Humildade
A humildade é o caminho da honra verdadeira. Deus resiste aos soberbos, mas dá graça aos humildes. Jesus lavou os pés dos discípulos e nos ensinou que o maior é aquele que serve.
Humilhar-se diante de Deus
Humilhai-vos diante do Senhor e Ele vos exaltará. Quem se humilha será exaltado, e quem se exalta será humilhado.
Mbɛiŋ shîsi gwú yimbɛiŋ i Nyɔ nshiŋ, ayaka wi ni dzasi mbɛiŋ i bɛiŋ.
Mbɛiŋ shîsi gwú yimbɛiŋ ayaka num i ŋga bi Nyɔ chɛiŋ, jɔbi wə jɔbi bi kpɛiŋ, wi bi ka kɔksi mbɛiŋ.
Humildade como virtude
Considerai os outros como superiores a vós mesmos. Revesti-vos de humildade, mansidão e paciência no trato uns com os outros.
Mi ma fə̂ki fiɛŋ kwaka a gwu yi shəŋ nabə i ghaŋsiki gwu kilɔlɔ. Mi shîsi gwu yi, i yɛiŋki a mi widɔkɔ tsəki lə wi.
Kiŋkɔkni nûm i Nyɔ wibukumbɛiŋ wə wi kɔ tə Tii wibukumbɛiŋ i jɔbi wichi wə kiŋgɔksi kɔbi. Yi nûm ayaka.
Si Nyɔ kɔ wi sabibwili lɔ mbɛiŋ, mbɛiŋ baiŋ, wi kɔŋ mbɛiŋ, mbɛiŋ kwâsiki nshɛiŋ, fə̂ kimfə ki ndzɔŋki, shîsi gwú yimbɛiŋ, num i kimbɔiŋni wə, kâŋa shɔm.
Mbɛiŋ shîsi gwu yimbɛiŋ i kuku chu nûm lə nyiki. Mbɛiŋ kâŋaki shɔm, dzɔ̂ mi bəh mi asi wi kɔ i kiŋkɔŋ wə.
Bwa bə nih bəŋ, Nyɔ nì bɔɔŋ lɔ mbɛiŋ a mbɛiŋ ma chu nûmki i mfá wə. Ayakalə, si mbɛiŋ chu kɛiŋki kə mfá, kiə mbɛiŋ ma dzɔ̂ a mbɛiŋ kɔlə i fə̂ki gia yichu si nyam yimbɛiŋ yi gwu nəŋki. Mbɛiŋ nɔ̂mki num nɔmni i bwa bə nih bəmbɛiŋ i kiŋkɔŋ mə.
I yɛiŋki ŋgəkə kɔm gia yindzɔŋni tsə i yichu wə
I gɔksiki, mih təfiki mbɛiŋ bəchi a, mbɛiŋ kâŋaki shɔm yimu, kâŋa nshɛiŋ yi kwasini, kâŋa kiŋkɔŋ ki bəni bə bumni, kâŋa shɔm yi bɔnini, shîsi gwu yimbɛiŋ i kuku.
Gia yə yi chusiki ndzɔŋni bimbɛiŋ ma nûmki biɛiŋ bi lɔɔni i gwu wə, ka i kɛiŋsiki juŋyifwu a yi ndzɔŋki, bəh i ləkəki misiŋ, bəh i kaŋa gwu bəh bəmbuŋ bəh ndzɔŋni. Gia yə yi ni chûsiki ndzɔŋni bi mi ni numki fiɛŋ fiə mi wiwɔ kɔ fi i shɔm yi mə. Ŋkaiŋni ndzɔŋni biələ si jwiŋ kə, a num bi shɔm yə yi bɔniki num lə nyiki. Biələ kɔ biə Nyɔ yɛiŋki akɔ bi shɔm yi.
O exemplo de Jesus
Aprendei de mim, que sou manso e humilde de coração. O maior entre vós seja o que serve — esse é o caminho do Reino.
Mbɛiŋ dzɔ̂ tûŋ num kimbuŋ kəŋŋ, ma mbɛiŋ bîəliki nlani wuŋ, kɔm mih kɔ mfiŋ mi wi mbɔnini, kaŋa shɔm yi wakani, ka mbɛiŋ dzə kwati ŋ’waka i shɔ́m yimbɛiŋ wə. Kimbuŋ kəŋŋ kɔkə i gaka mbɛiŋ i tuŋ, ayaka biluŋ biŋ jii kə."
Ayakadəiŋ, jɔbi wə wɔ nyaki fiɛŋ i mi wə wi kaŋaki kə, ma tɔ̂ŋki sɔŋ asi bəni bə̀ bɔ dzakaki chi fə chi si shi fə i júŋ yi tsani wə bəh i dzə́h wə, ka bəni kɔ̂ksiki bɔ. Mih fukuki ŋkɔŋ i mbɛiŋ a bɔ kwati lɔ bəmbee bəbɔ.
Jisɔs num kuku, bɔɔŋ bɔ bəchi jwɔfi ntsɔ bəfa, dzaka i bɔ a, "Mi wə wi nəŋki i num mi wi ninshiŋ, wi kaŋaki i dzɔ̂ki gwu yi ka mi wi jum wə bəh ka mi wə wi nɔmki i bəni bəchi."
dzaka i bɔ a, "Mi wə wi ka dzɔ waiŋ winchiŋ wələ i yɛli wuŋ wə, wi dzɔ num mih. Mi wə wi dzɔ mih, wi dzɔ num mi wə wi faaŋ mih. Yi kɔ a, mi wə wi jiə gwu yi i kuku i mbɛiŋ kintəəŋ akɔ wi wə wi kɔ mi wimbum wi tsə mbɛiŋ bəchi."
Humildade verdadeira
O que se exige de ti? Praticar a justiça, amar a misericórdia e andar humildemente com teu Deus.
Si bəni bə Klistus kɔ i nɔki i júŋ yibɔ wə
Bəkaŋa bə bəni, mbɛiŋ nyâ gwú yimbɛiŋ i bənyuku bəmbɛiŋ. Akɔ gia yi chəŋ i bəni bə Bah Jisɔs i fə̂ki. Bənyuku, mbɛiŋ kɔ̂ŋki bəkaŋa bəmbɛiŋ. Kiə mbɛiŋ ma chə̂fiki i bɔ.
Mbɛiŋ nɔ̂ki i fiɛŋ fimu wə. Kiə mbɛiŋ ma ghâŋsiki gwu. Mbɛiŋ kwâsiki nsɛ́iŋ bəh bəni bə kilɔlɔ. Kiə mbɛiŋ ma dzɔ̂ki a mbɛiŋ kiəki lə gia tsə si mbɛiŋ kiəki.
Nyɔ nì kɔ wi sabibwili biɛiŋ biə bəni sɛiŋsiki i fa kuku, bəh biə bəni nyɛnsiki, sabibwili na biɛiŋ biə bi kɔkə biɛiŋ, i fə a biɛiŋ biə bəni yɛiŋki a bi kɔ biɛiŋ bi fiəni chu biɛiŋ bi kilɔlɔ. Wi nì fə yakadəiŋ, ka mi wiwɔm ma num i wi nshiŋ i chɔkɔki kijum.
Mfi biə bi buku i bɛiŋ
Akɔ ndə i mbɛiŋ kintəəŋ wə wi dzakaki a ŋgaiŋ fifiki lə chu num ŋkiə gia? Wəmaka mi chusi la gwu yi i nɔni ki kindzɔŋni wə bəh kimfə ki ki chəŋ kə wi fəki ghaŋsi kə gwu, ka mi wə wi fifiki si num.