Humildade
A humildade é o caminho da honra verdadeira. Deus resiste aos soberbos, mas dá graça aos humildes. Jesus lavou os pés dos discípulos e nos ensinou que o maior é aquele que serve.
Humilhar-se diante de Deus
Humilhai-vos diante do Senhor e Ele vos exaltará. Quem se humilha será exaltado, e quem se exalta será humilhado.
Bɛŋ shîishɛ bikwɛɛ biɛna a Nyo jii, wu bɛ̂ɛŋsɛ bɛŋ.
Bɛŋ mo bɛŋ shîishɛ bikwɛɛ biɛna nyûme a bvuŋga bvu Nyo kuu, kife ge doo ki kojɛ, wu bɛ̂ɛŋsɛ bɛŋ.
Humildade como virtude
Considerai os outros como superiores a vós mesmos. Revesti-vos de humildade, mansidão e paciência no trato uns com os outros.
Keefɛ muh kwâji gɛh nyume kune kikwɛɛ ke kɛnɛ wu chîaase ye yì achiji gɛ. Muh shîishi kikwɛɛ ke fɛkuu, wu yɛ̂ne muh mu le fede kikwɛɛ ke.
Besabɛŋ tûme maŋkuŋ ma Nyo wù le Nyo wu ka nyume Chiji wese besabɛŋ segechii wu kage gɛ. Fi nyûme noo.
No Nyo le wu baa wa bɛŋ, bɛŋ yuude, wu koŋe bɛŋ, bɛŋ mo bɛŋ kôode yii, bɛŋ gêe gee chì joŋe, bɛŋ shîishi bikwɛɛ biɛna fɛkuu, bɛŋ ka nyûme wɛɛ, bɛŋ kâane shɛ́ŋ.
Bɛŋ shîishi bikwɛɛ biɛna fɛkuu bɛŋ ka bɛŋ nyûme wɛɛ, bɛŋ kâane shɛ́ŋ. Bɛŋ jôde muh lɛ muh no wu le yi kiŋkoŋɛ le.
Booŋ ba bwɛɛŋ, Nyo gɛ̀ tɛɛŋ wa bɛŋ wu lɛ keefɛ bɛŋ ka bɛŋ nyû nfa yi fiɛɛ fimi le gɛ. Geenɛ, no bɛŋ baaŋ gɛ yi bvunfa le gɛ, keefɛ bɛŋ mo bɛŋ jôde lɛ taŋlo bɛŋ gêe mwɛɛ mù mbefe no nyaŋ yi ye yene goone gɛ. Bɛŋ lɛ̂ne lo lɛme fɛ booŋ ba bwe bena le bɛ kiŋkoŋɛ.
Ki muh yɛ̂ne ŋgɛ nje fiɛɛ fì joŋe fede fì befe
Yi kimɛsɛ le, nteefe bɛŋ bachii lɛ, bɛŋ kɛ̂me fitele fimimia, bɛŋ kɛ̂me kiŋkoo yii, bɛŋ kɛ̂me kiŋkoŋɛ fɛ bamii ba mbɛmɛ le, bɛŋ kɛ̂me muntele mù jiɛɛ, bɛŋ jôde ye yene fɛkuu.
Keefɛ fiɛɛ fì dûunyi bvujoŋɛ bwena nyûme mwɛɛ mu ye le njɛ ki bɛŋ sêesɛ yvu yi kikwɛɛ yi joŋe, bɛ ki bɛŋ jîide mwɛɛ mu ŋgonɛ, mo ki bɛŋ sûse ye bɛ njú yì joŋe gɛ. Fiɛɛ fì lé fi dûunyi bvujoŋɛ bvu muh le nyûme fiɛɛ fì muh le fi fɛ fitele fie le. Gɛ bvunɛ bvujoŋɛ to bvu kwe nchoŋ gɛ, le bvu fitele fì bone fi nyume nyiɛgee. Bvunɛ le bvu bvù Nyo yɛne lɛ le bvù shaŋ fɛ wu le.
O exemplo de Jesus
Aprendei de mim, que sou manso e humilde de coração. O maior entre vós seja o que serve — esse é o caminho do Reino.
Bɛŋ jo nyu kimbuŋ kaŋ bɛŋ shumɛ, bɛŋ bîi n’yɛyɛ waŋ le, nje nle fiaŋ muh wù nyiɛgee, ŋkɛme fitele fì jiɛɛ, bɛŋ lé bɛŋ kɛ̂mɛ nfufɛ shɛ́ŋ fɛ muntele mwɛna le. Gɛ kimbuŋ kaŋ yage shumɛ le gɛ, gɛ bvujijɛ bwaŋ jiji gɛ."
Noo, sege wo nyaa fiɛɛ muh wù fuude le, keefɛ wo mo wo tôŋe soŋ njɛ bamii ba jɛme yeye bo gee yeye to bo gee yéh yi buunɛ le mo jé le, lɛ bamii shânɛ bo gɛ. Nsɛŋe bɛŋ nchiɛɛŋ lɛ bo le bo kɛmɛ wa maajɛ wuboo.
Jiso shii fɛkuu, wu tɛɛŋ bo ba yuufe ncho bafɛɛ wu jɛmɛ bo le lɛ, "Nɛ muh goone ki wu nyûme muh wù fwe, tu wu kɛme ki wu jô kikwɛɛ ke lɛ wu le kijimɛ mo muh wù lɛne fɛ bamii le bachii."
wu jɛmɛ bo le lɛ, "Muh nɛ fii mwa njɛ wunɛ a jee chaŋ le, tu wu fii nyu mɛ. Muh fii mɛ, tu wu fii nyume muh wù tuŋ mɛ. Fi mo fi nyu lɛ, muh wù jode kikwɛɛ ke njɛ mwa wù shige a bɛŋ ntɛnɛɛ le wu, wu le muh wù baaŋ."
Humildade verdadeira
O que se exige de ti? Praticar a justiça, amar a misericórdia e andar humildemente com teu Deus.
No bamii ba Kletu taŋlo bo chee yéh yiboo le
Bikɛse bɛŋ nyâa bikwɛɛ biɛna bilɛɛŋ bena le. Le fiɛɛ fì kooji fì bamii ba Tada Jiso le ki bo gêe. Bilɛŋsɛ bɛŋ kôŋe bikɛɛ bena. Keefɛ bɛŋ ŋâse bɛ bo gɛ.
Bɛŋ chêe yi fiɛɛ le fimimia. Keefɛ bɛŋ chîaase ye gɛ. Bɛŋ kôode nsáŋ bɛ bamii ba nchɛ nchɛ. Keefɛ bɛŋ jôde lɛ bɛŋ kee mwɛɛ bɛŋ fede no bɛŋ kee gɛ.
Nyo gɛ̀ bee wu cha mwɛɛ mù bamii jode fɛkuu yi woŋ kfunɛ le, mo mwɛɛ mù bamii nyiɛŋse, wu cha mo mwɛɛ mù ya le gɛ mwɛɛ gɛ, ki wu gê lɛ mwɛɛ mù bamii yɛde lɛ le mwɛɛ tû mù achiji. Wu gɛ̀ ge noo, wu lɛ keefɛ muh wu wuŋ chîaase ye a Nyo jii gɛ.
Bvufee bvù jade fɛwe
Le yɛɛŋ a bɛŋ ntɛnɛɛ wù duu lɛ wu feefe wu ka kee fiɛɛ? Mwɛdɛ dûunyi kikwɛɛ ke yi kinche ke kì joŋe le bɛ gee che chi chuule chi wù gee, wu ya chiaase gɛ ye gɛ, no muh wù feefe to wu nyume.