Família
A família é a primeira instituição criada por Deus. Ele a projetou para ser escola de amor, fé e formação de caráter. A Bíblia honra a família e nos ensina a cuidar dela.
Eu e minha casa
Eu e minha casa serviremos ao Senhor. A família que serve a Deus juntos permanece unida e fortalecida em todas as circunstâncias.
Koni xa a mi rafanɲɛ ɛ ma ɛ Alatala batu, ɛ waxi naxan batu feni, ɛ xa na sugandi to: Ɛ benbane alan naxanye batuxi Baa Gbeen bode fɔxɔn na ba, hanma Amorine alane ɛ dɔxi naxanye yamana yi ba. Koni nxu nun n ma denbayana, nxu tan Alatala nan batuma."
Koni xa a mi rafanɲɛ ɛ ma ɛ Alatala batu, ɛ waxi naxan batu feni, ɛ xa na sugandi to: Ɛ benbane alan naxanye batuxi Baa Gbeen bode fɔxɔn na ba, hanma Amorine alane ɛ dɔxi naxanye yamana yi ba. Koni nxu nun n ma denbayana, nxu tan Alatala nan batuma."
E yi a yabi, e naxa, "Dɛnkɛlɛya Marigi Yesu ma, i yi kisi, ɛ nun i ya denbayana."
Alatala, nxɔ Ala xa lu en xɔn alo a lu en benbane xɔn kii naxan yi, a nama ɲinan en xɔn mumɛ, a en nabeɲin.
Criar os filhos
Instrui a criança no caminho em que deve andar. O lar é a primeira escola de fé e obediência.
Dii ɲɔrɛn ti kiraan xɔn naxan lanɲɛ a ma,
nayi hali a findi fonna ra, a mi kelɛ a xɔn.
Dii ɲɔrɛn ti kiraan xɔn naxan lanɲɛ a ma,
nayi hali a findi fonna ra, a mi kelɛ a xɔn.
N ma diina,
i fafe nɛma i xuru falane tiyɛ,
i tuli mati a ra,
i nama i ngaa kawandi falane beɲin.
E luxi nɛn
alo mangaya kɔmɔtina i xunna
alo ɲɛrɛna i kɔɛ i maxidi seen na.
Marakolonna lan yalunyaan ma
N ma diina,
i fafe a yamarine suxu,
i nama i nga xaranna rawolɛ ayi.
N yamarini itoe naxan fixi i ma iki, e xa lu i bɔɲɛni. I xa i ya diine xaran ne ma waxatin birin. I xa e fe fala i nɛma banxini, i nɛma sigatini, i nɛma i sɛ e nun i nɛma kelɛ.
N yamarini itoe naxan fixi i ma iki, e xa lu i bɔɲɛni. I xa i ya diine xaran ne ma waxatin birin. I xa e fe fala i nɛma banxini, i nɛma sigatini, i nɛma i sɛ e nun i nɛma kelɛ.
Dii fafane, ɛ nama ɛ diine raxɔlɔ. Koni ɛ e xuru, ɛ yi e maxadi Marigina kiraan xɔn.
Dii fafane, ɛ nama ɛ diine raxɔlɔ. Koni ɛ e xuru, ɛ yi e maxadi Marigina kiraan xɔn.
Diine nun e sɔtɔ muxune fe
Diine, ɛ ɛ sɔtɔ muxune fala xuiin suxu Marigina fe ra, amasɔtɔ na nan tinxin. Yamari singen nan ito ra tuli saan saxi naxan fari, a naxa, "I baba nun i nga binya
Honrar e amar
Honra teu pai e tua mãe. A família funciona com perdão, paciência e amor incondicional entre todos os seus membros.
Yamari Suulundena
"I baba nun i nga binya, alogo i xa siimaya xunkuyen sɔtɔ bɔxɔni, Alatala i ya Ala naxan fima i ma."
Yamari Suulundena
"I baba nun i nga binya, alogo i xa siimaya xunkuyen sɔtɔ bɔxɔni, Alatala i ya Ala naxan fima i ma."
I baba nun i nga binya, i yi i adamadi boden xanu alo i yɛtɛna."
Futu kala fena
Yesu yelinxi na falane tiyɛ, a keli Galile yamanani, a siga Yudaya yamanani dɛnaxan Yurudɛn baan kidi ma. Yama gbeen yi bira a fɔxɔ ra, a yi ne rakɛndɛya.
Farisi muxuna ndee yi fa a fɛma a bunbadeni, e yi a maxɔdin, e naxa, "Sariyan na a ra ba, xɛmɛn xa ɲaxanla ramɛ, a findi bun yo ra?" Yesu yi e yabi, a naxa, "Ɛ mi Kitabun xaranxi ba? A naxa fa fala a fɔlɔni ‘Ala yi adaman da, xɛmɛn nun ɲaxanla,’ a naxa, ‘Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma, a a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra.’ Nayi, muxu firin mi fa e ra koni fɔ keden. Nayi, Ala bata seen naxanye tugun e bode ra, muxe nama ne fata."
E yi a maxɔdin, e naxa, "Nanfera Musa a yamarixi fa fala a xɛmɛn xa futu kala kɛdin so a ɲaxanla yii, a yi a beɲin?" Yesu yi e yabi, a naxa, "Musa bata tin, a ɛ xa ɛ ɲaxanle beɲin amasɔtɔ ɛ bɔɲɛn xɔdɔxɔ. Koni a mi yi na kiini nun a fɔlɔni. Awa, n xa a fala ɛ xa, xɛmɛn naxan na a mɛ a ɲaxanla ra, xa a ɲaxanla mi yalunya ligaxi, xɛmɛn yi nde gbɛtɛ futu, na xɛmɛn bata yalunyaan liga."
A xarandiine yi a fala a xa, e naxa, "Xa xɛmɛn nun a ɲaxanla tagi na kii nin, a lan futu nama ti na yi." Yesu yi e yabi, a naxa, "Birin mi nɔɛ xaranni ito suxɛ, koni fɔ Ala bata a fɛrɛn fi naxanye ma. Xɛmɛna ndee mi nɔɛ ɲaxanla futuɛ amasɔtɔ e bari kiin xɔn, muxune nan ndee gbɛtɛye ligaxi na kiini, koni ndee gbɛtɛye lanxi a ma nɛn a e nama ɲaxanla futu alogo e xa lu walɛ Ariyanna Mangayaan xa. Awa, xa naxan nɔɛ xaranni ito suxɛ, na xa a suxu."
Yesu yi duba diidine xa
Muxuna ndee yi fa e diidine ra Yesu fɛma, alogo a xa a yiin sa e diidine xunni, a yi Ala maxandi e xa koni xarandiine yi falan ti ne ma. Yesu naxa, "Ɛ tin diidine xa fa n fɛma, ɛ nama e raxɛtɛ amasɔtɔ e tan sifane nan gbee Ariyanna Mangayaan na." A yi a yiin sa e xunni, a yi duba e xa, a siga.
Xɛmɛ nafulu kanna fe
Banxulanna nde yi fa Yesu fɛma, a naxa, "Karamɔxɔ, n fe faɲin mundun ligɛ, n habadan nii rakisin sɔtɔ?" Yesu yi a yabi, a naxa, "Nanfera i n maxɔdinma fe faɲina fe ma? Ala nan keden fan. Xa i waxi a xɔn ma, i xa nii rakisin sɔtɔ, yamarine suxu." A mɔn yi maxɔdinna ti, a naxa, "Yamari mundun ne ra?" Yesu yi a yabi, a naxa, "I nama faxan ti. I nama yalunyaan liga. I nama muɲan ti. I nama wule seren ba. I baba nun i nga binya, i yi i adamadi boden xanu alo i yɛtɛna." Banxulanna yi a yabi, a naxa, "N bata ne birin suxu, nanfe fa luxi?" Yesu yi a yabi, a naxa, "Xa i waxi a xɔn ma, i xa findi muxu kamalixin na, siga, i sa i yii seene mati, i yi yiigelitɔne ki. I nafunla sɔtɔma nɛn ariyanna yi. Na xanbi ra, i fa bira n fɔxɔ ra." Banxulanna na mɛ waxatin naxan yi, a sunuxin yi siga amasɔtɔ nafulu gbee kanna nan yi a ra.
Na xanbi ra, Yesu yi a fala a xarandiine xa, a naxa, "N xa ɲɔndin fala ɛ xa, nafulu kanne so raxɔlɔ Ariyanna Mangayani! N mɔn xa a fala ɛ xa, nafulu kanna so raxɔlɔ Alaa Mangayani dangu ɲɔgɔmɛn so feen na sagilaan yinla ra." Xarandiine na mɛ waxatin naxan yi, e yi kabɛ kati! E yi a maxɔdin, e naxa, "Nde fa nɔɛ kisɛ nayi?" Yesu yi e mato, a naxa, "Muxun mi nɔɛ na ligɛ koni Ala nɔɛ feen birin ligɛ nɛn."
Na xanbi ra, Piyɛri yi a fala a xa, a naxa, "A mato, nxu bata feen birin beɲin, nxu bira i fɔxɔ ra. Nxu tan nanse sɔtɔma nayi?" Yesu yi a fala e xa, a naxa, "N xa ɲɔndin fala ɛ xa, waxati nɛnɛ famatɔni, n tan Muxuna Dii Xɛmɛn na dɔxɔ n ma mangaya gbɛdɛ binyaxini, ɛ tan naxanye biraxi n fɔxɔ ra, ɛ fan dɔxɔma nɛn manga gbɛdɛ fu nun firinne ma, ɛ yi Isirayila bɔnsɔn fu nun firinne makiti. Naxanye birin bata banxine lu na, hanma a ngaxakeden xɛmɛmane nun a ɲaxalanmane hanma a fafe hanma a nga hanma a diine hanma a xɛɛne n tan ma fe ra, a na ɲɔxɔn kɛmɛ sɔtɔma nɛn e nun habadan nii rakisina. Koni naxanye yɛɛn na, ne wuyaxi sa luma nɛn xanbin na. Naxanye xanbin na iki, ne yi sa lu yɛɛn na."
Ɛ fanna nun kininkininna yita ɛ bode ra. Ɛ yi ɛ bode mafelu alo Ala bata ɛ mafelu Alaa Muxu Sugandixin barakani kii naxan yi.
Koni ɛ fan birin xa ɛ ɲaxanla xanu alo ɛ yɛtɛna, ɲaxanla fan yi a xɛmɛn binya.
Xa muxuna a fala, a naxa, "N bata Ala xanu," koni a ngaxakedenna raɲaxu a ma, wule falan nan na kanna ra. Amasɔtɔ a a ngaxakedenna naxan toma, xa a mi na xanu, a mi nɔɛ Ala xanuɛ nayi a mi naxan toma.
Cuidar da família
Quem não cuida dos seus negou a fé. A família é responsabilidade sagrada — prover, proteger e abençoar é mandamento divino.
Xa muxun mi a kon kaane mali katarabi a denbayaan ma, na bata a mɛ dɛnkɛlɛyaan na. Na kanna ɲaxu dɛnkɛlɛyataren xa.
Xa muxun mi a kon kaane mali katarabi a denbayaan ma, na bata a mɛ dɛnkɛlɛyaan na. Na kanna ɲaxu dɛnkɛlɛyataren xa.
Koni xa diine hanma mamandenne kaɲa gilɛn naxanye yii, fɔ ne xa e Ala kolonna yita na kaɲa gilɛne nan singe ra, e yi e ɲɔxɔ lu e xɔn, e yi e fonne saran e wali faɲi fonne ra, bayo na nan nafan Ala ma.
Mayitaxunna dɛnkɛlɛya yamani
Ngaxakedenne, n na ɛ mafanma en Marigi Yesu Alaa Muxu Sugandixin xinli, ɛ birin xa lan ɛ bode ma, alogo ɛ nama yitaxun. Ɛ findi muxu kedenna ra, ɛ miriyane nun ɛ kui feene yi findi kedenna ra.
Alatala diine fima muxune ma nɛn e kɛɛn na.
E findixi kɔntɔnna nan na
Alatala naxan fima.
Xɛmɛn dii xɛmɛn naxanye sɔtɔma banxulanyani,
ne ligaxi nɛn
alo xalimakunla sofaan yii kii naxan yi.
Sɛwan na xɛmɛn xa
xalimakuli wuyaxin naxan yii.
E nun a yaxune na kiti, a mi yagima.
Koni Alatalaa hinanna luma nɛn
a yɛɛragaxu muxune xa habadan han habadan.
A tinxinna yi lu e diine diine xa,
xa e a layirin suxu,
e yi e miri a fe ragidixine ma
alogo e xa e rakamali.
Koni Alatalaa hinanna luma nɛn
a yɛɛragaxu muxune xa habadan han habadan.
A tinxinna yi lu e diine diine xa,
xa e a layirin suxu,
e yi e miri a fe ragidixine ma
alogo e xa e rakamali.
Ngaxakedenyana fe
Ala Batu Banxi yisiga bɛtina, Dawuda gbeena.
Fe faɲin na a ra e nun sɛwana,
ngaxakedenne na lu e bode xɔn bɔɲɛ xunbenli.
Unidade familiar
A coroa dos velhos são os filhos dos filhos. O casamento, os filhos e a comunhão familiar são bênçãos de Deus.
Mamandenne findixi fonne xunna kenla nan na.
Fafane fan findixi diine xunnayerenna nan na.
Mamandenne findixi fonne xunna kenla nan na.
Fafane fan findixi diine xunnayerenna nan na.
Muxun xɔyina a xanuxi waxatin birin.
Muxuna ngaxakedenna daxi tɔrɔ waxatine nan ma fe ra.
Xɔyi wuyaxi nɔɛ findɛ nɛn bɔnɔn na muxun ma.
Koni xɔyina nde na,
na lannayaan dangu ngaxakedenna ra.
I nama i xɔyin nabeɲin,
hanma i baba xɔyina.
I nama siga i ngaxakedenna fɛma gbalo waxatini,
i dɔxɔ boden fisa i ngaxakeden makuyen xa.
N ma diina,
xa fekolonna lu i bɔɲɛni,
nayi, n fan bɔɲɛn sɛwama nɛn.
Tinxin muxun baba ɲaxanma nɛn,
dii fekolonna sɔtɔ muxun luma nɛn sɛwani.
Muluku Sulemani a sandane
Sulemani a sandane ni itoe ra:
Dii fe kolonna a fafe rasɛwama nɛn,
koni dii xaxilitarena a nga tɔrɔma nɛn.
I ya wanle rakamali tanden ma,
i yi i ya xɛɛne yitɔn,
na xanbi ra i fa i ya banxin ti.
Tɔnɔ sɔtɔ ki ɲaxin nafan naxan ma,
na kanna gbalon nan nasoma a denbayani,
koni naxan mi dimi yi seene rasuxuma mayifuni,
na siimayaan sɔtɔma nɛn.
Naxan na a denbayaan tɔrɔ
na mi kɛɛ sɔtɔma fɔ foyena.
Xaxilitarene luma nɛn fe kolonne konyiyani.
Casamento e família
O homem deixará pai e mãe e se unirá à sua mulher. A família começa no casamento — aliança sagrada diante de Deus.
Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma, a yi a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra.
Ala yi barakan sa e fe yi, a yi a fala e xa, a naxa, "Ɛ wuya ayi, ɛ yi yiriwa alogo bɔxɔn xa rafe. Ɛ sɛnbɛn sɔtɔ bɔxɔn nun yɛxɛne nun xɔline nun bubuseene xun na."
I ɲaxan i ya dunuɲa yi gidini i ya ɲaxanla fɛma i naxan xanuxi, i ya siimaya fufafuun birin yi Ala naxan nagidixi i ma dunuɲa yi, i siin soge fuune birin, bayo i gbeen na nan na i ya dunuɲa yi gidini, i nɛma i ya wali xɔdɛxɛn kɛma dunuɲa yi.
Koni a fɔlɔni dunuɲa da waxatini, ‘Ala xɛmɛn nun ɲaxanla da nɛn,’ ‘Nanara, xɛmɛna a nga nun a fafe beɲinma nɛn, a yi a maso a ɲaxanla ra, e findi fati bɛndɛ kedenna ra.’ Nayi, muxu firin mi fa e ra koni muxu keden. Nanara, Ala bata seen naxanye tugun e bode ra, muxe nama ne fata."
Hali ɛ to findixi muxu ɲaxine ra, ɛ a kolon fa fala a lan nɛn, ɛ xa se faɲin so ɛ diine yii. E faxi fa, ɛ Fafe naxan ariyanna yi, na a Nii Sariɲanxin fima a maxandi muxune ma kii naxan yi!"
Ala naxa,
"Ɲaxanla ɲinanɲɛ a diin xɔn ba,
naxan xiɲɛn na?
A mi kininkininɲɛ a dii barixin ma ba?
Hali a tan ɲinanɲɛ a xɔn,
n tan mi ɲinanɲɛ i xɔn mumɛ!
N bata i xinla kɛrɛndɛn n yiine kui,
n na n ɲɔxɔ lu taan makantan yinne xɔn ma waxatin birin.
N xanuntenne, Alaa diine nan en na iki, koni en sa findima naxan na, na munma mini kɛnɛnni singen, koni en na a kolon fa fala a Yesu na mini kɛnɛnni waxatin naxan yi, en ligama nɛn alo a tan amasɔtɔ en na a toma nɛn alo a kii naxan yi. Muxu yo a yigin saxi Yesu yi, na a yɛtɛ rasariɲanma nɛn alo Yesu sariɲan kii naxan yi.