Humildade
A humildade é o caminho da honra verdadeira. Deus resiste aos soberbos, mas dá graça aos humildes. Jesus lavou os pés dos discípulos e nos ensinou que o maior é aquele que serve.
Humilhar-se diante de Deus
Humilhai-vos diante do Senhor e Ele vos exaltará. Quem se humilha será exaltado, e quem se exalta será humilhado.
Wo wo magoro Marigi bɛ, a fan wo xa fe itema nɛ.
Wo xa wo yɛtɛ magoro Ala sɛnbɛ bun ma, alako a xa wo xa fe ite a waxati.
xa n ma ɲama, n xili falaxi naxan xun, naxa e magoro, e n maxandi, e fa gbilen e xa wali kobie fɔxɔ ra, n nan n tuli matima nɛ e ra koore ma, n fa e xa yunubie xafari, n e xa bɔxi rayalan.
Alatala fan, a tinxin.
Na nan a toxi a kira masenma yunubitɔɛe bɛ.
A tan nan mixi magoroxi raɲɛrɛma tinxinyi kui.
A e matinkanma a xa kira ra.
Yɛtɛ igboɲa mixi rayaagima nɛ,
kɔnɔ yɛtɛ magore mixi xun nakelima nɛ.
Gbaloe na yɛtɛ igboɲa xanbi ra,
kɔnɔ nɔrɛ na yɛtɛ magore fɔxɔ ra.
Humildade como virtude
Considerai os outros como superiores a vós mesmos. Revesti-vos de humildade, mansidão e paciência no trato uns com os outros.
Wo naxa fefe raba tɔɔnɛ kui. Wo naxa wo yɛtɛ rafisa wo booree bɛ. Wo nde ba wo xa fe ra, wo a sa wo boore gbe xun yɛtɛ magore kui.
Ala tantu, Ala tantu. Ala naxan findi won Baba ra, won a tantuma nɛ han duniɲa raɲɔnyi.
Ala wo tan nan sugandixi, wo bara findi sɛniyɛntɔɛe ra, Ala xanuntenyie. Wo lan nɛ wo xa kinikini mixi ma, wo bɔɲɛ xa fan, wo xa wo yɛtɛ magoro, wo bɔɲɛ xa bɛxi, wo xa diɲɛ.
Wo xa ɲɛrɛ yɛtɛ magore nun bɔɲɛ bɛxi kui, wo nu diɲɛ wo bore bɛ, wo ti wo bore san na xanunteya kui.
Danxaniyatɔɛ ɲɛrɛ ki
N ngaxakerenyie, Ala wama wo xa lu xɔrɛya kui, kɔnɔ wo naxa na xɔrɛya mafindi yunubi ra. Wo wo bore mali xanunteya kui.
Xanunteya
Wo xa lan wo bore ma, wo xa wo bore fahaamu. Ngaxakerenya xanunteya xa lu wo tagi. Wo kinikini wo bore ma, wo man xa wo yɛtɛ magoro wo bore bɛ.
Ginɛe, wo naxa kata wo yɛtɛ rayabude xunmasee ra, alɔ xun dɛnbɛ, tulirasoe xɛɛma daaxi, xa na mu dugi tofanyie. Ginɛe xa tofanyi xa findi bɔɲɛ fanyi nan na. Tofanyi nan na ki naxan mu kanama. Na nan tide gbo Ala bɛ.
O exemplo de Jesus
Aprendei de mim, que sou manso e humilde de coração. O maior entre vós seja o que serve — esse é o caminho do Reino.
Wo xa n ma karafoe nan nagoro wo kɔn ma, wo xa findi n ma taalibie ra, barima n bɔɲɛ bɛɛxi, a mu tema. Na kui, wo bɔɲɛ malabui sɔtɔma nɛ, barima n karafoe naxan nagoroma wo kɔn, a mu xɔrɔxɔ, n kote naxan dɔxɔma wo xun, a mu binya.»
Na kui, i nɛ mixi kima, i naxa a sigi sa duniɲa birin bɛ alɔ filankafuie a rabama ki naxɛ salide nun taa ma, alako mixie xa e matɔxɔ. N xa nɔndi fala wo bɛ, e bara gɛ e xa wali sare birin sɔtɔde.
Na kui, Isa to a magoro, a naxa yi mixi fu nun firin xili, a a masen e bɛ, «Xa mixi yo wa findife yarerati ra, fo na kanyi xa findi birin xa xanbirati ra, a findi birin hayi fanma ra.»
A naxa a masen e bɛ, «Mixi yo naxan yi dimɛdi mɔɔli rasɛnɛma n xili ra, na kanyi bara n tan yɛtɛ yati rasɛnɛ. Mixi yo naxan n tan nasɛnɛ, na kanyi bara n xɛɛma fan nasɛnɛ. Naxan findixi mixi xuri ra wo birin ya ma, a tan nan tide gbo.»
Yɛtɛ magore naxan gaaxuma Alatala ya ra,
a bannaya, binyɛ, nun simaya sɔtɔma nɛ.
Ala xa yaragaaxui findima lɔnni nan na mixi bɛ.
Yɛtɛ magore fama binyɛ nan na.
Yɛtɛ igboɲa findima yaagi nan na,
kɔnɔ yɛtɛ magore findima lɔnni nan na.
Humildade verdadeira
O que se exige de ti? Praticar a justiça, amar a misericórdia e andar humildemente com teu Deus.
Ala bara adamadi rakolon fe ra naxan fan,
a wama i xa naxan naba?
A wama nɛ i xa tinxin, dugutɛgɛya xa rafan i ma,
i man xa bira Alatala fɔxɔ ra yɛtɛ magore kui.
Denbaya sɛriyɛ
Ginɛe, wo xa lu wo xa mɔrie xa yaamari bun ma, alɔ Marigi wama a xɔn ma ki naxɛ. Xɛmɛe, wo xa wo xa ginɛe xanu, wo naxa ɲaaxu e ra.
Wo xa lan wo bore ma. Wo naxa wo yɛtɛ igbo, yɛtɛ magore nan xa rafan wo ma. Wo naxa wo yɛtɛ maɲɔxun lɔnnilae ra.
Ala bara mixi sugandi, naxan tide mu gbo duniɲa mixie bɛ, naxee mu xili xungbe sɔtɔ, naxee mu kolonxi sese ra, alako na xa findi yaagi ra booree bɛ. Na kui, mixi yo mu nɔma a yɛtɛ matɔxɔde Ala ya i.
Nde findixi fahaamula nun xaxilima ra wo ya ma? A xa na masen a ɲɛrɛ ki fanyi nun a xa kɛwalie ra, a naxee rabama bɔɲɛ bɛxi kui, naxan fatanxi fahaamui ra.