Família
A família é a primeira instituição criada por Deus. Ele a projetou para ser escola de amor, fé e formação de caráter. A Bíblia honra a família e nos ensina a cuidar dela.
Eu e minha casa
Eu e minha casa serviremos ao Senhor. A família que serve a Deus juntos permanece unida e fortalecida em todas as circunstâncias.
Paulus re 'a Silas ya sangoro, "Na’o no ngaku Ma Jou Yesus ngana no salamata, ngana re 'ani ngitu re ngale."
Criar os filhos
Instrui a criança no caminho em que deve andar. O lar é a primeira escola de fé e obediência.
Doto’o ngowa 'olo di’a mete’e ngo’omo boloto,
ḏua singadolo 'orasa ananga 'aḏi piri’i, ananga 'aḏi masai’i ua toma ngo’omo gena-ge.
Doto’o ngowa 'olo di’a mete’e ngo’omo boloto,
ḏua singadolo 'orasa ananga 'aḏi piri’i, ananga 'aḏi masai’i ua toma ngo’omo gena-ge.
Si’elingi ngowa’a ra-ramasa ie
1:8-19
'Ari ngowa’a nau’u, no totoho la-la ino 'ani ḇaḇa 'ai do-doto’o
re awa sidaioranga 'ani ngina 'ami demo-demo,
sababu 'ani ḇaḇa 'ai do-doto’o ma tero saya-saya toma sae’e,
re 'ani ngina 'ami demo-demo ma tero rate tani camala.
Duga re domolo mangale su-sudala
Hai 'ari ngowa’a nau’u, na si’a’a 'ani ḇaḇa 'ai parenta, re sidaioranga awa 'ani ngina mi duga re domolo.
Re ngini ni 'elingi demo-demo gena-ge taninga 'akala re sinyingara ma dara ga’a Ngoi ta singadolo ra ngini wangere nange-ne. Sidoto’o demo-demo gena-ge taninga ngowa-ngowa’a tau-taunu. Ngini balasu na sijarita ra ananga gena-ge wakutu tegoro toma wala ma dara bolo ni sisoi’i tala wala re ni tagi rou, toma 'orasa mau otu bolo wakutu ni momi’i ḏua.
Re ngini ni 'elingi demo-demo gena-ge taninga 'akala re sinyingara ma dara ga’a Ngoi ta singadolo ra ngini wangere nange-ne. Sidoto’o demo-demo gena-ge taninga ngowa-ngowa’a tau-taunu. Ngini balasu na sijarita ra ananga gena-ge wakutu tegoro toma wala ma dara bolo ni sisoi’i tala wala re ni tagi rou, toma 'orasa mau otu bolo wakutu ni momi’i ḏua.
Ioronongoḏu ngo-ngaku rimoi ga’a ni dadi ḇaḇa, awa ngini ninga ga’a 'i kasara taninga ngowa 'olo-ngowa 'olo, la ananga nu’u duruta awa. Siḏibo ḏi’i, ngini ni kalesanga re ni doto’o ninga ngowa 'olo ga’a mete’e Ma Jou 'ai do-doto’o.
Ioronongoḏu ngo-ngaku rimoi ga’a ni dadi ḇaḇa, awa ngini ninga ga’a 'i kasara taninga ngowa 'olo-ngowa 'olo, la ananga nu’u duruta awa. Siḏibo ḏi’i, ngini ni kalesanga re ni doto’o ninga ngowa 'olo ga’a mete’e Ma Jou 'ai do-doto’o.
Ngowa 'olo, ḇaḇa re ngina
Ngini, ngowa 'olo-ngowa 'olo, sababu ngini ni marimoi ra Ma Jou, ngini balasu ni 'isene ninga ḇaḇa re ngina, sababu balasu ni si’a’a so’o gena-ge ga’a banari ra Ma Jou’ongu Madutu 'ai momina. Toma Boku 'Ofi-'Ofi 'i silefo parenta so’o ne: "Silamo’o ninga ḇaḇa re ngina." Parenta gena-ge Ma Jou’ongu Madutu 'ai parenta ma mulaingi rema jaji:
Honrar e amar
Honra teu pai e tua mãe. A família funciona com perdão, paciência e amor incondicional entre todos os seus membros.
no silamo’o 'ani ḇaḇa re 'ani ngina, re no dadalara ngowa’a lelegu ma tero sa’olo no dadalara 'ani diri masiretene."
Yesus 'ai do-doto’o mangale were’a nau’u ma’u oḏu’u
Wakutu Yesus 'o doto’o togumu i’a Unanga 'a sisoi’i tala daeraha Galilea, re 'o tagi toma daeraha Yudea, toma Ḇanyo Yordan kaci moi Toma ngi’i gena-ge ngowa’a kawasa 'aḏi mete’e Unanga, re Unanga ya’u si-la ananga manga si-siḏi.
Ngowa’a Farisi nga muḏuo i’a 'aḏi sapolo ra Yesus, ananga 'aḏi disa Yesus 'ai sala. Ananga 'aḏi sano, "Mete’e nanga 'agama ma hukumu, nau’u oḏu’u 'ai were’a sababu ma 'alasana 'oru ḇato, nyengara bolo ua?"
Yesus 'a sangoro, "Tantu ḏua, ngini reni baca toma Boku 'Ofi-'Ofi mangale wakutu Ma Jou’ongu Madutu 'o sidadi manusia, ma mulaingi 'age 'o na-nau’u re we-were’a?! Togumu i’a, Ma Jou’ongu Madutu 'o kanau ra ananga nga muḏiḏi, ‘Sababu gena-ge, na-nau’u 'o sisoi’i tala 'ai ḇaḇa re 'ai ngina, re 'o marimoi tai were’a, kara ananga nga muḏiḏi 'aḏi dadi rimoi.’ Dadi ananga 'aḏi dadi nga muḏiḏi riwara, mada’a raḏi dadi rimoi. Sababu gena-ge, 'oru ga’a Ma Jou’ongu Madutu ra sirimoi, manusia wa sito-tola’a yoḏu’u."
Ḏua ngowa’a Farisi 'aḏi sano moju, "Na’o so’o gena, i’a sa’olo 'a Musa 'o soma’a nau’u balasu pula’a surata tola’a tai were’a ga’a unanga re mi oḏu’u?"
Yesus 'a sangoro, "Musa 'o pula’a loasa ni oḏu’u ninga were’a sababu ngini ninga 'akala re sinyingara lai te’e. Mada’a ma ba-banari toma mulaingi i’a so’o gena ua. Dadi, Ngoi to siajele ra ngini nena-ne: 'A guna ḇato 'a oḏu’u 'ai were’a, mada’a were’a gena-ge mo tinikai ua, kara 'o molo’ara we-were’a lelegu, unanga gena-ge 'o tinikai."
Ḏua Yesus 'ai me-mete’e 'aḏi kanau ra Unanga, "Na’o so’o gena, jobilaha molo’ara awa!"
Yesus 'a sangoro, "Demo gena-ge ngowa’a mo-moini ua nga’unu ya mete’e, mada’a pa’i ngowa’a ga’a Ma Jou’ongu Madutu ra sitantukanga. Sababu 'age rema ngowa’a ga’a masinge-ngeta’a da’u tala ga’a 'aḏi molo’ara 'i yoḏu’u. Re 'age rema ngowa’a ga’a 'aḏi molo’ara 'i yoḏu’u, sababu ngowa’a ya’u kabiri. Re 'age ḏi’i rema ngowa’a ga’a mau 'aḏi de-de’oso Ma Jou’ongu Madutu, dadi 'aḏi molo’ara ua. Ngowa’a ga’a nga’unu ya mete’e 'ani demo-demo gena-ge, lebe rousu ananga ya si’a’a."
Yesus sibarakati ngowa 'olo-ngowa 'olo
'Age 'orasa rimoi, ngowa-ngowa’a 'aḏi gasa i’a manga ngowa 'olo ra Yesus, la Unanga 'a siteru 'Ai giama ra ananga di’a ya’u sibarakati. Mada’a 'Ai me-mete’e 'aḏi ḇangata ngowa’a gena-ge ga’a gasa manga ngowa 'olo.
Ḏua Yesus 'o kanau Tai me-mete’e, "Sieanga i’a ḇato ngowa 'olo nena-ne 'aḏi sapolo ra Ngoi. Awa ni dola’aku ananga, sababu ngowa’a ga’a 'aḏi dadi ma tero sa’olo ngowa 'olo-ngowa 'olo nena-ne pa’i ananga gena-ge nyengara 'aḏi osama nyo-nyoimi toma Soroga ma Pareta."
Gena ḏua, Yesus 'a siteru 'Ai giama toma ngowa 'olo-ngowa 'olo matengo re matengo manga sae’e ma re’u kara 'O sibarakati ananga. Gena ḏua Unanga 'o tagi sisoi’i tala ngi’i gena-ge.
Tubaie matengo ngowa’a rema-enanga
Toma wangere rimoi, 'age tubaie matengo 'o sapolo ra Yesus, re 'o sano, "Guru, ngoi balasu to 'a’a ga’a ma la-la sa’olo, la to dawongo 'ahu kasingado-ngadolo i’a?"
Yesus 'a sangoro, "I’a sa’olo no sano ra Ngoi mangale 'ori i’a ma la-la? Pa’i Matengo ḇato ma la-la. Na’o ngana mau no sanga 'ahu kasingado-ngadolo i’a, ngana balasu no mete’e parenta-parenta ra Ma Jou’ongu Madutu."
Tubaie gena-ge 'o sano, "Parenta-parenta sa’olo?"
Yesus 'a sangoro, "No sisengene ngowa’a awa, no tinikai awa, no tori’i awa, no dadi sakisi sa-sakala awa, no silamo’o 'ani ḇaḇa re 'ani ngina, re no dadalara ngowa’a lelegu ma tero sa’olo no dadalara 'ani diri masiretene."
Tubaie gena-ge 'a sangoro, "Parenta mo-moini gena-ge ngoi reta mete’e. 'I kuranga 'oru moju?"
Yesus 'o kanau, "Na’o ngana mau no dadi ti-tiai, no maḏibo re na wu’unu 'ani 'ori i’a rana mo-moini, re ma pipisi na sibalangu toma ngowa-ngowa’a ma dinga’unu ua. Dadi, ngana ḏuanga i’a no sanga 'ori i’a rana mode-mode’e toma soroga. Togumu i’a no sapolo re no mete’e Ngoi!"
Wakutu tubaie gena-ge 'a 'isene Yesus 'o kanau so’o gena, unanga 'o maḏibo rai 'akala re sinyingara 'i kangela, sababu unanga gena-ge ngowa’a rema-enanga madutu.
Ḏua Yesus 'o kanau Tai me-mete’e, "Ni ngaku mode-mode’e 'Ari demo-demo nena-ne: Kangela masala di’a ngowa’a rema-enanga 'aḏi osama nyo-nyoimi ra Ma Jou’ongu Madutu 'ai Pareta. Re Ngoi to siajele ra ngini nena-ne ḏi’i: Lebe gapanga 'o 'unta rimoi 'i osama toma j̱aiti ma duso’o reo ngowa’a rema-enanga 'aḏi osama nyo-nyoimi ra Ma Jou’ongu Madutu 'ai Pareta."
Wakutu 'ai me-mete’e ya 'isene Yesus 'o kanau so’o gena, ananga 'aḏi heranga masala re 'aḏi kanau, "Na’o so’o gena, 'a guna nga’unu sanga salamata?!"
Yesus 'o tatamo ananga re 'o kanau, "Toma manusia 'i osama 'akala ua, mada’a ra Ma Jou’ongu Madutu mo-moini 'i osama 'akala."
Ḏua Petrus 'o sangoro, "Ngomi remi sisoi’i tala mo-moini, la mi mete’e Jou! Dadi ngomi sanga 'oru?"
Yesus 'o kanau ra ananga, "Ni ngaku mode-mode’e 'Ari demo-demo nena-ne: Toma dungia su-sungi Ngoi, Manusia ma Ngowa’a Nau’u ḏuanga i’a To tegoro Tari ḏe-ḏegoro ga’a mulia. Re toma 'orasa gena-ge, ngini Ngoi 'ari me-mete’e, ni tegoro toma ḏe-ḏegoro nyagi moi re romoḏiḏi, re ni sijuruhakimi ngowa’a Israel suku nyagi moi re romoḏiḏi. 'A guna ḇato ra sisoi’i tala 'ai wala, 'ai iḏanga re biḏanga, 'ai ḇaḇa re ngina, 'ai ngowa-ngowa’a bolo 'ai guḏa sababu mete’e Ngoi, unanga gena-ge ḏuanga i’a 'o dawongo maḏibo siḏuolo latu moi re 'o sanga ḏi’i 'ahu kasingado-ngadolo i’a. Mada’a ngowa’a repe ga’a nange-ne 'aḏi dadi ngowa’a la-lamo’o, ḏuanga i’a 'aḏi dadi ngowa’a ma pake ua. Re ngowa’a repe ga’a nange-ne 'aḏi dadi ngowa’a ma pake ua, ḏuanga i’a 'aḏi dadi ngowa’a la-lamo’o."
Siḏibo ḏi’i, ngini balasu ninga 'akala re sinyingara lai rousu, ni ma’u dadalara re ma’u si’apongo matengo re matengo, ma tero sa’olo Ma Jou’ongu Madutu 'o singi-ngiranga ninga ḏosa sababu ni marimoi ra Kristus.
Kalaha so’o gena, bu-bula’a gena-ge di’a ngini ḏi’i: Nau’u balasu 'o dadalara 'ai were’a ma tero sa’olo unanga 'o dadalara 'ai lese re were’a balasu mo silamo’o 'ami nau’u.
Dadi na’o matengo i’a 'o kanau, "Ngoi to dadalara Ma Jou’ongu Madutu." Mada’a unanga 'o dadalara ua 'ai ioronongoḏu ngo-ngaku rimoi, ngowa’a gena-ge ngowa’a sa-sakala. Sababu osama 'akala ua unanga gena-ge 'a dadalara ua 'ai ioronongoḏu ngo-ngaku rimoi ga’a 'a oḏi-oḏi’i, kara nyengara 'o dadalara Ma Jou’ongu Madutu ga’a unanga 'o oḏi’i ua!
Cuidar da família
Quem não cuida dos seus negou a fé. A família é responsabilidade sagrada — prover, proteger e abençoar é mandamento divino.
Mada’a na’o 'age rema ngowa’a ga’a 'aḏi sioḏi’i ua manga ioro re nongoḏu, ma la-lamo’o i’a ananga manga ngitu re ngale masiretene; ngowa’a gena-ge ya soloto manga ngo-ngaku re lebe cira siupa’a reo ngowa’a ngaku Yesus ua!
Mada’a na’o 'age rema ngowa’a ga’a 'aḏi sioḏi’i ua manga ioro re nongoḏu, ma la-lamo’o i’a ananga manga ngitu re ngale masiretene; ngowa’a gena-ge ya soloto manga ngo-ngaku re lebe cira siupa’a reo ngowa’a ngaku Yesus ua!
Mada’a na’o we-were’a balo rami ngowa’a bolo rami danongo, balasu na’u ajele ma ngale ra ananga, ma siḏa-siḏa ananga balasu ya sidodai manga ngo-ngaku tamanga de’oso re ḏegoro tamanga ngitu re ngale re ya’u sioḏi’i manga bi-biri’i bolo manga bi’i, la ya balasa manga ngina bolo manga bi’i manga mura re la. Sababu madaga’a so’o gena-ge 'i sisanangi Ma Jou’ongu Madutu 'ai 'akala re sinyingara.
Jama’ata 'aḏi ma’u tolabe
Ioronongoḏu ngo-ngaku rimoi, rema Ma Jou Yesus 'ai kuasa, ngoi to golo’o mode-mode’e balasu ni sirimoi ninga 'akala ma sanga. Awa ni ma’u tolabe singadolo ni ma’u salira. Ngini balasu ni marimoi, ni sirimoi ninga wo-waro re ninga 'akala ma sanga.
Unidade familiar
A coroa dos velhos são os filhos dos filhos. O casamento, os filhos e a comunhão familiar são bênçãos de Deus.
Ngowa’a re danongo 'aḏi dadi bi-biri’i manga lastari,
re ete re dotumu 'aḏi dadi ngowa 'olo manga biono gau’u.
Ngowa’a re danongo 'aḏi dadi bi-biri’i manga lastari,
re ete re dotumu 'aḏi dadi ngowa 'olo manga biono gau’u.
Ḏagilomu 'aḏi dadalara tau-taunu,
re ioro re nongoḏu 'aḏi ma’u riono toma 'orasa kangela.
Rema ḏagilomu ga’a 'aḏi sigasa toma bodito,
mada’a 'age ḏi’i rema ḏagilomu ga’a lebe cori reo gia nongoḏu.
Sisoi’i tala awa 'ani ḏagilomu bolo 'ani ḇaḇa 'ai ḏagilomu.
awa golo’o ri-riono tani ioro nongoḏu toma 'orasa bodito
Lebe rousu ngowa’a toma wala sebanga ga’a co-cori
reo ioronongoḏu toma giḏanga.
Hei 'ari ngowa’a nau’u, na’o ngana 'akala soro’unu,
'ari 'akala re sinyingara 'i maroanga ḏi’i.
Ḇaḇa matengo 'o monere na’o 'ai ngowa’a 'aḏi loasa re banari,
unanga gena-ge ḏuanga i’a 'o maroanga na’o 'ai ngowa’a nau’u 'akala soro’unu.
'A Salomo 'ai dolabololo-dolabololo
Nena-ne 'a Salomo 'ai dolabololo-dolabololo:
Ngowa’a nau’u ga’a 'ai 'akala soro’unu, unanga gena-ge 'o si’a’a ma ḇaḇa 'ai biono gau’u,
mada’a ngowa’a nau’u ga’a 'o emono wo-waro, unanga gena-ge 'o sikangela ma ngina 'ami 'akala re sinyingara.
'A’a si 'ani guḏa re na so’ana, Siḏodahe mo-moini si, kara no molo’ara,
Ngowa-ngowa’a ga’a 'aḏi disa 'ori i’a rana reo 'akala re sinyingara ma jira,
sikaco 'ai ngitu re ngale masiretene,
mada’a ngowa ga’a emono pipisi sepa, ḏuanga i’a 'aḏi 'ahu lai kiḏanga.
Ngowa’a 'aḏi sikaco manga ngitu re ngale, ḏuanga i’a 'aḏi sanga warisi ua,
re ngowa’a haga 'aḏi dadi ngowa’a 'akala soro’unu 'ai budaka
Casamento e família
O homem deixará pai e mãe e se unirá à sua mulher. A família começa no casamento — aliança sagrada diante de Deus.
Mada’a ma mulaingi i’a, ‘Ma Jou’ongu Madutu 'o sidadi manusia, ananga gena-ge na-nau’u re we-were’a.’ ‘Sababu gena-ge, na-nau’u 'o sisoi’i tala 'ai ḇaḇa re 'ai ngina re 'o marimoi tai were’a, kara ananga nga muḏiḏi 'aḏi dadi rimoi.’ Dadi, ananga nga muḏiḏi riwara, mada’a raḏi dadi rimoi. Sababu gena-ge 'oru ga’a Ma Jou’ongu Madutu re 'a sirimoi, manusia wa sito-tola’a yoḏu’u."
Kalaha ngini ngowa’a baraḏosa, ngini mai ni waro ḏi’i ni pula’a 'ori i’a ma la-la taninga ngowa-ngowa’a. Ma la-lamo’o i’a ḏi’i, ninga Ḇaḇa toma soroga! Tantu ḏua, Unanga 'o pula’a Ma Ngagara 'Ofi-'Ofi ra ananga ga’a 'aḏi golo’o ra Unanga!"
Ioronongoḏu ngo-ngaku rimoi ngoi tunu dadalara! Kalaha ngene nange-ne Ma Jou’ongu Madutu 'ai ngowa-ngowa’a, ngene wo waro nyangu mangale ḏuanga i’a nanga ḏe-ḏegoro ma duhu sa’olo. Sababu Ma Jou’ongu Madutu na siajele nyangu. Mada’a ngene rewo waro wakutu Kristus dadunu 'o sapolo moju, ngene wo dadi sa’olo Unanga, sababu wo oḏi’i Unanga 'ai ḏe-ḏegoro 'i ti-tiai. Dadi ngowa’a mo-moini ga’a remanga ngo-nganono gena-ge, balasu 'aḏi ma’istiari manga diri, la ananga gena-ge mode-mode’e ngowa’a 'ofi-'ofi, ma tero sa’olo Kristus ga’a 'Ofi-'Ofi.