu beto ke vwanda na mantwala. Beto zaba kaka ti ntangu Klisto ke talana, beto ke vwanda mutindu yandi, samu ti beto ke tala yandi mutindu yandi kele. Konso muntu yina kele na Kivuvu yina, ke vedisaka ntima ya yandi mutindu Yesu-Klisto kele ya kuvedila.