Jejum e oração
Jejum e oração são disciplinas espirituais que andam juntas. Jesus jejuou, os apóstolos jejuaram, e a Bíblia ensina que o jejum fortalece a oração e nos aproxima do coração de Deus.
O exemplo de Jesus
Jesus jejuou quarenta dias no deserto antes de iniciar seu ministério. Ele ensinou que certas coisas só acontecem com oração e jejum.
Na manima ya mbotokolo ya Yesu, Mpeve ya Nzambi nataka Yesu na yinsi ya kuyuma samu ti Satana kutonta yandi. Na manima ya kulutisa bilumbu makumi yiya mpimpa na ntangu ata kudya kima, Yesu kumaka na nsatu.
Yesu vutulaka: «Beno me lenda ve na kubingisa mpeve yina samu ti kiminu ya beno kele fyoti. Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno: Kana kiminu ya beno vwanda nene mutindu mbuma ya mutaade, beno lenda kutuba na mongo yayi: "Katuka awa, mpe kwenda kuna", mpe yawu ke katuka. Ata kima lenda kumanga na kutumama na beno. [ Kasi kaka na lusambulu mpe na kumanga na kudya samu na Nzambi beno lenda kubingisa mpeve ya mutindu yina.]»
«Ntangu beno ke minaka nsoki, beno vwanda ve na nkadulu ya kyadi mutindu ke salaka bantu ya bantima zole. Bawu ke kumaka na kizizi ya kulemba samu ti bantu nyonso zaba ti bawu me mina nsoki. Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno: Bawu me kuzwaka yimeni musendo ya bawu. Kasi nge, ntangu nge ke minaka nsoki, sukula kizizi ya nge, mpe yidika bansuki ya nge, samu ti bantu kuzaba ve ti nge me mina nsoki. Kaka ni Tata ya nge yina kele kuna na mansweki ke zaba yawu. Tata ya nge yina ke talaka mambu yina nge ke salaka na mansweki ke pesa nge musendo.»
«Ntangu beno ke minaka nsoki, beno vwanda ve na nkadulu ya kyadi mutindu ke salaka bantu ya bantima zole. Bawu ke kumaka na kizizi ya kulemba samu ti bantu nyonso zaba ti bawu me mina nsoki. Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno: Bawu me kuzwaka yimeni musendo ya bawu.
Kasi nge, ntangu nge ke minaka nsoki, sukula kizizi ya nge, mpe yidika bansuki ya nge, samu ti bantu kuzaba ve ti nge me mina nsoki. Kaka ni Tata ya nge yina kele kuna na mansweki ke zaba yawu. Tata ya nge yina ke talaka mambu yina nge ke salaka na mansweki ke pesa nge musendo.»
Yandi salaka bilumbu makumi yiya kuna, mpe Satana tontaka yandi. Na kati ya bilumbu nyonso yina, Yesu kudyaka ata kima. Na manima, yandi kumaka na nsatu.
O jejum nas Escrituras
Ao longo da Bíblia, grandes homens e mulheres de fé jejuaram em momentos decisivos — buscando a Deus com urgência e devoção.
Moyize vwandaka kuna na Yave bilumbu makumi yiya, mpimpa na ntangu. Yandi kudyaka ata madya, yandi kunwaka mpe ata maza ve. Yandi sonikaka na zulu ya matadi, mambu ya ngwisani, misiku kumi.
Mu minaka nsoki. Mu lwataka ngoto mpe mu yobilaka bombi. Mu talisaka kizizi na sika ya Mfumu Nzambi, samu na kusambila mpe kubondila yandi.
Mu vwandaka kudya ve madya ya kitoko. Mbisi to vinu vwandaka kota ve na yinwa ya munu. Mu vwandaka tula ve mananasi na nzutu, tii ntangu balumingu tatu kwizaka manisa.
Mu vwandaka kudya ve madya ya kitoko. Mbisi to vinu vwandaka kota ve na yinwa ya munu. Mu vwandaka tula ve mananasi na nzutu, tii ntangu balumingu tatu kwizaka manisa.
«Kwenda, vukisa ba-Zwife nyonso yina kele kuna na Suze. Mpe na yina me tadila munu, beno mina nsoki. Beno sala bilumbu tatu ata kudya, ata kunwa, ya vwanda mpimpa to ntangu. Munu mpe, na bisadi ya munu ya bakento, mu ke mina nsoki. Mpe ata ti Musiku ke na kuyimina yawu, mu ke kwenda tala ntinu mpe kana mu ke kufwa, mbote mu kufwa!»
Ntangu mu kuwaka bansangu yina, mu vwandaka mpe mu dilaka. Bilumbu mingi, mu vwandaka ya kufuluka na kyadi. Mu minaka nsoki mpe mu sambilaka Nzambi ya mazulu.
Ntangu beto vwandaka kuna, na lweka ya maza yina ke lutilaka na kisika yina ba ke bokilaka Ayava, mu bakaka lukanu ya kutuba ti, beto nyonso beno mina nsoki, samu na kulakisa yandi kukuluka ya beto, samu ti yandi sala ti nzyetolo ya beto, ya makanda mpe ya bima ya beto kuvwanda mbote.
Ni yawu yina, beto minaka nsoki, beto lombaka yandi na kukeba beto, mpe yandi kuwaka lusambulu ya beto.
Ni yawu yina, beto minaka nsoki, beto lombaka yandi na kukeba beto, mpe yandi kuwaka lusambulu ya beto.
Davidi bondilaka Nzambi samu na mwana. Yandi minaka nsoki, mpe na mpimpa ntangu yandi vwandaka vutuka na yinzo ya yandi, yandi vwandaka lala na ntoto.
Bantu ya Ninive kwikilaka na mambu ya Nzambi yina. Bawu bakaka lukanu ya kumina nsoki mpe kuvwataka bangoto, kubanda na bantu ya mfunu tii na bantu ya mpamba. Ntangu ntinu ya Ninive kuwaka mambu yina vwandaka luta, yandi katukaka na kiti ya kintinu, katulaka kiyunga ya kintinu, lwataka kilele ya saki mpe vwandaka na zulu ya bombi. Na manima, yandi tumisaka na kuzabisa bantu ya Ninive mutindu yayi: «Beno kuwa lutumu ya ntinu mpe ya bantu ya yandi ya ndwenga: ata muntu mpe ata kibulu ya nene na ya fyoti fwana kudya mpe kunwa kima. Bantu mpe bibulu fwana kulwata kilele ya saki. Konso muntu fwana kulomba na ngolo nyonso lusalusu na sika ya Nzambi. Konso muntu fwana kubika mavanga ya yimbi mpe mambu ya myangu yina yandi ke sadilaka. Nani zaba! Ya lenda kuvwanda ti Nzambi katula nzengolo ya yandi, soba mabanza ya yandi, mpe manisa nkele ya yandi ya kulutila samu ti beto kufwa ve.»
Nzambi talaka wapi mutindu bantu ya Ninive vwandaka sala: yandi talaka ti bawu vwandaka bika mavanga ya yimbi. Na yina, yandi sobaka mabanza na lukanu ya yandi ya kupesa bawu kitumbu yina yandi zabisaka, mpe yandi salaka yawu ve.
O jejum que Deus escolheu
Isaías revela o jejum que agrada a Deus: soltar as cadeias da injustiça, libertar os oprimidos e repartir o pão com o faminto.
Samu na yinki beto ke mina nsoki?
Nge ke na kutala yawu ve!
Samu na yinki beto ke na kumina nsoki?
Nge me zaba yawu ve!
Kilumbu beno ke mina-nsoki,
beno ke salaka bisalu ya beno,
mpe beno ke nyokolaka bisadi ya beno nyonso.
Ntangu beno ke minaka nsoki,
beno ke na kunwana mpe na kuswana,
mpe na kubula bampangi makofi na nkele nyonso.
Beno ke minaka ve nsoki mutindu yawu me lunga, samu na kilumbu yayi,
samu ti lusambulu ya beno kuwakana na mazulu.
Ni yawu kwandi, mina-nsoki yina mu ke zolaka?
Ya kele ni kilumbu yina muntu ke kulukaka?
Ya kele kukondimisa yintu mutindu twandu, kulala na ngoto mpe na zulu ya bombi?
Ni yawu beno ke bokilaka mina-nsoki,
yina Yave ke zolaka?
Ve! Mina-nsoki yina mu ke yangalalaka na yawu:
Ni kunyangula basinga ya mavanga ya yimbi,
kufungula basinga ya nyonso yina kele bundongo,
kupesa kimpwanza na bayina ba ke na kukwamisa,
mpe kumwangisa bizitu nyonso.
Ve! Mina-nsoki yina mu ke yangalalaka na yawu:
Ni kunyangula basinga ya mavanga ya yimbi,
kufungula basinga ya nyonso yina kele bundongo,
kupesa kimpwanza na bayina ba ke na kukwamisa,
mpe kumwangisa bizitu nyonso.
Mpe dyaka, ntangu yayi,
Yave ke na kutuba:
«Beno vutuka na sika ya munu
na ntima ya beno nyonso,
na Kumina-nsoki,
na bidilu na manyongo.
Mpe dyaka, ntangu yayi,
Yave ke na kutuba:
«Beno vutuka na sika ya munu
na ntima ya beno nyonso,
na Kumina-nsoki,
na bidilu na manyongo.
Beno sala kilumbu ya kumina nsoki.
Beno bokila bantu
samu na kusala lukutakanu ya nene samu na Yave.
Beno kutikisa Bakuluntu na bantu nyonso ya yinsi
na Yinzo ya Yave, Nzambi ya beno.
Mpe beno looka na Yave.
A igreja primitiva
Os apóstolos jejuavam antes de decisões importantes. O jejum acompanhava a consagração de líderes e o envio de missionários.
Kilumbu mosi, ntangu bawu vwandaka sambila mpe mangaka na kudya samu na Nzambi, Mpeve ya Longo zabisaka bawu: «Beno byeka Banabase mpe Sawuli, samu ti bawu sala kisalu yina mu bokilaka bawu.»
Kilumbu mosi, ntangu bawu vwandaka sambila mpe mangaka na kudya samu na Nzambi, Mpeve ya Longo zabisaka bawu: «Beno byeka Banabase mpe Sawuli, samu ti bawu sala kisalu yina mu bokilaka bawu.»
Kilumbu mosi, ntangu bawu vwandaka sambila mpe mangaka na kudya samu na Nzambi, Mpeve ya Longo zabisaka bawu: «Beno byeka Banabase mpe Sawuli, samu ti bawu sala kisalu yina mu bokilaka bawu.» Na yina, na manima ya kusambila mpe ya kumanga na kudya samu na Nzambi, ba tentikaka bawu maboko, mpe bikaka bawu na kukwenda.
Na yina, na manima ya kusambila mpe ya kumanga na kudya samu na Nzambi, ba tentikaka bawu maboko, mpe bikaka bawu na kukwenda.
Na yina, na manima ya kusambila mpe ya kumanga na kudya samu na Nzambi, ba tentikaka bawu maboko, mpe bikaka bawu na kukwenda.
Na konso dibuundu, Polo na Banabase soolaka bakuluntu ya dibuundu. Na manima ya kusambila mpe ya kumanga na kudya samu na Nzambi, Polo na Banabase bikaka bawu na maboko ya Mfumu Yesu yina bawu vwandaka kwikila.
Praticando o jejum
Quando jejuares, unge a cabeça e lava o rosto. O jejum é entre você e Deus — não para impressionar os homens, mas para buscar ao Senhor.
Yandi vwandaka mufwidi, mpe kumaka na bamvula makumi nana na yiya. Yandi vwandaka katuka ve na Yinzo ya Nzambi kisika yandi vwandaka sadila Nzambi mpimpa na ntangu na kumanga na kudya samu na Nzambi.
Ba-Falisye tubaka na Yesu: «Konso ntangu, bilandi ya Yowane ke mangaka na kudya samu na Nzambi, mpe ke sambilaka mingi, mutindu mosi mpe bilandi ya beto. Kasi samu na yinki bilandi ya nge ke kudyaka mpe ke kunwaka konso ntangu?» Yesu vutulaka: «Beno lenda kuyimina ve bantu yina ba me bokila na mukembo ya makwela na kudya ntangu mulumi ke ntete na kati-kati ya bawu. Kasi bilumbu ke kwiza yina ba ke katula bawu mulumi. Na bilumbu yina, bawu ke manga na kudya samu na Nzambi.»
Ntangu Yesu vutukaka na yinzo, bilandi yufulaka yandi na kisika ya bawu mosi: «Samu na yinki beto me lenda ve na kubingisa mpeve yina?» Yesu vutulaka: «Kaka na lusambulu beno lenda kubingisa mpeve ya mutindu yina.»
Yesu vutulaka: «Kaka na lusambulu beno lenda kubingisa mpeve ya mutindu yina.»
Mu talaka mpasi na bisalu ya ngolo, mpe mu lembaka. Bambala mingi, mu vwandaka kondwa ntangu ya kulala pongi. Mu kondwaka mpe bambala mingi kima ya kudya mpe ya kunwa. Mu ndimaka na kumanga na kudya samu na Nzambi. Mu talaka mpasi samu na madidi, mpe samu ti mu kondwaka bilele.
Kasi munu, ntangu bawu vwandaka na bimbevo,
mu vwandaka lwata binkuti ya bufwidi,
mu vwandaka kudya ve, mu vwandaka mina-nsoki,
kusambila samu na bawu ntangu nyonso.