Maria
Maria, mãe de Jesus, é honrada nas Escrituras como a mulher escolhida por Deus para trazer ao mundo o Salvador. Sua fé, humildade e obediência são exemplo para todos os cristãos.
A escolhida de Deus
O anjo Gabriel anunciou a Maria que ela seria mãe do Filho do Altíssimo. Ela respondeu com fé: 'Faça-se em mim segundo a tua palavra.'
Tumu a Nziaambi ayaabisa mbutili a Yiisu yikaayira
Mu tsuungi wa basamina, Nziaambi atsindii tumu Ngabriyeli ku ngaanda a Ngalili, ya kuumbu Nazareti, kwaa nduumbu yali keni babaala uyaaba pe. Kuumbu a nduumbu me ali Mari. Ali balasina nde mu makweele kwaa baala la kuumbu Yoosefi, wa mu likaanda la Daavidi. Tumu akoti mu nzo a nde, na wamuleeli: «Ba na kinyi, we luuli mu kolokolo! Pfumu li na we.»
Ka tumu aleeli kwaa nde: «Mari, aba na boomo pe, mundaa ti we bayi bweese kwaa Nziaambi. Mono, we sa yololo yimi na ubutu mwaana wa baala, we sa luu nde kuumbu Yiisu. Nde sa aba muutu wumunene, na baata sa bata nde mwaana a Nziaambi wa ku kati a yula. Pfumu Nziaambi sa aha nde mbata a ipfumu kia kaa a nde Daavidi. Sa aba mutini a nzo a Yaakobi bilimi na bilimi, ipfumu kia nde a iba na manini pe.»
Mbutili a Yiisu
Mono bwali mbutili a Yiisu Kristo. Mari, nguu a nde, ali na lilasina la makweele na Yoosefi. Ka tswaamini ti bo budiaala itwaari, Mari abayi yimi mu litu la Muheebili wa Ngira.
O Magnificat
Maria cantou: 'Minha alma engrandece ao Senhor!' Seu cântico exalta a misericórdia, o poder e a fidelidade de Deus.
Mukuungu a Mari
Mari aleeli:
«Mu muwuumu a me woosi me nikiinzi Pfumu.
Muwuumu a me aluulu mu kinyi, mundaa ti:
Nziaambi ni Muyobili a me.
Ka nde tooni usuusu misi mia nde,
nha yulu a booyi la nde.
Umata lolo li natee mu mataanga makaayira,
makubu moosi sa mata me ngaa kinyi.
Ka Nziaambi Puungu-lituu maayiluu mandaa ma manene mu me.
Kuumbu a nde yili ya ngira.
Ngebe a nde yili mu makubu na makubu, kwaa babubaankiinzanga nde.
Nde amweesi lituu mu mifuri mia nde, atsiali bangaa liwaa.
Nde abwiisi mitini mu mambata ma bipfumu bia bo,
na anaangili babakuluu, mu usuusu bo nha mbata ya tsiomi.
Nde ayutisi babakwa nzala mu biloo bibibwe.
Abingi bisini mioo na mioo.
Nde abaasili Iseraeli, ni booyi la nde:
mu ulibili ngebe a nde moonyi,
kwaa Abraami na bateeri ba nde, mu bilimi na bilimi,
weti bu alasini kwaa bakaa ba bisi.»
Yoosefi, mosi wa nzo a Daavidi, amati ku Ngalili mu ngaanda a Nazareti na ayeni ka ku ngaanda a Betelemi, mu itinini kia Yuuda, ni ngaanda a mutini Daavidi. Nde ayeni kuu, paa basonomo na nduumbu a nde Mari wali na yimi. Bu bali ku Betelemi, iluumbu kia Mari kia ubutu kiatoori. Nde abuti mwaana wa tsiomi wa baala, wamudii matsaanda, wamusuusi mu idiilili kia banyama, mundaa ti a babayi mbuu pe mu nzo a bieenyi.
Ka Mari akebi mandaa maa moosi bubwe mu mutimi a nde, na akitsimi mu mo.
Simeoni asiemi bo, aleeli kwaa Mari nguu a Yiisu: «Mono mwaana wuunawu sa aba mbwiilili na teminini a babalayi mu Iseraeli. Na nde sa aba iliimbi ki baata bakaahele uyuhusunu. Nde sa asuusu nha liyalila matsimi ma masweeme mu mitimi mia baata balaa. Ka Mari, we sa mono pasi dialaa, weti muutu wubamaapii mukasa.»
Bu taayi na nguu a nde bamumoni, bo bakimii. Nguu a nde wamuleeli: «Mwaana, mu ima we siiri bisi bu? Mono, bisi a taayi a we dimaasaa we mu tsoongo.» Nde avutili kwaa bo: «Mu ima dili mu usaa me? Ka beni a diyaaba pe ti, me nafwaana uba mu mandaa ma taayi a me?» Ka a bayaabi pe mandaa ma nde aleeli kwaa bo. Yiisu avutii na bo ku Nazareti. Nde ali akuluu nha kulu a bo. Nguu a nde akebi bubwe mandaa maa moosi mu mutimi a nde.
Mãe fiel até o fim
Maria acompanhou Jesus desde o nascimento até a cruz. Ela estava entre os discípulos no Pentecostes, fiel em oração.
Mu taanga di mala mawi, nguu a Yiisu wamuleeli: «Bo ka mala pe.» Ka Yiisu wamuvutili: «Maama, we ima li mu usaa mu me? Taanga dia me keni a diafwaana pe.» Nguu a Yiisu aleeli kwaa basiali: «Disa mioosi mi nde uleele kwaa beni.»
Nha peembi a kuruwa a Yiisu, ali na bakaasa ba: nguu a Yiisu, mwaana a nguu a nguu a nde, Mari mukari a Klopasi, na Mari musi Mangadala. Mu taanga di Yiisu amoni nguu a nde, na muyii wu nde akitoono nha bele a nguu a nde, nde aleeli kwaa nguu a nde: «Mono mwaana a we.» Tumake ni aleeli kwaa muyii wuu: «Mono nguu a we.» Na umatuu mu taanga dii, muyii wuu aholi Mari mu uba na nde ku nzo a nde.
Na li nguu a Yiisu, ba na bali baana ba nguu ba nde?
Nguu na baana ba nguu ba Yiisu bayiri ka. Bu bali batemini ku mbari, bo batsindii muutu mu uta nde mbili. Koongi yadiengilili Yiisu yali yadiaala na bamuleeli: «Yuu, nguu a we, baana ba nguu a we bali ku mbari na bali mu usaa we.» Yiisu avutili: «Na li nguu a me, na bana bali baana ba nguu ba me?» Nde atali baata badiaala bali badiengelele nde, na aleeli: «Mono nguu a me na baana ba nguu ba me! Ka pasi muutu wu uyiluu litoono la Nziaambi, nde wuu ni mwaana nguu kwaa me, so a buu pe keri, na nguu a me.»
A ni nde pe mwaana a mukomini a manzo? Mari a ni nguu a nde pe? Na baana ba nguu ba nde, a ni Yaki, Yoosefi, Simooni na Yude pe? Na bakeri ba nde boosi a bali mu udiaala na bisi nha pe? Kuni nde abayi litu li loosi?»
Boosi mu itwaari bahami, mu likuundu, na Bakaasa na Mari nguu a Yiisu na baana banguu ba Yiisu.