Família
A família é a primeira instituição criada por Deus. Ele a projetou para ser escola de amor, fé e formação de caráter. A Bíblia honra a família e nos ensina a cuidar dela.
Eu e minha casa
Eu e minha casa serviremos ao Senhor. A família que serve a Deus juntos permanece unida e fortalecida em todas as circunstâncias.
Bo chvuu wu le lɛ, "Leesɛ fitele yi Tada Jiso le, bena bamii ba le a wo yeh bɛŋ ge bɛŋ bonɛ."
Criar os filhos
Instrui a criança no caminho em que deve andar. O lar é a primeira escola de fé e obediência.
Bachiji booŋ, fɛ bɛŋ gêe mwɛɛ mù muntele sâase booŋ bena gɛ. Bɛŋ lɛ̂yi lo bo bo kûu bɛ n’yɛyɛ mo nteefɛ yì le yi Tada.
Bachiji booŋ, fɛ bɛŋ gêe mwɛɛ mù muntele sâase booŋ bena gɛ. Bɛŋ lɛ̂yi lo bo bo kûu bɛ n’yɛyɛ mo nteefɛ yì le yi Tada.
Nteefɛ fɛ booŋ bɛ bachiji booŋ le
Booŋ, bɛŋ yûge bachiji bena bɛ ba bwee bena a je yi Tada le, nje finɛ le fiɛɛ fì kooji. Nchi wu Nyo, wù duu lɛ,
"Wo ŋgvûune chijo bɛ bwoo",
le nchi wù fwe wù kɛme ŋka fo.
Honrar e amar
Honra teu pai e tua mãe. A família funciona com perdão, paciência e amor incondicional entre todos os seus membros.
wo ŋgvûune chijo bɛ bwoo, bɛ lɛ wo kôŋe muh wù mbebe yo le."
N’yɛyɛ kune ki muh kuŋ bɛ kwɛse
Jiso jɛmɛ mwɛɛ munɛ wu mɛsɛ, wu mo wu ja kimbe ki woŋ kì Galalee le, wu gɛɛŋ a kì Judia le, Joo yì Jodaŋ le wuŋ kwege. No wu gɛnɛ, binchvu bi bamii baanyi bi bi wu le, wu fɛ bo bachii ba gɛ̀ chɛne yo.
Bafalashii ja bo to fɛ wu le ki bo moŋ wu, bo mo bo biih wu le lɛ, "Nchi le wu bɛɛŋ lɛ taŋlo muh kuŋ bɛ kwɛɛ yi fiɛɛ le kɛnɛ nyu fì la lɛ?" Jiso chvuu bo le lɛ, "Bɛŋ baaŋ a tɛɛŋ gɛ fiɛɛ fì ba gɛ̀ saŋ wa lɛ, ‘Gɛ̀ bee fɛŋkɛɛ muh wù gɛ̀ fɛ bamii, wu gɛ̀ fɛ bo nyu jwɛŋsɛ bɛ kwɛse gɛ?’ Wu gɛ̀ fɛ noo, wu mo wu jɛmɛ lɛ, ‘Le nje finɛ fì jwɛŋsɛ lé wu gê wu chinɛ chiji bɛ bwee le, wu taashɛ bɛ kwɛɛ, bo bafɛɛ mo bo tu wa muh wu mumwaa.’ Noo, gɛ bo baaŋ bamii bafɛɛ gɛ, bo le wa muh wu mumwaa. Fi mo fi nyu lɛ, fiɛɛ fì Nyo le wu taashɛ wa, keefɛ muh moŋ ki wu gâsɛ gɛ."
Bamii baa mo bo biih Jiso le lɛ, "Tu le nje la fì Musɛ gɛ̀ duu lɛ muh taŋlo wu saŋ ŋwa wu nya kwɛɛ le wù duunyi lɛ wu le wu kuŋ wa bɛ wu, wu mo wu kuŋ bɛ wu?" Jiso chvuu lɛ, "Gɛ̀ bee nje bintuŋ biɛna bì tɛmɛ wù Musɛ gɛ̀ chinɛ lɛ muh taŋlo wu kuŋ bɛ kwɛɛ. Geenɛ, gɛ nyu no fi gɛ̀ bee fɛŋkɛɛ gɛ. Njɛme fiaŋ bɛŋ le lɛ, muh ja wu kuŋ bɛ kwɛɛ wu jo wumu, baaŋ nyu gɛ lɛ kwɛse wɛɛ le wu ja wu tu wu jiɛnyi wu jaŋe kinjaŋ sɛŋ gɛ, tu wu le wu ge kimbefɛ njɛ ki wu jâŋ kwɛse wumu."
Booŋ ba Jiso ba ŋgoo yu wunɛ njɛme bo mo bo du wu le lɛ, "Nɛ fi le noo kune jwɛŋsɛ bɛ kwɛse, tu fi be joŋe lɛ muh mɛ fie noo fɛ wu taashɛ bvuguu gɛ." Jiso jɛmɛ bo le lɛ, "Gɛ nyu muh wuchii wù taŋlo wu bɛɛŋ fiɛɛ finɛ gɛ. Taŋlo bɛɛŋ gɛh bamii ba Nyo le wu ge lɛ bo bɛɛŋ. Bɛŋ kêe lɛ bamii bamu le yu bo goone gɛ bikɛse gɛ, le no ba gɛ̀ boyɛ bo, bo nyume noo. Bamu nyu noo ge bamii bɛ chiaaŋ lɛ bo nyume noo. Bamu nyu fiboo noo ge bo bɛ bikwɛɛ biboo lɛ bo nyume noo nje bvunfoŋ bvù fɛwe. Muh wù taŋlo wu bɛ̂ɛŋ finɛ, wu bɛ̂ɛŋ."
Jiso noŋ kimbonɛ yi booŋ ba shige shige le
Bamii ja bo too bɛ booŋ fɛ Jiso le lɛ wu kuŋ bo le, wu buunɛ fɛ bo le, booŋ be ba ŋgoo tu bo wame lo bamii baa. Jiso jɛmɛ fie lɛ, "Bɛŋ chinɛ booŋ bayu too fɛ mɛne. Keefɛ bɛŋ jêese bo gɛ, nje bvunfoŋ bvù fɛwe le nyu fɛ bamii ba le njɛ booŋ banɛ le." No wu jɛmɛ noo, wu mo wu gɛɛ chiaaŋ yi bo le, wu mo wu ja wu gɛɛne.
Jiso bɛ muh wu kwa
Fi kooshɛ lɛ muh wu kwa wumu gɛ̀ ja wu to fɛ Jiso le, wu biih wu le lɛ, "Muh wù N’yɛyɛ, fiɛɛ fì joŋe fì ŋkɛme ki ŋge fɛ ŋkɛmɛ kinche kì kage gɛ le la?" Jiso biih wu le lɛ, "Wo biide nyu mɛne kune fiɛɛ fì joŋe nje la? Muh wù joŋe mɛ gɛh wu wù maa. Nɛ wo goone ki wo gê wo kɛmɛ kinche kì kage gɛ, wo mo wo gɛɛde banchi ba Nyo." Muh wuyu biih Jiso le lɛ, "Banchi ba Nyo le ba la?" Jiso chvuu lɛ, "Keefɛ wo yûuyɛ muh gɛ, keefɛ wo jâŋ kwɛ muh gɛ, keefɛ wo chôŋ bvuchoŋ gɛ, keefɛ wo bɛ̂ɛ jiŋ yi nsa wu chimbiaŋ gɛ, wo ŋgvûune chijo bɛ bwoo, bɛ lɛ wo kôŋe muh wù mbebe yo le." Chumu wɛɛ mo wu jɛmɛ wu le lɛ, "Banchi banɛ bachii nchi gɛɛde wa lo. Ka shɛshi la?" Jiso chvuu wu le lɛ, "Nɛ wo fɛnɛ goone ki wo nyûme muh wù joŋe wu gɛɛne wu mɛɛse, wo gɛɛŋ wo gesɛ mwɛɛ mu wo kɛme, wo ga bige biyu ba fuude le, wo mo wo ge wo kɛ̂me nchvu yo nyu yi fɛwe. Wo nɛ lé wo gê noo wo mo wo to wo bîi mɛne." Sege chumu wuyu yu noo, wu mo wu ja wu gɛɛne wu nyume lo yii yii, nje wu gɛ̀ kɛme kwa baaŋ.
Jiso mo wu jɛmɛ booŋ be ba ŋgoo le lɛ, "Nsɛŋe bɛŋ nchiɛɛŋ lɛ, fi tɛɛme fɛ muh wu kwa lee fɛ bvunfoŋ bvù fɛwe le. Ŋka nsɛŋe bɛŋ le lɛ, fi le chige fɛ nyambala lee a jise chi nsala le, fede fɛ muh wu kwa lee fɛ bvunfoŋ bvu Nyo le." Sege booŋ ba Jiso ba ŋgoo yu finɛ fiɛɛ, jwe yuŋ bo baaŋ. Bo biih lɛ, "Nɛ finɛ le noo, yu to bonɛ yɛɛŋ?" Jiso bijɛ bo nɛɛ, wu jɛmɛ bo le lɛ, "Nɛ le fɛ muh wu wuŋ le, tu fi taŋlo fi ya. Geenɛ fɛ Nyo le gɛ fiɛɛ taŋlo fi ya wu gɛ." Bita jɛmɛ wu le lɛ, "Bîjɛ yɛ̂ŋ, bee le be chinɛ wa fiɛɛ fichii, be bii wo le. Bee lé be gê be kɛme la?" Jiso jɛmɛ bo le lɛ, "Nsɛŋe bɛŋ nchiɛɛŋ lɛ sege muh wu jee che le Mwamuh le wu shii wa yi kala we wu bvukugɛ bvu yi woŋ wu fwɛŋ le, bɛŋ banɛ ba gɛ̀ bii mɛne, bɛŋ shiiyɛ tɛ yi bakala le yuufe ncho bafɛɛ bɛŋ sâge chikfuu chi Ishwala chi yuufe ncho chifɛɛ. Muh wuchii wù le wu chinɛ la che le, kɛnɛ booŋ ba bwee le, kɛnɛ jɛ́me ye le, kɛnɛ chiji le, kɛnɛ bwee le, kɛnɛ booŋ le, kɛnɛ ŋɛɛ le, wu chinɛ nje mɛ, tu wu lé wu kɛ̂mɛ bamii bɛ mwɛɛ kiŋgane gwii fede no wu gɛ̀ kɛme. Wu lé wu kɛ̂mɛ tɛ kinche kì kage gɛ. Geenɛ, bamii ba duude ba le fwe mɛɛse lé bo gê bo tu ajiŋ, ba duude ba le ajiŋ mɛɛse lé bo gê bo nyu fwe."
Bɛŋ kɛ̂me nyume kiŋge kì joŋe bɛ muntele mù njoŋe fɛ muh lɛ muh le. Muh nɛ ge kimbefɛ bɛ muh, wu lɛ̂ɛshɛ wu nyâ wu le gɛh yɛɛŋyɛɛŋ no Nyo gɛ̀ fe yi Kletu le wu lɛɛshɛ biɛna bimbefɛ.
Mo no njɛme nɛ, muh wu mumwaa wu mumwaa bɛŋ le kɛme ki wu kôŋe kwɛɛ no wu koŋe kikwɛɛ ke, kwɛse tɛ yɛ̂ŋ lɛ wu nyâa ŋgvunɛ fɛ jwɛɛŋ le.
Nɛ muh jɛme lɛ wu koŋe Nyo, geenɛ wu ka banɛ mwa bwee, tu wu le muh wu chimbiaŋ, nje muh nɛ le njɛ wu koŋe mwa bwee wù wu yɛde wu le sɛŋ, wu ge nɛɛ fɛ wu koŋ Nyo wù wu yɛde gɛ wu le gɛ.
Cuidar da família
Quem não cuida dos seus negou a fé. A família é responsabilidade sagrada — prover, proteger e abençoar é mandamento divino.
Nɛ muh le njɛ wu jiiŋe fɛ kfuu che le, fede mwɛɛ munchii a wu yeh sɛŋ tu wu le wu faŋ wa kinche ki bamii ba mbɛmɛ. Wuwɛɛ muh le gee che fo cha chi fe chi muh wu le gɛ muh wu mbɛmɛ gɛ.
Nɛ muh le njɛ wu jiiŋe fɛ kfuu che le, fede mwɛɛ munchii a wu yeh sɛŋ tu wu le wu faŋ wa kinche ki bamii ba mbɛmɛ. Wuwɛɛ muh le gee che fo cha chi fe chi muh wu le gɛ muh wu mbɛmɛ gɛ.
Geenɛ, kwɛŋkfu nɛ kɛme booŋ, kɛnɛ booŋ ba booŋ, ba yɛyɛ bo ki bo gee lɛme chiboo chi mbɛmɛ, ki bo jîiŋe tɛ fɛ babwee baboo le no ba gɛ̀ jiiŋe fɛ bo le. Fi finɛ fiɛɛ le fi kooji a Nyo jii.
Nteefɛ kune kiŋgaye
Booŋ ba bwɛɛŋ, nlɛge bɛŋ a jee chi Tada wese besabɛŋ wù Jiso Kletu le lɛ bɛŋ bachii tâashɛ bɛŋ nyûme jwe wu mumwaa. Keefɛ kiŋgaye nyûme a bɛŋ ntɛnɛɛ gɛ. Bɛŋ nyûme yi muh le wu mumwaa, bɛŋ kɛ̂me ŋkwajɛ wu mumwaa, bɛŋ lɛ̂ne yi fiɛɛ le fimimia.
Unidade familiar
A coroa dos velhos são os filhos dos filhos. O casamento, os filhos e a comunhão familiar são bênçãos de Deus.
Casamento e família
O homem deixará pai e mãe e se unirá à sua mulher. A família começa no casamento — aliança sagrada diante de Deus.
Geenɛ, gɛ̀ bee fɛŋkɛɛ sege Nyo gɛ̀ fɛde mwɛɛ, wu fɛ jwɛŋsɛ bɛ kwɛse. No wu fɛ noo wu jɛmɛ lɛ, ‘Le nje finɛ fiɛɛ fì jwɛŋsɛ lé wu gê wu chinɛ chiji bɛ bwee le wu taashɛ bɛ kwɛɛ, bo bafɛɛ mo bo tu muh wu mumwaa.’ Noo, gɛ bo baaŋ bamii bafɛɛ gɛ, bo le wa muh wu mumwaa. Fi mo fì nyu lɛ, fiɛɛ fì Nyo le wu taashɛ wa, keefɛ muh moŋ ki wu gâsɛ gɛ."
No bɛŋ le bamii ba befe bɛŋ kee ki bɛŋ nya mwɛɛ mù njoŋe booŋ bena le, tu gɛ taŋlo Chiji wene wù le fɛwe nya tɛ Kiyo ki Yuude bamii ba biide wu le fede noo gɛ?"
Nsáa yaŋ yi shɛ́ŋ, mɛɛse besabɛŋ le wa booŋ ba Nyo, geenɛ besabɛŋ baaŋ a kɛɛ gɛ no besabɛŋ le bee ge be nyu gɛ. Fi besabɛŋ kee le gɛ lɛ lé gê nyû sege Kletu bunɛ, besabɛŋ nyu njɛ wu, nje besabɛŋ lé bee gê be yɛ̂ŋ wu le no wu le. Fi mo fi nyu lɛ, muh wuchii wù jiiŋe fwe yi ye ye le, kɛme ki wu chûge kikwɛɛ ke segechii wu yûude no wu yuude.