Milagres de Jesus
Os Evangelhos registram dezenas de milagres realizados por Jesus — curas, ressurreições, domínio sobre a natureza e libertações. Cada milagre revelava sua divindade e compaixão.
Curas de cegos e surdos
Jesus devolveu a visão aos cegos e a audição aos surdos, manifestando seu poder sobre toda enfermidade e deficiência.
Yesu gaazuɠole nu felegɔ ɠɛdɛ fai
Tɛi Yesu ɠɛni liizu, gaazuɠole nu felegɔ ʋilɛni polu, ti ɗa kpeei loo, ti ɗa ɠɛ ma: «Davide ná-Doun Zunui, gi ɠaazumaawɔinɠa!» Siɛgi zu é lɛɛni la pɛlɛi wu, gaazuɠole nu felegɔiti ti maaɓuɠani ba. Yesu ɠɛni ti ma: «Wo laaʋɛ da nɛi ga nà zoo gè naa ɠɛ wo ʋɛ?» Ti ɠɛni ma: «Gi laaʋɛ naa la, Màliɠii.» É zɛba é yeevɔɔɠu ti-ɠaazuʋɛti ba, é ɠɛ ti ma: «É ɠɛ wo ʋɛ eɠɛʋelei wa-ɠidaaleʋei la.» Tama ti-ɠaazuʋɛti ti zeɠeni ma gaamanɔ. Yesu ti laa maaɓakpani kpaan, é ɠɛ ti ma: «Nu nɔpɛ ge mina faaɠwɛ niima vai zu pa.» Kɛlɛ ti liini, ti ɗa Yesu ná-fai wo naama yooi zu ná pɛ.
Gaazuɠole nu felegɔi ʋalo vai
Siɛgi zu ti ɠɛni ɠulazu la Zeliko ʋa, bɛbɛ wolai ʋilɛni Yesu ʋolu. Gaazuɠole nu felegɔ ɠɛni zeini pele ɠobaʋɛ. Ti mɛnigai ma ga Yesu ɠa é leʋesu ná ʋelei, ti tɔɔzeini ga kpeei loa, ti ɗa ɠɛ ma: «Màliɠii, Davide ná-Doun Zunui, gi ɠaazumaawɔinɠa!» Bɛbɛi zelii loni ti ma ga ti maaɠɛ kpɔ, kɛlɛ tɔun ti wooɠula sɛsɛ, ti ɗa ɠɛ ma: «Màliɠii, Davide ná-Doun Zunui, gi ɠaazumaawɔinɠa!»
Yesu loni, é ti loli, é ɠɛ ti ma: «Lee ɠa wo pɔ ga gè kɛ wo ʋɛ?» Ti gooɠaaʋoteni, ti ɠɛ ma: «Màliɠii, gi-ɠaazuʋɛti ti zeɠe ma.» Ti maawɔin Yesu zoni, é yeevɔɔɠu ti-ɠaazuʋɛti ba. Gaamago nɔ, ti wozaɠaani, ti ʋilɛ polu.
Gaazuɠole nui ɠɛdɛ fai
Ti zeelini Ɓɛtesayida. Nuiti ti ʋaani ga gaazuɠole nui ta Yesu ʋɔ miná, ti maanɛɛnɛ ga é yeevɔɔɠu ba. Yesu gaazuɠole nui zoni zeei ʋa, é ɠula la taai ʋa. Naa ʋoluma é laaɗɛi ziɛni naa ɠaazuʋɛ, é yeela ma, é gaazaɠa ga: «Ɗa zoosu è ani ɠa?»
Gaazuɠole nui gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Nà nuiti kaazu, eɠɛ guluiti ti ɗa ziɛ.»
Yesu yeevɔɔɠuni ʋolu gaazuɠɛzɛiti ba. Gaamago nɔ gaazuɠole nui ɠaazuʋɛ zeɠeni ma, é ɗa wozaɠa ga pagɔ. Yesu ɓeni ba é li ná-koizu, kɛlɛ é ɠɛni ma: «Mina vɔlɔ lɛ taazuʋɛ.»
Yesu zunui ta ɠɛdɛ fai, nii é ɠɛni ga ɓoɓoi
Yesu zeɠeni Tiil yooi zu, é leʋe ga Sidɔn ʋele, é Taa Wola Puugɔi ma yooi maaleʋe, é zeeli Galilé ɗɛ wolai ma. Ti ʋaani pɔ ga goizuɓɔlɔ nui, é ga ɓoɓoi, ti maanɛɛnɛni ga é yeela ma. Yesu kulani bɛbɛi zaama, é ti felegɔ maaɠelesa teʋe. Kpegai ma ga yeeɓeɠaiti dɔ naa woiyeɠeiti su, é laaɗɛi ʋuuni ya, é fɔɔɠu naa nɛgi ʋa. Naa ʋoluma, é ɠaazulɛɛni geezu, é yɛnvu fɛɛ, é ɠɛ ma: «Ɛfata.» Naa ʋoluʋɛ ɠa ga: «Ɗa ʋe de, laalao!» Gaamago, zunui naa woiyeɠeiti daalaoni, nɛgi vie, é ɗa kpɔɛi zuɠula su ɠɛ kala.
Zɔiti ti ɠɛni ná ɠobaʋɛ, Yesu ti laa maaɓakpani ga ti mina faa nɔpɛ bo nu ma. Kɛlɛ tɔun a la ɠɛna pele leʋega ti luɠɔ ga ti mina bo, naati mu ti ɠɛni liizu nɔ ga daazeelia. Bɛbɛi laavɔɔni ga gola, ti ɗa ɠɛ ma: «Nii pɛ é kɛɛzu, ti pɛ pagɛ ga gola! Toɠa goizuɓɔlɔ nuiti goiyeɠeiti daalaosu, é ɗa ɓoɓoiti daaʋɛti fie, ti ɗa ɓɔɛ.»
Gaazuɠole nui ʋalo vai Zeliko
Ti zeelini Zeliko. Siɛgi zu Yesu ɠɛni ɠulazu la Zeliko ʋa ta ná-kaladopoiti, naa ʋɛɛ bɛbɛ wolai ʋa, Timé ná-doun zunui Ɓaaletimé ɠɛni zeini pele ɠobaʋɛ, gaazuɠoleai, é ɗa falii wo. Siɛgi zu é mɛnini da ga Nazalɛte nui Yesu ɠa é leʋesu, é tɔɔzeini ga kpeei loa, é ɗa ɠɛ ma: «Davide ná-Doun Zunui, Yesu, gàazumaawɔinɠa!»
Nu mɔinmɔin ge ɠɛni zelii losu ma ga é maaɠɛ kpɔ, kɛlɛ tɔun é ɠɛni wooɠulazu sɛsɛ, é ɗa ɠɛ ma: «Davide ná-Doun Zunui, gàazumaawɔinɠa!»
Yesu loni, é ɠɛ ti ma: «À toli dɛɛ, é ʋa.» Ti gaazuɠole nui lolini, ti ɠɛ ma: «Zɛbɛzeɠe, wuzeɠe, é ɠɛ è ʋa.» Naama wooi mɛnigai ma bɛ, é ná-seɠe wolai ʋilini ya, é wuzeɠe, é sakpa ga Yesu ʋɔ pelei.
Yesu ɠɛni ma: «Lee ɠa è pɔ ga gè kɛ è ʋɛ?» Gaazuɠole nui gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Kalamɔn, va bu ga gè wozaɠaa ʋolu.» Yesu ɠɛni ma: «Liina. Tɛi è laa dà, è ʋaloa.» Gaamago nɔ, é wozaɠaani ʋolu, é ʋilɛ Yesu ʋolu pelei zu.
Gaazuɠole nui ʋalo vai Zeliko
Tɛi Yesu ɠɛni maaɓuɠazu Zeliko ʋa, gaazuɠole nu ɠila ge ɠɛni zeini pele ɠobaʋɛ, é ɗa falii wo. É bɛbɛi wooi mɛnigai ma, ti ɗa leʋe, é gaazaɠagi woni ga leeni ɠa é ɠɛɛzu. Ti ɠɛni ma: «Nazalɛte nui Yesu ɠa é leʋesu.»
É kpeei looni, é ɠɛ ma: «Davide ná-Doun Zunui, Yesu, gàazumaawɔinɠa!» Zɔiti ti ɠɛni ziɛzu ʋelelaʋɛ, naati ti ɠɛni zelii losu ma, ga é maaɠɛ kpɔ, kɛlɛ tɔun é ɠɛni wooɠulazu sɛsɛ, é ɗa ɠɛ ma: «Davide ná-Doun zunui, gàazumaawɔinɠa!»
Yesu loni, é deve ga ti ʋaa la pɔ. É maaɓuɠaai ma ba, Yesu gaazaɠani, é ɠɛ ma: «Lee ɠa è pɔ ga gè kɛ è ʋɛ?» É gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Màliɠii, va bu ga gè wozaɠaa ʋolu.» Yesu ɠɛni ma: «Wozaɠa ʋolu. Tɛi è laa dà, è ʋaloa.» Gaamago nɔ, é wozaɠaani ʋolu, é ʋilɛ Yesu ʋolu, é ɗa GALA dɛbi. Bɛbɛi miná ɠaani, tiya ɓalaa ti ɗa GALA maamusɛ.
Zunui ʋalo vai nii é zɔlɔɔni ga gaazuɠolei
Yesu yɛni leʋesu, é zunu ɠila ka, nii é zɔlɔɔni ga gaazuɠolei. Ná-kaladopoiti ti gaazaɠani, ti ɠɛ ma: «Kalamɔn, lee vaa zu zunui nii zɔlɔɔgai ga gaazuɠolei? Tɔ ɓɔɠɔi ná-kotoi laazɔgi ʋe ɓaa, ɓaa sɔlɔɔ nuiti ta-ɠotoi laazɔgi ʋe?»
Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Tɔ ɓɔɠɔi ɓaa sɔlɔɔ nuiti ta-ɠoto laazɔ taade, kɛlɛ sɔlɔɔgɛ ga gaazuɠolei, nii a kɛ GALA ná-kɛɛwotiiti ti ɠula kɛlɛma ga tɔun maaʋele ɛsɛ pɛ bɛ. Kɛni ade naama nui ná-botii ɠɛ, nii é tèʋegai, siɛgi zu foloi ná la dɛ, tɔɔzei kpidii ɠa ʋaazu, názu nu nɔpɛ ge la mɔ zooga botii ɠɛɛzu. Ni nà dɛ eteai zu, nà ɠa gè ga eteai ná-wozakalagi.»
Siɛgi zu Yesu naa woni la, é laaɗɛi ʋuuni zooi ma, é pɔlɔi ɠaayɔ ga daaɗɛi, é siɛ gaazuɠole nui ɠaazuʋɛ. Naa ʋoluma, é ɠɛni naa ma: «Li, è maagba Silowe kpoigi zu» (nii poluʋɛ ga «nii ti teʋegai»). Gaazuɠole nui liini, é maagba, é ɠaleni ma, é ɗa wozaɠa niina.
Curas de paralíticos e enfermos
Paralíticos caminharam, leprosos ficaram limpos e todo tipo de doença foi curada pelo toque e pela palavra de Jesus.
Gee nui ta maaɓuɠani ba, é nɔkɔ kɔɠɔwu, é ɠɛ ma: «Màliɠii, ni ɗa vaana bu, ɗa zoo è ɲàde.»
Yesu yeemaaleni, é vɔɔɠu ba, é ɠɛ ma: «Gè vaa bu, ɲade!» Gaamago nɔ, zunui naa ɲadeni, é ɠula ná-gee zeeɓɛi zu. Yesu ɠɛni ma: «Dama, nii kɛai ga ɗe ʋɛ, è mina bo nu nɔpɛ ma. Kɛlɛ li, è ɓɔɠɔ lɛ ga zalaɠa ɠula nui, é è ɠɛʋele ʋɛtɛ, naa ʋoluma è zalaɠai ɠula, eɠɛʋelei Moize ma levei veeni la. Naa ɠa ɠɛ ga zeele woo, nuiti bɛ.»
Ti ʋaani pɔ ga kɔlɔsama nui ta, é laani betei zu. Yesu ta-ɠidaaleʋei ɠaai ma, é ɠɛni kɔlɔsama nui ma: «Dòun, zɛbɛzeɠe! Ɗa-ɠotoiti suvaayɛga.»
Tama, tɔ kalamɔin tanigaa niiti ti ɠɛni ná, ti ɠisiɛni, ti ɗa ɠɛ ma ɠisu: «Zunui nii ɠa woo ɲɔiti bosu GALA daalɔɠɔma!» Yesu ta-ɠisiɛi ɠwɛɛni, é ɠɛ ti ma: «Lee vaa zu wo kisiɛ ɲɔi naa wosu wo-yiimaʋɛti? Ɓɛgele ɠa boda nɛai, nu ɠɛ ma: ‹Ɗa-ɠotoiti suvaayɛga,› ɓaa nu ɠɛ ma: ‹Wuzeɠe, è ziɛ›? Wa ma, wa kwɛɛ ga nii maaʋele ga zobogi ɠa Nu ná-Doun Zunui ʋɛ zooi ma ga é kotoiti suvaayɛ.» É zɛba é ɠɛ kɔlɔsama nui ma: «Wuzeɠe, è ɗa-ʋetei zeɠe, è li ɗa-ɠoizu.» Zunui naa wuzeɠeni, é li ná-koizu.
Zunui ta ɠɛni ná, nii zeei zaani ma. Ti Yesu ɠaazaɠani, ti ɠɛ ma: «Tɔgi vaaʋɛ nɛi bu ga nu nui ta ɠɛdɛ dooɠo foloi?» Ti ɠɛni pɔ ga ti peelalazu zɔlɔɔ ba. Kɛlɛ Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ti ma: «Ɓɛ ɠa é wo zaama, ni baala gila kana zea, naa zɛba é loo zeɠezaɠa wolai zu dooɠo foloi, é la mɛɛnga, é ʋa kula su? Nuɓusɛi ma fizɔgɛ baalagi ʋa pounpoun! Naa ɠa é ba, tɔgi vaaʋɛ bu ga nu faa ʋagɔi ɠɛ dooɠo foloi.» É zɛba é ɠɛ zunui ma: «Yeemaale!» Naa yeei maaleni, é ɠɛdɛ, é ɠɛ ga zɔɔma yeei ɠɛʋele.
Simon mɔɛin ɠɛni laani ga kɔlɔkpadimai. Yesu unkulani nɔ feya, ti ná-fai zuɠula naa ma. Yesu maaɓuɠani ba, é so zeei ʋa, é buzeɠe. Kɔlɔkpadimai ɠaayei, é tɔɔzei ga é ɗa ti maaleʋebo.
Yesu gee nui ɠɛdɛ fai
Gee nui ta maaɓuɠani ba, é nɔkɔ kɔɠɔwu, é maanɛɛnɛ, é ɠɛ ma: «Ni ɗa vaana bu, ɗa zoo è ɲàde.» Maawɔin Yesu zoni, é yeemaale, é vɔɔɠu ba, é ɠɛ ma: «Gè vaa bu, ɲade!» Gaamago nɔ, gee zeeɓɛi zeɠeni zunui naa ʋa, é ɲade.
Nui tanigaa ti ʋaani pɔ ga kɔlɔsama nui ta, seɠeai zunu naanigɔ ʋɛ. Kɛlɛ ti la ɠɛni zooni ti ʋa zeeli la Yesu ma, tɔɔzei bɛbɛi mɔin ʋelei ʋa. Ti zɛba ti lɛ pɛlɛ ɠɔmaʋɛ, ná ga dooɠo bosuʋɛ, ti ná ta ʋaaleʋe, é zoloo nɔ Yesu letegi ma tein, betei nii kɔlɔsama nui ɠɛni laani su, ti naa yei. Yesu ta-ɠidaaleʋei ɠaai ma, é ɠɛni kɔlɔsama nui ma: «Dòun, ɗa-ɠotoiti suvaayɛga.»
Tama, tɔ kalamɔin tanigaa ti ɠɛni zeini ná, naati ti ɠɛni ɠisiɛzu yiimaʋɛ, ti ɗa ɠɛ ma: «Lee vaa zu zunui nii zoosu é ɗa ɓɔɛ ɠani? Woo ɲɔu ɠa ga nuu é bosu GALA daalɔɠɔma! Ɓɛ ɠa a zoo kotoiti suvaayɛsu, é ɠula GALA gila kpe polu?»
Gaamago Yesu ta-ɠisiɛi ɠwɛɛni yiimaʋɛ, é ɠɛ ti ma: «Lee vaa zu wo ɠisiɛzu ɠana wo-yiimaʋɛti? Ɓɛgele ɠa boda nɛai, nu ɠɛ kɔlɔsama nui ma: ‹Ɗa-ɠotoiti suvaayɛga,› ɓaa nu ɠɛ ma: ‹Wuzeɠe, è ɗa-ʋetei zeɠe, è ziɛ›? Wa ma, wa kwɛɛ ga nii maaʋele ga zobogi ɠa Nu ná-Doun Zunui ʋɛ zooi ma ga é kotoiti suvaayɛ.» É ɠɛni kɔlɔsama nui ma: «Ɗa ɠa gè ɓɔɛzu è ʋɔ, wuzeɠe, è ɗa-ʋetei zeɠe, è li ɗa-ɠoizu.»
Gaamago nɔ, zunui naa wuzeɠeni, é ná-betei zeɠe, ɛsɛ pɛ gaazuyɛ ba, é ɠula, é ɗa li. Ɛsɛ pɛ daavɔɔni, ti ɗa lɛbiyai ve GALA bɛ, ti ɗa ɠɛ ma: «Kaipa ade la dɛ nii ɠɛɠala vai ta ɠaani.»
Yesu zeezaama zunui ɠɛdɛ fai
Yesu lɛɛni ʋolu GALA dɛbi ʋɛlɛi wu. Zunui ta ɠɛni ná, nii zeei zaani ma. Ti ɠɛni Yesu zumɔsu ga ni toɠa naa ɠɛdɛ dooɠo foloi. Ti ɠɛni pɔ ga ti peelalazu zɔlɔɔ ba.
Yesu ɠɛni zunui ma, nii zeei zaani ma: «Wuzeɠe, è lo ɛsɛ pɛ gaazu.» Naa ʋoluma, é ɠɛni ti ma: «Tɔgi vaaʋɛ nɛi bu ga dooɠo foloi, nu faa ʋagɔi ɠɛ, ɓaa nu faa ɲɔi ɠɛ? Nu è nui yɛnvui ɠizo, ɓaa è nu ʋaa?» Kɛlɛ ti pɛ ti maaɠɛni kpɔ.
Yesu ziiɠaawana wɛlɛi woni ti ʋa, zii ɓɔlɔai koozu ga gola tɔɔzei ta-ɠikpaai ʋa. Naa ʋolu é ɠɛni zunui ma: «Yeemaale.» Naa yeei maaleni, é ɠɛdɛ.
Yesu gee nui ɠɛdɛ fai
Tama tɛi Yesu ɠɛni taa wolai gila su, zunui ta ɠɛni ná, nii geei ɠɛni ma nɔ ɠilikpikpi. É Yesu ɠaai ma, é laaʋɛɛni zooi ma, é maanɛɛnɛ, é ɠɛ ma: «Màliɠii, ni ɗa vaana bu, ɗa zoo è ɲàde.» Yesu yeemaaleni, é vɔɔɠu ba, é ɠɛ ma: «Gè vaa bu, ɲade!» Gaamago nɔ, gee zeeɓɛi zeɠeni zunui ʋa.
Nui tanigaa ti ʋaani ga kɔlɔsama nui ta betei zu, ti ɠɛni ɠɛɛzu, ti tɛ pɛlɛi wu, ti da Yesu ɠakala. Tɛi bɛbɛi mɔin ʋelei ma, ti la ɠɛni leʋesu ɠaani, ti lɛɛni pɛlɛ ɠɔmaʋɛ, ná ga dooɠo bosuʋɛ, ti ná ta laalao, ti zɛ betei zu, ti zei bɛbɛi zaama Yesu ɠakala. Yesu ta-ɠidaaleʋei ɠaai ma, é ɠɛni ma: «Zunu, ɗa-ɠotoiti suvaayɛga è ʋɛ.»
Tɔ kalamɔinti ta Faliziɛinti ti tɔɔzeini ga ɠisiaa, ti ɗa ɠɛ ɓɔɠɔ ma: «Ɓɛ ɠa ga zunui nii, é woo ɲɔiti bosu GALA daalɔɠɔma? Ɓɛ ɠa a zoo kotoiti suvaayɛsu, é ɠula GALA gila kpe polu?» Yesu ta-ɠisiɛi ɠwɛɛni, é ɠɛ ti ma: «Lee vaa zu wo ɠisiɛzu ɠana wo-yiimaʋɛti? Ɓɛgele ɠa boda nɛai, nu ɠɛ ma: ‹Ɗa-ɠotoiti suvaayɛga è ʋɛ,› ɓaa nu ɠɛ ma: ‹Wuzeɠe, è ziɛ›? Wa ma, wa kwɛɛ ga nii maaʋele ga zobogi ɠa Nu ná-Doun Zunui ʋɛ zooi ma ga é kotoiti suvaayɛ.» É zɛba é ɠɛ kɔlɔsama nui ma: «Ɗa ɠa gè ɓɔɛzu è ʋɔ, wuzeɠe, è ɗa-ʋetei zeɠe, è li ɗa-ɠoizu.»
Gaamago nɔ, zunui naa wuzeɠeni ti ɠaazu, é betei zeɠe, nii é ɠɛni laani su, é ɗa li ná-koizu ga lɛbiyai vea GALA bɛ.
Yesu zeezaama zunui ɠɛdɛ fai
Dooɠo foloi taɠili mɔnɔ, Yesu lɛɛni GALA dɛbi ʋɛlɛi wu, é ɗa kalagi wo. Zunui ta ɠɛni ná, nii zeezai zaani ma. Tɔ kalamɔinti ta Faliziɛinti ti ɠɛni Yesu zumɔsu ga ni toɠa nu ɠɛdɛ dooɠo foloi. Ti ɠɛni pɔ ga ti peelalazu zɔlɔɔ ba. Kɛlɛ tɔun ge ɠɛni ta-ɠisiɛiti kwɛɛ, é ɠɛni zunui naa ma, nii zeei zaani ma: «Wuzeɠe, è lo ɛsɛ pɛ gaazu.» É wuzeɠeni, é lo.
Yesu ɠɛni ti ma: «Nà wo ɠaazaɠasu, tɔgi vaaʋɛ nɛi bu ga dooɠo foloi, nu faa ʋagɔi ɠɛ, ɓaa nu faa ɲɔi ɠɛ? Nu è nui yɛnvui ɠizo, ɓaa è nu undaaʋili?» É wɛlɛni ti pɛ ba, naa ʋolu é ɠɛ zunui ma: «Yeemaale.» Naa yeei maaleni, é ɠɛdɛ.
Yesu salaʋusu ɠundiɠii ná-botiɠɛ nui ɠɛdɛ fai
Yesu ɓegai ma ga niima ɓɔɛiti pɛ bo nuɓusɛiti ma, é lɛɛni Kapɛɛlɛnawume taazuʋɛ. Wɔlɔme zalaʋusu ɠundiɠii gila ge ɠɛni ná, nii ná-botiɠɛ nui ná-seeɓɛi ɓɔini, é ɠɛ é za. Ná-botiɠɛ nui naa wola nɛɛni bɛ. É Yesu maawoo mɛnigai ma, é Zuifuiti ta-lotuɠɔi tanigaa leʋeni ma, ga ti bo ma, é ʋa, é ná-botiɠɛ nui ʋalo. Ti ʋaani Yesu ʋɔ bɛ, ti maanɛɛnɛ ga gola, ti ɠɛ ma: «Soloogɛ ga è niima ɓɔbai ɠɛ bɛ, mazɔlɔɔ ade-ma zii nɛɛʋɛ bɛ, tɔ ɠa vɔlɔ, é gá-ƓALA dɛbi ʋɛlɛi logai.»
Yesu ʋilɛni ti ʋolu, ti ɗa li. Yesu maa la mɔ ɠɛni ɠoozani pɛlɛi ʋa, eyɛsu salaʋusu ɠundiɠii bɔɔlaiti teʋe ma, ti gooi wo ma ga: «Màliɠii, mina ɓɔɠɔ ɓɔlɔ, mazɔlɔɔ gè la kula ɠɛɛni su ga è ʋa lɛ nà-pɛlɛi wu. Naa ɠa é kɛai ɓalaa, gè pɛtɛgai la ga gè la vizɔni ga nà ɓɔɠɔi gè ʋa è ʋɔ bɛ. Kɛlɛ woo ɲɛ gila bo nɔ, nà-botiɠɛ nui ɠa ɠɛdɛ. Tɔɔzei nà ɓɔɠɔi nà nà-kundiɠiiti ta-zobogi wu, salaʋusuiti ɓalaa ta nà-devei wu. Nà ɠɛɛna gila ma: ‹Li!›, toɠa liizu. Nà ɠɛɛna taɠili ma: ‹Ʋa!›, toɠa ʋaazu. Nà ɠɛɛna ɓalaa nà-duɔi ma: ‹Nii ɠɛ!›, naa ɠa é kɛɛzu.»
Yesu naama wooi mɛnigai ma, gola laavɔɔni ga salaʋusu ɠundiɠii. É ɠaaʋoteni bɛbɛi ma, nii é ɠɛni polu, é ɠɛ ti ma: «Gè bo wo ma, gè la dɛ nii ɠɛɠala ɠidaaleʋei ta ɠaani, anɛɛ Izilayɛle nuɓusɛiti saama.» Keelaiti ti ɠalegai ma ma pɛlɛi wu, ti botiɠɛ nui ɠɛdɛgai ɠaani.
Anzanui ɠila ge ɠɛni ná, nii zɛnvu ɲɔi ta ɠɛni su, naa seeɓɛi ʋilini ma, é kɛɛni su ga kona puugɔ maazu lɔsaʋa (18). Kpiligai, é la ɠɛni zoosu é ʋa ɠaalɔ pɛ. Yesu kaai ma, é ɓɔɛni pɔ, é ɠɛ ma: «Anzanui, é viega ɗa-zeeɓɛi zu.» Naa ʋoluma é yeeiti daani ma. Gaamago nɔ, naa ɠaalɔni, é zɔle, é ɗa lɛbiyai ve GALA bɛ.
Yesu seeɓɛ nui taɠili kɛdɛ fai dooɠo foloi
Dooɠo foloi ta, Yesu lɛɛni Faliziɛinti ta-ɠundiɠii gila ná-pɛlɛi wu ga ti daamii wo. Niiti ti ɠɛni ná, naati ti ɠɛni pɛtɛsu. Zunui ɠila ge loni kakala, nii fe seeɓɛi ɠɛni ba. Yesu kpɔɛi zeɠeni, é ɠɛ tɔ kalamɔinti ta Faliziɛinti ma: «Tɔgi vaaʋɛ nɛi bu ga nu nu ɠɛdɛ dooɠo foloi?» Kɛlɛ ti maaɠɛni kpɔ. Yesu seeɓɛ nui zoni naazu, é kɛdɛ, é naa ɠaaɠale ma.
Gee nu puugɔi ɲade fai
Yesu liizuʋɛ Zeluzalɛme, é ɠɛni Galilé yooi ta Samali yooi maaleʋesu. Tɛi é ɠɛni lɛɛzu taai ta zu, gee nu puugɔ daaɠomini, ti lo ɠoozama. Ti wooɠulani, ti ɠɛ ma: «Maliɠii, Yesu, gi maawɔinɠa.» É ti ɠaai ma, é ɠɛni ti ma: «À li, wo ɓɔɠɔ lɛ ga zalaɠa ɠula nui.» Ti liizuʋɛ, ti kaani ga ti ɲadega.
Ti zaama, gila ge pɛtɛni ga é ɠɛdɛga, é ɠaleni ma ga ʋoluʋelei, é GALA dɛbi ga woo wola. É laaʋɛɛni kpulu Yesu ɠɔɠɔwu, é naa mama. É ɠɛni ga Samali nu.
Yesu kpɔɛi zeɠeni, é ɠɛ ma: «Nu puugɔi pɛ ge la ɲadeni ɓaa? Mini ɠa mu mɔta taaʋuugɔiti ti ná? Tanɔpɛ ge la zɔlɔɔni, nii a ʋa ʋolu, é lɛbiyai ve GALA bɛ, kɛni wɛɛin nii nɔ?» Naa ʋoluma, é ɠɛni naa ma: «Wuzeɠe, è li, ɗa-ɠidaaleʋei è ʋaloa.»
Mɛɠɛlɛ nui ʋalo vai Zeluzalɛme
Ku ɠɛai ma fele, Yesu ɠaleni ma ʋolu Zeluzalɛme, Zuifuiti ta-vɛtii ta zu. Tama Zeluzalɛme miná, Baala Siɠidaʋɛ ɠobaʋɛ, kpoi gila ge ɠɛni ná, daaseigi ga Ɓɛtezata, Eɓulu wooi zu. Kota lɔɔlugɔ ɠɛni kpoigi naa ɠoba. Seeɓɛ nu mɔinmɔingiti ti ɓena laa kotai niiti bu: gaazuɠole nuiti, mɛɠɛlɛ nuiti, ta kɔlɔsama nuiti. [Ti ɓena ziɛi ɲiikpi fai maaɓɔun. Tɔɔzei geezuɠeelai gila ge ɠɛni yeizu yeeɠɛɠalai tanigaa zu, é ɗa ziɛi ɲiikpi. Zɔi nɔpɛ a la yeina ziɛ ɲiikpigai wu mɔunpa, seeɓɛi ma zii nɔpɛ a la ɠɛna ma nu ʋa, é ɓena ʋalo.]
Zunu ɠila ge ɠɛni miná, nii é kɛɛni seeɓɛi zu ga kona ʋuusaʋagɔ maazu lɔsaʋa (38). Yesu kaani laani ná. É kwɛɛgai ma ga naa lɛbiga seeɓɛi zu, é gaazaɠani, é ɠɛ ma: «Ɗa pɔ è ʋalo?»
Seeɓɛ nui gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Màliɠii, siɛgi zu ziɛi ɲiikpisu da, nu la bɛ̀, nii a pìli bu. Siɛgi zu gè ɠɛɛzu la, gè li ná, taɠili ka yeizu bu tùɠɔ.»
Yesu ɠɛni ma: «Wuzeɠe, è ɗa-zaɓai zeɠe, è ziɛ.» Gaamago nɔ, zunui naa ɠɛdɛni, é ná-saɓai zeɠe, é tɔɔzei ga é ɗa ziɛ.
Naama vai ɠɛɛni ga dooɠo foloi ta.
Yesu ɠaleni ma Kana, Galilé yooi zu, ʋɛ é ziɛi valiboni ná ga dɔɔi. Tama masagi ná-botiɠɛ nu wolai gila ge ɠɛni Kapɛɛlɛnawume, nii ná-doun zunui ɠɛni zeeɓɛzu. Siɛgi zu é mɛnini la ga Yesu ɠalega ma Galilé yooi zu, é zeɠe Zudé yooi zu, é liini Yesu ʋɔ bɛ, é maanɛɛnɛ ga naa li, é ná-doun zunui ɠɛdɛ, nii é ɠɛnina zaazu.
Yesu ɠɛni ma: «Ni wo la laavɔɔ vaiti ta maaɓɛlɛ vaiti pɛtɛni, wo la ɠidaaleʋea.» Masagi ná-botiɠɛ nu wolai ɠɛni ma: «Màliɠii, yei fala, dòun zunui mina ʋa zaazu.» Yesu ɠɛni ma: «Li, è-loun zunui ɠa vulua.» Zunui naa laani Yesu wooi la, é ɠale ma, é li.
Tɛi é ɠɛni galema ʋelei zu, ná-botiɠɛ nuiti ti ʋaani daaɠomisu, ti ɠɛ ma: «È-loin ɠa vulua.» É ti ɠaazaɠani ga yeeɠɛɠala ɓɛgele ɠa é tɔɔzeini la ga tago ɗa zoloo. Ti gooɠaaʋoteni, ti ɠɛ ma: «Wogi, folo dɛkpɛgai, kɔlɔkpadimai zeɠeni ba.» Doun kɛɛɠɛi kwɛɛni ga naama ziɛgi zu ɠa Yesu ɠɛni la ma: «È-loun zunui ɠa vulua.» É zo názu ma, tɔ ɓɔɠɔi naa ʋɛɛ ná-pɛlɛyeɠei ʋa, ti pɛ ti ɠidaaleʋeni. Laavɔɔ vai velesiɛi ɠana Yesu kɛɛni Galilé, seɠeai ma Zudé.
A mulher com fluxo de sangue
Uma mulher que sofria há doze anos tocou a orla do manto de Jesus e foi curada instantaneamente pela sua fé.
Anzanui ta ʋaani, nii é kɛɛni ɲama ɠula koozu zeeɓɛi zu ga kona puugɔ maazu felegɔ (12). É maaɓuɠani Yesu ʋa ga poluʋelei, é yeevɔɔɠu ná-seɠei laamaʋɛ ʋa. Tɔɔzei é ɠɛni bosu ɠisu ga: «Ni nà zoona nɔ gè yeevɔɔɠu ná-seɠei ʋa, nà ʋalo.» Yesu latini, tɛi é kaani, é ɠɛni ma: «Dòun anzanu, zɛbɛzeɠe, tɛi è laa dà, è ʋaloa.» Gaamago nɔ, anzanui ʋaloni.
Anzanui ta ɠɛni ná, nii é kɛɛni ɲama ɠula koozu zeeɓɛi zu ga kona puugɔ maazu felegɔ (12). É wola ɓɔlɔni niina ɗɔɠɔtɔlɔ mɔinmɔin zeezu, é ná-naavoloi pɛ kwɛɛ, tanɔpɛ ge la zeɠeni ná-seeɓɛi ʋa, kɛlɛ ta nɔ ɠa é ɠɛni ʋilisu su. É Yesu maawoo mɛnini. É lɔɔni bɛbɛi zaama, é maaɓuɠa Yesu ʋa ga poluʋelei, é yeevɔɔɠu naa ná-seɠei ʋa. Tɔɔzei é ɠɛni ma: «Ni nà zoona nɔ gè yeevɔɔɠu ná-seɠei ʋa, nà ʋalo.» Gaamago, ná-ɲama ɠula koozui maaleʋeni. É gaaɠaani ɠɔlɔ su ga é ɠɛdɛga.
Anzanui ta ɠɛni ná, nii é kɛɛni ɲama ɠula koozu zeeɓɛi zu ga kona puugɔ maazu felegɔ (12). É kɔligi pɛ kwɛɛni ɗɔɠɔtɔlɔiti pɔ bɛti, kɛlɛ tanɔpɛ ge la zooni é ʋa kɛdɛ. É maaɓuɠani Yesu ʋa ga poluʋelei, é yeevɔɔɠu ná-seɠei laamaʋɛ ʋa. Gaamago, ná-ɲama ɠula koozui maaleʋeni.
Yesu gaazaɠagi woni, é ɠɛ ma: «Ɓɛ ɠa fɔɔɠuai bà?» Tɛi ɛsɛ pɛ ge ɠɛni zeɠezu ga, Piyɛlɛ ɠɛni ma: «Kalamɔn, bɛbɛi ɠakugɛ è ma, ti ɗa ziɠaziɠa è ʋa.» Kɛlɛ Yesu ɠɛni ma: «Nui ta vɔɔɠuʋɛ bà, tɔɔzei gè gaaɠaaʋɛ ga zɛbɛi ta ɠulaʋɛ sù.»
Anzanui kaai ma ga poluɠulaa, é yɛni ɓalizu, é ʋa, é loo Yesu ɠɔɠɔwu, é naa pɛ suɠula nuɓusɛi pɛ gaazu, nii é kɛai fɔɔɠuai Yesu ʋa, ta ʋelei é ɠɛdɛni la gaamago. Yesu ɠɛni ma: «Dòun anzanu, tɛi è laa dà, è ʋaloa. Li ziilɛigi zu.»
Ressurreições
Jesus ressuscitou mortos — a filha de Jairo, o filho da viúva de Naim e Lázaro. Ele é Senhor sobre a morte.
Zayiluse ná-doun anzanui ta ɲama ɠula koozu anzanui
Siɛgi zu Yesu ɠɛni naa wosu la ti ma, Zuifu ɠundiɠii ta ʋaani, é ʋilɛ ɲiibiɠa kɔɠɔwu, é ɠɛ ma: «Dòun anzanui zaa ɠani nɔ feya, kɛlɛ ʋa, è yeela ma, toɠa vulu ʋolu.» Yesu ta ná-kaladopoiti ti ʋilɛni polu, ti ɗa li.
Siɛgi zu Yesu zeelini la Zuifu ɠundiɠii ná-pɛlɛi wu, é koole vɛɛ nuiti kaani ta bɛbɛi, ti ɗa zɔngɔi wo. É ɠɛni ti ma: «À zeɠe ʋɛ, tɔɔzei anzanu loungoi la zaani, toɠa ɲiizu nɔ.» Kɛlɛ nuiti ti ɠɛni ɲɛɛɠulazu su. Ti nuiti kulaai ma eteaʋɛ, é lɛɛni pɛlɛi wu, é anzanu loungoi zoni zeei ʋa, naa wuzeɠe.
GALA dɛbi ʋɛlɛi ma ɠundiɠii gila ge ʋaani, nii daa ɠɛni ga Zayiluse. É Yesu ɠaai ma, é looni kɔɠɔwu, é maanɛɛnɛ, é ɠɛ ma: «Dòun anzanui ɠana za. Ʋa, è yeela ma, nii a kɛ é ʋalo, é zɛnvui wo.» Yesu zɛba é ʋilɛ polu, ti ɗa li. Bɛbɛi kɛ kpu, é ʋilɛ ti ʋolu, ti ɗa ziɠaziɠa Yesu ʋa.
Ti zeelizuʋɛ GALA dɛbi ʋɛlɛi ma ɠundiɠii ná-pɛlɛi wu, Yesu kaani ga zɔngɔ wolai ɠa ná, nuiti ti ɗa wɔlɔ, ti ɗa kpee wolaiti too. Yesu lɛɛni pɛlɛi wu, é ɠɛ ti ma: «Lee ma zɔngɔ wola ɠa é ʋɛ? Lee wɔlɔ ɠa é wosu? Doungoi la zaani, toɠa ɲiizu nɔ.»
Kɛlɛ nuiti ti ɠɛni ɲɛɛɠulazu su. É nuiti kulaai ma eteaʋɛ, ti lɛɛni pɛlɛi wu, ʋɛ anzanu loungoi ɠɛni laani ná, ta doungoi kɛɛɠɛ ta dee, naa ʋɛɛ ná-kaladopoiti ba, niiti ti ɠɛni polu. É doungoi zoni zeei ʋa, é ɠɛ ma: «Talita kumi» (nii poluʋɛ ga «anzalopoi, nà è levezu, wuzeɠe»). Gaamago nɔ, anzalopoi wuzeɠeni, é ɗa ziɛ. Ná-konagi ɠɛni ga puugɔ maazu felegɔ (12). Ti wola laavɔɔni gaamanɔ.
Yesu ɠɛni ma ʋolu: «Ɓɛ ɠa mu nà niizuʋɛ nuɓusɛiti pokɔɠɔ ma? Ɓɛ ɠa ti ɠulaai la? Ti ɠulaʋɛ ga doungoiti ti zeini dɔɔɠɔ ɓalagi zu, ti ɗa wooɠula ɓɔɠɔ ma, ti ɗa ɠɛ ma:
‹Gi koolei vɛa, wo la kuai woni,
gi saa zu wuyei loa, wo la wɔlɔni.›
Tɔɔzei Zan Ɓatisete ʋaani, é ɗa zugi zo, é la dɔɔ ɓɔlezu, wo ɠɛ ma: ‹Inɛgi ɠa su.› Nu ná-Doun Zunui ʋaa, é ɗa daamii ta kpɔɔlei wo, wo ɠɛ ma mɔnɔ: ‹Zunui nii ɠa ga ɠulukpu nu ta dɔɔ ɓɔle nu wolai. Toɠa ga mulu zo nuiti ta kotoba nuiti ti-wɔɔlai.› Kɛlɛ niiti ti vaazu ɠimalai wu, naati ta dɛɛzu ga naa lelebogɛ.»
Kotoba anzanui nii suvaayɛni
Faliziɛin gila ge Yesu maanɛɛnɛni ga naa li, ti laami ʋɔɔma. Yesu liini, é zei taɓalii ɠakala, Faliziɛin ná-pɛlɛi wu. Kotoba anzanui gila ge ɠɛni taazuʋɛ. É mɛnigai ma ga Yesu ɠa daami wosuʋɛ Faliziɛin ná-pɛlɛi wu, é ʋaani ga goole ɠila, kpɛtɛai ga aaleɓatelegi, nii daaveni ga gulɔ maku nɛɛnɛgi.
GALA dɛbi ʋɛlɛi ma ɠundiɠii gila ge ʋaani, nii daa ɠɛni ga Zayiluse. É looni Yesu ɠɔɠɔwu, é maanɛɛnɛ ga naa li ná-pɛlɛi wu, tɔɔzei anzanu loun gila kpegi é ɠɛni zea, ná-konagi ga puugɔ maazu felegɔ (12) ɠɛɠala, naa ɠɛni niina zaazu.
Yesu liizuʋɛ ná, bɛbɛi ɠɛni kpatasu.
Yesu yɛni nɔ ɓɔɛzu, keela zeɠe GALA dɛbi ʋɛlɛi ma ɠundiɠii ná-koizuʋɛ, é ɠɛ ma: «È-loun anzanui zaa, mina mɔ kalamɔin ɓɔlɔ.» Kɛlɛ Yesu naa mɛnigai ma, é ɠɛni Zayiluse ma: «Mina lua. Ɠidaaleʋe nɔ, toɠa ʋalo.»
Seeliai ma pɛlɛi wu, é la ɠɛni vaani bu nu ɠili ge ʋa lɛ, kɛni Piyɛlɛ, Zan ta Zake, naa ʋɛɛ doun kɛɛɠɛi ʋa ta doun deei. Ti pɛ ti ɠɛni wɔlɔzu ma, ti ɗa ɓɔɠɔ maawɔin. Yesu ɠɛni ti ma: «À mina wɔlɔ, tɔɔzei é la zaani, toɠa ɲiizu nɔ.» Kɛlɛ nuiti ti ɠɛni ɲɛɛɠulazu su, tɔɔzei ti ɠɛni kwɛɛni ga anzanu loungoi zaaʋɛ. É naa zoni zeei ʋa, é wooɠula, é ɠɛ ma: «Doungo, wuzeɠe!» Naa yɛnvui ʋuuni su ʋolu, é wuzeɠe gaamanɔ. Yesu devei veeni ga ti daamiani fe zea. Anzanu loungoi zɔlɔɔ nuiti ti laavɔɔni. Kɛlɛ Yesu ti leveni ga ti mina naama vai wo nu nɔpɛ ma, nii kɛai.
Lazaal zaa vai
Ɓetani taazuʋɛ, seeɓɛ nui ta ɠɛni ná, daa ga Lazaal, ta baazeela felegɔi, gilagi laaseigi ɠɛni ga Mali, zɔi laaseigi ɠɛ ga Maate. Mali naa nɔ ɠa mɔunpa é gulɔ maku nɛɛnɛgi ziɛni Maliɠii ɠɔɠɔiti ma, é ti maaɓale ga nɔundeɠaiti, tama ná-seelai Lazaal ɠa é ɠɛni zeeɓɛzu. Zeela nu felegɔiti ti keela leʋeni Yesu ma, ga é li, é ɠɛ naa ma: «Màliɠii, zɔi è nɛai ʋɛ, naa la ɠɛdɛni.»
Naama wooi zeeliai ma Yesu ma, é ɠɛni ma: «Seeɓɛi nii ɠaaɓelasu la ga saai, kɛlɛ toɠa ga é lɛbiya ve GALA bɛ, niima zeeɓɛi ɠa ɠɛɛzu ga zaɓui GALA Doun Zunui ná-lɛbiyai ɠula kɛlɛma.» Maate ta deɠei ti wola nɛɛni Yesu ʋɛ, naa ʋɛɛ Lazaal ʋa. É mɛnigai ma ga Lazaal la ɠɛdɛni, é folo felegɔ ɠɛɛni dɛ, ʋɛ é ɠɛni ná.
Naa ʋoluma é ɠɛni ná-kaladopoiti ma: «Ade ɠale ma Zudé.» Kaladopoiti ti ɠɛni ma: «Kalamɔn, su la dɛ ɠoozani, Zuifuiti ti ɠɛni ɠɛɛzu, ti yɛ è zɔɔzu ga kɔtui, ti è ʋa, ɗɔun ɗa pɔ mɔnɔ è ɠale ma ná?»
Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Kɛbɛ lɛlɛ puugɔ maazu felegɔ (12) ɠa é foloi zu, kɛlɛ? Ni nu ɠa ziɛzu siɛgi zu foloi ná la dɛ, è-ɠɔɠɔi la ziɠaa, tɔɔzei ɗa eteai nii ná-wozakalagi ɠaazu. Kɛlɛ ni nu ɠa ziɛzu ga kpidii, è-ɠɔɠɔi ɠa ziɠa, tɔɔzei wozakala ge la zea.»
Yesu ɓegai ma ga naama wooiti bo, é ɠɛni ma: «Ade-wɔɔlai Lazaal ɠa ɲiizu, nà liizu, gè maaloɠa.» Kaladopoiti ti ɠɛ ma: «Màliɠii, ni toɠa ɲiizu, naa ɠa ɠɛɛna, toɠa ʋaazu ʋalozu.» Tɔun Yesu ɠɛni pɔ é bo ti ma ga Lazaal zaa, kɛlɛ kaladopoiti ti gaaɠaani ga Yesu ɠa ɓɔɛzu é ʋilɛ ɲiimɛni ɠitei ʋa. Naa ɠa é kɛɛni Yesu kulani ga fo, é ɠɛ ti ma: «Lazaal zaa.
Domínio sobre a natureza
Jesus acalmou a tempestade, andou sobre as águas e multiplicou pães. A natureza obedece à voz do seu Criador.
Yesu fiilɛ wolai ɠaayei vai
É lɛɛni keingi zu ta ná-kaladopoiti. Gaamago fiilɛ wolai lokoleʋeni ziɛi ɠa, ziɛ lakpatakpagiti ti keingi maaɓɔle, ti ɗa ɓudɛ maazu. Naama ziɛgi zu Yesu ɠɛni laani, é ɗa ɲi. Kaladopoiti ti maaɓuɠani ba, ti maaloɠa, ti ɗa ɠɛ ma: «Màliɠii, gi ɠizo, gi undaa ɠana ʋili!» É ɠɛni ti ma: «Lee vaa zu wo luazu? Ee, wa-ɠidaaleʋei lɔiʋɛ gola!» É wuzeɠeni, é devei ve fiilɛi ta ziɛi ya ga sɛbɛi, woza ɠaalɛi tɔɔntɔɔn. Ti pɛ ti laavɔɔni, ti ɗa ɠɛ ma: «Nui ma zii ɓɛgele ɠa ga zunui tɛi, nii fiilɛi ta ziɛi ti ɠolozu gooi ʋɛ?»
Kpɔkɔi zeeliai ma, kaladopoiti ti maaɓuɠani ba, ti ɠɛ ma: «Ʋɛ ɠa ga teʋebai zu, foloi lia. Bɛbɛi ɠaaɠale ma, ti li ʋɛ ɠoba laa goiti su, ti ɠɔnɔ geya ɓɔɠɔ ʋɛ.» Yesu ɠɛni ti ma: «Ti ɓɛdɛ la ba ga ti li, wa ɓɔɠɔi à ɠɔnɔ fe ti ya.» Kɛlɛ ti ɠɛni ma: «Ɓulu lɔɔlugɔ ta kale felegɔ nɔ ɠa é gi ya ʋɛ.» Yesu ɠɛ ti ma: «À ʋa ga tiye pɔ̀.»
É devei veeni ga ti bɛbɛi zei tufai zu. É ɓulu lɔɔlugɔi ta kale felegɔiti seɠeni, é ɠaazulɛ geezu, é mama fee ƓALA falii wo. Naa ʋolu é ɓuluiti kpulukpuluni, é ma ɓuɠaiti fe kaladopoiti zea, naati ti gaaɠwɛ bɛbɛi ʋa. Ɛsɛ pɛ ge daamii woni, ti yiɠo. Kaladopoiti ti ɓulu ɓulukpulugi mɔtai ɠaalɛɛni ba, é ɠɛ ga kpɔlɔ puugɔ maazu felegɔ (12). Zɔiti ti daamii woni, naati ti ɠɛni ga zunu waadɔɔlugɔ (5.000) ɠɛɠala, anzanuiti ta doungoiti ti ɠaa la vɔlɔ luni.
Gosu yeeɠɛɠalai, Yesu ʋaani ga kaladopoiti pɔ pelei, é ɗa ziɛ ziɛi ɠa.
Yesu nu waanaanigɔi (4.000) ɠɔnɔkula vai
Yesu ná-kaladopoiti tolini, é ɠɛ ti ma: «Bɛbɛi nii maawɔin sòga, mazɔlɔɔ folo saʋagɔ ɠa ti kòba, daamiani nɔpɛ ge la ti ya. Gè la pɔ ga pului yɛ ti ma, gè ʋa ti ɠaaɠale ma, zɛbɛi mina ʋa ɠulazu ti ya pelei zu.» Kaladopoiti ti ɠɛni ma: «Mini ɠa gá ɓulu zɔlɔɔ ná, teʋebai nii zu, é ʋa kula ɠɛ bɛbɛi nii ʋa?» Yesu ɠɛni ti ma: «Ɓulu lielegɔ ɠa é wo ya?» Ti ɠɛ ma: «Ɓulu lɔfela, naa ʋɛɛ kale goi tago ʋa.» É zɛba é bɛbɛi leve ga ti zei zooi ma. Naa ʋoluma, é ɓulu lɔfelai ta kaleiti seɠeni. Kpegai ma ga mamagi ve GALA bɛ, é ti ɠaleɠaleni, é ti ve kaladopoiti zea. Naati ti gaaɠwɛɛni bɛbɛi ʋa. Ti pɛ ti daamii woni, ti yiɠo. Kaladopoiti ti ma ɓulukpulugi mɔtai ɠaalɛɛni ba, é ɠɛ ga kpɔlɔ dɔfela. Zɔiti ti daamii naa woni, ti ɠɛni ga zunu waanaanigɔ (4.000), anzanuiti ta doungoiti ti ɠaa la vɔlɔ luni.
Yesu ta Piyɛlɛ ti mulu ɠula vai
Ti lɛai ma Kapɛɛlɛnawume, zɔiti ti ɠɛni mului zosu GALA sei ʋɛlɛi ma vaa ma, naati ti maaɓuɠani Piyɛlɛ ʋa, ti ɠɛ ma: «Wa-ɠalamɔin la GALA sei ʋɛlɛi wu mului ta ɠulazu ɓaa?» Piyɛlɛ ɠɛ ti ma: «Ɓa-o, toɠa ɗa kula.» Siɛgi zu é lɛɛni la pɛlɛi wu, Yesu mɔunpa ge kpɔɛi zeɠeni, é ɠɛ ma: «Simon, ɗa ɠisiɛzu ɠale? Eteai zu masagiti, ɓɛ ɠa ta ɗa mului ɠula zea? Zou lointi ɓaa wɛɛinti?» Piyɛlɛ ɠɛni ma: «Wɛɛinti.» Yesu ɠɛni ma mɔnɔ: «Naa ɠa é dɛɛzu ga, zou lointi pɔ ge la ta zu. Kɛlɛ anɛɛ naa ʋe, de mina ɠɛ ga niima nuiti kaka saɓu. Tɔ ɠa é ba, yei ziɛ wolai laaʋɛ, è kalagi ʋili ziɛi wu. Kale mɔunpagi è kulazu, daalao, ɗa wali ɠaei ɠaazu su. Seɠe, è fe tiya ga de felegɔ dɔnɔi.»
Kooleɠoole gului ɠoto vai
Sobuzobui, siɛgi zu é ɠɛni ɠalesu la ma taazuʋɛ, pului soni. É kooleɠoole gului ta ɠaani pele ɠobaʋɛ. É maaɓuɠani ba. Kɛlɛ é la ma waa nɔpɛ kaani ga, kɛni gaalaagiti nɔ. É zɛba é ɠɛ gului ma: «Eyɛsu pɛ è la mɔ gwaa ɠila kpalaa boga!» Gaamago nɔ, gului naa vɔɔni. Kaladopoiti ti miná ɠaai ma, ti laavɔɔni ga gola, ti ɗa ɠɛ ma: «Gului nii vɔɔʋɛ ɠale gaamago nɔ?» Yesu ɠɛni ti ma: «Gè bo wo ma ga gaamai, ni kidaaleʋei ɠa wo ya, wo la inɛinɛni, nii ɠani gè kɛai ga kooleɠoole gului nii, wa zoo wo kɛɠalai ɠɛ, kɛlɛ é ɓudɛ naa maazu, wa vɔlɔ wa ɠɛ gizei nii ma: ‹Wuzeɠe miná, è ʋili kpoloɗɛi wu,› tama naama vai ɠa ɠɛ nɔ ti. Ni wa GALA falina ga kidaaleʋei, nii nɔpɛ wo falizu, wa sɔlɔɔ.»
Fiilɛ wolai zɛba é lokoleʋe, ziɛi ɗa ɲiikpi takpatakpa, é ɗa vala keingi zu, é ɗa daave. Tɔun nɔnɔi, é ɠɛni laani keingi ɓogaʋɛ, é ɗa ɲi, nɔungi laani undama ɓɔlɔi ma. Kaladopoiti ti maaloɠani, ti ɗa ɠɛ ma: «Kalamɔn, gi undaa ɠana ʋili, ɗɔun, naa la è yiizoolɛzu?» É wuunni, é devei ve fiilɛi ya ga sɛbɛi, é ɠɛ ziɛi ma: «Bu ɠɛ toun! Maaɠɛ kpɔ!» Fiilɛi zuleʋeni kpe, woza ɠaalɛi tɔɔntɔɔn. É ɠɛni ná-kaladopoiti ma: «Lee vaa zu wo luazu? Kidaaleʋe la wo ya?» Naati ti wola luani, ti ɗa ɓɔɠɔ ɠaazaɠa ga: «Ɓɛ ɠa é ga nii mu, nii fiilɛi ta ziɛi ti ɠolozu gooi ʋɛ?»
Foloi ɠɛnina liizu. Ná-kaladopoiti ti maaɓuɠani ba, ti ɠɛ ma: «Ʋɛ ɠa ga teʋebai zu, foloi lia. Bɛbɛi ɠaaɠale ma, ti li ʋɛ ɠoba ɓalaɠaiti ta taa goiti su, ti ɠɔnɔ geya ɓɔɠɔ ʋɛ.»
Kɛlɛ Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ti ma: «Wa ɓɔɠɔi à ɠɔnɔ fe ti ya.» Ti ɠɛni ma: «Gi liina mu, gi wali ɠae unfelegɔ (200) ɓulu ɠeya, gi fe ti ya, ti mi?»
Yesu ɠɛni ti ma: «À li, wo ná ɠaa. Ɓulu lielegɔ ɠa é wo ya?» Ti liini, ti gaazaɠagi wo, ti ʋa, ti ɠɛ ma: «Ɓulu lɔɔlugɔ ɠa é ná, naa ʋɛɛ kale felegɔ ʋa.»
É zɛba é devei ve ti ya ga ti nuiti sei kpifɔkpifɔ tufa lɛnugi zu. Nuiti ti zeini kpifɔkpifɔ ga nu ungilagila (100), puulɔɔludɔɔlu (50). Yesu ɓulu lɔɔlugɔi ta kale felegɔiti seɠeni, é ɠaazulɛ geezu, é mama fee ƓALA falii wo. Naa ʋolu é ɓuluiti kpulukpuluni, é ma ɓuɠaiti fe kaladopoiti zea ga ti gaaɠwɛ bɛbɛi ʋa. É kale felegɔi ɓalaa gaaɠwɛɛni ɛsɛ pɛ ba. Ɛsɛ pɛ ge daamii woni, ti yiɠo. Kaladopoiti ti ɓulu ɓulukpulugi mɔtai ɠaalɛɛni ba ta kalei mɔtai, é ɠɛ ga kpɔlɔ puugɔ maazu felegɔ (12). Tama zɔiti ti ɓului naa miini, ti-liegɔi a la ɠɛ ga zunu waadɔɔlugɔ (5.000).
É kaani ga ná-kaladopoiti ta wola ɓɔlɔzu ga keingi ɓizɛ vai, tɔɔzei fiilɛi ɠɛni ti laaɠomisu. Gosu yeeɠɛɠalai, é liini ga ti ʋɔ pelei, é ɗa ziɛ ziɛi ɠa. É ɠɛni ɠɛɛzu, é leʋe ti ʋa. Ti kaai ma, é ɗa ziɛ ziɛi ɠa, é ɠɛni ti ɠisu ga gɔvɛ mɔtai ta ʋe. Ti ɠɛni kpeei loozu. Tɔɔzei ɛsɛ pɛ ge kaani, dualuagi lɔ ti pɛ su. Kɛlɛ gaamago Yesu ɓɔɛni ti ʋɔ, é ɠɛ ti ma: «À zɛbɛzeɠe, nà ʋe de. À mina lua!» É zɛba é lɛ ti ɠoba keingi zu. Fiilɛi zuleʋe kpe. Ti wola laavɔɔni.
Yesu nu waanaanigɔi (4.000) ɠɔnɔkula vai
Naama voloiti su, bɛbɛ wola ɠaalɛɛni ba mɔnɔ Yesu ɠoba, daamiani ge la ɠɛni ti ya. Yesu zɛba é ná-kaladopoiti toli, é ɠɛ ti ma: «Bɛbɛi nii maawɔin sòga, mazɔlɔɔ folo saʋagɔ ɠa ti kòba, daamiani nɔpɛ ge la ti ya. Nà pului yɛna ti ma, gè ti ɠaaɠale ma ta-ɠoizuʋɛti, zɛbɛi ɠa ɠula ti ya pelei zu, tɔɔzei tanigaa zeɠezu ɠoozaʋɛ.»
Ná-kaladopoiti ti ɠɛni ma: «Mini ɠa nu a ɓulu zɔlɔɔ ná, é kula ɠɛ niiti pɛ ba, teʋebai nii zu?» É ti ɠaazaɠani, é ɠɛ ti ma: «Ɓulu lielegɔ ɠa é wo ya?» Ti ɠɛ ma: «Ɓulu lɔfela.»
É zɛba é bɛbɛi leve ga ti zei zooi ma. Naa ʋoluma, é ɓulu lɔfelaiti seɠeni. Kpegai ma ga mamagi ve GALA bɛ, é ti ɠaleɠaleni, é ti ve ná-kaladopoiti zea ga ti gaaɠwɛ bɛbɛi ʋa. Naati ti gaaɠwɛɛni bɛbɛi ʋa. Kalei tago ɓalaa ge ɠɛni ná. Yesu mama fee ƓALA falii woni ɓalaa ma, é ɠɛ ná-kaladopoiti ma, ti gaaɠwɛ. Ti pɛ ti daamii woni, ti yiɠo. Kaladopoiti ti ma ɓulukpulugi mɔtai ɠaalɛɛni ba, é ɠɛ ga kpɔlɔ dɔfela. Nu waanaanigɔ (4.000) ɠɛɠala ɠa é ɠɛni ná. Naa ʋoluma Yesu ti ɠaaɠaleni ma.
Kooleɠoole gului ɠoto vai
Poluma zobui, tɛi ti ɠɛni zeɠezu Ɓetani ta naati, pului soni. É kooleɠoole gului ta ɠaani ɠoozama, gaalaagi ɓiiliai ga. É liini gului naa ʋɔ pelei, nii a kɛ é pɛtɛ ni toɠa ma waai ta ɠa ga é mi. Kɛlɛ siɛgi zu é maaɓuɠani la gului ʋa, ma laa tetelegi nɔ ɠa é kaani ga, tɔɔzei kooleɠoolegi waa ziɛgi la ɠɛni dɛ zeelini. É zɛba é ɠɛ gului ma: «Eyɛsu pɛ nu nɔpɛ ge mina mɔ è-ɠaawaai ta mi!» Ná-kaladopoiti ti goomɛnini, é ɗa naa wo.
Kalagi é zɔlɔɔsu kooleɠoolegi ʋa, nii é vɔɔni
Poluma zobui, ti leʋesuʋɛ, ti kooleɠoole gului ɠaani pele ɠobaʋɛ, fɔai, é zeeli ma zapeiti ma. Piyɛlɛ ɠi ge looni naa zu, nii é ɠɛɛni, é zɛba é ɠɛ Yesu ma: «Kalamɔn! Wɛlɛ kooleɠoole gului ʋa, nii è kotoni, é vɔa kpaankpaan!»
Yesu gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «À la GALA da. Gè bo wo ma ga gaamai, ni nui ta a ɠɛɛna gizei nii ma: ‹Wuzeɠe miná, è ʋili kpoloɗɛi wu,› ni é la inɛinɛni ziimaʋɛ, kɛlɛ é la da ga nii é bogai, toɠa ʋaazu ɠɛɛzu, naama vai ɠa ɠɛ nɔ bɛ ti. Naa ɠa é ba, nà bosu wo ma ga: Nii nɔpɛ wa falina, wa-ƓALA falii zu, à la da niina ga wo sɔlɔɔga, tama toɠa ɠɛ nɔ wo ʋɛ ti. Wa ɠɛna loni ga wo GALA fali, ni faa ta ma zii nɔpɛ ka wo yiima, nui ta laalɔɠɔma, à suvaayɛ, nii a kɛ wo-Ɠɛɛ, nii é geeɠɔlɔgi zu, é wo zuvaayɛ wa ɓalaa ga wa-vaa ɲɔiti.
Yesu ná-kaladopo mɔungiti toli fai
Yeeta Yesu ɠɛni loni Zenezalɛte ɓoigi laaʋɛ, bɛbɛi ɠɛni zɔɔzu ɓɔɠɔ ʋa maaɠoolii zu, ti ʋa woilo GALA daawooi ma. É kein felegɔ ɠaani kpoigi ɠobaʋɛ, kale ɓɛɛ nuiti kulaai ti zu, ti ɗa ta-lumɔiti gba. Yesu lɛɛni keingi gila su, nii é ɠɛni ga Simon nɔnɔi. É naa maanɛɛnɛni ga naa keingi tago maaɠooza kakei ʋa. Naa ʋoluma é zeini keingi zu, é tɔɔzei ga bɛbɛi ɠalaga.
Kpegai ma ga kpɔɛi zuɠula, é ɠɛni Simon ma: «Li ga ɗa-ɠeingi ziɛ zaamaʋɛ, wo wa-lumɔiti pili ziɛi wu, kale ɓɛɛ vai ma.» Simon gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Kalamɔn, gi botii ɠɛɛʋɛ kpidii ɲɛgɛlɛin daawu, gi la ani nɔpɛ soni. Kɛlɛ nà losu è-wooi ma, gè tumɔiti pili ziɛi wu.»
Ti tumɔiti piligai ma ziɛi wu, ti kale mɔinmɔin soni, tumɔiti ti tɔɔzei vɔlɔ ga ʋalia ga. Ti ta-wotiɠɛɲɔɠɔiti tolini ga yeeɓeɠa, niiti ti ɠɛni keingi ɠilagi zu, ga naati ti ʋa, ti kpɔba ɠɛ ti ʋɛ. Naati ti ʋaani, ti kein felegɔi pɛ daave, kalei mɔin ʋele ma keingiti ti ɠɛnina lɔɔzu ziɛi wu.
Simon Piyɛlɛ miná ɠaai ma, é ʋilɛni ɲiibiɠa Yesu ɠɔɠɔwu, é ɠɛ ma: «Maaɠooza bà, Màliɠii, tɔɔzei nà ga kotoba nu.» Mazɔlɔɔ, ta bɔɔlaiti ti wola luani, tɔɔzei kale mɔinmɔingi ʋa, ti kpɛɛni. Ʋele nɔ ɠana é ɠɛɛni la ɓalaa ga Simon ná-botiɠɛɲɔɠɔ felegɔiti, Zeɓedé ná-doun zunu felegɔi Zake ta Zan. Yesu ɠɛni Simon ma: «Mina lua, mazɔlɔɔ za ʋoluma, nuiti ka ɗa ɠɛ ti ɠaiziɛzu.» Ti liini naazu ga ta-ɠeingiti kakei ma, ti fai pɛ zɛ ná, ti ʋilɛ Yesu ʋolu.
Yesu fiilɛ wolai ɠaayei vai
Yeeta Yesu ta ná-kaladopoiti ti lɛɛni keingi zu, é ɠɛ ti ma: «Ade leʋe ziɛ ʋoluʋelei.» Ti liini. Ti ɠɛai ma keingi ɓizɛzu, Yesu ɲiini. Fiilɛ wolai lokoleʋeni ziɛi ɠa, keingi tɔɔzeini ga daa ɗa ve ga ziɛi, ti ɠɛ faaɓaagi zu. Ti maaɓuɠani Yesu ʋa, ti maaloɠa, ti ɠɛ ma: «Kalamɔn, kalamɔn, gi undaa ɠana ʋili!» É wuunni, é devei ve fiilɛi ta ziɛ lakpatakpagi ya ga sɛbɛi, naati suleʋe kpe, woza ɠaalɛi tɔɔntɔɔn. É ɠɛni ti ma: «Mini ɠa wa-ɠidaaleʋei ná?» Ti luani, ti laavɔ, ti ɗa ɓɔɠɔ ɠaazaɠa ga: «Ɓɛ ɠa é ga nii mu, é devei veezu vɔlɔ fiilɛi ta ziɛi ya, ti ɗa ɠolo gooi ʋɛ?»
Yesu fiilɛ wolai ɠaayei vai
Yeeta Yesu ta ná-kaladopoiti ti lɛɛni keingi zu, é ɠɛ ti ma: «Ade leʋe ziɛ ʋoluʋelei.» Ti liini. Ti ɠɛai ma keingi ɓizɛzu, Yesu ɲiini. Fiilɛ wolai lokoleʋeni ziɛi ɠa, keingi tɔɔzeini ga daa ɗa ve ga ziɛi, ti ɠɛ faaɓaagi zu. Ti maaɓuɠani Yesu ʋa, ti maaloɠa, ti ɠɛ ma: «Kalamɔn, kalamɔn, gi undaa ɠana ʋili!» É wuunni, é devei ve fiilɛi ta ziɛ lakpatakpagi ya ga sɛbɛi, naati suleʋe kpe, woza ɠaalɛi tɔɔntɔɔn. É ɠɛni ti ma: «Mini ɠa wa-ɠidaaleʋei ná?» Ti luani, ti laavɔ, ti ɗa ɓɔɠɔ ɠaazaɠa ga: «Ɓɛ ɠa é ga nii mu, é devei veezu vɔlɔ fiilɛi ta ziɛi ya, ti ɗa ɠolo gooi ʋɛ?»
Yesu inɛ su nui ʋalo vai
Ti zeelini Gelase nuiti ta-yooi zu, nii é ziɛ ʋoluʋelei, gaaʋotegai Galilé yooi ma.
Foloi tɔɔzeini ga lia. Keela puugɔ maazu felegɔiti (12) ti maaɓuɠani Yesu ʋa, ti ɠɛ ma: «Bɛbɛi ɠaaɠale ma, ti li ʋɛ ɠoba laa goiti ta ɓalaɠaiti su, ɠɔnɔgi ta ɲiizu zɔlɔɔ náti, tɔɔzei ada teʋebai zu.» Yesu ɠɛni ti ma: «Wa ɓɔɠɔi à ɠɔnɔ fe ti ya.» Kɛlɛ ti ɠɛni ma: «Ɓulu lɔɔlugɔ ta kale felegɔ nɔ ɠa é gi ya. Kɛni, ni gá liizu, gi ɠɔnɔ geya niima nuɓusɛi pɛ bɛ.» Zunu waadɔɔlugɔ (5.000) ɠɛɠala ɠa é ɠɛni ná. Yesu ɠɛni ná-kaladopoiti ma: «À ti zei ga nu ʋuulɔɔludɔɔlugi (50).»
Kaladopoiti ti naa ɠɛɛni, ti nuiti pɛ seini. Yesu ɓulu lɔɔlugɔi ta kale felegɔiti seɠeni, é ɠaazulɛ geezu, é mama fee ƓALA falii wo. Naa ʋolu é ɓuluiti kpulukpuluni, é ma ɓuɠaiti fe kaladopoiti zea ga ti gaaɠwɛ bɛbɛi ʋa. Ɛsɛ pɛ ge daamii woni, ti yiɠo. Kaladopoiti ti ɓulu ɓulukpulugi mɔtai ɠaalɛɛni ba, é ɠɛ ga kpɔlɔ puugɔ maazu felegɔ (12).
Yesu ná-laavɔɔ vaa mɔungi
Naa ʋoluma folo felegɔ ɠulaai ma su, vulu maazaa ɠoozunɛɛi ta ɠɛni ɠulazu Kana, Galilé yooi zu, Yesu dee ɠɛni ná. Ti Yesu ɓalaa tolini ta ná-kaladopoiti vulu ɠɛɛzuʋɛ.
Siɛgi zu dɔɔi ɓeni la, Yesu dee ɠɛni ma: «Dɔɔ la mɔ ti ya.» Yesu gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Anzanu, lee ɠa è pòluma? Nà-yeeɠɛɠalai la dɛ zeelini.» Dee ɠɛni botiɠɛ nuiti ma: «Nii nɔpɛ a bo wo ma, à naa ɠɛ.»
Kɔtu liɠi lɔzita ɠɛni ná, nii Zuifuiti ti ɓena ɓɔɠɔ ɲade faiti kɛ ga tiye. Diɠii naati gilagilagi ɲɛ gilagi a la zo ɠɛɛzu ga litɛlɛ ʋuulɔsaʋa (80) ɓaa ungila (100). Yesu ɠɛni botiɠɛ nuiti ma: «À diɠii niiti daave ga ziɛi.» Naati ti ti laaveni lɛɠɛlɛɠɛ ga ziɛi. Naa ʋolu é ɠɛ ti ma: «À tago zaɠa, wo lii la ɠɔnɔ gaaɠwɛɛ nui ʋɔ.» Ti liini ga ta ɠɔnɔ gaaɠwɛɛ nui ʋɔ.
Ɠɔnɔ gaaɠwɛɛ nui ziɛi ɠɔɠɔni, nii falibogai ga dɔɔi. É la ɠɛni kwɛɛni ʋɛ dɔɔi naa zeɠeai ná, kɛlɛ botiɠɛ nuiti mu, ti ɠɛni seɠezuʋɛ ɠwɛɛ. É anzazinigi lolini, é ɠɛ ma: «Pɔlɔmazu, nu ɠa ɗa dɔɔ ʋagɔi ese gaaɠwɛ, naa ʋolu siɛgi zu dɔɔi nuɓusɛiti sosu la, ɗa zɔi ɠula niina, nii é la zeelini zɔi zu. Kɛlɛ ɗɔun, è dɔɔ ʋagɔi yɛga ná, eyɛsu niizu zeeli.»
Naa ɠa é ɠɛni ga Yesu ná-laavɔɔ vaa mɔunpagi. Nii ɠɛɛni Kana, Galilé yooi zu. Zekana é ná-lɛbiyai ɠulani la kɛlɛma. Ná-kaladopoiti ti laani da.
É naama ɠaazaɠagi woni nɔ, nii a kɛ é Filipe zuɠɔɠɔ, tɔɔzei é ɠɛni kwɛɛni nii tɔ ɓɔɠɔi é ʋaazu kɛɛzu. Filipe gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Anɛɛ ni wali ɠae unfelegɔ (200) ɠa é ade ya, ade la ɓena ani mɔinmɔin geya nii a kɛ nu ɠilagilagi tago fɔɛn sɔlɔɔ.»
Kaladopoi taɠili ge ɠɛni ná, daa ga Andelé, Simon Piyɛlɛ kɛɛɠɛloin. Naa ɠɛni ma: «Zunu loungo ɠila ka ʋɛ, nii wɔɔleze ɓulu lɔɔlugɔ zea, ta kale felegɔ, kɛlɛ lee ɠa naa ɠa paa bɛbɛ wolai nii ma?»
Yesu ɠɛni ti ma: «À nuiti sei.» Tufai wola mɔinni náʋɛ. Nui niiti ti zeini, ti-liegɔi a la ɠɛ ga zunu waadɔɔlugɔ (5.000) ɠɛɠala. Yesu ɓuluiti seɠeni naazu, é mamagi ve GALA bɛ, naa ʋoluma é fe ti ya ga ti gaaɠwɛ nuiti ba, ti ɠɛni zeini. Ʋele nɔ ɠana ɓalaa é kɛɛni la ga kaleiti. Ti pɛ ti sɔlɔɔni, eɠɛʋelei ti ɠɛni pɔ la. Siɛgi zu bɛbɛi daamii woni la, ti yiɠo, Yesu ɠɛni ná-kaladopoiti ma: «À ma ɓulukpulugiti gaalɛ ba, naa ɠa a kɛ ta mina loo ya.» Ti ɓulu ɓulukpulugiti gaalɛɛni ba, nii é yɛni ɓulu lɔɔlugɔi ʋolu daamii ʋoluma, é ɠɛ ga kpɔlɔ puugɔ maazu felegɔ (12).
Ti yɛni keingi ɓizɛzu ziɛi ɠa, ti kilo mɛtɛlɛ lɔɔlugɔ ɓaa dɔzita ɠɛɠala ziɛ, eyɛsu ti Yesu ʋɛtɛ, é ɗa ziɛ ziɛi ɠa, ti wola luani. Kɛlɛ Yesu ɠɛni ti ma: «Nà ʋe de, à mina lua!» Ti ɠɛni ɠɛɛzu, ti seɠe keingi zu, gaamago nɔ keingi zeeli kakei ma, ʋɛ ti ɠɛni liizu ná.
Laavɔ ɠale ɓɛɛi
Ku ɠɛɛni fele, naa ʋoluma Yesu ɓɔɠɔ lɛɛni mɔnɔ ga ná-kaladopoiti Tiɓeliyade ɗɛ wolai laaʋɛ. Wɛlɛ ʋelei é ɠɛɛni la: Simon Piyɛlɛ ʋe, Tomase ʋe nii é lolisu ga Yoogi, naa ʋɛɛ Nataniyɛle ʋa, nii é ɠɛni ga Kana nui Galilé yooi zu, ta Zeɓedé ná-doun zunuiti ba, ta kaladopo felegɔ ɠiligaa ti ɠɛni ada ɠila. Simon Piyɛlɛ ɠɛni ti ma: «Nà liizu kale ɓɛɛzuʋɛ.» Ti ɠɛni ma: «Gá ɓalaa gá ʋilɛsu è ʋolu, ade li.» Ti zɛba ti li, ti lɛɛni keingi gila su. Kɛlɛ ti kpidii pɛ kɛɛni, ti la kale ɠila kpalaa soni.
Geelaalaosuʋɛ Yesu ɠɛni loni ziɛlaʋɛ, kɛlɛ kaladopoiti ti la ɠɛni kwɛɛni ga tɔ ʋe. Yesu ɠɛni ti ma: «Doungoa, daamiani ko ɠa wo ya nɛi?» Ti ɠɛni ma: «Ɓa-o.» É ɠɛni ti ma: «À tumɔi ʋili ga keingi yeezazu ʋelei, wa ta zɔlɔɔ.» Ti tumɔi ʋilini, kɛlɛ ti la mɔ ɠɛni zoosu ti ʋa mɛɛn, kalei mɔin ʋelei ma.
Kaladopoi nii Yesu nɛɛni ʋɛ, naa ɠɛni ma: «Maliɠii ʋe!» Tɛi Simon Piyɛlɛ mɛnini nɔ feya ga Maliɠii ʋe, tama tɔɔzei kɔba ɲakai ɠɛni de, é ná-seɠei looni ɠɔba, gaama é ʋili kpoloɗɛi ɠa. Kaladopoi zɔiti ti ʋaani ga keingi, ti ɗa tumɔi mɛɛn, nii daaveni ga kaleiti, tɔɔzei ti maaɠoozani kakei ʋa nɔ ga mɛtɛlɛ ungila (100) kɛɠala.
Ti zeeliai ma kakei ma, ti tiɠi abui ɠaani gaazogai, kalei laani ga, ta ɓului. Yesu ɠɛni ti ma: «À ʋa ga kalei nii wo sogai nɔ ɠani feya.»
Simon Piyɛlɛ lɛɛni keingi zu ʋolu, é tumɔi mɛɛn, é pili zooi ma. Tumɔi laaveni ga kale ɓaaza gola ungila puulɔɔlu maazu saʋagɔ (153), tumɔi wola laaveni ɠana ga kaleiti, kɛlɛ é la ɠɛni ʋalini ga.
Libertações
Jesus expulsou demônios com autoridade. Os espíritos impuros não resistiam à sua palavra e saíam imediatamente.
Yesu salaʋusu ɠundiɠii ná-botiɠɛ nui ɠɛdɛ fai
Yesu lɛɛzuʋɛ Kapɛɛlɛnawume taazuʋɛ, Wɔlɔme zalaʋusu ɠundiɠi gila ge daaɠomini, é maanɛɛnɛ, é ɠɛ ma: «Màliɠii, nà-botiɠɛ nui ɠa laani nà-pɛlɛi wu, kɔlɔgi zaai ma, toɠa zoolɛzu ga ʋe gola.» Yesu ɠɛni ma: «Nà liizu, gè kɛdɛ.» Salaʋusu ɠundiɠii ɠɛ ma: «Màliɠii, gè la kula ɠɛɛni su ga è ʋa lɛ nà-pɛlɛi wu. Kɛlɛ woo ɲɛ gila bo nɔ, nà-botiɠɛ nui ɠa ɠɛdɛ. Tɔɔzei nà ɓɔɠɔi nà nà-kundiɠiiti ta-zobogi wu, salaʋusuiti ɓalaa ta nà-devei wu. Nà ɠɛɛna gila ma: ‹Li!›, toɠa liizu. Nà ɠɛɛna taɠili ma: ‹Ʋa!›, toɠa ʋaazu. Nà ɠɛɛna ɓalaa nà-duɔi ma: ‹Nii ɠɛ!›, naa ɠa é kɛɛzu.»
Yesu naama wooi mɛnigai ma, gola laavɔɔni. É ɓɔɛni nuiti pɔ, ti ɠɛni polu, é ɠɛ ti ma: «Gè bo wo ma ga gaamai, gè la dɛ nii ɠɛɠala ɠidaaleʋei ta ɠaani, anɛɛ Izilayɛle nuɓusɛiti saama. Gè bo wo ma, nu mɔinmɔin ka zeɠe folo ɠulazu ʋelei ta folo liizu ʋelei, ti ʋa, ti zei fɛti laamii wo taɓalii ɠakala ta Abalaame, ta Izaake, naa ʋɛɛ Zakɔɓe ʋa, geeɠɔlɔgi ma masadai zu. Kɛlɛ zɔiti mu maanɛɛni ga ti geeɠɔlɔgi ma masadai zɔlɔɔ ga tɔnɔ, naati ta ʋili ya etea ʋelei kpidii zu. Miná ɠa gɔlɔi ta ɲiiga ziɛgai ɠa ɠɛ ná.»
Naa ʋoluma, Yesu ɠɛni salaʋusu ɠundiɠii ma: «Li ɗa-ɠoizu, é ɠɛ è ʋɛ, eɠɛʋelei soloogai la ɗa-ɠidaaleʋei ma.» Naama yeeɠɛɠalai nɔ, ná-botiɠɛ nui ɠɛdɛni.
Yesu inɛ su nu felegɔiti balo vai
Seeliai ma ziɛi ʋoluʋelei, Gadala nuiti ta-yooi zu, inɛ su zunu felegɔ ɠulani kabama ʋelei, ti ʋa, ti daaɠomi. Ti ɲɔu ʋelei ma, nu nɔpɛ ge la ɓena zoo, é ʋa leʋe ga naama ʋelei. Ti tɔɔzeini ga ɓainga, ti ɗa ɠɛ ma: «GALA Doun Zunui, lee ɠa è pɔ ga è sei gi ma? È ʋaaʋɛ gi ɓɔlɔzu ma yeeluɠɔ ɓaa?»
Ná ɠobaʋɛ, boi kpulu gola ɠɛni ná, ti ɗa daamii wo. Inɛgiti ti Yesu maanɛɛnɛni ga gola, ti ɠɛ ma: «Ni ɗa ʋaazu gi ɓɛɛzu, gi leʋe, gi lɔ boi kpulugi nuu zu.» É ɠɛni ti ma: «À li!» Inɛgiti ti ɠulani zunu felegɔi naati su, ti lɔ boigiti su. Gaamago, boi kpulugi pɛ ge yeini ga kpizɛ gize ɠakazuʋɛ, ti ʋu ziɛi wu, ti pɛ ti undaaʋili ziɛi wu. Boi makɛ nuiti ti ʋelani, ti li taazuʋɛ, ti naa pɛ suɠula, nii é ɠɛɛni ga inɛ su zunu felegɔiti. Naazu, taazuʋɛ nuiti pɛ ti ɠulani, ti Yesu laaɠomi. Ti kaai ma, ti maanɛɛnɛni ga é zeɠe ta-yooi ɠa.
Yesu ɓoɓoi ɠɛdɛ fai
Ti ɠula ziɛgi zu pɛlɛi wu, nui tanigaa ti ʋaani pɔ ga inɛ su nu ɠila, é ga ɓoɓoi. Tɛi Yesu inɛgi ɓɛɛni nɔ feya, ɓoɓoi tɔɔzeini ga é ɗa ɓɔɛ. Bɛbɛi wola laavɔɔni, ti ɗa ɠɛ ma: «Kaipa nii ɠɛɠala vai ta la dɛ ɠɛɛni Izilayɛle yooi zu.»
GALA ɓaa Setana
Naama ziɛgi zu, ti ʋaani Yesu ʋɔ ga inɛ su nu ɠila nii gaazuɠoleni, é ga ɓoɓoi mɔnɔ. É naa ɠɛdɛni, naa tɔɔzeini ga é ɗa ɓɔɛ, é ɗa wozaɠa.
Kidaaleʋei é ɠɛni anzanui ya, é la ga Zuifui ta
Yesu zeɠeni miná, é li Tiil ta Sidɔn yooi zu. Kanaan anzanui ta ɠɛni miná seii zu, é ʋaani, é tɔɔzei ga ɓainga, é ɗa ɠɛ ma: «Màliɠii, Davide ná-Doun Zunui, gàazumaawɔinɠa! Inɛgi ɠa dòun anzanui zu, é ɗa kpɔlɔ ga gola.» Kɛlɛ Yesu la ɠɛni gooɠaaʋote gila kpalaa feeni zea. Ná-kaladopoiti ti maaɓuɠani ba, ti ɠɛ ma: «Kpɛ, é li, tɔɔzei é la zeɠezu ade ʋolu ga kpeei.» Yesu ɠɛ ma: «Tèʋegɛ Izilayɛle ʋɛlɛyeɠei ma ʋaalagiti nɔ ma, niiti ti loai ya.»
Kɛlɛ anzanui ʋaani, é nɔkɔ bu, é ɠɛ ma: «Màliɠii, ɓɔ bà kae!» É naa wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Maa la nɛɛni ga nu doungoiti kɔnɔgi ɠula ti ya, é pili gilɛ goiti bu.» Anzanui ɠɛni ma: «Gaama ʋe, Màliɠii, kɛlɛ gilɛ goiti ta ɗa daamiani kpulukpulu koiti mi, niiti ti ɠulazu ti-maliɠiiti zeewu, ti loo zooi ma.» Yesu zɛba é gooɠaaʋote, é ɠɛ ma: «Ee, anzanu, ɗa-ɠidaaleʋe ɓaɠoʋɛ ɗɛ! É ɠɛ è ʋɛ eɠɛʋelei è pɔ la.» Tama naama yeeɠɛɠalai nɔ, ná-doun anzanui ɠɛdɛni.
Fɔlivɔli loungoi ɠɛdɛ fai
Ti maaɓuɠaai ma bɛbɛi ʋa, zunui ta ʋaani Yesu ʋɔ bɛ, é ʋilɛ ɲiibiɠa kakala, é maanɛɛnɛ, é ɠɛ ma: «Màliɠii, dòun zunui maawɔinɠa kae, fɔlivɔlii ɠa é ba, toɠa wola zoolɛzu ga ʋe. Yeeɠɛɠalai tanigaa zu, toɠa loo abui ɠa, ɓaa ziɛi wu. Gè ʋaa la ɗa-ɠaladopoiti pɔ, kɛlɛ ti la zooni ti ʋa kɛdɛ.»
Yesu ɠɛni ma: «Ee, kidaaleʋelala nuɓusɛiti, ti ga yaava nuiti, nà yɛsu wo ʋa dɛ, eyɛsu yeelɛ? Nà yeezei wo wu, eyɛsu yeelɛ? À ʋa pɔ̀ ga doungoi.» Yesu devei veeni inɛgi ya ga sɛbɛi. Tama inɛgi ɠulani doungoi zu, naa ɠɛdɛ gaamago nɔ.
Tama naama yeeɠɛɠalai nɔ zu, zunui ta ɠɛni ta-ƓALA dɛbi ʋɛlɛi wu, nii kɔzɔba yɛnvui ɠɛni su. É kpeei looni, é ɠɛ ma: «Nazalɛte nui Yesu, ɗa-vaa ɓɛgele ɠa é gá-vaa zu? È ʋaaʋɛ gi undaaʋilisu ɓaa? Gè è ɠwɛni, ɗa ga GALA ná-Nu Ɲadegai!»
Yesu devei veeni zea ga sɛbɛi, é ɠɛ ma: «É vɔ, ɠula zunui tɛi su!» Kɔzɔba yɛnvui zunui ɲiikpini. É ɠulani naa zu, é ɗa kpee wolai loo.
Yesu inɛ su nui ʋalo vai
Ti zeelini ziɛ wolai ʋoluʋelei, Gelase nuiti ta-yooi zu. Yesu ɠulani nɔ feya keingi zu, inɛ su zunu ɠila ge ɠulani ga kabama ʋelei, é daaɠomi. Zunui naa ɲiizuʋɛ ɠɛni ga kabamaʋɛ. Nu nɔpɛ ge la ɠɛni zoosu ɓalaa, é ʋa gili ga yɔlɔɠɔi, é ʋa yɛ su. Tɔɔzei siɛ mɔinmɔin su, ti ɓena gili ga yɔlɔɠɔi, ti kɔluiti pili kɔɠɔiti ba, kɛlɛ é ɓena yɔlɔɠɔiti teʋeleʋe ɓɔɠɔ ʋa, é kɔluiti suɠaleɠale. Zobo ge la ɠɛni nu nɔpɛ bɛ, é ʋa vɔni ma. Folo ʋɛɛ kpidi ʋa, zunui nii ɓena ɠɛ nɔ kabamaʋɛ ta gizei ma, é ɗa kpeei loo, é ɗa ɓɔɠɔ maawana ga kɔtuiti.
É Yesu ɠaai ma ɠoozama, é ɓizɛni, é loo kɔɠɔwu. É ɓainni ga woo wola, é ɠɛ ma: «GALA nii é Anii-Pɛ-Unda, naa ná-Doun Zunui Yesu, lee ɠa è pɔ è sei mà? Nà è maanɛɛnɛzu GALA daaseigi zu, mina kpɔ̀lɔ!» Tɔɔzei Yesu devei veeni zea, é ɠɛ ma: «Ɗa ʋe, kɔzɔba yɛnvui, ɠula zunui nii zu!»
Yesu gaazaɠani, é ɠɛ ma: «È-laasei ka ga lee?» É naa wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Dàa ɠa ga ‹Ma Ɓulugi›, tɔɔzei gi mɔinʋɛ.» É Yesu wola maanɛɛnɛni, ga naa mina ti ɠula zooi ʋa.
Boi kpulu gola ɠɛni laamiizu náʋɛ, gizei ma. Inɛgiti ti Yesu maanɛɛnɛni ga gola, ti ɠɛ ma: «Gi leʋe kae boigi nuuti su, è va bu, gi lɔ ti zu!» Yesu vaani naa wu kɔzɔba yɛnvuiti bɛ. Ti zɛba ti ɠula zunui zu, ti lɔ boigiti su. Boi kpulugi, nii a la zeeli boi waafelegɔ (2.000) zu, naati pɛ ti yeini ga kpizɛ gize ɠakazuʋɛ, ti ʋu ziɛi wu, ti yɛ bu nɔ mɛtu.
Boi makɛ nuiti ti ʋelani, ti ma wooi laazeeli taa wolai zu, ta ɓalaɠaiti su. Nuiti ti ɠɛni liizu, ti ɗa naa ɠa, nii kɛai.
Kɛlɛ wɔun, wa ɠɛɛzu ma: ‹Ni nui ta a ɠɛɛna kɛɛɠɛ ɓaa dee ma: Nii nà la kɛ ga ɗa-ɓɔbai, naa ɠɛa ga vebɛani GALA bɛ,› naazu, wo la mɔ ma nu yɛsu ná, é ʋa faa ɠɛ kɛɛɠɛ ɓaa dee ʋɛ. Ʋele ɠana wo GALA daawooi zeɠezu la ma, ga wa-vaa wɔlɔmaiti niiti wo ti veezu ɓɔɠɔ ya. Wa naa ɠɛɠala vai ma mɔinmɔin kɛɛzu.»
Ani niiti ti nui ɠɔzɔzu
Naa ʋoluma Yesu bɛbɛi lolini ʋolu, é ɠɛ ma: «Wo pɛ à woilo gòoi ma, wo gaaɠa ga pagɔ. Nii kpein é zeɠezu kamaʋoluʋɛ, é lɔ nui ɠoozu, naa lɛi a ɗa kɔzɔ. Kɛlɛ nii mu é ɠulazu nui yiimaʋɛ, naa ɠa a ɗa kɔzɔ.
Kidaaleʋei é ɠɛni anzanui ya, é la ga Zuifui ta
Yesu zeɠeni miná, é li Tiil yooi zu. É lɛɛni pɛlɛi ta wu, é la ɠɛni pɔ ga nu ʋa suɠwɛɛ ga toɠa ná, kɛlɛ é la ɠɛni zooni é ʋa yɛ dɔɔɠui zu. Tɔɔzei é ʋaani nɔ feya, anzanui ta maawoo mɛnini, nii kɔzɔba yɛnvui ɠɛni ná-doun anzanui zu. É ʋaani gaamago nɔ Yesu ʋɔ bɛ, é loo kɔɠɔwu. É ɠɛni ga zii ɠili anzanu, sɔlɔɔgai Fenisi ɠoʋii ma, Siili yooi zu. É Yesu maanɛɛnɛni ga naa inɛgi ɓɛ, nii é ná-doun anzanui zu.
Yesu gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Ɓe doungoiti ba dɛ, ti yiɠo, tɔɔzei maa la nɛɛni ga nu doungoiti kɔnɔgi ɠula ti ya, é pili gilɛ goiti bu.» Anzanui ɠɛni ma: «Gaama ʋe, Màliɠii, kɛlɛ gilɛ goi niiti ti daami wosuʋɛ ɠoba, ta ɗa daamiani kpulukpulu koiti mi, niiti ti ɠulazu doungoiti zeewu, ti loo zooi ma.»
Yesu gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Naama wooi maaʋele ma, li ɗa-ɠoizu, inɛgi ɠulaa è-loun anzanui zu.» Anzanui ɠaleni ma ná-koizu. É pɛtɛni ga ná-doun anzanui ɠa laani betei zu, inɛgi ɠulaai niina su.
Bɛbɛi naa zaama zunui ta gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Kalamɔn, pàaʋɛ è ʋɔ ga dòun zunui, mazɔlɔɔ zɛnvu ɲɔi ɠa ɗa zeɠe la, é kɛ ga ɓoɓoi. Ʋɛ nɔpɛ zɛnvu ɲɔi ɠa seɠena ná, toɠa ɗa foɓe zooi ma, doungoi laaɗɛ ɲagi ɗa ʋu, é ɗa ɲiigaiti siɛ ga, é ɓaa su soolii. Gè ɗa-ɠaladopoiti maanɛɛnɛʋɛ ga ti kpɛ su, kɛlɛ ti la zooni.»
Yesu ɠɛni ti ma: «Ee, kidaaleʋelala nuɓusɛiti, nà yɛsu wo ʋa dɛ, eyɛsu yeelɛ? Nà yeezei wo wu, eyɛsu yeelɛ? À ʋa pɔ̀ ga doungoi.» Ti ʋaani ga doungoi pɔ. Tɛi zɛnvu ɲɔi Yesu ɠaani nɔ feya, é doungoi ɓalini ga gola, é foɓe zooi ma, naa ɗa ɠilikili zooi ma, daaɗɛ ɲagi ɗa ʋu.
Yesu doun kɛɛɠɛi ɠaazaɠani, é ɠɛ ma: «Nii tɔɔzeiʋɛ siɛ kpɛgele zu?» Doun kɛɛɠɛi ɠɛ ma: «Kaite ma loungo ziɛ su. Yeeɠɛɠalai tanigaa zu vɔlɔ inɛgi ɠa ɗa daaʋili abui zu, ɓaa ziɛi wu, nii a kɛ é naa ʋaa. Ni ɗa zoo faa ɠɛɛzu su, gi ɠaazumaawɔinɠa, è ɓɔ gi ʋa!» Yesu gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Lee vaa zu è ɠɛɛzu ma: ‹Ni ɗa zoo faa ɠɛɛzu su?› Fai pɛ ka ga kɛɛ vaa naama nui ʋɛ, nii ladalai zea.» Gaamago doun kɛɛɠɛi wooɠulani, é ɠɛ ma: «Dàaʋɛ da, kɛlɛ ɓɔ bà kae nà-ladalalai zu!»
Yesu bɛbɛi ɠaai ma, é ɗa ɠaalɛ ba ti ɠoba, é devei veeni kɔzɔba yɛnvui ya ga sɛbɛi, é ɠɛ ma: «Ɗa ʋe zɛnvu ɲɔi, ɗɛi è nui woizuɓɔlɔzu, è kɛ ga ɓoɓoi, gè devei vea è ya ga è ɠula doungoi nii zu, è mina mɔ ɠale ma ʋolu, è ʋa lɔ su pɛ-o!» Inɛgi kpee wolai looni, é doungoi ɓali ga zeeɠaaɓaai, é ɠula naa zu. Doungoi yɛni laani eɠɛ a za. Zɔiti vɔlɔ ti ná ɠaani, naati ti ɗa ɠɛ ma: «É zaa.» Kɛlɛ Yesu doungoi zoni zeei ʋa, é buzeɠe, naama ge wuzeɠe, é lo ɠɔɠɔiti ga.
Yesu seeɓɛ nu mɔinmɔin kɛdɛ fai
Yesu ɠulaai ma GALA dɛbi ʋɛlɛi wu, é liini Simon ná-pɛlɛi wu. Kɔlɔkpadima wolai ɠɛni Simon mɔɛin ʋa, é laani. Ti Yesu maanɛɛnɛni ga é fai ta ɠɛ naa ʋɛ. Yesu zɛlɛni maazu, é devei ve ga kɔlɔkpadimai zeɠe ba. Kɔlɔkpadimai ɠaayeini. Gaamago, anzanui wuzeɠeni, é tɔɔzei ga é ɗa ti maaleʋebo.
Pilɛsuʋɛ zooi ma, taai naa zu zunui ta daaɠomini, nii inɛgiti ti ɠɛni su. Kaite é la mɔ ɠɛni seɠe loozu ɠɔba, ta é la mɔ ɠɛni ɲiizu pɛlɛ wu, kɛni kabamaʋɛ. É Yesu ɠaai ma, é ɓainni, é loo kɔɠɔwu, é bo ga woo wola, é ɠɛ ma: «GALA nii é Anii-Pɛ-Unda, naa ná-Doun Zunui Yesu, lee ɠa è pɔ ga è sei mà? Nà è maanɛɛnɛzu, mina kpɔ̀lɔ!» Tɔɔzei Yesu devei veeni kɔzɔba yɛnvui ya, ga é ɠula zunui naa zu. (Zɛnvu ɲɔi lɔɔni su kaite yeeɠɛɠala mɔinmɔin su. Ti ɓena makɛ giliai ga yɔlɔɠɔiti, ti kɔluiti pili kɔɠɔiti ba, kɛlɛ é ɓena ti zuɠaleɠale, inɛgi lii la teʋebai zu.)
Yesu gaazaɠani, é ɠɛ ma: «È-laasei ka ga lee?» É naa wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Dàa ɠa ga ‹Ma Ɓulugi›,» mazɔlɔɔ inɛ mɔinmɔin ka é ɠɛni su. Inɛgi naati ti Yesu maanɛɛnɛni ga é mina ti leve ga ti ʋa li zeɠezaɠa ɓokulagi zu.
Boi kpulu gola ɠɛni laamiizu náʋɛ, gizei ma. Inɛgiti ti Yesu maanɛɛnɛni gola ga é va bu, ti lɔ boigiti su. É vaani naa wu. Inɛgiti ti ɠulani zunui zu, ti lɔ boigiti su. Boi kpulugi yeini ga kpizɛ gize ɠakazuʋɛ, ti ʋu ziɛi wu, ti yɛ bu nɔ mɛtu.
Boi makɛ nuiti ti naama vai ɠaai ma, ti ʋelani, ti ma wooi laazeeli taa wolai zu, ta ɓalaɠaiti su. Nuiti ti liini, ti naama vai ɠa, nii kɛai. Ti ʋaani Yesu ɠobaʋɛ, ti zunui ɠa, nii inɛgiti ti ɠulani su. É zeini Yesu ɠɔɠɔwu, seɠei kɔba, kigi ma ga pagɔ. Nuiti ti wola luani.
Gè bo wo ma ga gaamai, tanigaa ta ʋɛ, ti la zaa, eyɛsu ti ɠaazula GALA ná-masadai ma.»
Yesu ɠaazuʋɛ valibo fai
Naama wooiti bogai ma foloi lɔsaʋa leʋeni, Yesu Piyɛlɛ ta Zan zeɠeni, é ʋɛɛ Zake ʋa, é lɛ gizei ma, GALA fali wo fai ma. Kɛai ma GALA falizu, gaazuʋɛ valiboni, ná-seɠeiti ti ɠole, ti ɗa volo eɠɛ mainmain. Gaamago, zunu felegɔ ɠɛni yɛpɛzu pɔ. Moize ta Eli ɠɛni de. Ti ɠulani kɛlɛma lɛbiyai zu, ti ɠɛni ná-saa vai wosu, é ʋaazu daazeelizu Zeluzalɛme.
Piyɛlɛ ta bɔɔlaiti ti ɠɛni ɲiizu poun. Kɛlɛ ti wuungai ma, ti Yesu ná-lɛbiyai ɠaani, ta zunu felegɔiti ti ɠɛni loni kobaʋɛ. Zunui naati seɠezuʋɛ Yesu ɠoba, Piyɛlɛ ɠɛni ma: «Kalamɔn, soloogɛ ga ade yɛ ʋɛ. Gá kota saʋagɔ lo, gilagi ɠɛ ga ɗɔnɔi, gilagi ɠɛ ga Moize nɔnɔi, zɔi ɠɛ ga Eli nɔnɔi.» É la ɠɛni kwɛɛni, nii é bosu.
Bɛbɛi naa zaama zunui ta kpee looni, é ɠɛ ma: «Kalamɔn, nà è maanɛɛnɛzu, dòun zunui maawɔinɠa, mazɔlɔɔ tɔ ɠila nɔ ɠa é zèa ga doun zunui! Zɛnvu ɲɔi ɠa ɗa zeɠe la, gaamago nɔ é ɗa ɓain, zɛnvu ɲɔi ɗa kpali gola, daaɗɛ ɲagi ɗa ʋu, kula vai ɠa ɗa ɓaa su, kɛni a maawana na. Gè ɗa-ɠaladopoiti maanɛɛnɛʋɛ ga ti kpɛ su, kɛlɛ ti la zooni.»
Yesu ɠɛni ma: «Ee, kidaaleʋelala nuɓusɛiti ti ɲɔuɗai, nà yɛsu wo ʋa dɛ, eyɛsu yeelɛ? Nà yeezei wo wu, eyɛsu yeelɛ? Ʋa ʋɛ ga è-loin.» Tɛi é ɠɛni maaɓuɠazu, inɛgi doungoi ʋilini ya zooi ma, é ɗa kpali. Kɛlɛ Yesu devei veeni kɔzɔba yɛnvui ya ga sɛbɛi, é doungoi ɠɛdɛ, é fe kɛɛ ya. Ti pɛ ti laavɔɔni ga GALA sɛbɛi wɔɔlɔ ʋelei.
Yesu saa vai wo fai ʋolu
Tɛi ti pɛ ti laa ɠɛni vɔɔzu ga niiti Yesu ɠɛni ti ɠɛɛzu, Yesu ɠɛni ná-kaladopoiti ma:
GALA ɓaa Setana
Yesu ɠɛni inɛgi ta ɓɛɛzu zunui ta zu, nii é ɠɛni ga ɓoɓoi. Inɛgi ɠulaai ma zunui zu, gaamanɔ ɓoɓoi tɔɔzeini ga é ɗa ɓɔɛ. Bɛbɛi laavɔɔni.
Ti ɠila ge boɠa zɔkpɔi ʋilini zalaɠa ɠula ɠundiɠi wolai ná-duɔi ma, é naa yeezazu ʋele woii leʋe ba. Kɛlɛ Yesu kpɔɛi zeɠeni, é ɠɛ ti ma: «À zɛ ná ɠana!» É yeevɔɔɠuni zunui naa woii ʋa, é kɛdɛ.
Zan ná-keelaiti ti liai ma, Yesu tɔɔzeini ga ɓɔɛa bɛbɛi ʋɔ, é ʋilɛ Zan ʋa, é ɠɛ ti ma: «Ɓɛgele ɠa wo liini kaazu teʋebai zu? Seeligi nii fiilɛi ɲiikpisu ɓaa? Leeni ɠa mu wo liini kaazu? Nui nii maaɠiliai ga seɠe ʋapagiti ɓaa? Niiti ti maaɠiliai ga seɠe ʋapagiti ta ti zɛnvui wosu gaanɛɛi zu, naati ta masa pɛlɛiti bu. Ɓɛgele ɠa mu wo liini kaazu? GALA goo wo nu? Gaama ɠana, nɔ̀un nà bosu wo ma ga teʋegɛ GALA goo wo nu ʋa. Tɔ ɠa sɛʋɛai ná-faa zu GALA Sɛʋɛi zu ga:
‹Nà nà-keelai leʋesu è luɠɔ,
é ɗa-ʋelei ɓɛtɛ è luɠɔ.›.
Ɓɛ gè nii wo wo ma, nui kpein nii anzanu sɔlɔɔgai, tanɔpɛ ge la wɔɔlɔni Zan ʋa. Kɛlɛ zɔi dɔiɗai GALA ná-masadai zu, naa wɔɔlɔʋɛ ba.»
(Nuɓusɛiti pɛ ta mulu zo nuiti ti gooi mɛnini, ti vaani GALA ná-telebodai wu, ti ɓatize ga Zan ná-ɓatizei. Kɛlɛ Faliziɛinti ta tɔ kalamɔinti, ti ɠɛlɛni GALA ziimai ʋa ti letegi, tɔɔzei kɛlɛi ʋa ti boni ga Zan mina ti ɓatize.)