Jesus Cristo: quem é, o que ensinou e sua identidade divina

Quem é Jesus Cristo: Deus feito homem

Jesus Cristo é o Filho de Deus, o Salvador prometido nas Escrituras e a figura central da fé cristã. Ele é Deus que assumiu a natureza humana para reconciliar a humanidade com o Criador, vivendo sem pecado, morrendo na cruz pelos nossos pecados e ressuscitando ao terceiro dia.

No grego do Novo Testamento, Jesus é apresentado como o Logos — a Palavra ou o Verbo eterno —, que já existia antes da criação do mundo e que se fez carne. A teologia cristã afirma que Jesus não é uma criatura elevada nem um homem que virou Deus, mas o próprio Deus que se humilhou e tomou a forma humana.

1 Ku ebaana óli Ndagha,

Ndagha yíli ya Nzaami,

Ndagha yíli Nzaami.

2 Nde áli ya Nzaami ku ebaana.

3 Nzaami ásalala Ndagha mu ogyighili bilogho byehene,

ya ka oli ya elogho si emõ o ki eli ki bágwene ogyighili mu ndagha oyo.(Dzã 1:1-3)

14 Ya Ndagha yiikighiri mbwuru,

nde aayakala ŋa kara li bihi,

ya bihi liimono nsia a nde,

nsia oyo yi ookagyagha Mwana wu a mbunu kundaa Taara.

Nde álwulu mu bwehe ya mu engaŋma.(Dzã 1:14)

9 Mu kuulu, mu nyuru a nde myehene mi mili mu Nzaami mili kuu mukughu. 10 Ya mu nde be limaalwulu mu byehene, nde wu li Mfumu a bwohono ba bali a lileene ya bwohono ba bali a litumu.(Kolose 2:9,10)

5 Ŋa kara li be, liikadzyara bu ofaana mu Kriste Yiisu:

6 Ngu okala ti ka óli a lisobo ŋa kara li nde ya Nzaami o,

lo nde ka ásagha kee-kee akebe bunsihi bu nde ya Nzaami o.

7 Lo mu ndeme, nde ábihi byehene bibye,

mu okala musala, nde áfaana ya baara,

ya omoŋono ti nde li nkara a mbwuru.(Filipe 2:5-7)

O Messias prometido e Filho de Deus

O título "Cristo" não é o sobrenome de Jesus, mas a tradução grega do hebraico Messias, que significa "o Ungido". Durante séculos, o povo de Israel esperou pelo Rei que traria a redenção prometida por Deus aos profetas.

Nos Evangelhos, essa identidade fica evidente no nascimento virginal anunciado como Emanuel ("Deus conosco"), no batismo com o testemunho do Pai e na confissão dos discípulos. Diante do tribunal judaico e até mesmo no momento de sua morte na cruz, a autoridade de Jesus como Filho de Deus foi proclamada.

23 «Mono, mutughu wu munkyini sa akeghele.

Nde sa aburu mwana wu baghala,

ya sa bata nde mu nkwumu yi a Emanwele.»

Mbaala ti: «Nzaami ŋa kara li bihi-a-be.»(Matye 1:23)

21 Bu bamana oboghoro baara bwohono, Yiisu si báboghoro nde. Mu matala ma ákabuono nde, yulu lídzubulu, 22 ya Mufulu a Ngili áyasughuru ŋa yulu a nde mu efaana kii beeme, ya ndagha yídzumu mu yulu: «We li mwana a me wu mukolo, me aankamono esee mu we.»(Luke 3:21,22)

15 Yiisu áfwulu bo ti: «Lo mu be, me nande ndi?» 16 Simõ Piere ábvuhulu ti: «We li Kriste, Mwana a Nzaami wu a mweẽ.» 17 Mu obo, Yiisu ályele kundaa nde ti: «Esee kundaa we, Simõ mwana a Dzonase, buulu ka oli musunu ya makili biisuo we ndagha oyo o, lo Taara a me wu li mu mayulu.(Matye 16:15-17)

61 Yiisu ka átsughu ndagha o, nde ka ábvuhulu ndagha o. Mukwuru a bangaa ba nzaami áfirifwulu nde ti: «Me we li Kriste, Mwana a Nzaami wu Liseme?» 62 Yiisu ábvuhulu ti: «Ngu me. Ya be sa limono Mwana a mbwuru ábwi nsini ku kwogho-a-kwogho e Nzaami Nga-a-Mpwũ, ya bu aakagya nde ya bidzi bi mayulu.»(Mareke 14:61,62)

54 Mukwuru a bambumbulu nkama (100) ya ba bákakebe Yiisu, bu bamono bu ónyiŋi nsie ya mi míbwi, bábagha nzalamweẽ yi alagha ya bályele ti: «Ngaŋma, wu ali Mwana a Nzaami!»(Matye 27:54)

6 Nde ályele bo ti: «Ka likala a nzalamweẽ o! Be Yiisu musi Nadzarete wu baakomo ŋa kuruwa lili mu okasagha. Nde aasighili ŋa kara li ba bákpi. Ka li ŋa o. Limono ebini ki ali baatwulu nde.(Mareke 16:6)

A reivindicação do "Eu Sou" e a autoridade divina

Quando Jesus declarou: "Antes que Abraão existisse, Eu Sou", ele usou deliberadamente a mesma expressão com que Deus se revelou a Moisés na sarça ardente (Yahweh, em Êxodo 3:14).

Os líderes religiosos da época compreenderam com clareza o que ele quis dizer: Jesus estava afirmando possuir a mesma eternidade, poder e honra que pertencem exclusivamente ao Pai. Por fazer essa afirmação de igualdade com Deus, os líderes tentaram apedrejá-lo.

58 Yiisu ábvuhulu bo ti: «Mu engaŋma me ndyele be, nsomo-a-nsomo báburu Abarahame, "me ndi".»(Dzã 8:58)

30 Me ya Taara lili mbwuru mumõ.»(Dzã 10:30)

17 Lo Yiisu ábvuhulu kundaa bo ti: «Tee sonali Taara a me li mu okasala, ya mehe si ndi mu okasala.» 18 Mu nkooro a ndagha oyo, bakwuru ba ba-Dzwife bákabvulu osagha nde odzwa, mu kuulu nde ka yini a bungili bu etsughu kii Sabate ákatsumunu o. Lo nde ákalyele si ti Nzaami li Taara a ndeme. Mbimbili oyo yíkasuo ti nde li nsihi ya Nzaami.(Dzã 5:17,18)

21 Bwunu a bu ookasiili Taara baara ba bákpi ya aakagwa bo bumweẽ, bwunu obo si Mwana aakagwa bumweẽ kundaa munde wu adzyi nde. 22 Ya Taara ka aakalamana mbwuru o, lo nde aagwi litumu lwohono lili okalamana kundaa Mwana, 23 mpaala baara bwohono bagwa Mwana budziri ti bwunu a bu baakagwa Taara budziri. Mbwuru wu aagwene ogwa Mwana budziri, nde ka li mu ogwa si Taara wu aagweghe nde budziri o.»(Dzã 5:21-23)

25 Mu engaŋma, me ndyele be ti: Lo matala mali mu ogya, ya mu bu mo mamaato, maala ba bákpi sa bagyughu likyi li Mwana a Nzaami ya babo ba akala baagyughu lo sa bakala baba mweẽ.(Dzã 5:25)

O Salvador e único mediador

A Bíblia ensina que a humanidade foi separada de Deus pelo pecado e que nenhum esforço próprio pode restabelecer essa comunhão. Por essa razão, a vinda de Jesus teve um propósito substitutivo: levar sobre si o castigo que pertencia ao ser humano.

Como o profeta Isaías antecipou séculos antes, o Messias foi traspassado pelas nossas transgressões. Pela sua morte e ressurreição, Jesus se tornou o único mediador entre Deus e a humanidade, oferecendo salvação pela graça àquele que crê.

16 Mu obo, Nzaami bu ábvulu dzyi nsie, ágwi Mwana a nde wu a mbunu, mpaala nswe mbwuru wu aasa kana mu nde anyaã okpa, lo abagha laama lili mibvu ya mibvu. 17 Mu kuulu Nzaami ka ágweghe Mwana a nde ŋa nsie mu oyalamana nsie o, lo mu kuulu nsie yibvwughu mu nde. 18 Mbwuru wu aasa kana mu nde, ka balamana nde o. Lo munde wu aagwene osa kana, ayi bamaalamana nde, mu kuulu nde ka aasi kana mu nkwumu a Mwana a Nzaami wu a mbunu o.(Dzã 3:16-18)

6 Yiisu ályele nde ti: «Me ndi nzili, engaŋma ya laama. Ka oli a mbwuru wu kughu ogye kundaa Taara o kala ti nde ka luru mu me o.(Dzã 14:6)

12 «Obvwughu ka oli mu mbwuru mukimi o, mu kuulu ka oli a nkwumu nkimi o ŋa yulu a nsie yi bágwi kundaa baara, yiili mu yo bihi libvwughu.»(Bigyighili 4:12)

5 Mu kuulu Nzaami li yini a mumõ,

ya mbwuru wu aakabvurulu endughu ŋa kara li Nzaami ya baara li yini a mumõ,

mbwuru munde me Yiisu-Kriste,(1 Timote 2:5)

3 Mwana wu, wu li osehene o nsia a Nzaami,

ya wu li omoŋono kuu bu ali nde,

aakasughu byehene mankaana mu ndagha a nde yi a lileene.

Bu amana otsehebe baara banga a masumu,

nde aabwi-nsini ku kwogho kii babaghala kii nsia mu mayulu.

4 Mwana bu abvulu bangye-yulu,

nde ágwolo pfa li nkwumu yibvulu bunene ya nkwumu yi a ndaa-bo.(Eebere 1:3,4)

17 Me mu obo, nde áli faana okala ti baana ba taara a nde mu myehene, mpaala akala mukwuru a bangaa ba Nzaami nga-a-nyiĩ ya wu bakughu osa kana mu nde mu esala e Nzaami, mu omaha masumu ma baara.(Eebere 2:17)

14 Buulu bihi-a-be lili a mukwuru a bakwuru ba bangaa ba Nzaami, wu áabulusaghaba mayulu, Yiisu, Mwana a Nzaami, litswe likwara mu mpini bumpughulu bu kana. 15 Mu kuulu, bihi-a-be ka lili a mukwuru a bangaa ba Nzaami o wu aakwono okala emõ ya bihi mu mpara a bihi. Lo mukwuru a bangaa ba Nzaami a bihi bágyeele nde mu mandagha mwohono ti anga bu bali mu okagyeele bihi bameme, lo nde ka ási masumu o.(Eebere 4:14,15)

2 Litswe litaha mihi kundaa Yiisu, munde wu aakasa ti bihi libagha kana ya wu aakasa ti lo likala mukughu. Nde wuulu, bu amono esee ki ékakebe nde, ákihi okpa ŋa kuruwa gwene a budzwa. Ya mu matala ma, nde aabwi-nsini ku kwogho kii babaghala ki likubu li Nzaami.(Eebere 12:2)

25 Yiisu ályele kundaa nde ti: «Me ndi osighili mu lipfu ya laama. Munde wu aasa kana mu me, ngu okala ti nde kpi, sa akala mweẽ.(Dzã 11:25)

O que significa crer e viver em Cristo

Crer em Jesus Cristo vai além de aceitar dados históricos sobre a sua passagem pela terra. O ensino dos apóstolos mostra que a fé bíblica envolve confiança pessoal na obra da cruz e submissão ao senhorio de Cristo.

Essa resposta se manifesta na confissão pública de fé e em uma transformação prática de vida. Viver em Cristo significa deixar para trás o domínio do egoísmo e do pecado, passando a caminhar em novidade de vida, fortalecido pelo amor fraterno e pela esperança da ressurreição.

9 Mu kuulu, kala ti mu muŋma a we, we kihi ŋa nkulu a baara bwohono ti Yiisu me Mfumu, ya kala ti mu mukolo a we, we si kana ti Nzaami ásiili nde ŋa kara li ba bákpi, we sa bvwughu.(Rome 10:9)

9 Bu, me bu oosuo Nzaami dzyi li nde ŋa kara li bihi-a-be:

Nde aagweghe Mwana a nde wu a mbunu mu nsie,

Mu kuulu bihi-a-be likala baba mweẽ mu nde.

10 Ya dzyi lilo lili bu:

Ka oli ti bihi-a-be líidzyi Nzaami o,

Lo me nde áadzyi bihi-a-be,

Ya áagweghe Mwana a nde ti anga mukaba wu osa masumu ma bihi-a-be kolokolo.(1 Dzã 4:9,10)

15 Nswe mbwuru wu aakihi ti Yiisu li Mwana a Nzaami,

Nzaami li mu nde ya nde li mu Nzaami.(1 Dzã 4:15)

8 Mbwuru wu aakasa masumu li wu a ndaa dyabulu,

Mu kuulu dyabulu ábaana osa masumu obaana ku ebaana.

Mwana a Nzaami ágyi mu otsala bigyighili bi dyabulu.(1 Dzã 3:8)

11 Bumpughulu bubo me bu:

Nzaami ágwi bihi-a-be laama lili mibvu ya mibvu,

ya laama lilo lili mu Mwana a nde.

12 Wu li a Mwana li a laama,

wu gwene a Mwana a Nzaami ka li a laama o.(1 Dzã 5:11,12)

27 Ŋa mbihi, nde ályele Toma ndiri: «Gya, lo mulyeme a we ŋa, ya mono bikee bi me. Gya a ekee e we ya sa kye ŋa libee li me. Nyaã mikeme ya sa kana!» 28 Toma ábvuhulu nde ti: «We li Mfumu a me ya Nzaami a me!»(Dzã 20:27,28)

30 Yiisu áfirisa bilyimi bibi okiŋimi bilagha ŋa mihi mi binduono bi nde biili ka básono bye mu mukaana wu o. 31 Lo mandagha ma, básono mo mu kuulu be lisa kana ti Yiisu li Kriste, Mwana a Nzaami, ya mu kuulu, bu lisi kana, be libagha laama mu nkwumu a nde.(Dzã 20:30,31)

20 Me bu ndi mweẽ, ka oli me o, lo Kriste li mweẽ mu me. Mu bumweẽ bu me bubu mu musunu, me ndi a bo mu kana mu Mwana a Nzaami wu áadzyi me ya wu áagwi nyuru a nde ndeme mu nkooro a me.(Ngalate 2:20)

10 Mu kuulu bihi lili baara ba ógyighili Nzaami. Nde áagyighili bihi mu Yiisu-Kriste mpaala likala a bigyighili bi bibwe, bigyighili bi átswama okuru nde, buulu bihi lisalala bye.(Efedze 2:10)

2 ya liikakala mu dzyi ti bwunu a bu ódzyi bihi-a-be Kriste. Nde ágwi nyuru a nde kundaa Nzaami ti anga ekaba ya mukaba wu otsughu mu nkooro a bihi-a-be, ti anga mananaase mama mpihi yi mbwe.(Efedze 5:2)

15 Nyaã edzuunu e Kriste, edzuunu ki báti be mbili mu nyuru nga-mõ, ekala mu mikolo mi be. Liikasoolo obvurulu matuono.(Kolose 3:15)

4 Mu kuulu, bwunu a bu oli binama bilagha mu nyuru a bihi, nyuru yili nga-mõ, ya binama byehene bibi nyuru ka biikasala esala emõ o, 5 mu obo, bihi-a-be ba lili balagha, lili nyuru mõ mu Kriste, ya nswe mbwuru mu bihi-a-be li enama ki e wu muke mu nyuru nga-mõ oyo.(Rome 12:4,5)

15 Lo munsa mikolo mi be, liikakihi ti yini a Kriste li wu a ngili, nde li Mfumu a be. Liikakala yeelee matala mwohono mu ogwa mvuru kundaa nswe munde wu aafwulu be mu mi mitala emiini ki eli mu be.(1 Piere 3:15)

12 Wu me mukyene wu ngwi me be: Liikakala a dzyi be a be ti bu aakandzyi me be.(Dzã 15:12)

38 Nswe munde wu aagwene obiri kuruwa li nde ya onama me, ka faana okala wu a me o.(Matye 10:38)

O Rei que há de voltar e o Reino eterno

A história bíblica não termina na cruz nem na ascensão de Jesus aos céus. As Escrituras prometem que ele retornará de forma visível e gloriosa para consumar o seu Reino, julgar a justiça e restaurar todas as coisas.

Para quem nele confia, essa promessa traz segurança: nem a morte nem qualquer poder terreno pode afastar as pessoas da mão de Cristo. Ele reina como Senhor e voltará como Rei dos reis.

11 Oŋo me áamono yulu bwaha, ya syevale wu a peŋeme ápala. Mumbiri syevale nkwumu a nde Wu-aakakebe mukihi wu álaba ya Wu-a-ngaŋma. Nde aakalamana ya aakadzwana mvulu mu bunsumu. 12 Mihi mi nde mili ti anga mile mi mbaa, ya ŋa yulu a mutswi a nde oli a miburu milagha mimi litumu. Nde li a nkwumu yi básono mu nde, yiili mbwuru mukimi ka asoolo yo o, kala ti ka yini a nde o. 13 Nde áalaha enkuru ki ebolo mu makili. Nkwumu a nde Ndagha a Nzaami.

14 Mikaã mi bambumbulu baba mayulu míkabulunama nde mu basyevale ba bapeŋeme. Bo bálaha binkuru bibi mu lino lili ntala, lili peŋeme ya lili tse-tse. 15 Mu muŋma a nde ókapala lipee li lito. Mu lo nde afaana osyeme bikaana. Me nde akala aatumu bo mu mukaana wu esyeẽ, me nde li mu okadzyara ndoŋo yi nene yi a bviini lili nkehe a Nzaami Nga-a-Mpwũ. 16 Mu enkuru e nde ki ela tee mu myili básono nkwumu yi: «Mukogho a mikogho ya Mfumu a bamfumu.»(Apokalipese 19:11-16)

28 Ya me aakangwa laama lili mibvu ya mibvu kundaa bindoomo bi me. Bye ka bikughu opfighili o ya mbwuru si mumõ ka kughu ogwohono me bye ŋa ekee o. 29 Taara a me wu aagwi me bye, bvulu byehene mu bunene ya mbwuru si mumõ ka kughu ogwohono elogho ŋa ekee e Taara o. 30 Me ya Taara lili mbwuru mumõ.»(Dzã 10:28-30)

57 Lo litswe likabvurulu matuono kundaa Nzaami, nde wu aakagwa bihi olughulu mu Mfumu a bihi Yiisu-Kriste!(1 Korente 15:57)

19 Ya Nzaami a me sa aluhu be mu bilogho byehene bi liikala a be nzala a bye, bwunu a bu oli nsia a busini bu nde mu Yiisu-Kriste.(Filipe 4:19)

21 Nyaã bwehe bu Mfumu Yiisu bukala ya be bwohono!(Apokalipese 22:21)