Milagres de Jesus
Os Evangelhos registram dezenas de milagres realizados por Jesus — curas, ressurreições, domínio sobre a natureza e libertações. Cada milagre revelava sua divindade e compaixão.
Curas de cegos e surdos
Jesus devolveu a visão aos cegos e a audição aos surdos, manifestando seu poder sobre toda enfermidade e deficiência.
Jiso gwiyɛ lii yi binyɛɛ bifɛɛtu
Le Jiso dza fɛ yih yilu-u tuu ni deŋgi giiŋgi, binyɛɛ bimu bifɛ, bi buniŋ dza bi dzɛŋgi lɛwe ŋge bi biki wu, bi tiiti le, "Ŋwanɛ kini ki Mfɔŋ Daafi-i, kɔɔ nshiiŋ bɛ bee." Jiso gɛɛŋ lɛ li yih, binyɛɛ bilu biee wu lu, se bii li bi-i laa, "Nɛ beŋ baa le nuuŋ mfɛ fiee fi nɛ dii kii fi fini ni?" Be se beŋ le, "Iiŋ Taa." Jiso se koŋ li lii yi bee, tee le, "Kii shéŋ yi nɛ gɛɛ li mi-i, fi nuuŋ lɛ bɛ beŋ." Lii yibe biee yi gwiyɛ. Jiso bɔsɛyi chiinsɛ li bee, tee le, "Kiiŋ nɛ ni fɛ le wi kɛɛ kɛ." Se nuuŋ le, be tuu be gɛɛŋ be biaki ntoŋ wu kii nimɛ chi Jiso-o wulu lɛ kimbɛ ki kwɛɛŋ lɛ kilu kichu.
Jiso gwiyɛ lii yi binyɛɛ bifɛ
Le Jiso bee bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u gɛɛŋ be ni be kɛti Jɛriko, kintutu ki bɛniiŋ lɛ banchɛ ki biki wu lɛjiŋ. Fi se ka le binyɛɛ bimu bifɛ, nuuŋ buniŋ bɛ tɛ̀ bɛɛ be shiiti li ŋgemɛ yi dze-e, nuuŋ ɛ be woo le Jiso yɛkɔɔ, be bɛchi be dzɛŋgi be tiiti le, "Taa, Ŋwanɛ kini ki Mfɔŋ Daafi-i, kɔɔ nshiiŋ bɛ bee." Kintutu ki bɛniiŋ lɛ kɛɛ se wami be ki tiiti le shee yɛɛŋ nshiiŋ. Se nuuŋ le be tuu be wɛndi be giiŋgi bu limfwe le, "Taa, Ŋwanɛ kini ki Mfɔŋ Daafi kɔɔ nshiiŋ bɛ bee." Jiso biee leŋ, teeŋ be, be bɛ, bii li bee laa, "Nɛ wɛki le mfɛ la li be-eŋ?" Be tuu le, "Taa, fɛrɛ le lii yisɛŋ gwiyɛ." Nshiiŋ kɔɔ Jiso, koŋ li lii yi bee. Mfwaa mumkpaŋ be ŋɛŋ biee, be dza be biki Jiso.
Jiso gwiyɛ lii yi kinyɛɛ li kitoŋ ki Besaida-a
Jiso bee bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u tɛ̀ lenchi be bo Besaida, bɛniiŋ bamu bɛ bɛ kinyɛɛ kimu lɛ wuu be lɛkɛ le koŋ li ki-i le wɔnchɛ ki. Jiso kɛmɛ ki li kibɛnɛ-ɛ, dzɔ ki bee ki bo li kitoŋ kilu-u. Kwiyɛ budii li lii yi ki-i, gɛɛ tsaŋ li ki bwiŋ bii li ki-i laa, "Ɔ ŋɛŋgɔɔ biee ni?" Kinyɛɛ kilu tsaaki lii liwe, ki bichɛ ki tee le, "Ŋiŋgɔɔ bɛniiŋ jibi jibi be deŋgi be nuuŋ si biti." Jiso tuu gɛɛ tsaŋ li lii yi wi wulu-u, mwɛ bichɛ fwiiŋ, lii yee woo, ŋɛŋ biee bichu bujɔŋ. Jiso se tee li wuu le, "Ɔ giiŋgi fio fɛkuuŋ, si ɔ giiŋgi lɛ kiiŋ ɔ ni tuu ɔ lɛ li kito-oŋ kɛ."
Jiso wɔnchɛ kinchiinchii ki wuki biee ki yeti
Jiso dza lɛ kimbɛ ki Tayɛ-ɛ, ka Sidɔŋ ka kimbɛ ki Bitoŋ bi Yoofi-i, to dze lɛ Libɛ chi Galilii. Bɛniiŋ bamu tɛ̀ dza be bɛ bɛ wi wumu nuuŋ kinchiinchii tɛ̀ kii yɛ n’yɔru kɛ. Be lɛkɛ Jiso le gɛɛ tsaŋ yee li wuu bwiŋ, wɔnchɛ wu. Jiso se dzɔ wu bee wu bo li kintutu linti bebe. Gɛɛ tsaŋ yee li bintooŋ bi wi wulu, kwiyɛ budii, koŋ li nimi chi wi wulu bɛ bu, bichɛ liwe, shɔɔŋ, kweeŋ li wuu le, "Ɛfata," fi nuuŋ le, "Gwiyɛ." Bintooŋ bi wi wulu se gwiyɛ mfwaa mumkpaŋ, nimi chee fuutɛ, bɛchi yeti bujɔŋ. Jiso chiinsɛ li bɛniiŋ li le kiiŋ be ni tee li wi-i kɛ. Se nuuŋ le, si tɛ̀ chiinsini lɛ, tuu to nuuŋ fiee fi be yaki be giiŋgi bɛ fi limfwe limfwe. Bimfimu tɛ̀ wondini bɛniiŋ ŋge. Be njanji, be tiiti le, "Jiso kii mfɛru biee bichu bujɔŋ. Feti binchiinchi wuki biee, bibere yeti."
Jiso gwiyɛ lii yi Batimayu wu tɛ̀ nyɛɛ
Be dɛndɛ be bɛ be bo li kitoŋ ki Jɛriko-o. Le Jiso ni tuu dzɛti fe, bee bɔɔŋ bee bɛ kintutu mɔɔ kintutu ki bɛniiŋ lɛ ki nɔŋa, be ŋɛŋ kinyɛɛ kimu ɛ ki shee li ŋgemɛ yi dze-e ki lɛki biee bukooŋ le Batimayu, ŋwanɛ Timayu. Le woo le ɛ Jiso wu Nasarɛ, bɛchi dzɛŋgi le, "Jiso, Ŋwanɛ kini ki Mfɔŋ Daafi, kɔɔ nshiiŋ bɛ mi." Bɛniiŋ ŋge dza be bɛchi be wami wu, be tiiti le makɛ. Se nuuŋ le, tɛ̀ tuu mɛɛshi dzaaŋ le, "Ŋwanɛ kini ki Mfɔŋ Daafi, kɔɔ nshiiŋ bɛ mi." Jiso leŋ, tee le be teeŋ wu. Be se teeŋ kinyɛɛ kilu be tee le, "Kɛmɛ shéŋ, dza we, teenyɔɔ wɛ." Kinyɛɛ kilu lɔŋ ndu ye fɛkwiiŋ, ki jiŋ liwe ki gɛɛŋ fɛ Jiso-o. Jiso bii li ki-i laa, "Ɔ wɛki le mfɛ la li wɛ?" Se kinyɛɛ kilu tuu le, "Wi Ntiifɛ, ŋ’wɛkɔɔ le ŋɛŋ biee." Jiso se tee li ki-i le, "Ɔ giiŋgi fio. Shéŋ yi ɔ gɛɛ li mi-i fɛ yɛɛ ɔ tɛmi." Mfwaa mumkpaŋ, lii yi ki woo, ki tuu ki ŋɛŋ biee, ki dza ki biki Jiso fɛ tɛ̀ giiŋgi.
Jiso gwiyɛ lii yi kinyɛɛ
Le Jiso ni fɛɛshi kitoŋ li ki Jɛriko-o, ɛ kinyɛɛ kimu tɛ̀ shee li ŋgemɛ yi dze-e ki lɛki biee. Ki woo si kintutu ki bɛniiŋ lɛ kimu kɛti, ki bii laa, "Ɛ la fi kɛti le?"
Bɛ se tuu li ki-i le ɛ Jiso wu Nasarɛ wu kɛti. Ki se bɛchi ki wɛndi le, "Jiso, ŋwanɛ kini ki mfɔŋ Daafi-i, kɔɔ nɛɛ nshiiŋ bɛ mi."
Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ giiŋgi limfwe waŋ ki be tee le makɛ. Se nuuŋ le ki tɛ̀ tuu ki mɛɛshi ki waŋ lɛwe ŋge le, "Ŋwanɛ kini ki mfɔŋ Daafi-i, kɔɔ nɛɛ nshiiŋ bɛ mi."
Jiso woo leŋ, tee le bɛ yɛɛŋ bɛ ki. Be bɛ bɛ ki, Jiso bii li ki-i laa, "Ɔ wɛki le mfɛ la li wɛ-ɛ?" Mwɛ tuu le, "Taa, fɛrɛ le ŋɛŋ biee."
Jiso se tee li ki-i le, "Ɔ ŋiŋgi biee lɛ. Shéŋ ya yɔɔ gɛɛ li mi-i fɛ yɛɛ lii ya gwiyɛ kituŋ."
Mfwaa mumkpaŋ, nɛɛ lɛ mwɛ bɛchi ŋiŋgi biee. Dza biee Jiso guumɛ lɛki li Nyɔ-ɔ. Bɛniiŋ bɛchu bɛ tɛ̀ nuuŋ fe ŋɛŋ lɛ, be nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ.
Jiso gwiyɛ lii yi wi wu bɛ tɛ̀ biɛ mwɛ bo kinyɛɛ
Le Jiso tuu dza ni deŋgi, ŋɛŋ nyuŋ wumu ɛ bɛ tɛ̀ biɛ wu nuuŋ kinyɛɛ. Bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u bii li wuu laa, "Labai, ɛ noo wu tɛ̀ fɛ bubiɛɛ wi wuni se nuuŋ kinyɛɛ? Ɛ wu wu tɛ̀ fɛ, mɔɔ tee bee ni le?" Jiso se tuu li bee le, "Fi nuuŋ yɛ le wi wuni tɛ̀ fɛ bubiɛɛ kɛ ni bee tee kɛ. Bɛ tɛ̀ biɛ wu lɛ le nimɛ chi Nyɔ-ɔ doonchɛ yi yi chi li wuu bwiŋ. Tɛɛbeŋ kɛmi le tɛ niŋ nimɛ chi wi wu toŋ mi mɛɛŋ fɛnshaaŋ. Kijibɛ bɛɛ kɛɛ nuuŋ mfi wu wi nuuŋ tɛ niŋ fiee kɛ. Ŋgɛnu mbochu mɔɔ nuuŋ li mfi wu la le si nuuŋ si li nshɛ yini-i, ɛ mi kiŋ’wofu ki li nshɛ yini-i." Si Jiso tɛ̀ yɔ n’yɔru wuni ni, kwiyɛ budii fɛkwiiŋ, tɔ bɛ nshɛ kusɛ wi wulu li lii, se tee li wuu le, "Gɛnɛ ɔ tsootsɛ lɛ Kindundu ki Siloŋ." (Bukooŋ bu Siloŋ nuuŋ le, "Bɛ toŋ.") Se gɛɛŋ tsootsɛ, kaarisi bɛɛ ŋiŋgi biee kituŋ.
Curas de paralíticos e enfermos
Paralíticos caminharam, leprosos ficaram limpos e todo tipo de doença foi curada pelo toque e pela palavra de Jesus.
Fi se ka le wi wumu wu tɛ̀ gendi bɛ chigɔŋ chi nɔŋa, tɛ̀ dza bɛ toŋ núŋ Jiso limfwe tee li wuu le, "Taa, nuuŋ ɔ wɔnchɛ mi ni ŋ’wuuti, ɔɔ kɔŋgisi lɔɔ." Jiso dza nɛɛki kibɛnɛ, koŋ li wuu, tee le, "Ŋkɔŋgisɔɔ, tɛmi ɔ ni ɔ wuuti." Mfwaa mumkpaŋ, chigɔŋ chi nɔŋa chilu biee chi ma li wuu bwiŋ, to waaŋ. Jiso se chiinsɛ li wuu le, "Bichɛ, kiiŋ ɔ ni tee li wi-i kɛ. Si fi nuuŋ ni, gɛnɛ ɔ doonchɛ yi ya nuuŋ li te muntofi-i, ɔ nyɛ nya yi Mɔɔsɛ tɛ̀ tee le wi kɛmi le nyɛ, le doonchɛ li bɛniiŋ li le wu tɛmɔɔ li chigɔŋ chini wu to waaŋ."
Fi ka le bɛniiŋ bamu tɛ̀ bɛ bɛ wi wumu ɛ ŋgwɛ kɔɔ wu, ɛ be too wu fɛ kida-aŋ. Jiso ŋɛŋ si bɛniiŋ bɛlu gɛɛ shéŋ li wuu, tee li wi wu ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ wɛɛ le, "Ŋwanɛŋ, kɛmɛ shéŋ. Mi mfeekɔɔ bibifi bio." Fi ka le bɛniiŋ bamu bɛ doonchi bɛnchi bɛ Nyɔ-ɔ tɛ̀ bɛchi be ŋuŋini bebe be tiiti le, "Wi wuni dzetɔɔ kintsii ki Nyɔ-ɔ." Jiso kɛɛ fiee fi be tɛ̀ beechi, bii li bee laa, "Nɛ kɛmi bɛ mbeechɛ bɛ bifi li shéŋ yinɛ ni kii la? Fiee fi nuuŋ tsɛkɛ li ntefu nuuŋ fi la? Ntefu li wi wuni le mi mfeekɔɔ bibifi biee, mɔɔ le dza we ɔ ni ɔ deŋgi le? Se nuuŋ le, ŋgii mfɛ nɛ kɛɛ le Ŋwanɛwi kɛmi buŋga laaŋkwiiŋ bu fekisɛ bibifi." Le tee lɛ, biee tee li wi wu ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ wɛɛ le, "Dza we, ɔ dzɔɔ kidaŋ ko ɔ ni ɔ giiŋgi li yih." Mwɛ se dza giiŋgi fɛkuuŋ.
Fi se ka le wi wumu tɛ̀ nuuŋ lu ɛ ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ wu li kibɛnɛ-ɛ. Bɛfarasii bamu dza be bii li Jiso laa, "Nchi beenchi le nuuŋ bɛ wɔnchɛ wi jobɛ chi bɛshiinshi ni?" Be tɛ̀ biiti lɛ be wɛki nuuŋ fiee fi be nuuŋ be terɛ wu lu. Jiso se bii li bee laa, "Ɛ noo li be-eŋ linti wu nuuŋ ni kɛmi nshɔɔŋ yee, ke yi we lɛ fweeŋ jobɛ chi bɛshiinshi, mwɛ se ba ki seri kɛ le, le chee yi buu kɛ? Wi woŋ yɛki yɛ nshɔɔŋ yi nyɔŋa kɛ ni? Fi fiɛɛ le nchi beŋɔ le wi nuuŋ fɛ nimɛ chi dzeeŋ bu jobɛ chi bɛshiinshi." Biee tee li wi wu ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ wu li kibɛnɛ-ɛ wɛɛ le, "Nɛɛmi kibɛnɛ ko." Wi wulu nɛɛmi. Ki biee ki tɛmi si kimu kɛɛ.
Tɛ̀ nuuŋ ɛ mwɛsɛ Simu tɛ̀ gimi lu, gendi bɛ kiŋkɛŋkɛ. Nɛɛ si Jiso tɛ̀ lɛ li yih yilu lɛ, be biee be tee wu kii kwɛɛŋ wulu. Jiso gɛɛŋ fɛ tɛ̀ gimi fɛɛ, kɛmɛ wu li kibɛnɛ-ɛ, tsaaki wu we. Kiŋkɛŋkɛ kɛɛ se biee ki chikɛ li wuu, dza we, bichɛ fiee fijɛ nyɛ be.
Jiso wɔnchɛ wi wu tɛ̀ gendi bɛ chigɔŋ chi nɔŋa
Wumu wu tɛ̀ gendi bɛ chigɔŋ chi nɔŋa tɛ̀ dza bɛ toŋ núŋ Jiso limfwe, lɛki wu tiiti le, "Ɔ nuuŋ nɛɛ ɔ wɔnchɛ mi ni ŋ’wuuti, ɔɔ kɔŋgisi lɔ." Nshiiŋ kɔɔ Jiso, nɛɛki kibɛnɛ koŋ li wuu, tee li wuu le, "Ŋkɔŋgisɔɔ, tɛmi lɛ, ɔ ni ɔ wuuti." Mfwaa mumkpaŋ, chigɔŋ chi nɔŋa chilu biee chi chinɛ li wuu, tɛmi, woo.
Bɛniiŋ bamu dza be bɛɛ be bɛnɛɛ bɛ wi wumu ɛ be sumɛ wu fɛ kida-aŋ, ɛ ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ wu kimbɛ kimumkpaŋ. Fi yaa be fɛ nuuŋ be gɛɛŋ bɛ wu fɛ Jiso-o kifɛ bɛniiŋ tɛ̀ yiŋgɛ fe ŋge. Be se beeŋ nuuŋ lɛ yi-ih lɛwe, be tɔ kiyɛ. Le be tɔ lɛ, be shiiki wi wulu fɛ fiee fi tɛ̀ gimi fe fiɛɛ. Jiso ŋɛŋ si be gɛɛ shéŋ li wuu, se tee li wi wu ŋgwɛ tɛ̀ wu kɔɔ kimbɛ kimumkpaŋ wɛ-ɛ le, "Sinɛŋ, mi mfeekɔɔ bibifi bio." Bɛniiŋ bamu bɛ tɛ̀ tiifi bɛnchi bɛ Nyɔ-ɔ bɛ tɛ̀ shee yɛ fe be wuki se bɛchi be ŋuŋini lɛ shéŋ lɛ shéŋ, be biiti laa, "Wi wuni tiiti ni, kii la? Dzetɔɔ kintsii ki Nyɔ-ɔ. Ɛ noo wu nuuŋ feeki bibifi fuki Nyɔ nsiŋ?" Jiso biee kɛɛ li shéŋ yee li fiee fi be tɛ̀ beechi, bii li bee laa, "Nɛ kɛmi ŋwaani bani bɛmbeechɛ li shéŋ yinɛ ni kii la? Fi tsɛkɛ fi tefɛ li wi wuni nuuŋ fi la? Ɛ ntefu le mi mfeekɔɔ bibifi biee mɔɔ le dzɔ kidaŋ kee ni giiŋgi le? Se nuuŋ le, ŋgii mfɛ nɛ kɛɛ le Ŋwanɛwi kɛmi buŋga laaŋkwiiŋ bu fekisɛ bibifi." Le tee lɛ, biee tee li wi wu ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ wu wɛ-ɛ le, "Dza we ɔ dzɔɔ kidaŋ ko ɔ ni ɔ giiŋgi li yih." Se dza we, dzɔ kidaŋ kee buti bɛniiŋ bɛchu bichi wu. Le be nɛŋ lɛ, bimfimu wondɛ be, be bɛchi be yɔɔnchi Nyɔ, be tiiti le, "Tɛ̀ mɛɛŋ baa saa ki ŋɛŋ kɛ ŋwaani fini fiee kɛ."
Jiso wɔnchɛ wi wu ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ li kibɛnɛ-ɛ
Jiso tuu gɛɛŋ lɛ li yih yi nlɛkɛ li Nyɔ-ɔ. Wi wumu tɛ̀ nuuŋ lu ɛ ŋgwɛ kɔɔ wu li kibɛnɛ-ɛ. Bɛniiŋ bamu tɛ̀ nuuŋ lu be wɛki fiee fi nuuŋ be kayɛ li Jiso-o nsiŋ, be se toŋ lii li wuu be bichi laa gii wɔnchɛ wi wulu jobɛ chi bɛshiinshi le. Jiso se tee li wi wu ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ wu wɛɛ le, "Dza we ɔ bɛ fɛni." Le mwɛ bɛ, Jiso bii li bɛniiŋ li laa, "Fiee fi nchi beenchi le nuuŋ wi fɛ jobɛ chi bɛshiinshi nuuŋ fi la? Ɛ mfɛru fiee fi dzeeŋ, mɔɔ fi bifi le? Nsofu wi, mɔɔ ŋ’wo wi le?" Be chikɛ. Jiso dzɔ shéŋ bɛ be, bichɛ be bɛchu kɛnɛ, yi wɔɔ wu kii shéŋ yibe yi bifi. Tee li wi wu ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ wu li kibɛnɛ-ɛ wɛɛ le, "Nɛɛki kibɛnɛ ko." Nɛɛki ki, ki se biee ki tɛmi.
Jiso wɔnchɛ wi wu chigɔŋ chi nɔŋa
Le ni nuuŋ mfi wumu, Jiso nuuŋ li kitoŋ kimu-u, wumu tɛ̀ nuuŋ fe bɛ chigɔŋ chi nɔŋa. Le wi wulu ŋɛŋ Jiso, bɛ we wu lii, lɛkɛ wu tee le, "Taa, fɛrɛ mi ntɛmi, ɔɔ kɔŋgisɔɔ."
Jiso se nɛɛki kibɛnɛ koŋ li wuu tee le, "Ŋkɔŋgisɔɔ, tɛmi ɔ ni ɔ wuuti." Mfwaa mumkpaŋ, chigɔŋ chi nɔŋa chilu biee chi chinɛ li wuu.
Fi se ka le bɛniiŋ bamu tɛ̀ dza be bɛɛ ɛ be tɛ̀ sumɛ wi fɛ kida-aŋ fɛwe, ɛ ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ wu. Be tɛ̀ gii be gwenini le be lɛ bɛ wu be giiki wu Jiso limfwe. Se nuuŋ le, be tɛ̀ mɛɛŋ ki kɛmɛ kɛ dze kɛ, kifɛ bɛniiŋ tɛ̀ yiŋgɛ fe ŋge. Be se beeŋ bɛ wu nuuŋ lɛ yi-ih lɛwe be tɔtɛ kiyɛ, be shiiki wi wulu kintikinti ki bɛniiŋ lɛ Jiso limfwe, fɛ kidaŋ ki tɛ̀ gimi fe kɛɛ. Si tɛ̀ ŋɛŋ le bɛniiŋ bɛlu gɛɛ baa shéŋ yi be li wuu lɛ, biee tee li wi wulu le, "Sinɛŋ, mi mfeekɔɔ bibifi bio kituŋ."
Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ tiifi bɛnchi bɛ Nyɔ-ɔ bɛ kintutu ki Bɛfarasii lɛ kɛɛ, be tuu be bɛchi be ŋuŋini be tiiti le, "Wi wuni nuuŋ noo wu dzɔ kintsii ki Nyɔ-ɔ? Ɛ noo wu nuuŋ feeki bibifi fuki Nyɔ nsiŋ?"
Jiso kɛɛ fiee fi be ŋuŋini, bii li bee laa, "Nɛ kɛmi ŋwaani wuni mbeechɛ li shéŋ yinɛ ni kii la? Fi tsɛkɛ nuuŋ fi la, ntefu le mi mfeekɔɔ bibifi bi wi wuni, mɔɔ le dza we ni deŋgi le? Se nuuŋ le, ŋgii ndoonchɛ beŋ le Ŋwanɛwi kɛmi buŋga laaŋkwiiŋ bu fekisɛ bibifi." Se tuu tee li wi wu ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ wɛɛ le, "Mi nteeɔ li wɛ-ɛ, dza we, ɔ dzɔɔ kidaŋ ko ɔ ni ɔ kuuki fɛkuuŋ."
Mfwaa mumkpaŋ, se biee dza we leŋ lɛ bɛniiŋ lii, dzɔ kidaŋ ki tɛ̀ gimi fe kɛɛ kuuki fɛ wuu kuuŋ, yɔɔnchi Nyɔ.
Jiso wɔnchɛ wi jobɛ chi bɛshiinshi
Le ni tuu nuuŋ jobɛ chi bɛshiinshi chimu, Jiso gɛɛŋ lɛ li yih yi nlɛkɛ li Nyɔ-ɔ yi Nyɔ yimi tiifi bɛniiŋ. Wumu tɛ̀ nuuŋ lu ɛ ŋgwɛ kɔɔ wu li kibɛnɛ kee ki kigɔŋɛ-ɛ. Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ tiifi bɛnchi bɛ Nyɔ-ɔ mɔɔ Bɛfarasii gii be wɛki fiee fi be gii be kayɛ li Jiso-o. Be tuu be toŋ lii li wuu, be bichi laa gii wɔnchɛ wi jobɛ chi bɛshiinshi le. Jiso kɛɛ fiee fi be tɛ̀ beechi, tee li wi wu ŋgwɛ tɛ̀ kɔɔ wu wɛ-ɛ le, "Dza we, ɔ bɛ ɔ leŋ fɛni." Se dza leŋ we. Jiso tee li bee le, "Mbiitɔɔ li beŋ laa, fiee fi nchi beŋ le wi fɛ jobɛ chi bɛshiinshi nuuŋ fi la? Le ɔ fɛ fiee fi dzeeŋ mɔɔ, fi biifi le, le ɔ yiimi wi mɔɔ, le ɔ lɛɛ wi le?" Bichɛ be li lii bɛchu kɛnɛ, se tee li wi wɛɛ le, "Nɛɛmi kibɛnɛ ko." Mwɛ nɛɛmi, ki biee ki tɛmi.
Te Kikoo wu bɛniiŋ bɛ nchi-i gɛɛ shéŋ li Jiso-o
Si Jiso tɛ̀ mɛɛshi ntiifɛ bɛniiŋ biee bini bichu lɛ, tuu dza gɛɛŋ lɛ kitoŋ ki Kapanu-uŋ. Te Kikoo wu kintutu ki bɛniiŋ bɛ nchi wu Lom tɛ̀ nuuŋ fe, kɛmi mfwa we wumu, kɔŋgisi wu ŋge. Ɛ mfwa wulu tɛ̀ gendi, nuuŋ lɛ kwe bɔ. Le te kikoo wulu woo kii Jiso, toŋ bɛkaaŋ bɛ sɛki kwɛɛŋ wu Bɛjuu, le be gɛɛŋ be lɛkɛ Jiso le bɛ wɔnchɛ mfwa we wuni. Be se gɛɛŋ be ŋɛŋ Jiso, be sooŋ bɔ li wuu, be tee le, "Mintemii bɛ ɔ gɛɛŋ ɔ fi wi wusɛŋ wuni, wɛ nuuŋ wi wu ɔ nuuŋ nɛɛ ɔ fi wu. Kɔŋgisi kwɛɛŋ wusɛŋ ŋge, ɛ wu wu tɛ̀ gwaŋ yih yisɛŋ yi kintaashɛ."
Jiso se dza bee be giiŋgi. Fɛ be tɛ̀ nuuŋ tsɛkɛtsɛkɛ li mbochu fɛ yih yi Te Kikoo wu bɛniiŋ bɛ nchi wɛɛ, toŋ nsáŋ yee yimi le yi gɛɛŋ yi loosɛ Jiso. Be se gɛɛŋ, be bikɛ bɛ wu, be laŋɛ li wuu le, "Taa, Te Kikoo wu bɛniiŋ bɛ nchi teeɔ le, kiiŋ ɔ ni fieeŋgi yi ya le ɔ bɛ kɛ. Le mɛɛŋɔ ki kɔchɛ kɛ wi wu ɔ nuuŋ ɔ lɛ li wuu yih kɛ. Le fiɛɛ fiee fi fɛ se mɛɛŋ ki bɛ kɛ bɛ bikaa biee le ŋɛŋ wɛ kɛ. Se nuuŋ le, ɔ yɔ nɛɛ nuuŋ jɛ kwaa bɛ kimfimɛ ko, kɛ ŋwani wu nimɛ gii tɛmi. Mi ŋ’wɛ tɛ lɛ buŋga bu wi wumu lɛkwiiŋ, bɛniiŋ bɛ nchi-i nuuŋ tɛ lɛ mi-i lɛkwiiŋ. Mbɛɛ ɛ mi ntee li wumu le, ‘Ɔ giiŋgi,’ mwɛ gɛɛŋ, ɛ mi ntuu mi ntee li wumu le, ‘Bɛ,’ mwɛ bɛ nɛɛ. Ɛ mi ntee tɛ li mfwa wɛ-ɛŋ le, ‘Fɛrɛ fini’ fɛ nɛɛ tɛ lɛ."
Le Jiso woo ntoŋ wulu, wa tɛ wu, se fiiki yi tee li kimbanchɛ ki bɛniiŋ lɛ ki tɛ̀ biki wu kɛɛ le, "Ntee beŋ le, mɛɛŋɔ nsaa ki ŋɛŋ kɛ wi wu kɛmi ŋwaani kini kimbeenchɛ li mi-i mɔɔ nuuŋ li kwɛɛŋ wu Isɛlɛɛ li kɛ." Le bɛniiŋ bɛ te kikoo wu bɛniiŋ bɛ nchi tɛ̀ toŋ baa tuu be kaari be to li yih, be ŋɛŋ mfwa wulu ɛ wu tɛmi.
Kwɛɛŋ wumu nuuŋ lu kɛmi fiana yi kiŋkundi li yi yee li, yi ti feti wi mwɛ to wi wu chigɔŋ. Tɛ gɔŋ biya yoofi ntsɔ nyaaŋ, ba kiŋguuŋ, tɛ leŋ we tsaaŋ kɛ. Le Jiso ŋɛŋ kwɛɛŋ wulu, teeŋ wu le bɛ. Se tee li wuu le, "Naaŋ, ɔ tɛmɔɔ li chigɔŋ cho chini." Le tee lɛ, nɛɛmi kibɛnɛ kee koŋ li wuu, mfwaa mumkpaŋ, dzaa ye nɛɛmi, leŋ we tsaaŋ, biee bɛchi yɔɔnchi Nyɔ.
Jiso tuu wɔnchɛ wi jobɛ chi bɛshiinshi
Tɛ̀ nuuŋ jobɛ chi bɛshiinshi chimu, Jiso gɛɛŋ le ji biee li yih yi wi wu nyɔŋa wumu. Ɛ wi wulu tɛ nuuŋ wi Bɛfarasii. Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ nuuŋ fe tɛ̀ nyaanchi Jiso le be ŋɛŋ fiee fi gii fɛ. Fi tɛ̀ nuuŋ lɛ ɛ nyuŋ wumu tɛ̀ lemi fe Jiso limfwe, gendi bɛ chigɔŋ chi tɛ̀ fɛ le tsaŋ yee bɛ bikaa biee ni bi muchi. Jiso se bii li Bɛfarasii li mɔɔ li bɛniiŋ bɛ tɛ̀ gbɛŋgi be kii bɛnchi bɛ Nyɔ-ɔ bɛ tɛ̀ nuuŋ fe baa laa, "Nchi wusɛŋ ti beenchi le bɛ wɔnchɛ wi jobɛ chi bɛshiinshi mɔɔ lɛ kɛ le?"
Be se ba nshiiŋ. Jiso se kɛmɛ li wi wulu, wɔnchɛ wu, se tee li wu-u le gɛɛŋ.
Jiso tɛ̀ wɔnchɛ bɛniiŋ bɛ chigɔŋ chi nɔŋa yoofi
Le Jiso ni giiŋgi Jɛrosalɛŋ tɛ̀ gii kɛti lɛ ŋgagwii wu kwɛɛŋ wu Samaaria bɛ wu Galilii. Le gɛɛŋ ni lii li kitoŋ kimu-u, buniŋ bamu yoofi bɛ tɛ̀ gendi bɛ chigɔŋ chi nɔŋa ŋɛŋ wu mɛɛŋ mfiiŋ, be bɛchi be teenyi wu bɛ jɛ yi tɛɛmi le, "Jiso te bɛniiŋ, kɔɔ nshiiŋ bɛ bee."
Le Jiso ŋɛŋ be, tee le, "Gɛnɛ yɛɛŋ nɛ doonchɛ yi yinɛ li bɛte muntofi-i." Si be tɛ̀ dza be giiŋgi lɛ, be tɛmi be woo be mɛɛŋ dze. Wi wumu lɛ bee lɛnti ŋɛŋ le wu tɛmɔɔ, tuu kaari to lijiŋ lɛ Jiso-o yɔɔnchi Nyɔ lɛwe ŋge. Si tɛ̀ bɛ lɛ we fɛkwiiŋ li Jiso-o limfwe yɔɔnchi wu. Ɛ wi wulu tɛ nuuŋ wi wu Samaaria. Jiso tee le, "Bɛniiŋ bee be nuuŋ yoofi bɛ mbee mfɛ be woo, bɛ mfomɛyoofi nuuŋ fɛŋ? Fi nuuŋ le wi nuuŋ yɛ lu wu ŋɛŋ le mwɛ nuuŋ kaari to lijiŋ nyɛ n’yɔɔnchɛ li Nyɔ-ɔ fuki nɛɛ kilɔ kini siŋ ni?" Jiso se tee li wuu le, "Dza we ɔ ni ɔ giiŋgi fio. Shéŋ ya yi ɔ gɛɛ li mi fɛ yɛɛ ɔ tɛmi."
Jiso wɔnchɛ wi wu tɛ̀ gɔŋ biya mbaanshɛɛ ntsɔ nyaaŋ
Lɛjiŋ lɛlu tsɔnɔ chi Bɛjuu lɛ chimu tɛ̀ nuuŋ Jɛrosalɛŋ, Jiso se yɛɛ fe. Kitoo ki dzɔɔ lɛ kimu tɛ̀ nuuŋ fe bɛ teenyi lɛ jɛ́ yi Hiburu le Bɛsaida, ki tɛ̀ nuuŋ li Fweeŋ wu Mbaŋ wu Nshɔ́ɔŋ li lichiŋ. Ɛ bɛ tɛ̀ gwaŋ biji fe bitiinu, bɛniiŋ bɛ chigɔ-ɔŋ tɛ̀ turi fe ŋgɔɔkwe-e be, binyɛɛ, bɛ biŋkɛrɛ mɔɔ bɛ ŋgwɛ kɔɔ be. [Be tɛ̀ shiiŋ be gimi fe be tɛŋgi mfi wu dzɔɔ gii naa yi dza yi ni yi sɛɛsi. Nchindaa wu Taa wumu tɛ̀ shiiŋ bɛɛ fe li mfi-i li mfi-i, lii sɛɛsi dzɔɔ yilu. Wi wu ŋkosi wu saa wu lɛ le mfi wu nchindaa wulu sɛɛsɛ dzɔɔ yilu, kɛ mwɛ gii tɛmi li chigɔŋ chee li mɔɔ chi nuuŋ niŋ le.] Wi wumu tɛ̀ nuuŋ fe ɛ wu gɔŋ biya mbaanshɛɛ ntsɔ nyaaŋ. Le Jiso bɛ fe ŋɛŋ wu, kɛɛ le mwɛ tɛ̀ gimi fe lindɛɛri, se bii li wuu laa, "Ɔ kɔŋgisi le ɔ tɛmi ni?" Wi wu tɛ̀ gendi wulu se tuu le, "Baa, ŋkɛmi yɛ wi wu nuuŋ lii mi li dzɔɔ yini li mfi wu yi sɛɛsi-i kɛ. Bɛɛ fɛ nuuŋ mfi wu yi sɛɛsi, ɛ ŋgiiŋgi le nlɛ lu, nuuŋ ɛ wumu saa wu lɛ." Jiso tee li wu-u le, "Dzatsɛ we, dzɔɔ kiga ko, ɔ ni ɔ ŋgiiŋgi!" Mfwaa mumkpaŋ, wi wulu se biee tɛmi, dzɔ kiga kee giiŋgi.
Boo yɛlu tɛ̀ nuuŋ jobɛ chi bɛshiinshi.
Jiso tɛ̀ tuu kaari gɛɛŋ Kana wu kimbɛ ki Galilii fɛ tɛ̀ fiiki dzɔɔ yi to mbiiŋ fɛɛ. Tɛ̀ nuuŋ ɛ wi wu nyɔŋa wumu tɛ̀ nuuŋ li kitoŋ ki Kapanu-uŋ, ŋwani wu nyuŋ gendi. Le wi wu nyɔŋa wulu woo le Jiso bee dza Judiya wu bɛ Galilii, se gɛɛŋ fɛ wu-u, sooŋ bɔ li wuu le bɔɔ bɛ wonchɛ ŋwani, le wɛ lɛ kwe wa. Jiso se tee li wuu le, "Fuki fɛ nɛ ŋɛŋ biee bi doonchi bunɔŋa bu Nyɔ-ɔ, bɛ bintɛ wa bi biee siŋ, nɛ tɛ gɛɛ shéŋ li mi-i kɛ." Wi wu nyɔŋa wulu tee li wuu le, "Baa, bɛ nɛɛ tɛ ni tɛ beki, ŋwanɛŋ ni kwi." Jiso tuu li wuu le, "Ɔ giiŋgi, ŋwana gii tɛmi." Wi wulu tɛ̀ beŋ fiee fi Jiso tee li wuu, biee dza giiŋgi. Si tɛ̀ beki lɛ, bee bɔɔŋ bee bɛ nimɛ bikɛ, be tee wuu le ŋwani tɛmɔɔ. Se tuu bii li bee mfi wu be bɛchi ntɛɛmɛ. Be se tee li wuu le, "Tuu nuuŋ mfo si jobɛ kikaa kimumkpaŋ lɛ fɛnshaaŋ li, kiŋkɛŋkɛ kilu chinɛ li wu-u." Te ŋwaŋ wulu se tuu kimi le ɛ nɛɛ mfi wulu wu Jiso tuu tee li wu-u le, "Ŋwana gii tɛmi." Wu mɔɔ yih ye chichi gɛɛ shéŋ li Jiso-o. Fiiŋ fiee fi doonchi bunɔŋa bu Jiso-o fi kiŋga kifɛ fi tɛ̀ fɛ mfi wu tɛ̀ dza Judiya bɛɛ Galilii.
A mulher com fluxo de sangue
Uma mulher que sofria há doze anos tocou a orla do manto de Jesus e foi curada instantaneamente pela sua fé.
Fi tuu fi ka tɛ le kwɛɛŋ wumu wu tɛ̀ gɔŋ bɛ chigɔŋ chi bukɛɛŋ lɛ biya yoofi ntsɔ bifɛ tɛ̀ dza bɛ Jiso lɛ jiŋ koŋ li wooŋ wu kiŋkoŋ kee li. Si tɛ̀ koŋ lɛ, nuuŋ ɛ tɛ̀ tee li shéŋ yee li le, "Ɛ mi ŋkoŋ mɔɔ nuuŋ li kiŋkoŋ kee li kwaa, kɛ mi ntɛmɔɔ." Le koŋ lɛ, Jiso fiiki ŋɛŋ wu, tee li wuu le, "Naaŋ, kiiŋ ɔ ni chɛŋ kɛ. Shéŋ ya yi ɔ gɛɛ li mi-i fɛ yɛɛ ɔ tɛmi kituŋ." Nɛɛ li mfi wulu-u, kwɛɛŋ wulu biee tɛmi.
Kwɛɛŋ wumu tɛ̀ nuuŋ li kintutu kilu-u linti, ɛ wu gɔŋ bɛ chigɔŋ chi mfi wu ŋɛnɛ-ɛ biya yoofi ntsɔ bifɛ. Tɛ̀ fiɔɔŋ ŋge li bɛniiŋ bɛ ntsi-i, biifi fiee fichu fi tɛ̀ kɛmi, biee se biiti bi giiŋgi bu limfwe-e. Si tɛ̀ woo kii Jiso, biee lɛ wuu jiŋ li kintutu kɛɛ linti, koŋ li ndu yee, kifɛ tɛ̀ tee li shéŋ yee li le, "Ɛ mi ŋkoŋ nɛɛ mɔɔ nuuŋ li ndu ye kwaa, kɛ mi ntɛmɔɔ." Si tɛ̀ koŋ lɛ, mfi wu ŋɛŋgɛ we biee wu ma mfwaa mumkpaŋ. Kwɛɛŋ wulu woo tɛ li yi yee li le, wu tɛmɔɔ.
Ɛ kwɛɛŋ wumu tɛ̀ nuuŋ li bee linti wu tɛ̀ nuuŋ bɛ chigɔŋ chi mfi wu ŋɛnɛ-ɛ biya yoofi ntsɔ bifɛ. Ɛ wu biifi fiee fichu fi tɛ̀ kɛmi li bɛniiŋ bɛ ntsi-i chi yaa be wɔnchɛ. Kiiŋgi li Jiso lɛjiŋ koŋ li wooŋ wu kiŋkoŋ kee li, mfi we biee wu sondɛ. Jiso bii laa, "Ɛ noo wu koŋ li mi-i?" Bɛniiŋ bɛchu mɛŋɛ. Pita se dza tee le, "Te Kikoo, ɔ ŋiŋgi yɛ le bɛniiŋ kɛnɛ baa wɛ lɛnti ŋge be fachi wɛ ni?" Jiso tuu kweeŋ nɛɛ le, "Wumu koŋ li mi-i. Mi ŋ’woo ɔ si buŋga bo li yi yɛ-ɛŋ." Kwɛɛŋ wɛ ŋɛŋ le dze yi nyimɛ nuuŋ yɛ lu kɛ, bɛ kɛɛti gɛɛŋ we li bikaa bi Jiso, lɛ bintooŋ bi bɛniiŋ bɛchu, tee fiee fi bee koŋ li Jiso-o kii fi, tee mɔɔ si bee koŋ lɛ, chigɔŋ chee ma mfwaa mumkpaŋ. Jiso se tee li wuu le, "Ŋwaŋ wu kwɛɛŋ, shéŋ ya yi ɔ gɛɛ li mi-i fɛ yɛɛ ɔ tɛmi gɛnɛ bɛ mbɛɛŋgii."
Ressurreições
Jesus ressuscitou mortos — a filha de Jairo, o filho da viúva de Naim e Lázaro. Ele é Senhor sobre a morte.
Kwɛɛŋ wumu koŋ li Jiso tɛmi Jiso yiimi ŋwanɛ wi wu nyɔŋa wumu
Nɛɛ si Jiso tɛ̀ mɛɛŋ yeti li bee lɛ, fi dza fi ka le wi wu nyɔŋa wumu tɛ̀ bɛ toŋ núŋ wu limfwe lɛkɛ wu tiiti le, "Ŋwanɛŋ wu kwɛɛŋ wɛ lɛ kwe wa, bɛdɛɛni, bɛ nɛɛ ɔ koŋ li wuu bɛ kibɛnɛ ko kaari tɛmi." Jiso se dza bee wu bɛchi be giiŋgi, bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u biki wu tɛ.
Jiso gɛɛŋ fɛsi fɛ la wu wi wu nyɔŋa wulu-u, ŋɛŋ bɛniiŋ bɛ ti teŋgi teh yi kwe mɔɔ kintutu ki bɛniiŋ lɛ fe. Kintsii kilu fuuti bɛ kwe yi dɛ. Jiso se tee li bee le, "Saaŋgɛ yɛɛŋ, ŋwaŋ wulu mɛɛŋɔ ki kwi-i kɛ, liitɔɔ." Bɛniiŋ bɛlu tɛ̀ kee wu bu kefu. Buu bɛniiŋ bɛlu lɛkuuŋ, se lɛ gɛɛŋ li yih, kɛmɛ ŋwaŋ wulu li kibɛnɛ-ɛ, ŋwaŋ wulu se biee dza we.
Te Kikoo wu yih yi nlɛkɛ li Nyɔ-ɔ wumu tɛ̀ dza bɛ fe, bukooŋ bwee nuuŋ le Jairɔs. Le ŋɛŋ Jiso, gɛɛŋ we wu limfwe, bɔsɛyi suŋgi bɔ li wuu tiiti le, "Ŋwanɛŋ wu kwɛɛŋ wu bwi wɛ lɛ kwe wa. Mintemii, bɛ ɔ koŋ li wuu tɛmi kii ni kwi." Jiso se dza bee wu gɛɛŋ, kintutu ki bɛniiŋ lɛ banchɛ ki biki ki fachi Jiso.
Le be gɛɛŋ be fɛsi fɛ Jairɔs kuuŋ, Jiso ŋɛŋ si bɛniiŋ yɛti fe bɛ kwe. Lɛ li yih, bii laa, "Nɛ dii, nɛ fieŋgisi bintsii ni kii la? Ŋwaŋ wulu mɛɛŋɔ ki kwi-i kɛ, liitɔɔ bu lefu." Be kee wu bu kefu. Dza buu bɛniiŋ bɛchu lɛkuuŋ, dzɔ nuuŋ te ŋwaŋ bɛ ni ŋwaŋ mɔɔ bɛniiŋ bee bɛ kintutu-u bɛ bɛtɛɛtu baa, bee be lɛ be gɛɛŋ fɛ ŋwaŋ wulu tɛ gimi. Kɛmɛ ŋwaŋ wulu li kibɛnɛ-ɛ, yɔ lɛ jɛ́ yi bee le, "Talita kum!" Fi nuuŋ le, "Ŋwaakwɛɛŋ, n’yetɔɔ li wɛ-ɛ, dza we." Mfwaa mumkpaŋ, dza we deŋgi. Ŋwaakwɛɛŋ wulu tɛ̀ nuuŋ biya yoofi ntsɔ bifɛ. Le be ŋɛŋ lɛ wa tɛ be.
Jiso dza tee le, "Ɛ la fi nnuuŋ mmaa bɛ kiŋgɔkɛ ki bɛniiŋ bɛ dɛɛni kini? Be baa si la? Ntee beŋ fiee fi be baa si fi. Be baa si bɔɔŋ bɛ bwi bɛ shiiti fɛ kintsii ki wa-aŋ, bamu teenyi bamu be biiti laa, ‘Tɛ teh teŋgi tebi nɛ tɛ̀ biŋ kɛ, tɛ nyɛ juuŋ yi kwe nɛ de kɛ kii la?’ Ɛ nɛɛ lɛ si Jɔɔŋ Nlisulidzɔɔ tɛ̀ bɛ, shiiŋ bɛ dzeeŋ tɛ̀ woŋ mbiiŋ kɛ, nɛ tee le kɛmɔɔ bɔɔŋ bɛ kiŋkundi-i li wuu bwiŋ. Ŋwanɛwi bɛɛɔ, jii biee, wundi biee, nɛ tee le, bichɛ yɛɛŋ nɛ ŋɛŋ wi wuni deŋgɔɔ wuti biee, wundi mbiiŋ piɛndi, tuu shiiŋ mɔɔ nsáŋ bɛ bɛniiŋ bɛ kundi kiŋwaati mɔɔ bɛniiŋ bɛ bifi bamu. Se nuuŋ le, bufii ti doonchi yi nuuŋ li bɔɔŋ bee bɛchu-u."
Jiso feeki bibifi bi kinjikwiiŋ lɛ
Wi wu Bɛfarasii wumu tɛ̀ dza teeŋ Jiso le bɛ ji biee li wuu yih. Jiso beŋ, gɛɛŋ be shee be jii biee. Se nuuŋ le kinjikwiiŋ kimu tɛ̀ nuuŋ li kitoŋ kilu. Ki woo le Jiso jiiɔ biee li wi Bɛfarasii wɛ yih, ki se dzɔ fika fi mɛɛŋ mamu mɛ sɛɛndi bujɔŋ ki gɛɛŋ bɛ me fe,
Nyuŋ wumu se bɛ fe bukooŋ le Jairɔs, ɛ tɛ̀ nuuŋ te kikoo wu yih yi nlɛkɛ li Nyɔ-ɔ yi fe. Tɛ̀ bɛ, we li bikaa bi Jiso, suŋgi bɔ le Jiso bɛ li wuu yih, kifɛ ŋwani wu kwɛɛŋ mumkpaŋ wu tɛ̀ nuuŋ si biya yoofi ntsɔ bifɛ tɛ̀ nuuŋ lɛ kwe wa.
Le Jiso dza ni giiŋgi kintutu ki bɛniiŋ lɛ fachi wu bimbɛ bichu.
Nɛɛ si Jiso tɛ̀ mɛɛŋ yeti li kwɛɛŋ wulu lɛ, wi wumu fɛsi fe, wu tɛ̀ bo li Jairɔs yih wu te Kikoo ki yih yi nlɛkɛ li Nyɔ-ɔ, tee li Jairɔs le, "Ŋwana mɛɛshɔɔ wu kwi kituŋ. Ɔ fieeŋgi kɛ Wi wu Ntiifɛ wuni kɛ." Le tee lɛ, Jiso woo, tee li Jairɔs le, "Kiiŋ ɔ ni chɛŋ kɛ, beŋ li mi-i, ŋwana gii yiŋ." Be se dza be giiŋgi fɛ Jairɔs kuuŋ, le be fɛsi fe, Jiso faaŋ le kiiŋ wi ni lɛ li yih kɛ. Dzɔ nuuŋ Pita bɛ Jeeŋ mɔɔ Jɔɔŋ mɔɔ te ŋwaŋ bɛ ni ŋwaŋ bee be lɛ. Tɛ̀ nuuŋ ɛ wi kwi wu tɛ nuuŋ fe dii kwe, kwe fuuti fe kichu. Jiso tee le, "Chikɛ yɛɛŋ bɛ kwe, ŋwaŋ wuni mɛɛŋɔ ki kwi kɛ, liitɔɔ nuuŋ chilefɛ." Bɛniiŋ dza be kiiti wu nuuŋ chike, kifɛ be tɛ kii bujɔŋ le ŋwaŋ wulu bee kwi kituŋ. Jiso gɛɛŋ fɛ ŋwaŋ wulu tɛ gimi, kɛmɛ wu li kibɛnɛ teeŋ le, "Ŋwaŋ wu kwɛɛŋ, dza we!" Ŋwaŋ wulu biee yiŋ, dza we mfwaa mumkpaŋ. Jiso tee le bɛ bichɛ fiee bɛ nyɛ wu ji. Le ni bee tee ŋɛŋ fiee fi ka lɛ, wa tɛ̀ be. Jiso chiinsɛ le kiiŋ be ni tee li wi-i fiee fi ka fini kɛ.
Sinɛ Jiso wu Lasɔrɔ kwi
Wumu wu bukooŋ bwee tɛ̀ nuuŋ le Lasɔrɔ tɛ̀ dza gendi. Tɛ̀ nuuŋ wi wu kitoŋ ki Bɛtani, tsiiŋ fe bee dzɛ́mi yee yi tɛ̀ nuuŋ Maariya bee Maata. Maariya wuni wu ŋwaani wu Lasɔrɔ tɛ̀ gendi, ɛ wu wu tɛ̀ fwa bikaa bi Taa lɛ bɛ mɛɛŋ mɛ sɛɛndi ni shuuŋŋ, wɔɔyɛ bɛ yi ye yi lifa. Si tɛ̀ gendi lɛ, dzɛ́mi yee yilu biee yi tuumi ntoŋ li Jiso-o le, "Taa, wi wuɔ ti kɔŋgisi wɛ gendɔɔ." Le Jiso woo ntoŋ wulu, tee le, "Chigɔŋ chini nuuŋ yɛ chi kwe-e kɛ. Chi chɛɛ le chi doonchɛ bunɔŋa bu nuuŋ bu Nyɔ-ɔ, ke Ŋwanɛ Nyɔ se naa kɛmɛ bukooŋ bu nɔŋa kii chi."
Jiso tɛ̀ kɔŋgisi Maata bee ŋwaani wu Maariya mɔɔ Lasɔrɔ ŋge. Se nuuŋ le, mfi wu tɛ̀ woo le Lasɔrɔ gendɔɔ, tuu tsi fɛ tɛ̀ nuuŋ fɛɛ jo faa. Lɛjiŋ lɛlu, tee li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u le, "Tɛ kaari tɛ to Judiya." Be bii li wuu laa, "Labai, ɛ nɛɛ mfo mfo fɛ Bɛjuu tuu be wɛki le be tomɛ wɛ bɛ ta le ɔ kwi, ɔ se tuu ɔ karisi ɔ tuu fe ni?" Jiso tuu li bee le, "Ɛ nɛɛ bikaa bi mfi yoofi ntsɔ bɛfɛ bi nuuŋ li jobɛ ni? Ɛ wi deŋgi fɛnshaaŋ, kɛ mwɛ nuuŋ tɛ̀ kɔtɛ li fiee li kɛ, kifɛ kiŋ’wofu ki li nshɛ yini-i wuuti kɛɛ. Se nuuŋ le, ɛ wi deŋgi butuu, kɛ mwɛ nuuŋ kɔtɛ, kifɛ ŋiŋgi yɛ kiŋ’wofu kɛ."
Si tɛ̀ kweeŋ lɛ, tuu tee li bee le, "Nsaŋ yisɛŋ yi Lasɔrɔ lee yɛ, bɛdɛɛni, ŋgii ŋgɛɛŋ ŋkaaŋgi wu li chilefɛ chilu-u." Bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u se tee li wuu le, "Taa, ɛ fi nuuŋ le wu leeɔ, kɛ gii kaaŋgi." Jiso tɛ̀ tiiti nuuŋ kii kwe yi Lasɔrɔ, bɛdɛɛni be wuki le liitɔɔ nuuŋ chilefɛ chi chilefɛ. Jiso se tee li bee tsaaŋ le, "Lasɔrɔ kwiɔ kituŋ.
Domínio sobre a natureza
Jesus acalmou a tempestade, andou sobre as águas e multiplicou pães. A natureza obedece à voz do seu Criador.
Jiso waŋ mfiee
Jiso gɛɛŋ lɛ lɛ ŋgo-o, bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u biee tɛ wu le. Fi ka le, mfiee yi tɛɛmi yimi tɛ̀ taa yi dza yi bɛchi lɛ libɛ chilu-u yi nduŋgi dzɔɔ yɛki, yi leki le yi yisɛ lɛ ŋgo wulu. Si fi tɛ̀ kɛti lɛ, Jiso tɛ̀ liiti fiee. Bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u se gɛɛŋ be kaaŋgi wu be tee le, "Taa, fi bee, tɛ kwii baa." Se kaaŋgi tee li bee le, "Hooo bɛniiŋ bɛ kimbeenchɛ-ɛ ki sendɛ-ɛ. Nɛ chɛndi la?" Le tee lɛ, se dza we waŋ mfiee yilu mɔɔ dzɔɔ yi nyɔŋa yɛ, se yi chikɛ ni nshiiŋŋ. Bimfimu wondɛ bɛniiŋ bɛlu ni katara. Be tee le, "Ŋwaani wuni wi nuuŋ wi wu la wu mfiee mɔɔ dzɔɔ wuki li wuu ni?"
Le ni nuuŋ lɛ fɛmfo-o, bɔɔŋ bee bɛ kintutu kiiŋgi li wuu lichiŋ, be tee li wuu le, "Fɛni fɛɛ fɛbuka, jobɛ kɔɔ chɛɛ chi seri, tee le bɛniiŋ bani gɛɛŋ li bɛla-a be go biee bi bee bijɛ." Jiso tuu li bee le, "Fi nuuŋ yɛ le nuuŋ be dza kɛ. Ɛ beŋ nɛ gii nɛ nyɛ be fiee fi jɛ." Be tuu li wuu le, "Tɛ kɛmi baa nuuŋ biŋkɛ bi bibele bitiinu bɛ nsúuŋ fiɛɛtu kwaa." Tee li bee le, "Bɛ yɛɛŋ nɛ nyɛ mi." Be bɛ, fi, tee le kintutu ki bɛniiŋ lɛ kilu shee yɛ fɛkwiiŋ li kitɔɔ li. Dzɔ biŋkɛ bi bibele-e bi bi bitiinu biɛɛ bɛ nsúuŋ yi fiɛɛtu yɛɛ, bichɛ liwe, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, booyɛ li biŋkɛ nyɛ li bɔɔŋ bee bɛ kintutu, be gachɛ li bintutu bilu. Bɛniiŋ bɛchu ji be fukɛ. Bɔɔŋ bɛ Jiso-o bɛ kintutu-u banchɛ mukɛ mu tɛ̀ shɛ mu yisɛ bɛŋkaa yoofi ntsɔ bɛfɛ. Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ ji bibele bilu tɛ̀ nuuŋ buniŋ kwaa si bɛnchuki bɛtiinu, bɛ ti mɛɛŋ ki fa kɛ bukɛɛŋ bɛ bɔɔŋ kɛ.
Le ni nuuŋ lɛ ŋ’wori, Jiso dza bɛɛ fɛ bee deŋgi li dzɔɔ li liwe.
Jiso tuu teeŋ bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u tee li bee le, "Ŋkɛmɔɔ nshiiŋ li kintutu kini, kifɛ ki nuuŋ kɛɛ bɛ mi jo taa, fiee fi ki nuuŋ ki ji se nuuŋ yɛ lu kɛ. Ŋ’wɛki yɛ le nchinɛ li bee le be gɛɛŋ bɛ dzeeŋ kɛ, kifɛ nuuŋ be gɛɛŋ be we yɛ lɛ dze bɛ dzeeŋ." Bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u baa se bii li wuu laa, "Tɛ gii tɛ dzɔɔ biee bijɛ fɛŋ libuka luni bi tɛ nuuŋ tɛ nyɛkɛ ŋwaani kintutu ki bɛniiŋ lɛ kini lu?" Jiso bii li bee laa, "Nɛ kɛmi baa tsée yi bibele bi mɛ?" Be tuu le, "Yi yɛɛ mfomɛnyaaŋ bɛ musuŋgu niiŋ." Jiso tee le kintutu ki bɛniiŋ lɛ kilu le ki shee yɛ fɛkwiiŋ. Ki shee yɛ, dzɔ tsée yi bibele yi mfomɛnyaaŋ yɛɛ mɔɔ nsúuŋ yilu, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, booyɛ nyɛ li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u, be gachɛ li bɛniiŋ bɛlu-u. Wi kwi ji fukɛ. Be banchɛ muŋkɛ mu tɛ̀ shɛ, mu yisɛ bɛŋkaa mfomɛnyaaŋ. Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ ji, tɛ̀ nuuŋ buniŋ kwaa bɛnchuki bɛnɛɛ, bɛ tɛ̀ mɛɛŋ ki fa kɛ bukɛɛŋ mɔɔ bɔɔŋ kɛ.
Kii kiŋwaati ki sofɛ li yih yi muntofi
Jiso bee bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u gɛɛŋ be bo Kapanuŋ, bɛniiŋ bɛ tɛ̀ kundi kiŋwaati ki li yih yi muntofi-i bɛ be ŋɛŋ Pita be sɔɔsɛ laa, "Wi wu ntiifɛ wunɛ wuni ti suuti nɛɛ kiŋwaati ki li yih yi muntofi-i ni?" Beŋ le, "Iiŋ." Le Pita to fɛkuuŋ, Jiso se shiiki fiee filu fɛkwiiŋ, bii li wuu laa, "Simu, ɔ ŋɛŋ fio le la? Bɛmfɔŋ bɛ laaŋkwiiŋ bani shiiŋ be fii kiŋwaati mɔɔ kichorɛ nuuŋ li ba-aŋ? Be ti shiiŋ be fii nuuŋ li bɔɔŋ bɛ bee mɔɔ li mfoŋ le?" Pita tuu le, "Bɛ ti shiiŋ bɛ fii nuuŋ li mfoŋ." Jiso se tee li wuu le, "Ɛ nuuŋ lɛ kɛ bɔɔŋ bɛɛŋku-u kɛmi yɛ le be ni be suuti kɛ. Se nuuŋ le, kii tɛ ni tiŋgi-i shéŋ yi bɛniiŋ bɛlu siŋ, gɛnɛ ɔ lɔŋ ŋgwe lɛ libɛ-ɛ, nsuuŋ yi ɔ saa ɔ kɔɔ, ɔ gwiyɛ kimfimɛ ki yi-i, ɔ gii ɔ ŋɛŋ siri wu kwa le, ɔ buu wu ɔ gɛɛŋ ɔ nyɛ li bee le ɔ sooɔ kiŋwaati ki tɛɛbeŋ lu."
Jiso tsoŋ kiti kimu
Le ni nuuŋ fɛŋwɛɛŋ taantaaŋ, si Jiso tɛ̀ kaarisi tuu lijiŋ lɛ kitoŋ ki Jɛrosalɛŋ dzeeŋ tɛ̀ wuu wu. Ŋɛŋ kiti kimu li dzee lichiŋ ki bɛ ti jii muntaaŋ mulu, gɛɛŋ fe, bɛdɛɛni ti mɛɛŋ ki ŋɛŋ kɛ fiee li ki-i kɛ, ŋɛŋ nuuŋ bibɛ kwaa li ki-i, tsoŋ kiti kilu, chini li ki-i le kiiŋ fintaaŋ ni naa tuu fi woŋ li wɛ-ɛ kɛ! Mfwaa mumkpaŋ, kiti kilu biee ki wɔɔbɛ. Le bɔɔŋ bɛ kintutu bɛ Jiso ŋɛŋ lɛ, bimfimu wondɛ be. Be se ta maa laa, "Kiti kilu geeŋ ki wɔɔbɛ mfwaa mumkpaŋ ni le?" Jiso tuu li bee le, "Ntee beŋ chɛɛŋ chɛɛŋ le, ɛ nɛ gɛɛ shéŋ li Nyɔ-ɔ, mɛŋinɛ siŋ, nɛ tɛ̀ fɛ fiee fi mi mfɛ bɛ kiti kini kwaa kɛ. Ɛ nɛ tee li ŋkumɛ wuni le, ‘Dzatsɛ fɛni ɔ gɛɛŋ ɔ we li dzɔɔ yi nyɔŋa,’ fi ka lɛ. Mɔɔ nuuŋ la fi nɛ lɛki li Nyɔ-ɔ le, kɛ nɛ gii nɛ kɛmɛ, laa nɛ gɛɛ baa shéŋ li Nyɔ-ɔ kwaa le."
Si be tɛ̀ leenchi lɛ, kiŋkuŋku ki tɛɛmi bɛchi ki nduŋgi bɛ dzɔɔ, dzɔɔ lɛ lɛ ŋgo-o yi wɛki le yi yisɛ le. Jiso tɛ̀ nuuŋ lɛ kinyi ki ŋgo-o liiti, ɛ wu gɛɛ kikoo kee li fiee fi miɔɔfi-i liwe. Be gɛɛŋ be kaŋgisi wu be tiiti le, "Wi wu ntiifɛ, kwe wɛki yɛ le yi dzɔɔ bee ni ɔ tɛ boo kɛ ni?" Jiso kaaŋgi, waŋ kiŋkuŋku kilu, tee li dzɔɔ li le, "Chikɛ nshiiŋ." Kiŋkuŋku kilu biee ki chikɛ, bintsii se dɛŋ ni nshiiŋŋ. Bii li bɔɔŋ bee bɛ kintutu laa, "Nɛ chɛndi la? Nɛ mɛɛŋ ki gɛɛ kɛ shéŋ li mi-i kɛ ni?" Be kɛmɛ chɛnɛ, se be yeti bebe laa, "Wuni wi nuuŋ niŋ, wu kiŋkuŋku mɔɔ dzɔɔ wuki li wuu?"
Le jobɛ bɛchi chi ni chi sechi, bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u kiiŋgi li wuu lichiŋ, be tee li wuu le, "Fɛni fɛɛ fɛbuka mfi gɛɛŋɔ kituŋ, gɛɛ bɛniiŋ bani be gɛɛŋ li bito-oŋ bɛ bɛla bɛ tsɛkɛtsɛkɛ, be go biee bi bee bijɛ." Se nuuŋ le Jiso tuu fiee le, "Beŋ kibɛɛ nyɛ yɛɛŋ be fiee be ji." Be bii li wuu laa, "Ɔ wɛki le tɛ gɔɔŋ bɛdanali gii fɛɛ tɛ go biee bijɛ lu, tɛ bɛ tɛ nyɛ li bee ni?" Jiso bii li bee laa, "Nɛ kɛmi baa bibele bimɛ? Gɛnɛ yɛɛŋ nɛ bichɛ." Le be gɛɛŋ be bichɛ, be tee le, "Tsee yi bibele yɛɛ shiŋ bɛ nsúuŋ fiɛɛtu." Jiso se tee li bɔɔŋ bee bɛ kintutu le be tee le, bɛniiŋ bɛlu shee yɛ li bintutu-u li bintutu-u, li ntsɛɛ li. Le bɛniiŋ bɛlu shee yɛ fɛkwiiŋ li bintutu-u gwii gwii li bamu mbaanshiŋ mbaanshiŋ. Jiso fi tsée yi bibele yi shiŋ yɛɛ bɛ nsúuŋ yi fiɛɛtu yɛɛ, bichɛ liwe, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, booyɛ nyɛ li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u, be gachɛ li bɛniiŋ bɛlu-u. Se gachɛ tɛ nsúuŋ yi fiɛɛtu yɛɛ li be bɛchu-u. Bɛniiŋ bɛchu ji be fukɛ. Bɔɔŋ bɛ Jiso bɛ kintutu-u banchɛ muŋkɛ mu bibele mwɛɛ bɛ biŋkɛ bi nsúuŋ lɛ biɛɛ, bi yisɛ bɛŋkaa yoofi ntsɔ bifɛ. Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ ji bibele bilu tɛ nuuŋ buniŋ kwaa bɛnchuki bɛtiinu.
Ŋɛŋ si bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u gwenini bɛ ŋgo wu chefɛ, kifɛ mbaandze tɛ̀ bɛɛ dze limfwe fɛɛti wu. Ɛ tɛ̀ nuuŋ si lɛ ŋwori lɛ se dza bɛɛ fɛ bee, deŋgi li dzɔɔ li liwe. Tɛ̀ bɛɛ wɛki le ka li bee lichiŋ. Le be ŋɛŋ si deŋgi li dzɔɔ li liwe, be beechi le ɛ ŋkuubee. Be waŋ lɛwe, kifɛ be bɛchu tɛ̀ ŋɛŋ wu jaaŋ kɔɔ be. Mfwaa mumkpaŋ, Jiso yɔ li bee, tee li bee le, "Kɛmɛ yɛɛŋ shéŋ, ɛ mi. Kiiŋ nɛ ni chɛŋ kɛ." Si wu tee lɛ, se lɛ shee lɛ ŋgo-o bee be, mbaandze wulu biee wu chikɛ. Be nɛŋ ni, bimfimu wondɛ be ni kataraa,
Jiso nyɛkɛ bɛniiŋ bɛnchuki bɛnɛɛ
Nɛɛ li jo yɛɛ, kintutu ki bɛniiŋ lɛ tuu ki bɛ ki turi ni mamama. Fi se nuuŋ le be tɛ̀ kɛmi yɛ fiee fijɛ kɛ, Jiso teeŋ bɔɔŋ bee bɛ kintutu tee li bee le, "Ŋkɛmɔɔ nshiiŋ fɛ kintutu kini-i, kifɛ be nuuŋ baa tɛɛ be jo taa, fiee fi be nuuŋ be ji se mɛɛŋ yɛ lu kɛ. Ɛ mi nchinɛ le be ni be giiŋgi li bɛla bɛ bee, be gɛɛŋ be kwiyɛ bɛ dzeeŋ lɛ dze, kifɛ bamu li bee linti dza baa mfiiŋ." Bɔɔŋ bee bɛ kintutu tuu le, "Wi gii dzɔɔ biee bijɛ libuka luni fɛŋ bi nyɛkɛ ŋwaani bani bɛniiŋ lu?" Se bii li bee laa, "Nɛ kɛmi baa tsée yi bibele bi mɛ?" Be tuu le, "Yi yɛɛ mfomɛnyaaŋ." Jiso se tee li kintutu ki bɛniiŋ lɛ kilu le ki shee yɛ fɛkwiiŋ. Ki shee yɛ, dzɔ tsée yi bibele yi mfomɛnyaaŋ yɛɛ, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, booyɛ, nyɛ li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u le be gachɛ li be-e. Be gachɛ. Be tɛ̀ kɛmi tɛ munsuŋu mumu niiŋ kwaa. Se tuu dzɔ tɛ, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, tee le be gachɛ li bɛniiŋ bɛlu-u. Wi kwi ji fukɛ. Be banchɛ muŋkɛ mu tɛ̀ shɛ, mu yisɛ bɛŋkaa mfomɛnyaaŋ. Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ ji tɛ̀ nuuŋ si bɛnchuki bɛnɛɛ.
Jiso tsoŋ kiti kimu
Butuu bo bu woo Jiso bee bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u dza Bɛtani be tuu be giiŋgi Jɛrosalɛŋ dzeeŋ tɛ̀ wuu wu. Lɔŋ lii ŋɛŋ kiti kimu limfwe mfiiŋ ki bɛ ti shiiŋ bɛ jii, ki bɔchi bɛ bibɛ. Se dza giiŋgi fe le ŋɛŋ laa nuuŋ nɛɛ kɔ fiee li ki-i jii le. Le gɛɛŋ bo fe ti mɛɛŋ ki ŋɛŋ kɛ fiee li kii kɛ, ŋɛŋ nuuŋ bibɛ kwaa, kifɛ tɛ̀ nuuŋ yɛ mfi wu ki ti wundi kɛ. Se tee li kiti kilu le, "Kiiŋ wi ni naa tuu ka ji fiee li wɛ-ɛ kɛ." Si tɛ̀ tee lɛ bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u woo.
Ntiifɛ wu dzɛti li kiti ki Jiso tɛ̀ tso-oŋ
Jiso bee bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u bo be kɛti fɛŋwɛɛ, be ŋɛŋ kiti kɛɛ ɛ ki wɔɔbɛ kichu ki shee ki bo li gɛɛŋ li. Pita kimi fiee fi tuu fi ka, kweeŋ li Jiso-o le, "Wi wu Ntiifɛ, ŋɛŋ si kiti ki ɔ tuu ɔ tsoŋ kɛɛ si ki wɔɔbɛ kituŋ." Jiso se tee li be bɛchu-u le, "Gɛɛ yɛɛŋ shéŋ li Nyɔ-ɔ. Ntee beŋ chɛɛŋ le, ɛ wi tee li ŋkumɛ wuni-i le, ‘Mubɛ fɛni ɔ gɛɛŋ ɔ we li dzɔɔ yi nyɔŋa’, ɛ tiiti lɛ mɛŋini yɛ li shéŋ yee li kɛ, nuuŋ ɛ wu beŋ le fiee fi tiiti nuuŋ fi ji, wu mubɛ. Bɛdɛɛni, ntee beŋ chɛɛŋ le, fiee fichu fi nɛ lɛkɛ li Nyɔ-ɔ, ɛ nɛ beŋ le nɛ kɛmɛ baa kituŋ, kɛ nɛ gii nɛ kɛmɛ. Ɛ nɛ leŋ le nɛ lɛkɛ li Nyɔ-ɔ, ɛ nuuŋ le wumu kɛmi wumu lɛ shéŋ, feeki wu. Nɛ feti lɛ kifɛ Baa wunɛ wu nuuŋ liboo gii ni fekisi tɛ bibifi binɛ. [
Jiso tɛ teeŋ bɔɔŋ bee bɛ kintutu bɛ ŋkosi
Le ni nuuŋ jobɛ chimu, Jiso lemi li libɛ chi Jɛnɛsarɛ-ɛ lichiŋ, ɛ bɛniiŋ tɛ̀ kɛnɛ be fachɛ wu be yiki jɛ yi Nyɔ. Se dza ŋɛŋ bɛŋgo bɛfɛ li ŋgemɛ yi dzɔɔ li, ɛ bɛniiŋ bɛ tɛ̀ kɛmi be tɛ̀ bochɛ le be tsootsi gii yibe yi nsúuŋ. Gɛɛŋ lɛ lɛ ŋgo wumu-u, ɛ tɛ̀ nuuŋ wu Simu, tee le kiiŋgi wu gɛɛŋ li dzɔɔ niiŋ. Le kiiŋgi, Jiso se lɛ shee le, bɛniiŋ nuuŋ lɛ buka tiifi be.
Le tifi mɛɛshi, tee li Simu le, "Konɛ ŋgo wu gɛɛŋ fɛ kindundu, nɛ lɔŋ gii yinɛ, nɛ kɔɔ nsúuŋ."
Simu tuu le, "Te Kikoo tɛ tsi baa we tɛ lendi gii nsiiŋ bu woo, tɛ mɛɛŋ ki kɔɔ kɛ fiee kɛ. Se nuuŋ le, si ɔ tee lɛ, ŋgii nlɔŋ nɛɛ." Be gɛɛŋ be lɔŋ, be kɔɔ nsúuŋ ŋgee, le be ni be busi gii yibe, yi leki le yi soomɛ. Bɛdɛɛni, be kwafi bɛniiŋ bɛ bee bɛ kintutu bɛ lɛ ŋgo wumu wɛɛ le be bɛ be fi be. Be bɛ be buu nsúuŋ yilu, yi yisɛ lɛ bɛŋgo bɛ bee, be leki le be shee li dzɔɔ. Le Simu Pita ŋɛŋ fiee fi ka, gɛɛŋ toŋ núŋ Jiso limfwe tee le, "Mintemii Taa, dzatsɛ fio fɛni ɔ shɛ mi, nuuŋ fieŋ wi wu bifi."
Tɛ kweŋgi lɛ, kifɛ wu bee bɛniiŋ bee bɛ kintutu tɛ̀ ŋɛŋ nsúuŋ yi be tɛ̀ kɔɔ, yi bɛŋ be. Yi bɛŋ tɛ Jeeŋ bee Jɔɔŋ bɔɔŋ bɛ Dzɛbɛdii bɛ tɛ̀ nuuŋ lɛ kintutu ki Simu-u. Jiso tee li Simu-u le, "Kiiŋ ɔ ni ɔ chɛndi kɛ. Mbɛɛchɛ li dɛɛni ŋgɛnu limfwe, ɔ gii ɔ ni ɔ keeti nuuŋ bɛniiŋ."
Le be woo lɛ, be buushɛ bɛŋgo bɛ bee lɛ buka, be chinɛ biee bichu fe be dza be biki Jiso.
Jiso kɛmi buŋga lɛ mfiee bɛ dzɔɔ li lɛwe
Le ni nuuŋ jobɛ chimu, Jiso lɛ lɛ ŋgo-o bee bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u tee li bee le, "Tɛ lenchi libɛ chini tɛ gɛɛŋ luwiŋ lɔɔ." Be se bɛchi nleenchɛ. Le be ni be lenchi, Jiso dza bɛchi liiti. Mfiee yi tɛɛmi, bɛchi yi nduŋgi li dzɔɔ bɛ buŋga, dzɔɔ bɛchi yi lii lɛ ŋgo-o yi wɛki le yi yisɛ le, be gii be nuuŋ lɛ kwe wa. Be se gɛɛŋ be kaŋgisi Jiso be tiiti le, "Te Kikoo, Te Kikoo, tɛ baa lɛ kwe wa." Jiso kaaŋgi waŋ mfiee yi tɛɛmi mɔɔ dzɔɔ yi tɛ̀ nduŋgi yilu. Mfiee yilu mɔɔ dzɔɔ yilu se chikɛ, bintsii deŋ ni nshiiŋ. Se bii li bee laa, "Nɛ gɛɛ shéŋ yinɛ li noo li?" Bɛ chɛnɛ mɔɔ kiŋkoofɛyi, be se bii li yi yi bee laa, "Wuni nuuŋ noo, wu wɛndi mfiee mɔɔ dzɔɔ bi wuki li wuu le?"
Jiso kɛmi buŋga lɛ mfiee bɛ dzɔɔ li lɛwe
Le ni nuuŋ jobɛ chimu, Jiso lɛ lɛ ŋgo-o bee bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u tee li bee le, "Tɛ lenchi libɛ chini tɛ gɛɛŋ luwiŋ lɔɔ." Be se bɛchi nleenchɛ. Le be ni be lenchi, Jiso dza bɛchi liiti. Mfiee yi tɛɛmi, bɛchi yi nduŋgi li dzɔɔ bɛ buŋga, dzɔɔ bɛchi yi lii lɛ ŋgo-o yi wɛki le yi yisɛ le, be gii be nuuŋ lɛ kwe wa. Be se gɛɛŋ be kaŋgisi Jiso be tiiti le, "Te Kikoo, Te Kikoo, tɛ baa lɛ kwe wa." Jiso kaaŋgi waŋ mfiee yi tɛɛmi mɔɔ dzɔɔ yi tɛ̀ nduŋgi yilu. Mfiee yilu mɔɔ dzɔɔ yilu se chikɛ, bintsii deŋ ni nshiiŋ. Se bii li bee laa, "Nɛ gɛɛ shéŋ yinɛ li noo li?" Bɛ chɛnɛ mɔɔ kiŋkoofɛyi, be se bii li yi yi bee laa, "Wuni nuuŋ noo, wu wɛndi mfiee mɔɔ dzɔɔ bi wuki li wuu le?"
Jiso kɛmi buŋga lɛ bɛnchindaa bɛ kiŋkundi-i lɛwe
Le be lenchi libɛ chilu be bo kimbɛ ki Jerasɛnɛ, ki nuuŋ liwiŋ lɛ kimbɛ ki kwɛɛŋ wu Galilii.
Le jobɛ bɛchi chi ni chi sechi, bɔɔŋ bee bɛ kintutu bɛ yoofi ntsɔ bɛfɛ baa kiiŋgi be tee li wuu le, "Tee li bɛniiŋ bani-i le be gɛɛŋ li bitoŋ bɛ bɛla bɛ nuuŋ tsɛkɛtsɛkɛ, be bichɛ biee bijɛ mɔɔ bintsii bi tsɛ, kifɛ fɛni fɛɛ fɛtɔɔ."
Jiso tuu fiee le, "Ɛ beŋ nɛ gii nɛ nyɛ be biee bijɛ." Be tuu li wuu le, "Fiee fi tɛ kɛmi ɛ nɛɛ tsée yi bibele shiŋ bɛ nsúuŋ fiɛɛtu kwaa, fi fiɛɛ le ɔ wɛki le tɛ gɛɛŋ tɛ go biee bijɛ tɛ bɛ tɛ nyɛ li bɛniiŋ bani bɛchu ni?" Be tɛ̀ tiiti lɛ kifɛ bɛniiŋ tɛ̀ yaŋ fe ŋge, ɛ buniŋ kwaa tɛ̀ giiŋgi li bɛnchuki bɛtiinu. Jiso tuu tee li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u le, "Tee yɛɛŋ li bɛniiŋ bɛlu-u le be shee yɛ fɛkwiiŋ li bintutu-u li bintutu-u, si mbaanshiŋ mbaanshiŋ." Be tee, be shee yɛ fɛkwiiŋ bɛchu. Jiso fi tsée yi bibele yi shiŋ yɛɛ, bɛ nsúuŋ yi fiɛɛtu yɛɛ, bichɛ liwe, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, booyɛ nyɛ li bɔɔŋ bee bɛ kintutu le be gachɛ li kiyaŋ ki bɛniiŋ lɛ kɛɛ. Be se gachɛ, li kiyaŋ ki bɛniiŋ lɛ kilu-u kichu, be ji be fukɛ. Bɔɔŋ bɛ Jiso bɛ kintutu-u banchɛ muŋkɛ mu tɛ̀ weyɛ mwɛɛ, mu yisɛ bɛŋkaa yoofi ntsɔ bɛfɛ.
Jiso fiiki dzɔɔ yi to mbiiŋ
Le jo bo taa, bɛ tɛ̀ gii bɛ feti tsɔnɔ chi bugoo lɛ li kitoŋ ki Kana-a kimbɛ ki Galilii, ni Jiso nuuŋ fe. Bɛ tɛ̀ teeŋ tɛ mɔɔ Jiso bee bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u fɛ tsɔnɔ chilu-u. Mbiiŋ tɛ̀ dza me ma, ni Jiso ku li wu tee li wuu le, "Be mɛɛŋ yɛ be kɛmi mbiiŋ kɛ." Jiso tuu li wu le, "Kwɛɛŋ, ɔ kuti li mi kii la? Mfi wɛŋ mɛɛŋɔ saa ki kɔchɛ kɛ." Ni tee li bɛniiŋ bɛ gabi baa le, "Fiee fichu fi wu tee le nɛ fɛ, nɛ fɛ." Tɛɛŋ tɛ̀ gii yi nuuŋ fe busɔɔ yi bɛ tɛ̀ fɛ bɛ ta. Tɛɛŋ yini nuuŋ yi Bɛjuu tɛ̀ shiiŋ be giki dzɔɔ le, be tsootsi bikoo bi bee lu, le be ni be wuuti lɛ Nyɔ lii. Tɛnɛ chi mumkpaŋ tɛ̀ dzeti bɛ tasa bɛ dzɔɔ lɛ si gwii mfomɛnyaaŋ ntsɔ bɛtiinu (75) Mbochu bɛ tasa gwii bɛ yoofi ntsɔ bɛtiinu (115). Jiso dza tee li bɛniiŋ bɛ gabi-i bɛlu le, "Kwɛ yɛɛŋ dzɔɔ nɛ yiiki tɛɛŋ yini lu." Be se kwɛ dzɔɔ be yiiki lɛ tɛɛŋ yilu-u, yi yisɛ. Se biee tee li bee le, "Kɔbi yɛɛŋ yimi dɛɛni nɛ gɛɛŋ bɛ yi fɛ te gabi-i." Be se kɔbi be gɛɛŋ bɛ yi. Te gabi fi dzɔɔ yilu mɔŋ, woo ɛ yi to mbiiŋ. Mɛŋɛ laa mani mbiiŋ buti fɛŋ le. (Se nuuŋ le, bɛniiŋ bɛ gabi bɛ tɛ̀ kwɛ dzɔɔ yilu tɛ kii fɛ me buti fe.) Te gabi teeŋ nyuŋ wutso, bii li wuu laa, "Bɛniiŋ ti bɛɛ be saa be gachɛ nuuŋ mbiiŋ mɛ dzeeŋ fɛ tsɔnɔ-ɔ, fɛ bɛniiŋ woŋ be fukɛ kituŋ, be se gachɛ mɛ ti dzeeŋ yɛ kɛ maa. Ɔ tuu ɔ gɛɛ fio mbiiŋ mɛ dzeeŋ ɔ bɛ bɛ me nuuŋ dɛɛni ni?" Fini tɛ̀ nuuŋ fiee fi ŋkosi fi doonchi bunɔŋa bu Jiso fi tɛ̀ fɛ lɛ biee bi doonchi bunɔŋa bwee li. Tɛ̀ fɛ fiee fini li kitoŋ ki Kana-a ki kimbɛ ki Galilii. Si tɛ̀ fɛ lɛ, fi se doonchɛ bunɔŋa bwee, bɔɔŋ bee bɛ kintutu gɛɛ shéŋ li wuu.
Tɛ̀ gii biiti lɛ, mɔnchi Fili bu mɔnchɛ kifɛ wu kibɛɛ tɛ̀ kii fiee fi gii fɛ. Fili tuu li wuu le, "Bɛnchuki gii fɛɛ nuuŋ tɛ kɔchɛ wu bɛ nuuŋ bɛ go bijɛ bi wi mumkpaŋ mumkpaŋ nuuŋ kɛmɛ niiŋ kɛ." Ŋwani wu kintutu wumu wu bukooŋ bwee tɛ̀ nuuŋ le Andolo wu tɛ̀ nuuŋ ŋwaani Simu Pita se tee li wu-u le, "Ŋwaŋ wu nyuŋ wumu wɛ fɛni bɛ tsée yi bibele bitiinu bɛ nsúuŋ fiɛɛtu, se nuuŋ le fini nuuŋ fi ge la bɛ kintutu ki bani bɛniiŋ ŋge ni?" Jiso se tee le, "Tee yɛɛŋ li bɛniiŋ bɛlu le be shee yɛ fɛkwiiŋ." Kitɔɔ gii ki nuuŋ fe ŋge, be tee le be shee yɛ, buniŋ kwaa tɛ̀ nuuŋ si bɛnchuki bɛtiinu. Jiso se fi tsée yi bibele yɛɛ, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, gachɛ li bɛniiŋ bɛ tɛ̀ shee yɛ baa li. Tuu fɛ tɛ lɛ bɛ nsúuŋ yɛɛ. Wi kwikwi tɛ̀ kɛmɛ si mwɛ tɛ̀ kɔŋgisi. Be tɛ̀ ji be fukɛ, tee li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u le, "Banchɛ yɛɛŋ biŋkɛ bilu kiiŋ fiee fimu ni la li yee li kɛ." Bɛdɛɛni, be banchɛ biŋkɛ bi tsée yi bibele bi bitiinu bi tɛ̀ shɛ biɛɛ, bi yisɛ bɛŋkaa yoofi ntsɔ bɛfɛ.
Be tɛ̀ kundi ŋgo be lenchi, le be gɛɛŋ be bo nɛɛ si bɛma bɛtɛɛtu kɛ bɛnɛɛ, be dza be ŋɛŋ Jiso si deŋgi li dzɔɔ li liwe bɛɛ li ŋgo-o lichiŋ. Jaaŋ kɔɔ be. Se nuuŋ le, tɛ̀ tee li bee le, "Kiiŋ nɛ ni nɛ chɛndi kɛ. Ɛ mi." Le be woo lɛ, be kɔɔŋgi le be dzɔ wu lɛ ŋgo-o. Le be dza, be taa be ŋɛŋ ɛ ŋgo fɛsi kituŋ li ŋgemɛ yi dzɔɔ li fɛ be tɛ̀ giiŋgi.
Jiso doonchɛ yi yee li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u fɛ libɛ fɛchiŋ
Lɛjiŋ lɛlu, Jiso tuu ka doonchɛ yi yee li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u fɛ Libɛ chi Tibɛria lichiŋ. Fi tɛ̀ ka lɛ yini dze-e: Simu Pita bee Tomɛ wu bɛ tɛ̀ teenyi le Maŋ, mɔɔ Natanya wu Kana wu kimbɛ ki Galilii, mɔɔ bɔɔŋ bɛ Dzɛbɛdii, bɛ bɔɔŋ bɛ kintutu-u bɛ Jiso-o bamu bɛfɛ tɛ̀ nuuŋ fɛ kintsii kimumkpa-aŋ. Simu Pita dza tee li bee le, "Ŋgii nla nsuuŋ." Be tee li wuu le, "Tɛ gii tɛ la bɛ wɛ tɛ." Bee be bo, be gɛɛŋ, be lɛ lɛ ŋgo-o. Se nuuŋ le, be tɛ̀ dɛndɛ be tsi li dzɔɔ be ti mɛɛŋ ki kɔɔ kɛ fiee kɛ.
Le lɛkuuŋ ni le wuuti le bɛɛ, Jiso bɛ leŋ li ŋgemɛ yi dzɔɔ li, bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u tɛ̀ mɛɛŋ ki kɛɛ kɛ le ɛ wu kɛ. Jiso bii li bee laa, "Bɔɔŋ beŋ, nɛ kɔɔ baa nɛɛ nsúuŋ ni?" Be tuu le, "Wohoo." Tee li bee le, "Lɔmɛ yɛɛŋ gwii dze lɛ kibɛnɛ ki kigɔŋɛ ki ŋgo-o, nɛ gii nɛ kɔɔ fiee." Be se lɔŋ, wu tɛ̀ tuu wu yaa be nchewu, kifɛ be tɛ̀ gbɛɛŋ be kɔɔ nsúuŋ le ŋge. Le ŋwaŋ wu kintutu ki Jiso-o wu Jiso tɛ̀ kɔŋgisi wɛ ŋɛŋ lɛ, tee li Pita le, "Ɛ Taa." Le Simu Pita woo le ɛ Taa lɛ, biee liishɛ ndú yee kifɛ tɛ̀ nuuŋ bwiŋ kilɛrɛ. Le liishɛ lɛ, jiiŋ seri li dzɔɔ giiŋgi lɛ Jiso-o. Bɔɔŋ bɛ kintutu-u bamu baa biki lɛ ŋgo-o, be chiiti gwii wɛɛ ɛ wu yisɛ bɛ nsúuŋ. Be tɛ̀ nuuŋ yɛ mfiiŋ li mbochu li buka-a kɛ. Bɛntaŋ tɛ̀ shɛ si mbaanshiŋ lɛ. Be gɛɛŋ be fɛsi li bukaka be ŋɛŋ bikaa bi wi-i si bi keeti, nsúuŋ nuuŋ fe, kibele nuuŋ tɛ fe. Jiso tee li bee le, "Bɛ yɛɛŋ bɛ nsúuŋ yimi yi nɛ kɔɔ." Bɛdɛɛni, Simu Pita gɛɛŋ miri lɛ ŋgo-o, chee gwii wu bo li buka ɛ wu tɛ̀ yisɛ bɛ nsúuŋ yi nyɔŋa gwii bɛ kitsɔ mbaanshiŋ ntsɔ shɛɛ (153). Mɔɔ si yi tɛ̀ yisɛ ŋge lɛ, gwii tɛ̀ mɛɛŋ ki gaamɛ kɛ.
Libertações
Jesus expulsou demônios com autoridade. Os espíritos impuros não resistiam à sua palavra e saíam imediatamente.
Jiso wɔnchɛ ŋwaŋ wu nimɛ wu te kikoo ki bɛniiŋ bɛ nchi-i
Jiso dza gɛɛŋ lɛ li kitoŋ ki Kapanu-uŋ, te kikoo wu bɛniiŋ bɛ nchi-i wumu bɛ ŋɛŋ wu suŋgi bɔ li wuu tiiti le, "Taa, ŋwanɛŋ wu nimɛ gimɔɔ li yih ɛ ŋgwɛ kɔɔ wu." Jiso tee li wuu le, "Ŋgii mbɛ ŋ’wɔnchɛ wu." Se nuuŋ le, te kikoo wu bɛniiŋ bɛ nchi-i wulu tuu li Jiso le, "Taa, mɛɛŋɔ ki kɔchɛ kɛ wi wu ɔ nuuŋ ɔ bɛ li wuu yi kɛ. Yɔrɛ nɛɛ nuuŋ jɛ kwaa, ŋwanɛŋ wu nimɛ tɛmi. Mi ŋ’we tɛ lɛ buŋga bu wi wumu lɛkwiiŋ, bɛniiŋ bɛ nchi-i nuuŋ tɛ lɛ mi-i lɛkwiiŋ. Mbɛɛ ɛ mi ntee li wumu le, ‘Ɔ giiŋgi,’ mwɛ gɛɛŋ, ɛ mi ntuu mi ntee li wumu le, ‘Bɛ,’ mwɛ bɛ. Ɛ mi ntee tɛ li mfwa wɛ-ɛŋ le, ‘Fɛrɛ fini,’ fɛ nɛɛ tɛ lɛ." Le Jiso woo fiee fi wu tee, wa tɛ wu. Kweeŋ li bɛniiŋ bɛ tɛ̀ biki wu baa le, "Ntee beŋ chɛɛŋ le, mɛɛŋɔ saa ki ŋɛŋ mɔɔ nuuŋ wi mumkpaŋ wu Isɛlɛɛ wu gɛɛ ŋwaani yini shéŋ li mi-i ni kɛ. Ntee beŋ le, bɛniiŋ ŋge gii naa be dza bimbe bichu mbɛɛchɛ lɛ jobɛ tɛti ŋgɛnu mbochu lɛ chi sechi, be ni be bɛɛ be shiiti be jii biee bɛ bɛ chaa bɛnɛ, Abrahaŋ, Adzi mɔɔ Yakɔ li kwɛɛŋ wu Nyɔ-ɔ wu liboo li, se nuuŋ le, bɔɔŋ bɛ li kwɛɛŋ wulu kibɛɛ bɛ gii bɛ lɔŋ be li kijibɛ-ɛ lɛkuuŋ fɛ be gii be ni be dii be jii ŋgesi." Si Jiso tɛ̀ yɔ lɛ, biee tee li te kikoo wu bɛniiŋ bɛ nchi-i wɛ le, "Nuuŋ ɔ gɛɛŋ fio, si ɔ bee ɔ gɛɛ shéŋ li mi-i ni, fi ka nɛɛ bɛ wɛ lɛ." Le tee lɛ, ŋwaŋ wu nimɛ wu te kikoo wu bɛniiŋ bɛ nchi-i wulu biee tɛmi nɛɛ li mfi wulu-u.
Jiso buu bɔɔŋ bɛ kiŋkundi-i li bɛniiŋ bɛfɛ bwiŋ
Jiso lenchi bo kimbɛ ki bɛniiŋ bɛ Gadalaŋ. Bikɛ bɛ bɛniiŋ bɛfɛ ɛ bɔɔŋ bɛ kiŋkundi-i tɛ̀ ŋwɛki bɛ be. Bɛniiŋ bɛlu tɛ̀ bo lɛ dzíŋ yí bɛ diyi bɛniiŋ le, be bɛndi yi ŋge si nuuŋ wi tɛ mɔɔ ka lɛ dze yilu-u kɛ. Fi se ka le, be tɛ̀ tuu be bɛchi be wɛndi lɛwe ŋge be tiiti le, "Ŋwanɛ Nyɔ, ɔ wɛki la li bee li? Ɔ bɛɛ le ɔ nyɛ bee ŋgɛ mfi mɛɛŋ saa ki kɔchɛ kɛ ni?" Ɛ kintutu ki dzíiŋ lɛ kimu tɛ̀ jii biee fe fɛchiŋ ŋgɔŋgɔmɔɔ ki. Bɔɔŋ bɛ kiŋkundi-i bɛlu se lɛkɛ Jiso le, "Mintemii, ɔɔ buu bee, ɔ tuumi bee tɛ gɛɛŋ tɛ lɛ li dzíiŋ yɛɛ." Jiso se tee li bee le, "Gɛnɛ yɛɛŋ lɛ." Be se bo, be gɛɛŋ be lɛ li dzíiŋ yilu. Fi se ka le kintutu ki dzíiŋ lɛ kilu kichu tɛ̀ bɔɔ li mbɛmɛ wu ŋkumɛ-ɛ ki seri, ki shee lɛ libɛ chilu ki kwiyɛ li dzɔɔ. Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ kiichi dzíiŋ yilu baa kifi be gɛɛŋ li bintsii li, be tiiti fiee fichu fi ka bɛ bɛniiŋ bɛ bɔɔŋ bɛ kiŋkundi-i tɛ̀ nuuŋ li bee baa. Fi se ka le kitoŋ kilu kichu tɛ̀ tuu ki bo ki bɛ le ki chiiŋ Jiso. Si be tɛ̀ bɛ be ŋɛŋ wu lɛ, be sooŋ bɔ li Jiso le dza fɛ kintsii ki bee.
Jiso wɔnchɛ kibere
Si bɛniiŋ bɛlu tɛ̀ dza be giiŋgi lɛ, fi ka le bɛniiŋ tɛ̀ dza be bɛɛ bɛ kibere kimu lɛ Jiso-o ɛ ŋwanɛ kiŋkundi tɛ̀ ŋwɛki bɛ wu. Jiso se buu ŋwanɛ kiŋkundi wulu li wi wulu-u, wi wulu se bɛchi yeti. Kintutu ki bɛniiŋ lɛ ŋɛŋ lɛ, wa tɛ be, be se tiiti le, "Fini fiee ti mɛɛŋ fiɛɛ saa ki ka kɛ li kwɛɛŋ wu Isɛlɛɛ wuni kɛ."
Buŋga bu Jiso dzɛti fɛŋ?
Bɛniiŋ bamu tɛ̀ dza be bɛ bɛ wi wumu ɛ tɛ̀ nyɛɛ, nuuŋ tɛ kibere, bɔɔŋ bɛ kiŋkundi-i ŋwɛki bɛ wu. Jiso fɛ wu bɛchi yeti tuu ŋiŋgi mɔɔ biee.
Kwɛɛŋ wumu wu tɛ̀ nuuŋ mfondɛ gɛɛ shéŋ li Jiso
Jiso dza fe cheekiyi gɛɛŋ kimbɛ ki Tayɛ bɛ Sidɔŋ. Fi se ka le kwɛɛŋ wumu wu Kana wu tɛ̀ nuuŋ fe tɛ̀ dza bɛ ŋɛŋ Jiso, dii li wuu le, "Hooo Taa, Ŋwanɛ kini ki Mfɔŋ Daafi, kɔɔ nshiiŋ bɛ mi. Ŋwanɛ kiŋkundi wumu ŋ’wɛkɔɔ bɛ ŋwanɛŋ wu kwɛɛŋ ŋge." Jiso woo, ba fiee n’yɔru nsiŋ. Bɔɔŋ bee bɛ kintutu kiiŋgi be lɛki wu be tiiti le, "Tee li kwɛɛŋ wuni le ni giiŋgi. Bikɔɔ nyɛɛ bee ŋgɛ." Jiso se tuu le, "Bɛ tɛ̀ toŋ mi nuuŋ li bɛniiŋ bɛ Isɛlɛɛ kwaa. Be baa si nshɔ́ɔŋ yi la." Se nuuŋ le, kwɛɛŋ wulu bɛ nɛɛ tuu toŋ núŋ li Jiso-o limfwe tee le, "Taa, fi nɛɛ mi." Jiso se tuu li wuu le, "Fi mɛɛŋ ki dzɔɔŋ kɛ le bɛ dzɔɔ bijinɛ bi bɔɔŋ lɛ bɛ lɔŋ li bwí kɛ." Kwɛɛŋ wulu se tee le, "Fi fiɛɛ chɛɛŋ baa wɛŋ. Se nuuŋ le, bwí ti bɛɛ yi bɔɔnyi muŋkɛ mu mwee lɛ fɛ baa we jii biee mu weyi." Jiso se tuu li wuu le, "Hooo kwɛɛŋ wuni, mbeenchɛ wa tɛmɔɔ. Fi ka bɛ wɛ si ɔ kɔŋgisi." Nɛɛ lɛ ŋwaŋ wɛ biee tɛmi.
Jiso wɔnchɛ ŋwaŋ wumu wu tɛ̀ wii kika
Le Jiso bee bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u bɔɔ be fɛsi fɛ kintutu ki bɛniiŋ lɛ tɛ̀ nuuŋ. Wi wumu dza bɛ toŋ núŋ li Jiso-o limfwe, tee li wuu le, "Taa, kɔɔ nshiiŋ li ŋwanɛŋ wu wii kika wuni-i, ŋiŋgɔɔ ŋgɛ ŋge. Ti dzɛti wii fɛtaaŋ, ɛ wu dza tuu we li dzɔɔ. Mbee mbɛ bɛ wu fɛ bɔɔŋ bo bɛ kintutu-u le be wɔnchɛ wu, be mɔŋ nsiŋ." Le Jiso woo lɛ tee le, "Hooo! Kiŋgɔkɛ ki lɔɔlɔɔ ki mɛɛŋ ki gɛɛ kɛ shéŋ li Nyɔ-ɔ kɛ kini. Ŋgii nuuŋ tɛɛbeŋ ŋgɛɛŋ mbo buŋ? Ŋgii ŋkaŋ shéŋ bɛ beŋ ŋgɛɛŋ mbo buŋ? Bɛ yɛɛŋ bɛ ŋwaŋ wulu fɛni nɛ nyɛ li mi-i." Be bɛ bɛ wu, Jiso waŋ ŋwanɛ kiŋkundi wu tɛ̀ nuuŋ li ŋwaŋ wulu-u bo, biee tɛmi mfwaa mumkpaŋ dududu.
Nɛɛ li mfi wulu-u, wumu tɛ dza fɛsi li yih yi nlɛkɛ li Nyɔ-ɔ yilu-u, ɛ tɛ̀ nuuŋ wi wu fiana yi tii tɛ̀ nuuŋ wu libwiŋ. Le lɛ lu, biee waŋ le, "Jiso wu Nasarɛ, ɛ la fi ɔ wɛki le ɔ fɛ bɛ bee? Ɔ bɛ le ɔ lɛɛshɛ bee ni? Ŋkiiɔ wi wu nuuŋ wɛ. Ɛ wɛ wi wu Waaŋ wu dza fɛ Nyɔ-ɔ." Jiso waŋ fiana yi tii yilu, tee le, "Makɛ, bo li wi wuni-i!" Fiana yi tii yilu se fɛ wu we fɛkwiiŋ kakini, yi waŋ lɛwe ŋge, yi se bo li wuu bwiŋ.
Jiso buu bɔɔŋ bɛ kiŋkundi-i li wi-i
Jiso bee bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u lenchi libɛ chilu be bo liwiŋ, kimbɛ ki bɛniiŋ bɛ Jerasɛnɛ-ɛ. Si tɛ̀ buti lɛ ŋgo-o lɛ, bee wumu wu fiana yi tii tɛ̀ ŋwɛki bɛ mwɛ, ɛ wu bo lɛ dzíŋ yi bɛ tɛ̀ diyi bɛniiŋ le-e. Wi wulu tɛ̀ tsiiŋ lɛ dzíŋ yilu-u. Wi tɛ̀ nuuŋ yɛ lu wu nuuŋ mɔɔ kaŋ wu bɛ bɛ ncha kɛ. Kiŋga ŋge tɛ̀ nuuŋ ɛ bɛ gɛɛ wu li bɛmfaŋgɛ-ɛ, bɛ kaŋ tsaŋ yee bɛ bɛncha, soomɛ bɛncha bɛlu, shaanshɛ bɛmfaŋgɛ bɛlu. Wi tɛ̀ nuuŋ yɛ lu wu nuuŋ mɔɔ kɛmɛ li wuu kɛ. Wi wulu tɛ̀ shiiŋ deŋgi lɛ dzíŋ yilu-u buti michi li bɛŋkumɛ-ɛ butuu bɛ fɛnshaaŋ, dzɛŋgi, kwaashi yi yee li ta-a.
Le ŋɛŋ Jiso mɛɛŋ mfiiŋ, letɛ bɛ toŋ núŋ wu limfwe, dzaaŋ lɛwe le, "Jiso ŋwanɛ Nyɔ, Nyɔ yi nuuŋ Kikoo ki Biee Bichu-u, ɔ wɛki la li mi-i? Nlɛkɔɔ wɛ li bukooŋ bu Nyɔ-ɔ le kiiŋ ɔ ni nyɛ ŋgɛ li mi-i kɛ." Tɛ̀ tiiti lɛ, kifɛ Jiso bee saa wu dzaaŋ le, "Fiana yi tii yini, bochɛ li wi wuni." Jiso se bii li wuu laa, "Bukooŋ bwo nuuŋ le noo." Tuu le, "Bukooŋ bweŋ nuuŋ le kiyaŋ, kifɛ tɛ̀ yaŋ ŋge." Le tuu lɛ, bɔsɛyi sooŋ bɔ li Jiso le kiiŋ ni kooŋ bɛ be kimbɛ kilu kɛ.
Fi tɛ̀ nuuŋ lɛ ɛ kintutu ki nɔŋa ki dziiŋ lɛ tɛ̀ jii biee li mbɛmɛ wu ŋkumɛ-ɛ fe. Fiana yi tii yilu lɛkɛ Jiso le, "Tuumi bee nuuŋ li dzíiŋ yɛɛ, tɛ̀ lɛ li yi-i." Jiso beŋ. Fiana yi tii yilu bo li wi wulu-u, yi gɛɛŋ yi lɛ li dzíiŋ yilu-u. Kintutu ki dzíiŋ lɛ kilu tɛ̀ nuuŋ si bɛnchuki bɛfɛ. Yi letɛ, yi bɔɔ li mbɛmɛ wɛɛ, yi seri lɛ libɛ-ɛ yi kwiyɛ. Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ kiichi dzíiŋ yilu se dza fe, be kifi, be gɛɛŋ be tee ntoŋ wulu li bito-oŋ mɔɔ li bintsii bi fe-e. Bɛniiŋ tɛ̀ wuki, be buti be bɛɛ le be ŋɛŋ fiee fi tɛ̀ kɛti.
Se nuuŋ le, nɛ tiiti baa finɛ le, ‘Ɛ wi dza wu tee li tee li kɛ li ni-i le fiee fi bee nuuŋ wu fi tee kɛ ni lu, le fiee filu to fiɛɛ Kɔbaŋ,’ fi nuuŋ le fi to fiɛɛ fiee fi Nyɔ-ɔ, kɛ mɛɛŋ yɛ beŋ le dzɔɔ fiee filu fi tee kɛ ni lu kɛ. Nɛ feti baa lɛ, nɛ feti jɛ yi Nyɔ tuu fiee fi yee kii ntsɛ wunɛ wu kwɛɛŋ, wu nɛ tiifi bɛniiŋ lu. Biee bimu se biɛɛ tɛ lu ŋge si bini bi nɛ feti."
Fiee fi nuuŋ fi liibi wi
Jiso dza tuu teeŋ bɛniiŋ le be bɛ, tee li bee le, "Beŋ bɛchu yikɛ yɛɛŋ nɛ woo fiee fi ntiiti, nɛ kɛɛ bujɔŋ. Fiee fimu nuuŋ yɛ lu lɛkuuŋ fi nuuŋ fi lɛ li wi-i fi liibi wi kɛ. Ɛ fiee fi buti li wi-i, fi nuuŋ fi liibi wi. [
Shéŋ yi kwɛɛŋ wu tɛ̀ nuuŋ mfondɛ tɛ̀ gɛɛ li Jiso-o
Jiso tɛ̀ dza fe, gɛɛŋ kimbɛ ki Tayɛ bɛ Sidɔ-ɔŋ. Le gɛɛŋ le, lɛ li yih, tɛ̀ wɛki yɛ le wi kɛɛ le wɛ lu kɛ. Se nuuŋ le, bɛniiŋ tɛ̀ tuu be kɛɛ. Kwɛɛŋ wumu tɛ̀ nuuŋ fe fiana yi tii tɛ̀ nuuŋ li ŋwani wu kwɛɛŋ li. Mfwaa mumkpaŋ si tɛ̀ woo kii Jiso lɛ, se bɛ we li bikaa biee li. Kwɛɛŋ wulu tɛ̀ nuuŋ wi wu Grik, tɛ̀ nuuŋ yɛ wi wu Juu kɛ. Bɛ tɛ̀ biɛ wu Fonisha li kwɛɛŋ wu Silia. Si tɛ̀ we lɛ, lɛkɛ Jiso le buu ŋwanɛ kiŋkundi wulu li ŋwani wɛɛ. Jiso se tuu li wuu le, "Gɛɛ bɛ saa bɛ nyɛkɛ bɔɔŋ, kifɛ fi mɛɛŋ ki dzɔɔŋ kɛ le bɛ dzɔɔ bijinɛ bi bɔɔŋ lɛ bɛ lɔŋ li bwí kɛ." Kwɛɛŋ wulu se tuu li wuu le, "Ɛ chɛɛŋ baa wɛŋ. Se nuuŋ le, bɔɔŋ ti bɛɛ ɛ be ji biee bwí bɔɔnyi mukɛ mu weyi fɛkwiiŋ." Jiso se tee li wuu le, "Kii fiee fiɔɔ tuu fini, ɔ nuuŋ ɔ gɛɛŋ fio, ŋwanɛ kiŋkundi wulu bee chinɛ li ŋwana kituŋ." Kwɛɛŋ wulu dza giiŋgi fɛ wu kuuŋ, gɛɛŋ ŋɛŋ ŋwani gimi fɛntaa ɛ ŋwanɛ kiŋkundi wulu bo kituŋ.
Wi tɛ̀ tuu li wuu li kintutu kɛɛ linti le, "Wi wu Ntiifɛ, mbee mbɛ bɛ ŋwanɛŋ fɛ wɛ-ɛ kifɛ fiana yimi yɛɛ li wuu bwiŋ, yi ti feti wi to kibere. Fiana yilu bɛɛ yi choofi wu yi tundi wu fɛkwiiŋ, bɛfuu buti wu lɛ wa, bɛkini bige, dzɛti nɛchi. Mi nteeɔ le bɔɔŋ bo bɛ kintutu-u buu fiana yilu, be mɔŋ nsiŋ." Le Jiso woo lɛ, tee li bee le, "E ee! Kiŋgɔkɛ ki mɛɛŋ ki gɛɛ kɛ shéŋ li Nyɔ-ɔ kɛ kini. Ŋgii nuuŋ tɛɛbeŋ ŋgɛɛŋ mbo buŋ? Ŋgii ŋkaŋ shéŋ bɛ beŋ ŋgɛɛŋ mbo buŋ? Bɛ yɛɛŋ bɛ ŋwaŋ wulu fɛni nɛ nyɛ li mi-i." Be se dzɔ ŋwaŋ wulu be bɛɛ bɛ wu fɛ Jiso-o. Le fiana yilu ŋɛŋ Jiso, yi biee yi chofi ŋwaŋ wulu mfwaa mumkpaŋ we fɛkwiiŋ biŋgisi fe, bɛfuu buti wu lɛwa. Jiso bii li te ŋwaŋ wulu-u laa, "Fiee fini tɛ̀ bɛchi mfi wu la?" Tuu le, "Fi tɛ̀ bɛchi fɛ tɛ̀ mɛɛŋ bwi. Fiana yilu bachɛ yɛɛ wu li kiŋga-a li kiŋga-a fɛ wi-i mɔɔ lidzɔɔ, yi leki le yi wo wu. Ɔɔ nuuŋ ɔ fɛ fiee, nlɛkɔɔ wɛ, ɔ kɔɔ nshiiŋ bɛ bee, ɔ fi bee." Jiso bii li wuu laa, "Le nnuuŋ mfɛ fiee ni? Nuuŋ mfɛ fiee fichu li wi wu gɛɛ shéŋ li mi-i." Mfwaa mumkpaŋ te ŋwaŋ wulu waŋ lɛwe ŋge le, "Mi ŋgɛɛɔ shéŋ li Nyɔ-ɔ. Fɛrɛ ntuu ŋgɛɛ yaa lɛ." Le Jiso ŋɛŋ si kintutu ki bɛniiŋ lɛ letini ki bɛɛ ki banchi fɛ tɛ̀ nuuŋ, waŋ fiana yi tii yilu, tee le, "Wɛ, fiana yi tii yini yi feti ŋwaŋ wuni tɛ̀ yɔ kɛ tɛ woo biee kɛ, ntiitɔɔ li wɛ-ɛ le, bochɛ li ŋwaŋ wuni-i, ɔ gɛɛŋ. Kiiŋ ɔ ni tuu ɔ lɛ li wuu kɛ." Fiana yilu waŋ lɛwe ŋge, yi ka yi chofi ŋwaŋ wulu, yi toŋ fɛkwiiŋ lɛ dze yi bifi, yi bo li wuu bwiŋ. Giŋ fɛkwiiŋ si gwini chi wi lɛ. Le bɛniiŋ ŋge ŋɛŋ lɛ, be tee le, "Wu kwiɔ kituŋ!" Jiso kɛmɛ wu li kibɛnɛ-ɛ tsaaki wu leŋ we.
Jiso wɔnchɛ bɛniiŋ ŋge
Jiso dza bo li yih yi nlɛkɛ li Nyɔ-ɔ yilu-u, gɛɛŋ lɛ li Simu yi. Tɛ̀ nuuŋ ɛ mwɛsɛ Simu tɛ̀ gendi bɛ kiŋkɛŋkɛ. Be se lɛkɛ le Jiso fi wu. Jiso gɛɛŋ fɛ tɛ̀ gimi, leŋ lɛ wuu lɛwe, waŋ kiŋkɛŋkɛ kilu. Ki se chinɛ li wuu tɛmi. Mfwaa mumkpaŋ, kwɛɛŋ wulu dza we, bichɛ fiee fijɛ nyɛ be.
Si Jiso tɛ̀ bo lɛ ŋgo-o leŋ lɛ buka lɛ, bee wumu wu li kitoŋ kɛɛ bikɛ, nuuŋ ɛ bɛnchindaa bɛ kiŋkundi-i tɛ̀ shiiŋ be ŋwɛki bɛ mwɛ. Be tɛ̀ tsi wu li bwiŋ ŋge deŋgi tiŋ kilɛrɛ, tɛ̀ tsi li yih kɛ, tsiiŋ nuuŋ lɛ dzíŋ yi bɛniiŋ li. Le ŋɛŋ Jiso, biee toŋ kitata, gɛɛŋ we wu limfwe, waŋ bɛ buŋga le, "Jiso, Ŋwanɛ Nyɔ, Nyɔ yi nuuŋ Kikoo ki Biee Bichu-u, ɔ wɛki la li mi-i? Mintemi-i ɔ kiiŋ ɔ ni nyɛ ŋgɛ li mi-i kɛ." Tɛ̀ yɔ lɛ kifɛ Jiso tɛ̀ waŋ Fiana yi tii yilu yi bo li wuu. Yi tɛ̀ shiiŋ yi choofi wu li kiŋga-a li kiŋga-a bɛ keeti wu bɛ kɛndi wu bibɛnu mɔɔ bikaa bɛ bɛncha bɛ kiichi wu. Si bɛ tɛ̀ shiiŋ bɛ kɛndi wu lɛ, soomi bɛncha bɛlu, fiana yilu choofi wu letini giiŋgi libuka.
Jiso se bii li wi wulu-u laa, "Bukooŋ bwo nuuŋ le noo?" Tuu le, "Bukooŋ bweŋ nuuŋ le kimbanchɛ." Tɛ̀ tuu lɛ kifɛ bɔɔŋ bɛ kiŋkundi-i bɛlu tɛ̀ banchɛ li yi yee li ŋge. Bɛnchindaa bɛlu se sooŋ bɔ li Jiso le, kiiŋ ɔ ni tuumi bee nuuŋ lɛ kitoo ki sechi wuuŋŋ li kɛ. Fi tɛ̀ nuuŋ lɛ ɛ kintutu ki dzíiŋ lɛ tɛ̀ jii biee fe li mbɛmɛ-ɛ. Bɛnchindaa bɛ kiŋkundi-i bɛlu se sooŋ bɔ li Jiso-o le, tuumi be, be gɛɛŋ be lɛ nuuŋ li dzíiŋ yilu. Se beŋ. Bɛnchindaa bɛ kiŋkundi-i bɛlu se biee be bo li wi wulu-u, be dansɛ li dzíiŋ yilu-u. Kintutu ki dziiŋ lɛ kilu kichu se kɛŋ ki bɔɔ li mbɛmɛ wɛɛ ki seri lɛ libɛ-ɛ ki woŋ dzɔɔ ki kwiyɛ.
Le bɛniiŋ bɛ tɛ̀ kiichi dzíiŋ yilu ŋɛŋ fiee fi ka lɛ, be dza fe, be kifi, be gɛɛŋ be tee ntoŋ wulu li bintsii bi li bitoŋ bi fe-e. Le bɛniiŋ woo lɛ, be buti be giiŋgi le be ŋɛŋ fiee fi ka fe. Le be bɛ fɛ Jiso tɛ̀ nuuŋ, be ŋɛŋ wi wulu fe, nuuŋ ɛ bɛnchindaa bɛ kiŋkundi-i baa chinɛ li wuu, nuuŋ ɛ wu shee li Jiso-o lichiŋ, ɛ wu liishɛ ndú, bufii bwee nuuŋ tsaaŋ. Be se kɛmɛ chɛnɛ ŋge.
Ntee beŋ chɛɛŋ le, bɛniiŋ bamu lemi baa fɛni bɛ nuuŋ tɛ naa woo kintsi ki kwe-e fuki fɛ be ŋɛŋ si Nyɔ sɛki bumfɔŋ bu yi-i nsiŋ kɛ."
Mfisɛ yi Jiso fiiki
Tɛ̀ giiŋgi li jo nyaaŋ li, fɛ Jiso tɛ̀ tee biee bini, se dzɔ Pita bee Jɔɔŋ mɔɔ Jeeŋ le bee be yɛɛ li ŋkumɛ wumu le be lɛkɛ li Nyɔ-ɔ. Le ni lɛki li Nyɔ-ɔ, mfisɛ yee dza yi fiiki, ndú yee fiiki yi bɛndi, yi miɛŋini ni mwamwamwa. Fi se ka le buniŋ bamu bɛfɛ tɛ̀ nuuŋ fe be tiiti biee bɛ wu. Be tɛ̀ nuuŋ Mɔɔsɛ bee Ɛlaja. Kiŋ’wofu ki Nyɔ-ɔ woo li bee. Bee be tiiti kii kwe yi Jiso tɛ̀ kɛmi le gɛɛŋ kwi Jɛrosalɛŋ fi bɛ fi kɔchɛ si Nyɔ tɛ̀ gɛɛ.
Be tɛ̀ tiiti lɛ, ɛ Pita bee Jɔɔŋ mɔɔ Jeeŋ tɛ̀ geki chilefɛ chi bee. Le be kaaŋgi, be ŋɛŋ si kiŋ’wofu ki Nyɔ-ɔ woo li Jiso-o, be ŋɛŋ mɔɔ buniŋ bɛfɛ be lemi bɛ wu. Mfi wu bɛniiŋ bɛ bɛfɛ bɛlu tɛ gatɛ bɛ Jiso, Pita se dza taa tee li Jiso le, "Te Kikoo, fi dzɔɔŋ fiɛɛ si tɛ baa fɛni ni. Tɛ gwaŋ bigɔɔnu bitɛɛtu, kimu ni ki nuuŋ ko, kimu ki Mɔɔsɛ, kimu se ni ki nuuŋ ki Ɛlaja." Tɛ̀ tiiti lɛ, tɛ kɛɛ fiee fi tiiti kɛ.
Le be bichɛ, be ŋɛŋ si wumu li kintutu kɛɛ dza wu waŋ le, "Wi wu ntiifɛ, mi nsooŋ ɔ bɔ li wɛ-ɛ, bichɛ lɛ ŋwanɛŋ. Ɛ wu kwaa wu nuuŋ ŋwanɛŋ. Yikɛ ɔ woo, fiana yimi dzɛti yi choofi wu, yi lendi wu fɛkwiiŋ, dzakini kɛɛti, sukini bɛ fin’yuusɛ, bɛfuu buti wu lɛwa. Yi giiŋgi bɛ wu, yi tɛ beŋ le yindɛ kɛ. Mbee nlɛkɛ le bɔɔŋ bo bɛ kintutu buu fiana yilu be mɔŋ nsiŋ."
Le Jiso woo lɛ, tee le, "E ee! Kiŋgɔkɛ ki lɔɔlɔɔ ki mɛɛŋ ki gɛɛ kɛ shéŋ li Nyɔ-ɔ kɛ kini. Ŋgii nuuŋ bɛ beŋ ŋgɛɛŋ mbo buŋ, ŋkaŋ shéŋ bɛ beŋ ŋgɛɛŋ mbo buŋ?" Se tuu tee li te ŋwaŋ wulu le, "Bɛ bɛ ŋwana fɛni." Dzɔ ŋwaŋ wulu bɛ bɛ wu, kiŋkundi kilu tuu ki chofi ŋwaŋ wulu ki toŋ fɛkwiiŋ, bɛchi kakini. Jiso waŋ fiana yi tii yilu yi bo li ŋwaŋ wulu-u, se tɛmi. Jiso se nyɛ wu li tee li. Bɛniiŋ bɛchu ŋɛŋ buŋga bu nuuŋ bu Nyɔ-ɔ, wa tɛ be.
Jiso tuu ka tee kii bumfa bwee bɛ kwe ye
Bɛniiŋ bɛchu mɛɛŋ be beechi biee bichu bi Jiso tɛ̀ feti, se dza tee li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u le,
Jiso bɛ Bɛɛsɛbu
Jiso tɛ̀ buu ŋwanɛ kiŋkundi li wumu wu tɛ̀ nuuŋ kinchiinchii. Le ŋwanɛ kiŋkundi wulu bo, wi wulu se bɛchi n’yɔru. Le kintutu ki bɛniiŋ lɛ ŋɛŋ lɛ, wa tɛ be.
Wumu lɛ bee lɛnti, kɛri kintooŋ ki kigɔŋɛ ki mfwa wu kikoo ki bɛte muntofi. Jiso waŋ le, "Kiiŋ wi ni tuu mɔŋ kɛ," biee koŋ li kintooŋ ki wi wulu ki biee ki kobɛ.
Mfi wu bɛniiŋ bɛ Jɔɔŋ tɛ̀ toŋ baa tɛ̀ dza, Jiso se biee bɛchi tiiti li kimbanchɛ ki bɛniiŋ lɛ, kii Jɔɔŋ, biiti laa, "Nɛ tuu nɛ shiiŋ nɛ buti nɛ giiŋgi libuka le nɛ gɛɛŋ nɛ ŋɛŋ tɛ nuuŋ la? Kitɔɔ ki mbaandze kɛti ki sɛɛsi ni? Ɛ nuuŋ yɛ lɛ kɛ nɛ se tɛ̀ shiiŋ nɛ buti nɛ giiŋgi le nɛ ŋɛŋ tɛ nuuŋ la? Wi wu chuumɛ yi yee bɛ ndú yi shaaŋ ni? Yikɛ yɛɛŋ nɛ woo, bɛniiŋ bɛ chumini yi yi be bɛ ndú yi tɛɛmi mɔɔ bɛ tsiiŋ ntsɛ wu shaaŋ ti nuuŋ nuuŋ lɛ bɛntɔ-ɔ. Nɛ se tɛ̀ giiŋgi le nɛ ŋɛŋ tɛ nuuŋ la? Ntomfɔŋ wu Nyɔ ni? Iiŋ, ntee beŋ le, wu yaaɔ ntomfɔŋ wu Nyɔ. Ɛ wu wu bɛ tɛ̀ tsɛɛ kii wu, Nyɔ tiiti le,
‘Yikɛ yɛɛŋ nɛ woo, ŋgii ntuumi wi wɛŋ wu ntoŋ ni tuuti mbaaŋ li wɛ-ɛ,
nachɛ dze ya ɔ se bɛɛ.’
Ntee beŋ le, lɛnti lɛ bɛniiŋ bɛ bukɛɛŋ biɛ, wi nuuŋ yɛ lu wu ko wu yaa Jɔɔŋ kɛ. Se nuuŋ le, wi wu nuuŋ wi wu ŋkwɛŋ li bumfɔŋ bu Nyɔ-ɔ wɛ ɛ wu wu ko wu yaa Jɔɔŋ".
Bɛniiŋ bɛchu mɔɔ bɛniiŋ bɛ tɛ̀ kundi kiŋwaati woo si Jiso tee le tɛ̀ nuuŋ ntomfɔŋ wu Nyɔ, be pia bumfɔŋ bu Nyɔ-ɔ le bu nuuŋ tsaaŋ kifɛ be tɛ̀ beŋ Jɔɔŋ lii be lidzɔɔ. Se nuuŋ le, Bɛfarasii mɔɔ bɛniiŋ bɛ tɛ̀ gbɛŋgi be kii bɛnchi bɛ Nyɔ-ɔ faaŋ fi bee ntaŋ wu Nyɔ tɛ̀ bɛ bɛ wu wɛ kifɛ be tɛ̀ faaŋ le kiiŋ Jɔɔŋ ni lii be lidzɔɔ kɛ.