Humildade
A humildade é o caminho da honra verdadeira. Deus resiste aos soberbos, mas dá graça aos humildes. Jesus lavou os pés dos discípulos e nos ensinou que o maior é aquele que serve.
Humilhar-se diante de Deus
Humilhai-vos diante do Senhor e Ele vos exaltará. Quem se humilha será exaltado, e quem se exalta será humilhado.
Kiimi na ɨsɨ kwa Ijʉva, ne viinʉla arɨ.
Sa jeyyo, ikiimyi na ɨsɨ kwa Mʉlʉʉngʉ ˆarɨ na ngururu joosi, sa aviinʉle mpɨɨndɨ ˆɨɨsaawʉla.
Humildade como virtude
Considerai os outros como superiores a vós mesmos. Revesti-vos de humildade, mansidão e paciência no trato uns com os outros.
Karɨ mʉndoobweeyya kɨɨntʉ ko viihya ɨnda tʉkʉ. Karɨ mʉndookiivaa kɨpeembe tʉkʉ. Maa kaa, mwiikiimye na ɨsɨ, kɨra mʉʉntʉ yoomʉnyemya wɨɨngɨ na moovoona vɨɨngɨ vabooha kʉlookya nyuunyu.
Mʉlʉʉngʉ, Taáta wiitʉ wa kurumwii, abweeyyiriwe nkongojima kwa sikʉ ˆjisiina ʉhero! Kɨkomi.
Haaha sa viintʉ nyuunyu mwavɨ́ɨre nɨ vaantʉ ˆvasaawʉlwa nɨ Mʉlʉʉngʉ, mʉve na mʉtɨma wa mbavariri, wʉʉja, kwiikiimya na ɨsɨ, kʉhola na uyimiriryi.
Moosaakwa mʉndookiikiimya na ɨsɨ na mʉtʉʉle. Mʉndootuurya mɨtɨma na mʉndookiivereka nyuunyu kwa nyuunyu ko kiiyenda.
Vanaviitʉ, Mʉlʉʉngʉ avaanɨrɨra sa mʉve húuru, sa jeyyo karɨ uhúuru waanyu ʉndoovabweeyya mʉve na nkalo yo tuuba ufumo wa wʉʉntʉ waanyu wa ʉvɨ tʉkʉ, maa kaa, mʉndookiiyambirirya ko kiiyenda.
Kʉtʉrɨkɨra ko Tʉmama Wʉʉja
Kukiimikirirya, raanyu rɨve rɨmwɨ, mʉndookiiyonera mbavariri, mwiiyende kɨndʉʉ, mʉve ˆmwahola na mʉndookikiimya na ɨsɨ kati yaanyu.
Kwiibohererya kwaanyu kʉsɨve kwa weerwii vii, baa ja kusuka njwɨɨrɨ, kwiivɨkɨra viintʉ vya saháabu na kwiirwɨɨka ɨngo tʉkʉ. Maa kaa, kwiibohererya kwaanyu kʉve kwa wʉʉntʉ waanyu, kʉbooha sɨ ˆkʉsáambʉkaa na kʉtʉʉla kwa mʉtɨma, kʉra ˆkʉválwaa kɨɨntʉ cha kɨkomi mbere ya Mʉlʉʉngʉ.
O exemplo de Jesus
Aprendei de mim, que sou manso e humilde de coração. O maior entre vós seja o que serve — esse é o caminho do Reino.
Ichuungiri iyóoki raanɨ, mwiikiindye fuma kwaanɨ, sa nɨɨnɨ nahola na nakiimya mʉtɨma waanɨ na ɨsɨ. Kwaanɨ nyuunyu kʉva mʉrɨ na mwiikalo mʉʉja nkaaswii yaanyu. Iyóoki raanɨ nɨ ferefere rɨrɨ, na muriwa waanɨ waangʉha."
Weewe mpɨɨndɨ ˆwoomwaambirirya mʉkɨva, karɨ wiilʉ́ʉsaa ja vakweembi viintʉ ˆvabwéeyyaa masinagóogii na njirii tʉkʉ. Voovo vabwéeyyaa jeyyo sa vabweeyyiriwe nkongojima nɨ vaantʉ. Kɨmaarɨ noovawyɨɨra, avo vahʉmʉla turya kʉnáálo yaavo.
Yéesu akiikala, akavakemera vapooji vaachwe ikimi na vavɨrɨ, maa akavasea, "Mʉʉntʉ ˆyoosaaka ave mʉkʉ́ʉ́lʉ, yoosaakwa iihetye nyuma, na avatʉmamɨre viivaachwe voosi."
Aho, maa akavasea, "Mʉʉntʉ yoyoosi ˆarɨ mʉteengya musinga ja ʉhʉ sa irina raanɨ, kʉva arɨ aantéengiirye nɨɨnɨ. Kei, yoyoosi ˆarɨ kʉʉnteengya nɨɨnɨ, kʉva arɨ amʉtéengiirye Mʉlʉʉngʉ, na yeeye aantʉma. Sa ʉra ˆarɨ mudúúdi kufuma kʉrɨ nyuunyu noo mʉkʉ́ʉ́lʉ kʉlookya voosi."
Humildade verdadeira
O que se exige de ti? Praticar a justiça, amar a misericórdia e andar humildemente com teu Deus.
Mwiikalo wa Nyuumba kwa Vaantʉ ˆVamuruma Yéesu
Nyuunyu vaki, mwiikiimye na ɨsɨ ya valʉme vaanyu ja ˆvyeene vyasaakwa kwa vaantʉ ˆvamuruma Mweenevyoosi. Naanyu valʉme, veendi vaki vaanyu na karɨ mʉve vakarɨ kwaavo tʉkʉ.
Ikali na mwiikalo mʉʉja nyuunyu kwa nyuunyu. Karɨ mwiívaa vipeembe tʉkʉ, kɨrɨ vyoova jeyyo, ikiimyii na ɨsɨ na mʉndoova hamwɨ na vara ˆvoóndomereriwaa. Karɨ mwiiyone mwatɨɨte tooti kʉlookya vɨɨngɨ tʉkʉ.
Mʉlʉʉngʉ asaawʉla viintʉ vya ɨsɨ na ˆvichwɨ́ɨwaa matɨ, viintʉ ˆvyoónekaa ja kɨɨntʉ kisiina vya ɨhɨ weerʉ, sa avichwe matɨ vira ˆvyoónekanaa vya kɨkomi. Abweeyya jeyyo, sa kʉsoveke mʉʉntʉ wookíivaa kɨpeembe mbere ya Mʉlʉʉngʉ.
Tooti ˆIfúmaa Kurumwii
Nɨ ani ʉmwɨ waanyu ˆarɨ na tooti na mɨryʉʉngʉ? Ʉwo oonekye ayo kwa njɨra ya mwiikalo waachwe mʉʉja na kwa mɨrɨmo yaachwe ˆmyeene atʉ́mamaa ko kiiheembererya na kwa tooti.