Legalidades
A Bíblia reconhece a necessidade de leis e governo civil. Os cristãos são chamados a obedecer às autoridades estabelecidas por Deus, enquanto mantêm a lealdade suprema a Cristo.
Submissão às autoridades
Toda autoridade é instituída por Deus. O cristão é chamado a respeitar as leis, pagar tributos e honrar quem governa.
Batumi bali mu usalila Nziaambi
Nyaala pasi muutu akuluu kwaa bakuutu bababiaalisa. Mundaa ti, pasi litumu lamata kwaa Nziaambi. Nde abiaalisa babali mu utumu. Ni mubu, muutu wu ubisi utumumu kwaa litumu, nde li mu utemenene litumu latoono Nziaambi. Baata babuhele utumumu litumu lamata kwaa Nziaambi, sa baholo tsieembili a Nziaambi nha yulu a bo makulu. Ngwanya, babali mu uyiluu mamabwe, utuu pe uba na boomo ba bazoonzi. Ka ndila babali mu uyiluu mamabi, butuu uba na boomo ba bo. We atoono uhele uba na boomo ba litumu? Yiluu mandaa mamabwe, na sa babili we. Mundaa ti batumi bali mu usalila Nziaambi, mu uhamisa we mu uyiluu mamabwe. Ka so we yilii mandaa mamabi, ba na boomo ba batumi! A mu ibuu pe, bo bali na lituu la usieembe. Bo bali mu usalila Nziaambi, mu umweese kesi a nde nha yulu a babali mu usalila mandaa mamabi. Ni mubuu, uli bwafwaana mu utumumu kwaa batumi. A ndili mu ubata kesi a Nziaambi pe, ka mu ndaa mutimi watsieeme. Ni mubuu beni dili mu ufutu limaanda, mu ndaa ti babali mu utolo lo, bali mu usa isala kia Nziaambi mu ukuusu kio bwafwaana. Difutu kwaa pasi muutu, bi beni dili mu udefe nde. Difutu limaandaa kwaa wu beni diadefe lo, na paha kwaa wu beni diadefe yo. Dikiinzi wu beni diafwaana ukiinzi, na diha buzitu kwaa wu beni diafwaana uha buzitu.
Litoono mu bambaayi
A diba na yaama na muutu pe, so a mu utoonosono bana mu bana pe. Muutu wuli na litoono mu bambaayi, li mu uyiluu utumumu mikele.
So bangooyi bali mu usa beni weti so beni dili baata bali mu uyiluu mandaa mamabi, diba na ndiaatili yimbwe nha kati a bo. Diyiluu buu, paa ti, so bo batoori nha mbuu ya ufuundu beni mu uyiluu mamabi, bo sa bayaaba mamabwe ma beni dili mu uyiluu, na ubili Nziaambi mu iluumbu ki nde akaayiri avutuu.
Mundaa a Pfumu, ditumumu pasi litumu la tsi, so yaba mutini wuli na litumu nha yulu a boosi. Ditumumu kwaa batumi ba nde atsinduu, mu usieembe bayilii a mamabi, na mu ubili bayilii a mamabwe.
Ninha, leele bisi tsimi a we mu ndaa yi: mikele mia bisi mili mu uha muswa mu ufutu limaanda kwaa mutini Kayisari oo ti ngori?»
Ka Yiisu ali ayaaba matsimi ma bo mamabi, ni mu buu nde wabaleeli: «Bangaa peluu, mu ima beni dili mu ulebuu me mweete? Dimweese me mboongo di bali mu usalila mu ufutu limaanda.» Bo bamumweesi mukuti a mboongo mosi. Yiisu wabafuuli: «Kiinzi na kuumbu, bili mu mbata a mukuti wu, bia na bili?» Bo bavutili: «Bia mutini Kayisari». Ni mu buu Yiisu aleeli kwaa bo: «Aka, difutu kwaa Kayisari bili bia Kayisari, na difutu kwaa Nziaambi bili bia Nziaambi.»
Obrigações legais
Jesus cumpriu obrigações legais, pagou impostos e orientou seus seguidores a obedecer à lei sem comprometer a fé.
Ufutu limaanda la Nzo a Nziaambi
Mu taanga di Yiisu na miyii mia nde batoori ku ngaanda ya Kapernawumi, batoli ba limaanda la Nzo a Nziaambi baswesii kwaa Peetero na bamufuuli: «Muyiisi a beni a ali mu ufutu pe limaanda la Nzo a Nziaambi?» Peetero avutili: «Ee-e, nde li mu ufutu.» Mu taanga di Peetero akoti mu nzo, Yiisu akwibaanduu utsuu na aleeli: «Buni we li mu utsimi Simooni? Na afwaana ufutu limaanda kwaa mitini mia tsi yi? Baata ba tsi a bo oo ti bieenyi?» Peetero avutili: «Bieenyi.» Yiisu aleeli kwaa nde: «Mu yii, baata ba tsi a bali na kia ufutu pe. Ka a diatoono umweese baata ba pasi mu mitimi pe. Ninha, yene ku diaanga, we dumunu lobo mu maamba, tswi watsiomi wu upala, kaanga nde na we dibili munywa a nde. Na nhaa, we sa mono mukuti a mboongo wakuu mu ufutu limaanda la me na la we. Holo mukuti a mboongo wuu, na we futu bo limaanda la bisi baboolo.»
«Ka bu beni dikeni mu kuulu na mutaata a we, mu uyene ku nzo a pfuundisi, bubwe mu ukwayuhusunu na nde bu beni dikeni mu kuulu. Diyiluu buu paa nde anyaala uyeelele we nha kulu a nzioonzi, tumake nzioonzi a anyaala uyeelele we kwaa basiali ba nde bakaadumunu we mu perese. Me nileele kwaa we, mu ngwanya: we a upala muu pe, so we amani pe ubele yaama la we, natee mukuti wa tsieelele.
Sa badibiti mu uyala mitata nha kulu a batumi ba bitinini na nha kulu a mitini mu toono a me, paa beni dita imbaangi mu me kwaa bo, na kwaa bangooyi. Mu taanga di bubiti beni ku nzo a pfuundisi, a diba na tsoongo pe mu mi beni dikaaleele so mu mutindi wu beni dikaatsuu. Mundaa ti Nziaambi sa aha beni mandaa mafwaana mu taanga dii.
Mbutili a Yiisu
Mu taanga dii, Kayisari Ongusta apalisi mukaanda watumi ti, baata boosi basonomo mu uyaaba litaanga la baata mu tsi yoosi. Litaanga lii ni latsiomi li basiiri, bu Kilenio ali mutumi mu itinini kia Siria. Boosi bayeni ku usonomo, pasi muutu mu ngaanda a nde. Yoosefi, mosi wa nzo a Daavidi, amati ku Ngalili mu ngaanda a Nazareti na ayeni ka ku ngaanda a Betelemi, mu itinini kia Yuuda, ni ngaanda a mutini Daavidi. Nde ayeni kuu, paa basonomo na nduumbu a nde Mari wali na yimi.
Perspectiva divina
As nações são como uma gota no balde diante de Deus. Ele abre portas que nenhuma lei pode fechar.
Kuu kuulu yili bwaasi mu usala isala ki inene kia Nziaambi, so bu yili ti mitaata mili mialaa.
Pilato wamuleeli: «We li mu ubisi utsuu na me? We a ayaaba pe ti me ndi na lituu la uha we bunyanga, na me ndi ka na lituu la ukomo we nha kuruwa?» Yiisu wamuvutili: «We a akeni uba na lituu so hoolo pe nha kulu a me, so Nziaambi a aheeri we lo pe. Ni mu buu, muutu wayeelele me kwaa we, li na lisumu lavulu bunene na la we.»