22 Paglatêng la ha banwan Betsaida, mayin nantan gihay liyaking bulag kan Apu Jesus. Nagmakaingalu hila, "Apu Jesus ipatung yuy gamêt yu kana takayꞌêmên gumaling ya." 23 Kaya tinambay Apu Jesus ya liyaki palabas Betsaida. Paglatêng la ha mahawang, tinupayan nay gamêt na buy impuyuk na ha matan liyaki. Bayu impatung nay gamêt na ha liyaki buy nannunghung, "Mayin kay nan nanaakit?"

24 Naningala liyaki buy ambala, "Nakakaakitakuy nan tawtawu, kayan dili dapay hilan pawpuun kayung nallyalyaku."

25 Kaya impatung uman Apu Jesus ya gamêt na ha matan liyaki. Pagkayari, namalay mahampataꞌ liyaki buy hinumawanganay kanan pamalayan. 26 Pinauli yay nan Apu Jesus nuwa binilinan ya, "Ah kay na magbalik ha Betsaida."

31 Pagbalik Apu Jesus ibat ha banwan Tiro, dinuman ya ha banwan Sidon buy ha Decapolis*. Pagkayari, nagtuluy ya ha Dagat Galilea. 32 Baistu, gintan kanan tawtawuy gihay liyaking pipiyana bingi pun. Nakinunghung hila kan Apu Jesus, "Apu Jesus, ipatung yuy gamêt yu ha liyaki takayꞌêmên gumaling ya."

33 Indayu pun Apu Jesus ya liyaki ha tawtawu. Ta impahuk nay dawdaliri na ha luway têk liyaki. Bayu tinupayan nay daliri na ta impuyuk ha dilan ati. 34 Naningal hi Apu Jesus ha langit, buy nakatipuhung inawanên buy ambala ha liyaki, "Effata!" Hay labay tutulun, "Mabuksan!" 35 Nakalêngê agadaꞌ liyaki buy nakapannunghung yan mahampat.

36 Pinagbilinan nay tawtawu, "Andi yu ipamalitay nangyari." Nuwa maski innunghung na, lalu la pun ingkalataꞌ ati. 37 Nalganganaꞌ libun tawu, buy ambala la, "Mahampataꞌ namanaꞌ laataꞌ ginagawa na! Nakapannunghunganay pawpipi, nakalêngêy nay bawbingi."

46 Inlumatêng hilan Apu Jesus ha banwan Jerico. Buy hin paalih yay na istu, kaawyun nay kanan tawtagahunul buy madla pun kanayun, nadanan lay gihay bulagaꞌ, hi Bartimeo, anak Temeo. Nakaitnu ya ha pingit diyan buy namamalimus. 47 Hin nalêngê nay dinuduman hi Apu Jesus ya tiga Nazaret, nagbubungꞌu ya, "Apu Jesus, lahin Haring David, kaingalwan yu ku!"

48 Binawalan yan tawtawu, "Tênggên kay na."

Nuwa lalu pun inlumakasaꞌ bungꞌu na, "Apun Haring David, kaingalwan yu ku!"

49 Tinênggên hi Apu Jesus ta innunghung, "Bawgên yu ya."

Kaya binawêg la hi Bartimeo buy innunghung, "Matula ka. Mêdêng ka ta impapabawêg kan Apu Jesus."

50 Imbalag Bartimeyoy kanan balabal ta agad nagdani kan Apu Jesus.

51 Tinanung yan Apu Jesus, "Hita labay mun gawꞌên ku kamu?" Tinumbay ya, "Mistru, labay kun makaakit."

52 Innunghung Apu Jesus kana, "Pinagaling kay nan kamung pananampalataya, muli kay na." Nakaakit ya agad bayu hinumunul ya kan Apu Jesus ha diyan.

30 Nalatêng la, pakaundagaꞌ ampun Simonaꞌ babaying inlalagnat. Agad lan innunghungaꞌ ati kan Apu Jesus. 31 Dinaninan Apu Jesus ya mayin hakit, dinukpan nay gamêt ati buy impaibangun na. Naalih agadaꞌ kanan lagnat bayu pinagsilbiyan na hilan Apu Jesus.

40 Nagdani kan Apu Jesus ya gihay liyaking mayin hakit ha balat. Nagluhudaꞌ ati kana buy nagmakaingalun pagalingin na. Ambala na, "Nu labay yu, pagalingin yu ku takay luminisaku."

41 Kinaingalwan yan Apu Jesus ta dinukpan ya. Buy ambala kana, "Labay kun, luminis kay na!" 42 Ginumaling agadaꞌ hakit.

3 mayin umnuy tawung naku baistu. Hay apat kanla, pigigitanaꞌ lumpu takayꞌêmên idani hana kan Apu Jesus. 4 Nuwa ha kadlan tawu, ah hila makadani kan Apu Jesus, kaya naghampa hila palaku ha uhbung. Buy inlubka lay uhbung ta inꞌuguh lay lumpu ha tapat Apu Jesus. 5 Hin naakit Apu Jesus ya kanlan pananampalataya kana, ambala na ha lumpu, "Anak, pinatawadanay kamung kawkasalanan."

6 Mayin tagapanudun kautuhan, nangakaitnu baistu. Nalêngê lay habatu buy ambala la ha kanlan ihip, 7 "Angkaya ya nannunghung habatu? Alwa yay naman hi Apu Diyus! Pinangungunahan nay Apu Diyus! Alan makakapagpatawad kasalanan nu alwan hi Apu Diyus dili!"

8 Agadaꞌ naman natandan Apu Jesus ya kanlan iniihip. Kaya ambala na, "Angkaya kawu nagꞌiihip habatu? 9 Iniihip yu, mas madali nu sabin ku ha lumpu, ‘Pinatawadanay kawkasalanan mu’ kisa ha sabin kun, ‘Mêdêng ka, buwatên muy amak mu buy maliyaku ka.’ Ta ah yu nanakitaꞌ pagpapatawad. 10 Nuwa hapaêg, pagalingin kuy tawung ati takay patunayan ku kayu, hakuy nangibat ha langitaꞌ Inꞌanak Tawuy mayin kapangyarian kayti ha lutang magpatawad kasalanan." Buy ambala na ha lumpu, 11 "Mêdêng ka, buwatên muy kamung amak ta muli kay na." 12 Nêdêng bayaꞌ lumpu. Binwat agadaꞌ kanan amak. Buy naghalwang ya kaban nakabalayaꞌ laat. Talagan nagtakay laat buy pinuri lay Apu Diyus. Ambala la, "Hapaêg kamin dilin nakaakit dapay ati."

1 Nagpahuk uman hi Apu Jesus ha biyag pamititipunan Hawjudio. Mayin gihay liyaki istu, paralisaduy gihay gamêt. 2 Allêw Pamamahingan habatu, kaya binantayan mahampat hi Apu Jesus Pawpariseo, takayꞌêmên mayin hilan maibintang laban kana. Ta nu pagalingin nay liyakin bantu ha Allêw Pamamahinga, pan bawal ha kautuhan la. 3 Ambalan Apu Jesus ha liyaking paralisaduy gihay gamêt, "Kalika kayti kangku."

4 Pagkayari, tinanung nay Pawpariseo, "Hita kaya impapahintulut kautuhan ha Allêw Pamamahinga, hay manggawan mahampat u manggawan malaêt? Hay magligtas biyay u mamati?" Nuwa alwa hilan tinumbay.

5 Matigasaꞌ u la kaya puut yan namalay kanla nuwa lungkutaꞌ natanam na. Binalay nay liyaki ta innunghung na, "Ituynung muy gamêt mu!" Ginumalingaꞌ gamêt na buy naituynung nay ati.

25 Mayin gihay babayi istuy labinluwan tawunanan dinadaya. 26 Maski nagpapagamut ya ha iba iban duktur, nagꞌiirap ya pun. Naubuhaꞌ laat ari arian na ha pagpapagamut na. Nuwa, ha halipa gumaling ya, lalu pun inlumalay hakit na. 27 Nabalitꞌan nay libun himalan ginawan Apu Jesus. Kaya nakipagdalêhêkhêkan ya ha tawtawu. Naku ya ha bukutan Apu Jesus taêmên madukpanaꞌ baru na. 28 Ta naihip babayi, "Nu madukpan kun diliyaꞌ baru na, gumalingakuy na." 29 Hin nadukpan na ba barun Apu Jesus, biglan tinênggênaꞌ kanan pagdadaya buy natanam nan ginumaling yay na.

22 Hi Jairong namumunu ha biyag pamititipunan Hawjudio, naku mêt istu. Pagkaakit na kan Apu Jesus, nagluhud ya ha bitihan ati. 23 Nagmakaingalu ya kana, "Apu Jesus, naghihingaluy anak kun dalagitaꞌ. Nu maari hana, maku kawu kanyan ta ipatung yuy gamêt yu kana takayꞌêmên gumaling ya buy mabyay ya." 24 Hin nakilaku ya kana, hinunul yan kadlan tawu buy dinalêhêkhêkan ya.

38 Paglatêng la istu ha biyag Jairo, naakit Apu Jesus ya libun tawung nagkakaingay, mayin nananangih buy nanyêyêngêyêng. 39 Pagpahuk na ha biyag, innunghung na ha libun tawu, "Kaya kawu nagkakaingay buy nananangih? Alwan natiyaꞌ anak, natutuluy dili."

40 Pinagkakayliyan yan tawtawu. Hin pinalabas na hilan laat, inꞌawyun na diliyaꞌ bapa buy indun anak buy tatluy tagahunul na bayu hila nagpahuk ha pagꞌundagan anak.

41 Dinukpan nay gamêt anak, ambala na, "Talitha kum." Hay labay tutulun habatu, "Anak, mibangun ka."

42 Agad, nibangunaꞌ anak buy nallyakuꞌ. Kaya labis nalgangaꞌ tawtawu ha nangyari. (Hay habatuy anak, labinluway tawun.)

37 Biglan inlumatêngaꞌ malakasaꞌ dawêp. Sinabungkay mangamhakaꞌ alunaꞌ bangkang hinahakyan la, halus mapnun lanêmaꞌ ati. 38 Hi Apu Jesus, dilag ha bukutan, natutuluy yan nakaunan. Buy pinukaw yan libun tagahunul na, "Mistru, lumbug kitamuy na! Ala ha ihip yuy ati?"

39 Kaya napukaw ya buy ambala na ha dawêp, "Tênggên ka!" Buy ambala na ha dagat, "Tumining ka!" Ta tinênggên bayaꞌ dawêp buy tinuminingaꞌ dagat.

40 Ambala na ha tagahunul na, "Angkaya kawu nalilimu? Awta, ala kawun pananampalataya kangku?"

41 Nikalimu hila, buy ninununghung, "Hitalagyu kayay ati? Maski dawêp buy dagat, hinuhumunul ha utuh na."

35 Hin bandan hapunana, nagdani kan Apu Jesus ya libun tagahunul na. Buy ambala la, "Mistru, kalinangananay ati buy inyuyumabiyana. 36 Paliyakunun yuy na hila ha kalagpak baryu taêmên makahaliw hilan maêkan."

37 Nuwa ambalan Apu Jesus kanla, "Hakawuy mamakan kanla."

Tinumbay hila, "Mistru, manyaliw kami pun ipakan kanla? Pan abut walun buyanaꞌ alagan sahudaꞌ panyaliw maêkan la!"

38 Tinanung hilan Apu Jesus, "Umnuy tinapayaꞌ dilag kayu? Balayên yu paraw."

Hin binalay la, ambala kan Apu Jesus, "Lilimay tinapay buy luluway isda."

39 Pagkayari, inutuhan na hila, "Paitnun yu hilan guru gurupu ha kalamunan." 40 Kaya nitnu hilan guru gurupu tig lilimampu buy tig gigihandaan. 41 Kinwan Apu Jesus ya limay tinapay buy luway isda, bayu naningal ya ha langit ta nagpasalamat kan Apu Diyus. Kaban pinagbihꞌil bihꞌil nay tinapay, kinumadlay ati, inꞌibi na ha tawtagahunul na takay iibi ha libun tawu. Habatu mêtaꞌ ginawa na ha luway isda. 42 Nangan hilan laat buy nangabhuy. 43 Pagkayari lan nangan, tinipun lay nitlay tinapay buy isda ta nakapnu hilan labinluway baskit. 44 Hay nakapangan tawtinapay, liman libuy kaliyakiyan.*

48 Naakit nay tawtagahunul nan irap manyagwan, ta nakasalungat hila ha dawêp. Hin hawang hawanganaꞌ, nanghunul kanla hi Apu Jesus ya nalliyaliyaku ha babun lanêm. Lampasan na hana hila. 49,50 Nuwa, hin naakit tawtagahunul nan nalliyaliyaku ya ha babun lanêm, indap la anitu kaya nalimu hila buy nagbubungꞌu. Nuwa nannunghung agad hi Apu Jesus, "Hakuy ati, ah kawu malimu. Lakasan yuy luub yu." 51 Naghakay hi Apu Jesus ha bangka buy biglan tinênggênaꞌ dawêp. Kaya nalgang hila.

1 Pagkayarin umnuy allêw, nititipun umanaꞌ tawtawu kan Apu Jesus. Hin alay na hilan maêkan, binawêg nay tawtagahunul na, ambala na, 2 "Naiingaluwaku ha tawtawung ati. Ta tatluy allêw kuy na hilan awyun, alay na hilan maêkan. 3 Nu paulin kuy naman hilan bitilin, dat mahilu hila ha diyan ta madayu punaꞌ ibatan kanayun kanla."

4 Tinumbayaꞌ tawtagahunul na, "Haantu kitamun mangwan maêkan kayti ha kalinangan, maiibi ha kadlan tawtawung in?"

5 Tinanung hilan Apu Jesus, "Umnuy tinapayaꞌ dilag bahên kayu?"

Ambala la, "Pitu."

6 Pinaitnun Apu Jesus ya tawtawu ha luta. Kinwa nay pituy tinapay bayu nagpasalamat kan Apu Diyus. Pagkayari, binihꞌil bihꞌil nay ati buy kinumadla. Bayu inꞌibi na ha tawtagahunul na buy impagꞌiibi ha tawtawu. 7 Mayin mêt hilan umnuy mangkayêkaꞌ isda. Pinasalamatan mêt Apu Jesus ya habatu buy inꞌutuh nan ipagꞌiibi mêt ha tawtawu. 8 Nangan hila buy nabhuy. Pagkayari, tinipun lay nitla ta nakapnu hilan pituy baskit. 9 Apatalibun tawuy nakapangan. Pagkayari, pinauli hilay nan Apu Jesus.

12 Kinaybukahan, hin nagꞌalih hila ha Betania, binitil hi Apu Jesus. 13 Mayin yan naakitaꞌ malabungaꞌ puun igus. Kaya dinaninan na buy binalay nu mayin tagêy. Nuwa ala yan naakit nu alwan puru dawên, ta ahê pun panawun igus. 14 Innunghung Apu Jesus ha puun, "Ibat hapaêg, alay nan makaêkan tagêy mu." Nalêngên tawtagahunul nay habatu.

20 Kinadatunan, hin pabalikanaꞌ hila ibat ha Jerusalem, nadanan lay puun igus ta naakit lay nayanguy nay ati. 21 Naihipan Pedroy nangyari. Kaya innunghung na, "Mistru, balayên yuy puun igusaꞌ insumpa yu. Nayanguy na!"

22 Innunghung Apu Jesus kanla, "Manalig kawu kan Apu Diyus! 23 Pakalêngꞌên yuy innununghung ku kayu, nu mayin kawun pananalig, maarin nunghungun yu ha bungꞌuyaꞌ ati, ‘Maglipat ka ha dagat!’ Nu ah kawu magluway ihip buy manalig kawun mangyariyaꞌ habatu, mangyari bayaꞌ innununghung yu. 24 Tandaan yuy ati. Hitalagyumanaꞌ ipikikuwa yu ha panalangin, manalig kawun matanggap yuy nay ati ta matanggap yuy na bay. 25 Nu manalangin kawu, patawarên yu punaꞌ nagkasala kayu takayꞌêmên patawarên kaw mêt kayung Bapan hi Apu Diyus ha kayung kawkasalanan.

23 Mayin gihay tawu baistu, sinuklutan anituy biglan nagpahuk buy nagbubungꞌu, 24 "Jesus ya taga Nazaret, hita pakialam mu kanyan? Naku ka kayti taêmên lipuhun kami? Kilala kita. Hakay Banalaꞌ impagtan Apu Diyus!"

25 Nuwa binawalan Apu Jesus ya anitu, "Tênggên ka buy magꞌalih ka kana!" 26 Pinamêgpêg anituy tawu buy nagbungꞌu kaban nagꞌaalihaꞌ ati.

1 Inlumatêng hilan Apu Jesus buy tawtagahunul na ha lipay dagat ha lutang libun Geraseno. 2 Pagtabuy Apu Jesus ha bangka, hinalubung yan gihay liyaking sinuklutan anitu ibat ha liyangaꞌ lêbêngan. 3 Buy istu yay nan namimirmi ha lêbêngan. Alan makagapuh kana maski pun kadinay gamitin la. 4 Umnuy bisis yay nan kinadinaan ha gamêt buy bitih. Nuwa pinagbubuytu nay kadina buy pinaghihira nay tanikala ha gamêt na. Alay nan makabênbên kana. 5 Allêw ta yabi, dilag ya ha lêbêngan buy kabungꞌuyanan, nagbubungꞌu buy pinaghuhugat nan bawbatuy nawini na. 6 Hin natamulaw hi Apu Jesus liyaki, inlumukhu yan nagdani kana ta nagluhud. 7,8 Ambalan Apu Jesus ha anitu, "Haka anitu, magꞌalih ka ha tawung in!" Malakasaꞌ imbungꞌun liyaki, "Hita pakialam mu kangku, Apu Jesus ya Anak Katagꞌay tagꞌayan Apu Diyus. Mangaku ka kangku, ha lagyun Apu Diyus, ah mu ku pairapan."

9 Tinanung yan Apu Jesus, "Hita lagyu mu?"

Tinumbay ya, "Hakuy kawan ta dêla kami."

10 Nagmamakaingaluy anitu kan Apu Jesus, "Andi yu kami paalihin ha lutan ti."

11 Ha alwan kadayuan, mayin nanangana mamhakaꞌ kawan babuy, ha dalisdis bud. 12 Nagmakaingalu hila, "Nu puwidi paulayan yu kami yanan magpahuk ha libun babuyaꞌ tu." 13 Kaya pinaulayan hilan Apu Jesus. Nagꞌalih hila ha liyaki ta nagpahuk ha libun babuy. Nipanlumukhuy luwan libuy babuy palunghun ha bud, patabuy ha dagat buy nangalêmêh.

14 Hay mangalagan babuyaꞌ naman, nipanlumukhu buy imbalitay nangyari angga ha banwa. Kaya naku istuy tawtawu taêmên matandanaꞌ nangyari.

11 Nuwa intutudu yuy namanaꞌ hay ibi hana ha mangatuwa yu, ibi tana kan Apu Diyus. 12 Ah yuy na hila pinapaulayanaꞌ makatulung ha kanlan mangatuwa. 13 Ta ha paghunul yu ha kaugaliyanaꞌ minanaꞌ yu ha kayung ninunu, napaulayan yuy nay utuh Apu Diyus. Buy madla kaw pun ginagawan dapay ati."

14 Binawêg uman Apu Jesus ya tawtawu buy ambala kanla, "Manlêngê kawun laat buy pakaihipin yun mahampataꞌ nunghungun ku kayu. 15 Alwan hay nagpapahuk ha bêbêy tawuy nagpaparumi kana ha pamalayan Apu Diyus nu alwan hay inlulumabas ha bêbêy na."

24 Hin nagꞌalih hi Apu Jesus, naku ya ha rugal madani ha banwan Tiro. Paglatêng na istu, nakituluy ya ha gihay biyag. Ahê na hana labay ipatanda ha tawtawung dilag ya istu, kayan dili nabalitꞌan mêt. 25,26 Nakun, mayin gihay babaying alwan Judio. Taga Fenicia ya, sakup Syria. Buy mayin anakaꞌ babayi, sinuklutan anitu. Hin matandan nan dilag hi Apu Jesus, agad nan inlaku. Ta naglukub ya ha bitihan na, bayu nagmakaingalu, "Apu Jesus, paalihin yuy anitu ha anak ku."

27 Nuwa, tinumbay hi Apu Jesus ha gihay pagꞌiitbuh, "Dapat pun pakanênaꞌ anak ta alwan taman kuwênaꞌ maêkan anak ta itambuk ha dawdêwêng."*

28 Nuwa tinumbayaꞌ babayi, "Tama kawuy, Apu Jesus. Kayan dili, maski dawdêwêng ha hilung panganan, nanangan mumun nananabun anak."

29 Kaya ambalan Apu Jesus kana, "Ha innunghung mun in, muli kay na ta nagꞌalihanay anitu ha anak mu."

30 Nuli yay na, nalatêng nay anak na ha undagan, inibwatan yay nan anitu.

17 Mayin gihay liyaking tinumbay, "Mistru, gintan ku kayti ya anak kun liyaki ta pinapipi yan anitu. 18 Nu sinusuklutan yan anitu, natutumba ya, nagbubulay bêbêy na, nangêngêrtêkêtaꞌ ngêpên na buy naninigasaꞌ buun nawini na. Nakinunghungaku ha tagahunul yun paalihin lay anitu nuwa ah la kaya."

19 Ambalan Apu Jesus kanla, "Hakawung lawlahin alan pananampalataya! Anggan makanuwaku pun magtiis kayu? Gitan yu kaytiya anak." 20 Kaya gintan lay anak kan Apu Jesus. Nuwa, hin naakit anitu hi Apu Jesus, pinamêgpêg nay anak buy binumagsak ha luta, pinagulung gulung buy binubumulay bêbêy. 21 Tinanung Apu Jesus ya bapan anak, "Nakanu ya pun nagkapakun?"

Tinumbayaꞌ bapa, "Ibat pun hin makayêk ya. 22 Ma dalas yan intutumban anitu ha apuy buy ha lanêm takayꞌêmên mapati ya. Nuwa nu mayin kawun magawa, kaingalwan yu kami!"

23 Tinumbay kana hi Apu Jesus, "Antakaya mu innunghung, nu mayin nakun magawa? Hay laataꞌ bagay magawa ha tawung mayin pananampalataya kangku."

24 Tinumbay agadaꞌ bapan anak, "Nananampalataya haku kayu, nuwa kulang pun. Dagdagan yu punaꞌ pananampalataya ku kayu!"

25 Hin maakit Apu Jesus ya kinukumadlay nay tawung inlulumatêng, pinannunghungan nay anitu buy ambala, "Hakan anituy nagpapapipi buy nagpapabingi ha anakaꞌ ati, inuutuhan katan magꞌalih kana. Ah kay na magbalik kana!"

26 Nagbungꞌuy anitu, pinamêgpêgaꞌ anak bayu nagꞌalih. Nambuh natiyaꞌ anak. Kaya ambalan kadlan, "Nati yay na!" 27 Nuwa dinukpan Apu Jesus ya gamêt anak buy impaêdêng na. Nêdêngaꞌ anak.