Filhos: herança de Deus, criação e valores na Bíblia

Filhos como herança e bênção de Deus

A Bíblia trata os filhos como uma herança do Senhor e uma bênção concedida à família, nunca como um fardo. Eles representam a continuidade da vida e o fruto da generosidade de Deus com o lar.

3 Iwana wamale nzawadi ilawa kwa IMNDEWA,

wawo wa ghweko ililawa kwa IMNDEWA.

4 Ka imishale mna ghamoko gha imunu yana ingupfu,

pfipfo pfawali iwana wamale wa imunu iyoweleka aku kamsongolo.

5 Kabweda imunu ayula iyali na mishale ili mingi apfo,

ng’atsohumbuka baye hana lilango, hayatsetingana na aduwi tsake.(Salmos 127:3-5)

1 Wabweda awala wose iwompfuka IMNDEWA,

awala iwokala kwa kuwinza tsinzila tsake.

2 Kutsakuja ghamatunda gha tsisang’ano tsa ghamoko ghako,

kutsodeng’elela na kutsobweda.

3 Mwehe wako katsakuwa ka mnzabibu ighukweleka ghamatunda mna ing’anda yako,

iwanagho watsakuwa ka pfipughuti pfa minzeituni,

iwoitsunguluka imetsa yawo.

4 Lola, apfi pfipfo pfayatsobweda imunu ayula iyompfuka IMNDEWA.(Salmos 128:1-4)

2 Iwanaghe watsakuwa na ngupfu muisi,

ilweleko lwose lwa iwanu iwompfa Imulungu lutsobweda.(Salmos 112:2)

12 Iwasongolo wetu,

wakule ka imimeya ilolesighwe ghoya, mna usongolo wawo,

na neghe tsetu wawe ka tsingutso tsikighwe unzolingo mna ing’anda ya mfalume.(Salmos 144:12)

28 Imulungu kawabaliki, kawalongela, "Mkeleke na mwongetseke. Mmeme muisi mwose, muwe ne uwetso mna ipfinu pfose. Muwatawale iwasomba, wapfideghe na wapfilumbe wose iwali muisi."(Ghumwanduso 1:28)

14 Mtsomotetsighwa kubita wanu wangi, kutsakuwa kuduhu immale wala ipinga mna mwemwe iyalihela mwana wala iwanyama wenu nawo ng’awatsokala baye bila wana.(Deuteronômio 7:14)

4 "IMNDEWA katsowabaliki muwe na wana wengi, mtsopfuna pfijo pfingi, na mtsakuwa na ng’ombe na ng’olo wengi."(Deuteronômio 28:4)

Ensinar o caminho e transmitir a fé

A formação espiritual e moral de uma criança não acontece por acaso: ela exige presença nas tarefas comuns do dia a dia. A Escritura orienta que os pais conversem sobre os mandamentos de Deus dentro de casa e pelo caminho, ensinando antes pelo exemplo do que pelo discurso.

6 Mleke kwisemwa ghamalonga aghano ghanimlaghitsani leloli, ila mgheke mmoyo mwenu. 7 Muwafunde iwana wenu, muwapetele hamkala mkaye mwenu, na hamghenda mnzila, hamuwasa na hamlamka.(Deuteronômio 6:6,7)

6 Umfunde imwana apfila pfaibamighwa yalelighwe, naye ng’atsesemwa baye hata yang’awa kalala.(Ng'ungo 22:6)

1 Wanangu tegheletseni aba wenu chayowafunda, muwambe ghamaghutwi mtegheletse na mmanye.(Ng'ungo 4:1)

4 Tutsowalongela iwanu wetu bila chipfiso,

na tutsowalongela lweleko lungi,

ghamatendo gha ukutunyighwa gha IMNDEWA,

na tsingupfu tsake, na ghamatendo gha ukukangawatsa ghayatendile.(Salmos 78:4)

Corrigir com sabedoria e sem exasperar

A disciplina bíblica tem como objetivo proteger a vida e moldar o caráter, não descarregar irritação. A firmeza necessária na correção anda sempre junta com a moderação: os pais são advertidos a não irritar nem desanimar os filhos na criação.

24 Imunu iyoleka kumfapula imwanaghe, ayo komhila, lekeni ayula iyomkunda imwanaghe ng’okawa baye ukumkanya.(Ng'ungo 13:24)

15 Ubotsi wa mghati mwa ghumoyo ghwa imwana, lekeni ukumfapula koulapfa ubotsi awo.(Ng'ungo 22:15)

13 Uleke kuleka ukumkanya imwana, kwaapfila ung’amfapula na ifimbo ng’atsakufa baye.(Ng'ungo 23:13)

15 Ukumfapula na ukumkanya imwana komwing’a ihekima, lekeni imwana iyalekighwe yatende pfayobama, ayo komghuma chinyala mai wake.(Ng'ungo 29:15)

4 Namwe tsina aba mleke kuwaghobola iwanenu, ila muwalele ka pfayobama Imtwatsa, kwa kuwalangusa pfawobamighwa kukala pfinoghile na muwalangulitse pfinu apfo.(Waefeso 6:4)

21 Namwe welesi mleke kuwaghobola iwanenu, hela watsobeneka ghumoyo.(Wakolosai 3:21)

7 Mdudumile ahala hamkanyighwa, Imulungu kowatendelani ka iwanaghe. Apfi imwana wachi yang’okanyighwa na aba wake? 8 Ka ng’amkanyighwa ka pfawokanyighwa iwanaghe wose, mwemwe si iwanaghe ghendo, ila wana halamu.(Waebulaniya 12:7,8)

O acolhimento e a ternura de Jesus pelas crianças

Jesus deu dignidade e tempo aos pequenos em uma época em que eles costumavam ser postos à margem. Ao repreender os discípulos e abençoar os meninos e meninas, Cristo colocou a simplicidade da infância como padrão para entrar no Reino dos Céus.

14 Yesu honile apfi tsakona usungu, kawalongela, "Muwaleke iwana wadowado watse kuna nene, mleke kuwaghoma kwaapfila Undewa wa Imulungu wa iwana ka wano.(Maliki 10:14)

11 Lelo kama mwemwe yamwihile mwomanya ukuweng’a iwanenu nzawadi tsinoghile, angu Aba wenu iyali kulanga ng’atsolumbilitsa baye kuweng’a nzawadi tsinoghile awala iwomlomba?(Matei 7:11)

52 Na Yesu kakula na kongetseka ihekima na utali, na kumnoghelesa Imulungu ne iwanu.(Luka 2:52)

13 Ka apfila aba pfayowonela libatsi iwanaghe,

pfipfo IMNDEWA pfayowonela libatsi iwanu wake,(Salmos 103:13)

1 Loleni unoghelo mkulu wa Aba watwing’ile twetwe, mbaka twokemighwa iwana we Imulungu! Na apfo pfipfo pfatuli. Iwanu we iisi ino ng’awotumanya bae, kwaapfila ng’awammanyile bae Imulungu.(1 Yohane 3:1)

21 Ipinga hayakweleka, kana hutsuni kwaapfila ichipindi chake cha ukudununzika chipfika, lekeni imwana yang’oneka, ng’okumbuka keli baye akula ukudununzika, kwa ajili ya indeng’elelo iyali nayo kwaapfila mwana koneka muisi.(Yohana 16:21)

Promessas de cuidado e esperança para as gerações

Deus conhece cada pessoa antes mesmo do nascimento e acompanha o crescimento dos filhos em cada detalhe. A Escritura traz promessas de paz, justiça e renovação que alcançam não apenas o presente, mas as gerações seguintes.

13 Ghweghwe kuniumba pfiungo pfangu pfa mghati,

na nibasa hamwe lida lya mai wangu.

14 Nitsolonga mighede kwaapfila niumbighwa kwa ukukangawatsa na kwa ukupfukighwa,

ghamatendo ghako ghokangawatsa,

na nene konimanya ghendo.

15 Imipate yangu ng’aipfisike baye kuna ghweghwe,

ahala haniumbighwe kwa chinyele nyele mna isi

ahala hanikalie nibasa mghati mwa isi.

16 Ghweghwe tsakumbona ng’ana nene nyoneke baye,

ghamatsuwa ghangu ghaunikile,

ghose tsaghandikighwa mna ichitabu chako,

hata ng’ana litsuwa limwe lyanze baye.(Salmos 139:13-16)

24 IMNDEWA yawamotetse na kuwalolesa,

25 IMNDEWA yawalole kwa uluso na yawatendele ighanoghile,

26 IMNDEWA yawalanguse wende wake na yawatende mkale tseghamba.(Números 6:24-26)

10 Nene nawakwako ghweghwe tangiya hanyoneke,

tangiya hanikalile mna lida lya mai wangu,

ghweghwe kwa Imulungu wangu.(Salmos 22:10)

25 Nene tsa namsongolo na sambi nilala,

lekeni sina mbone baye imunu yana ihaki kalekighwa,

na iwanaghe walombelombe ichijo.

26 Matsuwa ghose yeye kamluso, na koatsima sendi iwanu,

na iwanaghe watsobalikighwa ghendo.(Salmos 37:25,26)

28 Nomlomba Imulungu yakuhulumsile litungwe kulawa kulanga,

akwing’e lidongo linoghe, ipfijo ne idipfai!

29 Makabila ghasokutumikila,

na iwanu watsokutowela ghamaghoti.

Kutsowatawala ndughu tsako,

na iwana wa mai wako watsotowa ghamaghoti hambele hako.

Iwanu iwatsokulani watsolanighwa,

na iwanu wala iwokubaliki watsobalikiwa."(Ghumwanduso 27:28,29)

39 "Kuya wadodo wenu, wamlongile watsoghoghighwa, iwana wenu ing’awomanya baye ghanoghile na ighehile awo wawo iwatsakwingila ako, nitsoweng’a isi ayo iwe yawo.(Deuteronômio 1:39)

O papel dos filhos: honra, respeito e gratidão

O mandamento de honrar pai e mãe é o primeiro que traz uma promessa explícita de vida longa e paz. A resposta dos filhos à dedicação dos pais se expressa pela obediência na juventude e pelo amparo prático na velhice.

12 "Wateghelese aba wako na mai wako, ili ukale ghamatsuwa mengi mna isi iyanitsokwing’a nene IMNDEWA, Imulungu wako.(Êxodo 20:12)

1 Mwemwe muwana, muwategheletse waletsi wenu kwaapfila mwomtoghola Imtwatsa, mana pfinogha kutenda apfo. 2 Ka Ghamaandiko pfagholonga, "Wategheletse aba wako na mai wako." Alino ilo laghitso lya mwanduso line laghano, laghano alyo lyolonga, 3 "Kutsobweda na kutsokala ghamatsuwa mengi muisi."(Waefeso 6:1-3)

20 Namwe iwana muwahulikitse aba tsenu na mai tsenu mna ghose, mana apfo pfipfo pfaimnoghelesa Imtwatsa.(Wakolosai 3:20)

1 Imwana yakengele komtenda aba wake yadeng’elele, lekeni imwana mbotsi komghela usungu mai wake.(Ng'ungo 10:1)

6 Tsina sekulu weghodela iwatsukulu wawo, ka apfila iwana pfaweghodela waletsi wawo.(Ng'ungo 17:6)

7 Imunu yanoghile yang’akala kwa kuwinza nzila tsa haki, iwanaghe wayowaleka watsobweda ghendo.(Ng'ungo 20:7)

4 Lekeni ka chitsuka kana iwana au watsukulu, welangulitse tanu kughatenda ghawobamighwa kutenda kwa kuwalolesa iwanu wa kaye tsawo iwenyegho, na kwa kutenda apfo wowaliha iwabala wawo na welesi wawo. Kwaapfila kutenda apfo komnoghelesa Imulungu.(1 Timoteo 5:4)