Família
A família é a primeira instituição criada por Deus. Ele a projetou para ser escola de amor, fé e formação de caráter. A Bíblia honra a família e nos ensina a cuidar dela.
Eu e minha casa
Eu e minha casa serviremos ao Senhor. A família que serve a Deus juntos permanece unida e fortalecida em todas as circunstâncias.
Pea kapau ʻoku matamata kovi kiate kimoutolu ke tauhi ʻa Sihova, mou fili he ʻaho ni ʻaia te mou tauhi; pe ko e ngaahi ʻotua ʻaia naʻe tauhi ʻe hoʻomou ngaahi tamai, ʻaia naʻe ʻi he kauvai ʻe taha ʻoe vai lahi, pe ki he ngaahi ʻotua ʻoe kau ʻAmoli, ʻae fonua ʻonautolu ʻoku mou nofo ai: ka ko au mo hoku fale te mau tauhi ʻa Sihova.
Pea kapau ʻoku matamata kovi kiate kimoutolu ke tauhi ʻa Sihova, mou fili he ʻaho ni ʻaia te mou tauhi; pe ko e ngaahi ʻotua ʻaia naʻe tauhi ʻe hoʻomou ngaahi tamai, ʻaia naʻe ʻi he kauvai ʻe taha ʻoe vai lahi, pe ki he ngaahi ʻotua ʻoe kau ʻAmoli, ʻae fonua ʻonautolu ʻoku mou nofo ai: ka ko au mo hoku fale te mau tauhi ʻa Sihova.
Pea naʻa na pehē, "Tui ki he ʻEiki ko Sisu Kalaisi, pea te ke moʻui, mo ho fale."
Ke ʻiate kitautolu ʻa Sihova ko hotau ʻOtua, ʻo hangē ko ʻene ʻi heʻetau ngaahi tamai: ke ʻoua naʻa ne mahuʻi ʻiate kitautolu pe liʻaki ʻakitautolu:
Criar os filhos
Instrui a criança no caminho em que deve andar. O lar é a primeira escola de fé e obediência.
Akonakiʻi ʻae tamasiʻi ʻi he hala ʻoku totonu ke ne ʻalu ai:
pea ka hoko ia ʻo motuʻa, ʻe ʻikai te ne foki mei ai.
Akonakiʻi ʻae tamasiʻi ʻi he hala ʻoku totonu ke ne ʻalu ai:
pea ka hoko ia ʻo motuʻa, ʻe ʻikai te ne foki mei ai.
ʻE hoku foha, fanongo ki he akonaki ʻa hoʻo tamai,
pea ʻoua naʻa ke liʻaki ʻae fekau ʻa hoʻo faʻē:
Koeʻuhi ʻe hoko ia ko e teunga lelei ki ho ʻulu,
mo e kahoa ke tautau ki ho kia.
ʻE hoku foha, ke ke tauhi ʻae fekau ʻa hoʻo tamai,
pea ʻoua naʻa liʻaki ʻae fono ʻa hoʻo faʻē:
Pea ko e ngaahi lea ni, ʻaia ʻoku ou fekau kiate koe he ʻaho ni, ʻe ʻi ho loto ia: Pea te ke faʻa ako ʻaki ia ki hoʻo fānau, pea te ke talanoa ʻaki ia ʻoka ke ka nofo ʻi ho fale, pea ʻoka ke ka ʻalu ʻi he hala, pea ʻoka ke ka tokoto hifo, pea ʻoka ke ka tuʻu hake.
Pea ko e ngaahi lea ni, ʻaia ʻoku ou fekau kiate koe he ʻaho ni, ʻe ʻi ho loto ia: Pea te ke faʻa ako ʻaki ia ki hoʻo fānau, pea te ke talanoa ʻaki ia ʻoka ke ka nofo ʻi ho fale, pea ʻoka ke ka ʻalu ʻi he hala, pea ʻoka ke ka tokoto hifo, pea ʻoka ke ka tuʻu hake.
Pea ko kimoutolu, ʻae ngaahi tamai, ʻoua naʻa mou fakatupu lili ki hoʻomou fānau: kae tauhi ʻakinautolu ʻi he akonaki mo e fakapoto ki he ʻEiki.
Pea ko kimoutolu, ʻae ngaahi tamai, ʻoua naʻa mou fakatupu lili ki hoʻomou fānau: kae tauhi ʻakinautolu ʻi he akonaki mo e fakapoto ki he ʻEiki.
ʻAe fānau, mou talangofua ki hoʻomou mātuʻa ʻi he ʻEiki: he ʻoku totonu eni. "Fakaʻapaʻapa ki hoʻo tamai mo hoʻo faʻē;" ko e ʻuluaki fekau ia ʻoku ʻi ai ʻae talaʻofa;
Honrar e amar
Honra teu pai e tua mãe. A família funciona com perdão, paciência e amor incondicional entre todos os seus membros.
"Fakaʻapaʻapa ki hoʻo tamai mo hoʻo faʻē: koeʻuhi ke fuoloa ho ngaahi ʻaho ʻi he fonua ʻoku foaki ʻe Sihova ko ho ʻOtua kiate koe.
"Fakaʻapaʻapa ki hoʻo tamai mo hoʻo faʻē: koeʻuhi ke fuoloa ho ngaahi ʻaho ʻi he fonua ʻoku foaki ʻe Sihova ko ho ʻOtua kiate koe.
‘Fakaʻapaʻapa ki hoʻo tamai mohoʻo faʻē:’ pea, ‘Ke ʻofa ki ho kaungāʻapi ʻo hangē pe ko koe.’"
Pea ʻi he fakaʻosi ʻe Sisu ʻene ngaahi lea ni, naʻe ʻalu ia mei Kaleli, pea haʻu ia ki he ngaahi potu ʻo Siutea, ʻo ofi ki Sioatani. Pea muimui ʻiate ia ʻae kakai tokolahi ʻaupito: pea ne fakamoʻui ʻakinautolu ʻi ai.
Naʻe haʻu foki ʻae kau Fālesi kiate ia, ʻo ʻahiʻahiʻi ia, ʻonau pehē kiate ia, "ʻOku ngofua ki he tangata ke tukuange hono uaifi ʻi he meʻa kotoa pē?" Pea lea ia, "ʻO pehēange kiate kinautolu, Naʻe ʻikai te mou lau, ko ia naʻa ne fakatupu ʻae kakai ʻi he kamataʻanga, ‘naʻa ne fakatupu ʻakinaua ko e tangata mo e fefine,’ ʻO ne pehē, ‘Ko e meʻa eni ʻe tuku ai ʻe he tangata ʻene tamai mo ʻene faʻē, kae pikitai ki hono uaifi: pea ʻe hoko ʻakinaua ko e kakano pe taha?’ Ko ia ʻoku ʻikai ai te na kei ua, ka ko e kakano pe taha. Pea ko eni, ko ia kuo fakataha ʻe he ʻOtua, ʻoua naʻa fakamāvae ʻe ha tangata." Pea nau pehē kiate ia, "Ka kuo pehē, ko e hā naʻe fekau ai ʻe Mōsese ke ʻoatu ʻae tohi fakamāvae, pea ke tukuange ia?" Pea pehēange ʻe ia kiate kinautolu, "Ko e meʻa ʻi he fefeka ʻo homou loto, ko ia naʻe kātaki ai ʻe Mōsese ʻa hoʻomou tukuange homou uaifi: ka naʻe ʻikai pehē mei he kamataʻanga. Pea ʻoku ou tala atu kiate kimoutolu, Ko ia ʻe tukuange hono uaifi, ka ʻi heʻene tono tangata pe, pea fakamaʻu ia mo ha tokotaha kehe, ko e tono fefine ia: pea ko ia ʻe fakamaʻu mo ia kuo tukuange, ko e tono fefine ia."
Pea pehē ʻene kau ākonga kiate ia, "Kapau ʻoku pehē pe ʻae tangata mo hono uaifi, tā ʻoku ʻikai lelei ke fakamaʻu." Ka naʻe pehē ʻe ia kiate kinautolu, "ʻOku ʻikai faʻa maʻu ʻae tala ni ʻe he tangata kotoa pē, ka ko kinautolu kuo foaki ia ki ai. He ʻoku ai ʻae niʻihi ʻoku ʻiunoke, ʻi heʻenau fanauʻi mei he manāva ʻo ʻenau faʻē: pea ʻoku ai ʻae ʻiunoke niʻihi, kuo ngaohi ke ʻiunoke ʻe he tangata: pea ʻoku ai ʻae ʻiunoke niʻihi, kuo nau ngaohi ʻakinautolu ke ʻiunoke, koeʻuhi ko e puleʻanga ʻoe langi. Ko ia ʻoku ne faʻa maʻu ia, ke maʻu pe ʻe ia."
Pea naʻe ʻomi ai kiate ia ʻae tamaiki iiki, koeʻuhi ke ne hilifaki hono nima kiate kinautolu, ʻo lotu: ka naʻe lolomi ʻakinautolu ʻe he kau ākonga. Pea naʻe pehē ʻe Sisu, "ʻOua ʻe taʻofi, kae tuku ke haʻu kiate au ʻae tamaiki iiki: he ʻoku ʻoe kakai pehē ʻae puleʻanga ʻoe langi." Pea hilifaki ʻe ia hono nima kiate kinautolu, ka ka ʻalu mei ai. Pea vakai, naʻe haʻu ʻae tokotaha kiate ia, ʻo ne pehē, "ʻE ʻEiki lelei, ko e hā ha meʻa lelei te u fai ke u maʻu ai ʻae moʻui taʻengata?" Pea pehēange ʻe ia kiate ia, "Ko e hā ʻoku ke ui ai au ko e lelei? Ko e tokotaha pe ʻoku lelei ʻaia ko e ʻOtua: ka ko ho loto ke ke hū ki he moʻui pea ke fai ki he ngaahi fekau." Pea pehē ʻe ia kiate ia, "ʻA fē?" Pea pehē ʻe Sisu, "‘ʻOua naʻa ke fakapō,’ ‘ʻOua naʻa ke tono fefine,’ ‘ʻOua naʻa ke kaihaʻa,’ ‘ʻOua naʻa ke fakamoʻoni loi,’ ‘Fakaʻapaʻapa ki hoʻo tamai mohoʻo faʻē:’ pea, ‘Ke ʻofa ki ho kaungāʻapi ʻo hangē pe ko koe.’" Pea pehēange ʻe he talavou kiate ia, "Kuo u fai kotoa pē eni talu ʻeku kei siʻi: ko e hā ʻoku ou kei hala ai?" Pea talaange ʻe Sisu kiate ia, "Kapau ko ho loto ke ke haohaoa, ʻalu ʻo fakatau ʻaia ʻoku ʻaʻau, mo foaki ki he masiva, pea te ke maʻu ai ʻae koloa ʻi he langi: pea ke haʻu, ʻo muimui ʻiate au." Ka ʻi he fanongo ʻae talavou ki he lea ko ia, naʻa ne ʻalu mamahi: he naʻe lahi ʻene koloa.
Pea pehē ai ʻe Sisu ki heʻene kau ākonga, "Ko ʻeku tala moʻoni atu kiate kimoutolu, ʻE faingataʻa ʻaupito ʻae hū ʻae tangata koloaʻia ki he puleʻanga ʻoe langi. Pea ʻoku ou tala foki kiate kimoutolu, ʻoku faingofua ke hū ʻae kāmeli ʻi he avaʻi hui, ʻi he hū ʻae tangata koloaʻia ki he puleʻanga ʻoe ʻOtua." Pea ʻi he fanongo ki ai ʻene kau ākonga, naʻa nau ofo lahi ʻaupito, ʻonau pehē, "Pea ko hai ʻe moʻui?" Pea vakai ʻe Sisu, ʻo ne pehē kiate kinautolu, "ʻOku ʻikai faʻa fai eni ʻe he tangata; ka ʻoku faʻa fai ʻe he ʻOtua ʻae meʻa kotoa pē."
Pea toki lea ai ʻa Pita, ʻo pehēange kiate ia, "Vakai, kuo mau siʻaki ʻae meʻa kotoa pē, ʻo muimui ʻiate koe: ko e hā te mau maʻu ai?" Pea talaange ʻe Sisu kiate kinautolu, "Ko ʻeku tala moʻoni atu kiate kimoutolu, Ko kimoutolu kuo muimui ʻiate au, ʻoka nofo ʻae Foha ʻoe tangata ki he nofoʻa ʻo hono nāunau, ʻi he fakafoʻou, ʻe nofo ʻakimoutolu foki ki he nofoʻa ʻe hongofulu ma ua, ʻo fakamaau ai ki he faʻahinga ʻe hongofulu ma ua ʻo ʻIsileli. Pea ko ia fulipē kuo ne liʻaki ʻae fale, pe ʻae kāinga, pe ko e tuofefine, pe ko e tamai, pe ko e faʻē, pe ko e uaifi, pe ʻae fānau, pe ʻae fonua, koeʻuhi ko hoku hingoa, te ne maʻu ʻo taki teau, pea te ne maʻu mo e moʻui taʻengata. Ka ko e tokolahi ʻoku muʻomuʻa te nau muimui; pea ko e muimui ʻe muʻomuʻa.
Kae feangaleleiʻaki ʻakimoutolu kiate kimoutolu, ʻo manavaʻofa, ʻo fefakamolemoleʻaki ʻakimoutolu, ʻo hangē ko e fakamolemolea ʻakimoutolu ʻe he ʻOtua koeʻuhi ko Kalaisi.
Ka mou taki taha ʻofa ʻae tangata ki hono uaifi ʻo hangē pe ko ia; pea ke fakaʻapaʻapa ʻae fefine foki ki hono husepāniti.
Kapau ʻe pehē ʻe ha taha, ʻOku ou ʻofa ki he ʻOtua, ka ʻoku fehiʻa ki hono tokoua, ko e loi ia: he ko ia ʻoku ʻikai ʻofa ki hono tokoua kuo ne mamata ki ai, ʻe fēfē ʻene ʻofa ki he ʻOtua naʻe ʻikai te ne mamata ki ai?
Cuidar da família
Quem não cuida dos seus negou a fé. A família é responsabilidade sagrada — prover, proteger e abençoar é mandamento divino.
He kapau ʻoku ʻikai ke tokonaki ʻe ha tokotaha ki hono kāinga, pea kiate kinautolu tonu ʻi hono fale, kuo siʻaki ʻe ia ʻae lotu, pea lahi hake ʻene kovi ʻaʻana ʻiate ia ʻoku taʻelotu.
He kapau ʻoku ʻikai ke tokonaki ʻe ha tokotaha ki hono kāinga, pea kiate kinautolu tonu ʻi hono fale, kuo siʻaki ʻe ia ʻae lotu, pea lahi hake ʻene kovi ʻaʻana ʻiate ia ʻoku taʻelotu.
Pea kapau ʻoku ai ha fefine kuo mate hono husepāniti ʻoku ai ʻene fānau pe mokopuna, tuku ke nau fuofua fakahā ʻenau anga fakalotu ʻi ʻapi, pea totongi lelei ki heʻenau mātuʻa: he ʻoku lelei pea mālie ia ʻi he ʻao ʻoe ʻOtua.
Pea ko eni, ʻe kāinga, ʻoku ou kole kiate kimoutolu, ʻi he huafa ʻo hotau ʻEiki ko Sisu Kalaisi, ke lea taha pe ʻakimoutolu kotoa pē, pea ke ʻoua naʻa ʻiate kimoutolu ʻae ngaahi mavahevahe; ka mou māʻopoʻopo lelei ʻo loto taha pe, pea fakakaukau taha pe.
Vakai, ko e fānau ko e tofiʻa meia Sihova:
pea ko e fua ʻoe manāva ko ʻene totongi.
Hangē ko e ngaahi ngahau ʻi he nima ʻoe tangata mālohi;
ʻoku pehē ʻae fānau ʻae talavou.
ʻOku monūʻia ʻae tangata ʻaia ʻoku fonu ʻene hōfangahau ʻiate kinautolu:
ʻe ʻikai tenau mā, ka tenau lea ki he ngaahi fili ʻi he matapā.
Ka ko e ʻaloʻofa ʻa Sihova ʻoku talu mei muʻa ʻo aʻu ʻo taʻengata kiate kinautolu ʻoku nau manavahē kiate ia,
pea ko ʻene māʻoniʻoni ki he fānau ʻae fānau;
Kiate kinautolu ʻoku nau tauhi ʻene fuakava,
pea mo kinautolu ʻoku nau manatu ki heʻene ngaahi fekau ke fai ki ai.
Ka ko e ʻaloʻofa ʻa Sihova ʻoku talu mei muʻa ʻo aʻu ʻo taʻengata kiate kinautolu ʻoku nau manavahē kiate ia,
pea ko ʻene māʻoniʻoni ki he fānau ʻae fānau;
Kiate kinautolu ʻoku nau tauhi ʻene fuakava,
pea mo kinautolu ʻoku nau manatu ki heʻene ngaahi fekau ke fai ki ai.
Vakai ki hono lelei pea mo hono fakafiemālie,
ʻoe nofo fakataha ʻae kāinga ʻi he feʻofoʻofani!
Unidade familiar
A coroa dos velhos são os filhos dos filhos. O casamento, os filhos e a comunhão familiar são bênçãos de Deus.
Ko e fānau ʻae fānau ko e tatā ia ʻoe kau mātuʻa:
pea ko e lelei ʻoe fānau ʻa ʻenau ngaahi tamai.
Ko e fānau ʻae fānau ko e tatā ia ʻoe kau mātuʻa:
pea ko e lelei ʻoe fānau ʻa ʻenau ngaahi tamai.
ʻOku ʻofa maʻuaipē ʻae kāinga moʻoni,
pea kuo fanauʻi ho tokoua ke talifaki ʻae ʻaho ʻoe kovi.
Ko e tangata ʻoku ai hono ngaahi kāinga ʻoku ngali ke ne fai fakakāinga ʻe ia;
pea ʻoku ai ʻae tākanga ʻoku pikitai mālohi hake ʻi ha tokoua.
ʻOua naʻa ke siʻaki ho kāinga ʻoʻou, pe ko e kāinga ʻo hoʻo tamai;
pea ʻoua naʻa ke ʻalu ki he fale ʻo ho tokoua ʻi he ʻaho ʻo hoʻo mamahi:
he ʻoku lelei hake ho kaungāʻapi pe ʻoku ofi, ʻi ho tokoua ka ʻoku ne mamaʻo.
ʻE hoku foha, kapau ʻe poto ho loto,
ʻe fiefia ai hoku loto, ʻio, te u fiefia au.
ʻE fiefia lahi ʻae tamai ʻaʻana ʻoku māʻoniʻoni:
pea ko ia ʻoku ne maʻu ʻae tamasiʻi ʻoku poto ʻe fiefia ia ʻiate ia.
Ko e ngaahi lea fakatātā ʻa Solomone.
ʻOku fakafiefiaʻi ʻae tamai ʻe he foha ʻoku poto:
ka ko e tama vale ko e fakaongosia ia ki heʻene faʻē.
Ke teuteu hoʻo ngāue ʻituʻa,
pea ke teuteu ia ke taau mo koe ʻae ngoue;
pea ke toki langa ho fale.
Ko ia ʻoku manumanu ki he koloa, ʻoku fakafiuʻi ʻe ia hono fale ʻoʻona;
ka ko ia ʻoku fehiʻa ki he ngaahi meʻa foaki ʻe moʻui ia.
Ko ia ʻoku faʻa fakafiuʻi ʻa hono fale ʻoʻona, ʻe maʻu pe ʻe ia ʻae matangi:
pea ʻe hoko ʻae vale ko e tamaioʻeiki kiate ia ʻoku poto hono loto.
Casamento e família
O homem deixará pai e mãe e se unirá à sua mulher. A família começa no casamento — aliança sagrada diante de Deus.
Ko ia ʻe tukuange ai ʻe he tangata ʻa ʻene tamai mo ʻene faʻē, kae pikitai ki hono uaifi: pea te na kakano taha pe.
Pea naʻe tāpuakiʻi ʻakinaua ʻe he ʻOtua, pea folofola ʻae ʻOtua kiate kinaua, "Fanafanau, mo fakatokolahi, mo fakakakai ʻa māmani, pea pule ki ai: pea pule ki he ika ʻoe tahi, mo e fanga manupuna ʻoe ʻatā, mo e meʻa moʻui kotoa pē ʻoku ngaue ʻi he funga ʻo māmani."
Ke ke moʻui fiefia mo ho uaifi, ʻaia ʻoku ke ʻofa ai ʻi he ʻaho kotoa pē ʻo hoʻo moʻui vaʻinga, ʻaia kuo ne foaki kiate koe ʻi he lalo laʻā, ʻae ngaahi ʻaho kotoa pē ʻo hoʻo vaʻinga: he ko ho ʻinasi ia ʻi he moʻui ni, mo e ngāue kuo ke fai ʻi he lalo laʻā.
Kae talu mei he kamataʻanga ʻi he fakatupu naʻe ngaohi ʻakinaua ʻe he ʻOtua ‘ko e tangata mo e fefine.’ ‘Pea ko e meʻa ko ia ʻe tukuange ai ʻe he tangata ʻa ʻene tamai mo ʻene faʻē, kae pikitai ki hono uaifi; pea ʻe hoko ʻakinaua ko e kakano pe taha:’ ko ia ʻoku ʻikai ai ke na kei ua ka ko e kakano pe taha. Ko ia foki kuo fakataha ʻe he ʻOtua, ke ʻoua naʻa fakamavae ʻe ha tangata."
Ko ia kapau ʻoku mou ʻilo, ka ko e angakovi, ke foaki ʻae ngaahi meʻa lelei ki hoʻomou fānau; ʻe fēfē hono lahi hake ʻoe fie foaki ʻe he Tamai ʻi he langi ʻae Laumālie Māʻoniʻoni kiate kinautolu ʻoku kole kiate ia?"
"ʻE faʻa fakangalongaloʻi ʻe ha fefine ʻene tama ʻoku huhu,
ke ne taʻeʻofa ai ki he tama ʻa hono manāva?
ʻIo, te nau faʻa fakangalo nai,
ka e ʻikai te u fakangalongaloʻi koe.
Vakai, kuo u tohi tongi koe ʻi hoku ʻaofi nima;
ʻoku ʻi hoku ʻao maʻuaipē ʻa hoʻo ngaahi ʻā.
ʻE kāinga ʻofeina, ko eni ko e fānau ʻae ʻOtua ʻakitautolu, pea ʻoku teʻeki ai hā mai pe te tau hoko ko e hā: ka ʻoku tau ʻilo, ʻoka hā mai ia, te tau tatau pe mo ia; he te tau mamata totonu kiate ia. Pea ko ia kotoa pē ʻoku ne maʻu ʻae ʻamanaki lelei ni ʻiate ia, ʻoku ne fakamaʻa ia, ʻo hangē ko e maʻa ʻaʻana.