Jesus Cristo: quem é, o que ensinou e sua identidade divina

Quem é Jesus Cristo: Deus feito homem

Jesus Cristo é o Filho de Deus, o Salvador prometido nas Escrituras e a figura central da fé cristã. Ele é Deus que assumiu a natureza humana para reconciliar a humanidade com o Criador, vivendo sem pecado, morrendo na cruz pelos nossos pecados e ressuscitando ao terceiro dia.

No grego do Novo Testamento, Jesus é apresentado como o Logos — a Palavra ou o Verbo eterno —, que já existia antes da criação do mundo e que se fez carne. A teologia cristã afirma que Jesus não é uma criatura elevada nem um homem que virou Deus, mas o próprio Deus que se humilhou e tomou a forma humana.

1 Aho mwanduso ng’ana pfinu pfose pfiumbighwe yumwe yakemighwe Longa tsakabaho. Ayo Longa tsakakala na Imlungu, naye Longa kakala Mlungu. 2 Yeye tsakahamwe na Imlungu aho mwanduso. 3 Kubitila yeye pfinu pfose pfiumbighwa, na bila yeye kuduhu cho chose ichiumbighwe, mna apfila ipfiumbighwe.(Yohana 1:1-3)

14 Naye Longa katendeka kuwa lukuli, kakala hamwe na twetwe. Na twetwe tuwona utunitso wake, utunitso ka wa Imwana nyalimwe, iyatsile kulawa kwa Baba, kamema uluso na ukweli.(Yohana 1:14)

9 Kwaapfila mghati mwa Kiristu, mlukuli mwake kwokala ukutimila kwose kwe Imulungu, 10 namwe mwing’ighwa ughima iutimile kwa ukwilunga naye. Yeye ka mchanya mwa ipfinyamkela wose iwotawala na iwakulu wose.(Wakolosai 2:9,10)

5 Muwe na ghumoyo ghughula iyakalile nagho Kiristu Yesu.

6 Yeye pfayali tsakakala Imulungu,

lekeni ng’onile bae kuwa Imulungu ka ichinu che ukunanahila.

7 Ila kaghaleka ghose ighali ghake,

kawa ka pfayali mtumwa,

tsakelekighwa imunu ka wanu wangi.(Wafilipi 2:5-7)

O Messias prometido e Filho de Deus

O título "Cristo" não é o sobrenome de Jesus, mas a tradução grega do hebraico Messias, que significa "o Ungido". Durante séculos, o povo de Israel esperou pelo Rei que traria a redenção prometida por Deus aos profetas.

Nos Evangelhos, essa identidade fica evidente no nascimento virginal anunciado como Emanuel ("Deus conosco"), no batismo com o testemunho do Pai e na confissão dos discípulos. Diante do tribunal judaico e até mesmo no momento de sua morte na cruz, a autoridade de Jesus como Filho de Deus foi proclamada.

23 "Lola! Mwali ng’ana yawase na mmale katsokinda inda,

naye katsakweleka mwana,

nawo watsomkema Imanweli!

Mana yake, Imlungu kahamwe na twetwe."(Matei 1:23)

21 Iwanu wose hawamalile kubatitsighwa, kuya Yesu kabatitsighwa. Na hang’ali yolomba, ililanga lighubuka, 22 na Ghumuhe ghwe Imulungu ghumuhulumkila mne lukuli ka lwe injiwa. Litsi kulawa kulanga lilonga, "Ghweghwe kwa Imwanangu yuninoghela, nonoghelighwa naghwe."(Luka 3:21,22)

15 Kawaghutsa, "Na mwemwe, mwolonga nene nili nani?"

16 Simoni Petiri kamwidika, kalonga, "Ghweghwe kwa Kiristu, Imwana wa Imlungu iyali na ugima!"

17 Yesu kamwidika, kalonga, "Kubweda ghweghwe Simoni, mwana wa Yona, kwaapfila ilukuli na idamu ng’apfikughubulile alino baye, ila Aba wangu iyali kulanga.(Matei 16:15-17)

61 Lekeni Yesu kenyamala, ng’alongile bae. Ichilongotsi we Inambiko kamghutsa keli, "Apfi ghweghwe kwa Kiristu, Imwana we Imulungu Yetunyighwe?"

62 Yesu kalonga, "Ona nene. Wose mtsomwona Imwana we Imunu kakala mne ghumoko ghwa kujilo ghwe Imulungu yane Ingupfu, kakutsa mne ghamawingu gha kulanga."(Maliki 14:61,62)

54 Ayula imkulu we asikali na awala iwakalile naye womkalitsa Yesu, hawonile isi ihighisika na ghose ighalawile, tsawapfuka, walonga, "Ayuno tsa Imwana we Imulungu ghendo!"(Matei 27:54)

6 Imunu yula kawalongela, "Mleke kukangawala, mwombama Yesu Mnatsareti yawambighwe. Ng’alibaha bae, katsilihuka! Mlole hanu hawamwikile.(Maliki 16:6)

A reivindicação do "Eu Sou" e a autoridade divina

Quando Jesus declarou: "Antes que Abraão existisse, Eu Sou", ele usou deliberadamente a mesma expressão com que Deus se revelou a Moisés na sarça ardente (Yahweh, em Êxodo 3:14).

Os líderes religiosos da época compreenderam com clareza o que ele quis dizer: Jesus estava afirmando possuir a mesma eternidade, poder e honra que pertencem exclusivamente ao Pai. Por fazer essa afirmação de igualdade com Deus, os líderes tentaram apedrejá-lo.

13 Lekeni Musa kedika, "Hanitsowaghendela Waisiraeli na kuwalongela, ‘Imulungu wa iwabala wetu kanituma kuna mwemwe,’ Hawatsonighutsa ‘Taghwa lyake nani?’ Kuya nitsowalongelatse?"

14 Imulungu kamwidika, "Walongele apfino, ayula iyokemighwa ‘Nene yeye Yuyo, kanituma kuna mwemwe.’ "(Êxodo 3:13,14)

58 Yesu kawedika, "Nowalongela kweli ghendo, Ng’ana Abrahamu yawe baho, nene nabaho."(Yohana 8:58)

30 Nene na Aba twachinu chimwe."(Yohana 10:30)

17 Yesu kawalongela, "Aba wangu kosang’ana ghamatsuwa ghose mbaka sambi, lelo na nene pfipfila nosang’ana."

18 Kwa alyo lyayalongile, wapfilongotsi wa Wayahudi wabama ng’ani wamkome, si kwaapfila kalibetsa Litsuwa lya Sabato liliyeka baye, ila tsa pfipfila kamkema Imulungu Aba wake, apfo ketenda imwenyegho keghala na Imulungu.(Yohana 5:17,18)

21 Ka apfila Baba pfayowatsihilula iwanu iwafile na kuweng’a ugima, pfipfila Imwana komwing’a ugima imunu ayula iyobama kumtenda yawe mgima. 22 Wala Baba ng’omhigha munu wowose baye, lekeni isang’ano ya ukuhigha kamlekela Imwana, 23 ili iwanu wose wamheshimu Imwana ka apfila pfawomheshimu Baba. Ka imunu ng’omheshimu Imwana baye, ayo pfipfila ng’omheshimu Baba iyamtumile baye.(Yohana 5:21-23)

25 Nowalongela ghendo, litsuwa lyakutsa na sambi ma lipfika, iwanu iwafile hawatsohulika litsi lya Imwana wa Imulungu, na awala iwaolihulika watsakuyila ugima keli.(Yohana 5:25)

O Salvador e único mediador

A Bíblia ensina que a humanidade foi separada de Deus pelo pecado e que nenhum esforço próprio pode restabelecer essa comunhão. Por essa razão, a vinda de Jesus teve um propósito substitutivo: levar sobre si o castigo que pertencia ao ser humano.

Como o profeta Isaías antecipou séculos antes, o Messias foi traspassado pelas nossas transgressões. Pela sua morte e ressurreição, Jesus se tornou o único mediador entre Deus e a humanidade, oferecendo salvação pela graça àquele que crê.

16 Kwaapfila Imulungu tsakaikunda isi yose mbaka kamlapfa Imwanaghe nyalimwe, ili chila munu iyomtoghola yaleke kwagha ila yawe na ugima wa ghamatsuwa ghose. 17 Kwaapfila Imulungu tsang’amtumile baye Imwanaghe kuna iwanu yawahighe, ila yawakombole kubitila yeye.

18 Munu wowose iyomtoghola ng’atsohighighwa baye, lekeni munu wowose iyolema kumtoghola ayo ma kahighighwa, kwaapfila ng’amtoghole baye Imwana nyalimwe wa Imulungu.(Yohana 3:16-18)

6 Yesu kamwidika, "Nene na inzila, na ukweli, na ugima. Haduhu munu iyodaha kughenda kwa Baba bila kubitila kuna nene.(Yohana 14:6)

12 Yeye yaliyeka iyodaha kuwakombola iwanu, kwaapfila mne isi yose kuduhu taghwa lyatwing’ighwe twetwe tukombolighwe nalyo."(Ghamatendo 4:12)

5 Kwaapfila kuna Imulungu yumwe na kuna yumwe iyowalamlitsa iwanu ne Imulungu, imunu ayo iyo Kiristu Yesu,(1 Timoteo 2:5)

3 Yeye katumwemwesela utunitso we Imulungu, na keghala ghendo ne Imulungu imwenyegho pfayali. Kaikindilisa isi yose ighendelele kuwa baho kwa mbuli yake ine ingupfu. Hamalitse sang’ano ya kuwatenda iwanu wele kulawa mne nzambi tsawo, kakala kulanga ubali wa ghumoko ghwe kujilo ghwe Imulungu.

4 Imwana katendighwa mkulu kubita wamalaika, ka taghwa lyeng’ighwe ne Imulungu pfalili kulu kubita taghwa lyawo.(Waebulaniya 1:3,4)

17 Apfo tsakabamighwa yeghale na ndughu tsake kwa chila chinu, ili yawe Mtambika wawo mkulu iyotogholighwa na yane libatsi mne kumsang’anila Imulungu, ili nzambi tse iwanu tsileghusighwe.(Waebulaniya 2:17)

14 Apfo kwaapfila twinaye Mtambika mkulu iyengile mbaka kulanga kwe Imulungu, Yesu Imwana we Imulungu, leka tukindilise ukutoghola kwetu kwatulonga totoghola. 15 Mtambika wetu mkulu kotwonela libatsi, kwaapfila yeye mwenyegho tsakaghetsighwa mna chila chinu ka twetwe, ila ng’atendile nzambi bae.(Waebulaniya 4:14,15)

2 Tumtsodelele tsinenge Yesu iyanduse ukutoghola kwetu na iyatsoitimitsa. Kwaajili ye ndeng’elelo ikighwe hambele hake tsakaududumila msalaba, tsakona ichinyala si chinu bae, naye kokala ghumoko ghwa kujilo ghwe chighoda che undewa che Imulungu.(Waebulaniya 12:2)

25 Yesu kamlongela, "Nene yuyo utsihiluko na ugima. Imunu iyonitoghola nene, hata yang’afa katsakuwa na ugima keli,(Yohana 11:25)

O que significa crer e viver em Cristo

Crer em Jesus Cristo vai além de aceitar dados históricos sobre a sua passagem pela terra. O ensino dos apóstolos mostra que a fé bíblica envolve confiança pessoal na obra da cruz e submissão ao senhorio de Cristo.

Essa resposta se manifesta na confissão pública de fé e em uma transformação prática de vida. Viver em Cristo significa deixar para trás o domínio do egoísmo e do pecado, passando a caminhar em novidade de vida, fortalecido pelo amor fraterno e pela esperança da ressurreição.

9 Ung’atoghola kwa ukulonga kwa mlomo wako, Yesu kamndewa, na ung’atoghola mmoyo mwako ka Imulungu kamtsilihula kulawa mlifwa, kutsokombolighwa.(Waroma 10:9)

9 Na Imulungu kalangusa unoghelo wake kuna twetwe kwa kumghala Imwanaghe nyalimwe muisi, ili tuwe na ughima kubitila yeye. 10 Hauno iwo unoghelo, si ka twetwe tsatumnoghela Imulungu, lekeni yeye tsakatunoghela twetwe, kamghala Imwanaghe yatutende tuleghusighwe nzambi tsetu.(1 Yohane 4:9,10)

15 Imunu wowose iyolonga kwa ukutoghola ka Yesu ka Imwana we Imulungu, Imulungu kokala mghati mwake, naye kokala mghati mwe Imulungu.(1 Yohane 4:15)

8 Imunu wowose iyoghendelela kutenda nzambi ayo ka imunu wa Yehile, kwaapfila Yehile tsakatenda nzambi kulawa mwanduso. Kwaajili ayo Imwana we Imulungu tsakatsa muisi kutsihinya sang’ano tsa Yehile.(1 Yohane 3:8)

11 Na uno iwo ukalangama, Imulungu katwing’a ughima wa ghamatsuwa ghose, na ughima awo wa mghati mwe Imwanaghe. 12 Imunu iyali ne Imwana we Imulungu kana ughima awo, imunu iyalihela Imwana we Imulungu kahela ughima.(1 Yohane 5:11,12)

27 Kuya kamlongela Tomasi, "Utse wike ichidole chako ahano, ughalole ghamoko ghangu, kuya ugholose ghumoko ghwako ughwingitse mlubapfu lwangu; uleka kuwa munu iyolema kutoghola, ila utoghole!"

28 Tomasi kamwidika, kalonga, "Mtwatsa wangu na Mlungu wangu!"(Yohana 20:27,28)

30 Yesu tsakatenda pfihulo pfingi hambele ha iwanafunzi wake, ing’apfandikighwe baye mna ichitabu achino. 31 Lekeni apfino pfandikighwa ili mdahe kutoghola Yesu yuyo Kiristu, Imwana wa Imlungu, na kwa ukutoghola akwo muwe na ugima mghati mwa litaghwa lyake.(Yohana 20:30,31)

20 apfo nokala mghima, lekeni si nene bae, ila Kiristu iyokala mghati mwangu, na ughima yanili nawo sambi mlukuli, ninawo kwa kumtoghola Imwana we Imulungu, yuyo iyanimnoghele na kaulapfa ughima wake kwaajili yangu.(Wagalatiya 2:20)

10 Mana twetwe twa pfilumbe we Imulungu, na kwa kwilunga na Yesu Kiristu, Imulungu katulumba tukale kwa kutenda ghanoghile, ghayalongole kutwikila tughatende.(Waefeso 2:10)

2 Mkale kwa kwinoghela, ka Kiristu pfayatunoghele na kulapfa ughima wake ka inambiko iimnung’ila ghoya na nambiko iimnoghela Imulungu.(Waefeso 5:2)

15 Tindiwalo lya Kiristu litawale mne imimoyo yenu. Kwaapfila Imulungu kawakema mwemwe kuwa ne tindiwalo alyo mne lukuli lumwe. Kuya mlongeghe mighede.(Wakolosai 3:15)

4 Kwaapfila mne lukuli lumwe kuna pfilungo pfingi, lekeni pfose ng’apfisang’ana ng’onde imwe bae. 5 Pfipfila twetwe hata ka twawengi, twa lukuli lumwe kwa kwilunga na Kiristu, na chila munu ka chilungo cha miyaghe.(Waroma 12:4,5)

15 Lekeni mumtegheletse Kiristu mwenzeluka ka Imtwatsa mne mimoyo yenu. Ghamatsuwa ghose mwiyandae kuwedika iwoghutsa mbuli tse lolelo ilili mne mimoyo yenu. Lekeni mtende pfino kwa kuhola na kwa kupfuka,(1 Petiri 3:15)

12 Alino lilyo lilaghitso lyangu, mwikunde kama apfila nene pfaniwakundile mwemwe.(Yohana 15:12)

38 Na imunu yang’osola ghumsalaba ghwake na kuniwinza, ayo ng’odaha kuwa wangu baye.(Matei 10:38)

O Rei que há de voltar e o Reino eterno

A história bíblica não termina na cruz nem na ascensão de Jesus aos céus. As Escrituras prometem que ele retornará de forma visível e gloriosa para consumar o seu Reino, julgar a justiça e restaurar todas as coisas.

Para quem nele confia, essa promessa traz segurança: nem a morte nem qualquer poder terreno pode afastar as pessoas da mão de Cristo. Ele reina como Senhor e voltará como Rei dos reis.

11 Kuya mbona kulanga kupfughuka, na nimwona falasi mtselu, na iyamdinile kokemighwa "Mtogholighwa" na "Wa kweli." Ayo hayohigha na kwitowa ng’ondo, kotenda apfo kwa nzila iigholoke. 12 Nenge tsake ka lambi lya ghumoto, na mwitwi mwake tsakukala fiya nyingi. Naye kana taghwa ilyandikighwe, kuduhu munu yolimanya ila yeye mwenyegho. 13 Tsakapfala ghwanda ilifabikwe mne idamu, na taghwa lyake kokemighwa, "Mbuli ye Imulungu." 14 Na asikali iwali kulanga wang’ali womuwinza aku wadina falasi watselu na wapfala maghwanda ghanoghile, matselu na ghadegheta. 15 Na mne mlomo wake lilawila limaghe ilitema, na kwa limaghe alyo katsowahuma iwanu we isi tsose. Katsowalongosa kwa ng’weku ya chuma, naye katsoikama idipfai hane chinu cha ukukamila nzabibu cha maya ng’ulu ye Imulungu Iyane Ngupfu. 16 Mne lighwanda lyake, na mne hatsa lyake tsakandikighwa taghwa lino, "MNDEWA WE IWANDEWA NE IMTWATSA WE IWATWATSA."(Ughubulo 19:11-16)

28 Noweng’a ugima wa ghamatsuwa ghose ing’aghohupa, nawo ng’awatsohupa baye. Kuduhu munu iyodaha kuwaboka mna ghamoko ghangu. 29 Baba wangu, iyangaile awo, kamkulu kubita wose, kuduhu munu iyodaha kuwaboka kulawa mna ghamoko gha Aba wangu. 30 Nene na Aba twachinu chimwe."(Yohana 10:28-30)

57 Lekeni mighede kwe Imulungu iyotutenda tuhume kubitila Imtwatsa wetu Yesu Kiristu.(1 Wakolinto 15:57)

19 Na Imulungu wangu, yane pfinu bwelele katsowamemesa pfose pfambama kwa uwetso wake mkulu kubitila Kiristu Yesu.(Wafilipi 4:19)

21 Uluso we Imtwatsa wetu Yesu ukale namwe mwose iwanu we Imulungu. Amina.(Ughubulo 22:21)