Marido e mulher
O casamento é aliança sagrada entre marido e mulher, instituída por Deus desde o Éden. A Bíblia define papéis complementares fundados em amor, respeito e fidelidade mútua.
Instituição divina
Deus criou homem e mulher e os uniu em uma só carne. O casamento é projeto divino que reflete o amor de Cristo pela Igreja.
Ala naxa adama daa ginɛ nun xɛmɛ, a a fɔxi lu e ma.
Marigi Alatala naxa a fala, «A mu fan xɛmɛ xa lu be a keren. N fama malima fanyi daalide a bɛ.»
Na fe na a toxi, xɛmɛ fama nɛ kelide a baba nun a nga xun ma, a maso a xa ginɛ ra, e findi keren na.
Isa naxa e yaabi, «Kitaabui naxan masenxi wo mu nu a xaran? Fe fɔlɔ fɔlɛ ra, Daali Mangɛ naxa xɛmɛ nun ginɛ daa, a fa a masen, ‹Na kui, xɛmɛ kelima a baba nun a nga xun ma, a a xa ginɛ xa futi xiri, e firin findi keren na.› Na nan a toxi, mixi firin xa mu e ra sɔnɔn, e firin bara findi keren na. Ala bara naxee xiri e boore ra, adama naxa nee rafatan.»
Alatala xa mu adama daaxi, a a nii raso a fate? Adama mu die fenma xɛ Ala naxee ragirima a ma? Wo mɛɛni wo nii ma, wo naxa wo xa ginɛ yanfa, wo naxan sɔtɔ wo fonike tɛmui.
Papéis no casamento
O marido ama e a mulher respeita. Ambos se submetem voluntariamente a Deus e um ao outro, em parceria e unidade.
Xɛmɛe, wo xa wo xa ginɛe xanu alɔ Ala xa Mixi Sugandixi danxaniyatɔɛ ɲama xanuxi ki naxɛ. A a yɛtɛ fi danxaniyatɔɛ ɲama xa fe ra alako a xa a rasɛniyɛn, a xa a rafiixɛ ye ra masenyi saabui ra, a xa a dɛntɛgɛ a yɛtɛ bɛ nɔrɛ kui. Na kui, danxaniyatɔɛ ɲama luma nɛ alɔ dugi tofanyi, xɔsi yo mu na naxan ma, naxan mu matɔrɔɲɔxi. A xa sɛniyɛn, tantanyi yo naxa lu a ma. Xɛmɛe lanma e xa e xa ginɛe xanu na mɔɔli nan na. E xa e xanu alɔ e e yɛtɛ fate xanuxi ki naxɛ. Naxan a xa ginɛ xanuma, a a yɛtɛ nan xanuxi. Mixi yo mu na naxan a yɛtɛ fate xɔnma, barima mixi birin a yɛtɛ rabaloma, a mɛɛni a yɛtɛ fate ma. Ala xa Mixi Sugandixi fan mɛɛnima danxaniyatɔɛ ɲama ma na ki nɛ,
Ginɛe, wo xa wo yɛtɛ magoro wo xa mɔrie bɛ, alɔ wo wo yɛtɛ magoroma Marigi bɛ ki naxɛ. Xɛmɛ findixi a xa ginɛ xunyi nan na, alɔ Ala xa Mixi Sugandixi findixi danxaniyatɔɛ ɲama xunyi ra ki naxɛ. Danxaniyatɔɛ ɲama fan findixi a fate nan na, a bara naxan nakisi. Danxaniyatɔɛ ɲama a yɛtɛ magoroma Ala xa Mixi Sugandixi bɛ ki naxɛ, ginɛe fan lanma e xa e yɛtɛ magoro e xa mɔrie bɛ na ki nɛ fe birin kui.
Kɔnɔ kankan xa a xa ginɛ xanu alɔ a yɛtɛ yati. Ginɛ fan lanma a xa a xa mɔri binya.
Denbaya sɛriyɛ
Ginɛe, wo xa lu wo xa mɔrie xa yaamari bun ma, alɔ Marigi wama a xɔn ma ki naxɛ. Xɛmɛe, wo xa wo xa ginɛe xanu, wo naxa ɲaaxu e ra.
Futi xiri
Wo tan ginɛe, wo fan xa wo yɛtɛ magoro wo xa mɔrie bɛ, alako wo xa mɔri danxaniyataree xa nɔ danxaniyade wo tan e xa ginɛe wali ki saabui ra, hali wo mu sese fala e bɛ, e xa wo xa marasɛniyɛnyi nun yaragaaxui gbansan to.
Wo tan fan, xɛmɛe, wo nun wo xa ginɛe, wo xa lu lanyi kui. Wo xa wo bore fahaamu. Xɛmɛ xa a kolon a a sɛnbɛ gbo a xa ginɛ bɛ. Xɛmɛe xa ginɛe binya barima wo birin nan kɛ keren tongoma, naxan findi kisi ra, Ala naxan fima a xa fonisireya kui. Wo xa wo xa ginɛe binya, alako Ala xa wo xa maxandi suxu.
Fidelidade e união
O casamento é honroso e deve ser preservado com fidelidade. O cordão de três dobras não se rompe facilmente.
Mixi firin malanxi sɔɔnɛya dangife mixi ra naxan luma a keren.
Na firinyie xa wali dangi na mixi kerenyi gbe ra.
Xa a sa li keren bira, a boore a rakelima nɛ.
Kɔnɔ mixi naxan birama, a malima mu na,
na tɔɔrɔma nɛ a ɲaaxi ra.
Na maniyaxi mixi firin nan na,
naxee saxi e boore fɛ ma xinbeli tɛmui,
e nu wuyenyi sɔtɔ e boore saabui ra.
Kɔnɔ mixi naxan na a kerenyi ma, na xinbeli bama di?
Mixi ɲaaxi nɔma nɛ mixi keren na,
kɔnɔ mixi firin tan tima nɛ a kanke.
Luuti xɔri saxan malanxi mu bolonma mafuren.
Ginɛ fanyi
Nde nɔma ginɛ fanyi sɔtɔde?
A tide gbo diyaman bɛ.
A xa mɔri laxi a ra,
a findixi harige fanyi nan na a bɛ tɛmui birin.
Ginɛ sɔtɔfe findixi hɛɛri nan na,
naxan fatanxi Alatala ra.
Mixi banxi nun harige sɔtɔma e baba kɛ ra,
kɔnɔ Ala nan ginɛ xaxilima fima xɛmɛ ma.
Ginɛ fanyi findima a xa mɔri xa xunnakeli nan na,
ginɛ ɲaaxi tan luma nɛ alɔ kuli naxan na ɲinyi kui.
Barakɛ xa lu i xa kɔlɔnyi ma,
i xa sɛɛwa i xa ginɛ ra i
naxan futi i fonike ra.
I xa ginɛ tofan alɔ bole, a fan alɔ xeli.
A xa marafanyi xa lu i bɔɲɛ kui,
i xa a maxanu tɛmui birin.
Permanecer juntos
O que Deus uniu, o homem não separe. A Bíblia protege o casamento e orienta sobre convivência, perdão e perseverança conjugal.
Futi sɛriyɛ
N wama wo xa sɛbɛli yaabife. A fan xɛmɛ bɛ a lufe a mu ginɛ dɔxɔ, kɔnɔ yɛnɛ to bara gbo, a lanma xɛmɛ tan, kankan xa a gbe ginɛ sɔtɔ. Ginɛ fan, kankan xa a gbe mɔri sɔtɔ. Xɛmɛ lanma a xa ginɛ waxɔnfe raba futi ki ma. Ginɛ fan lanma a xa a xa mɔri waxɔnfe raba futi ki ma. Ginɛ fate luma a xa mɔri xa yaamari nan bun ma, xɛmɛ fan fate luma a xa ginɛ xa yaamari nan bun ma. Wo naxa tondi wo bore bɛ, fo wo firin nalan a ma wo xa Ala maxandi tɛmui naxɛ waxatidi nde bun ma. Na dangi xanbi, wo man xa lu yire keren, xa na mu a ra, xa wo mu fata wo yɛtɛ suxude, Sentanɛ fama nɛ wo ratantande.
N bara xɛmɛ nun a xa ginɛ yamari, ginɛ naxa mɛɛ a xa mɔri ra. Na yaamari mu fatanxi n tan na, a fatanxi Marigi nan na. Xa a sa li ginɛ naxa mɛɛ a xa mɔri ra, a xa lu xɛmɛtareɲa kui, xa na mu a ra a xa gbilen a xa mɔri xɔn ma. Xɛmɛ fan naxa mɛɛ a xa ginɛ ra.
Xa danxaniyatare bara mɛɛ a xa ginɛ ra, xa na mu a ra a xa mɔri ra, a xa siga. Xɛmɛ danxaniyatɔɛ, xa na mu a ra ginɛ danxaniyatɔɛ, a mu xirixi mixi danxaniyatare ma. Ala wama nɛ won xa lu bɔɲɛsa kui. Ginɛ, i a kolon xa i nɔma a niyade i xa mɔri xa kisi? Xɛmɛ, i a kolon xa i nɔma a niyade i xa ginɛ xa kisi?
Na kui, ginɛ naxan xa futi bara xiri, a na futi sɛriyɛ bun ma han a xa mɔri xa simaya dan tɛmui nɛ. Kɔnɔ xa a xa mɔri xa simaya dan, na futi sɛriyɛ fan bara dan.
Sɛriyɛ naxan ibunadama ratangama
Xɛmɛ naxan baxi ginɛ dɔxɔde, a mu lan a xa sɔɔriɲa raba waxati nde bun ma. Kɔntɔfili gbɛtɛ yo mu lan a xa dɔxɔ a ra ɲɛ keren bun ma, alako a xa mɛɛni a xa ginɛ dɔxɔxi ma.