Milagres de Jesus

Yeesu afumya mpumi ebiri

27 Yeesu abeere ali arhenga emw’oyo mukulu w’aBayaahudi, mpumi ebiri zamukulikira eri ziri zabanda enduulu ntya: «Waliha Mugala wa Daawudi! Orhubeere obonjo!»

28 Agerere eka, ezoola mpumi zamuyegeera. Yeesu abaza zo ntya: «Ebyo mumpemere, ka mugwerhe obwemeezi oku nakabikola?» Zamushubiza ntya: «Neechi Nnaweerhu.»

29 Yeesu azihuma oku meesho. Azibwira ntya: «Nk’oku obwemeezi bwenyu buli kubinabaage.» 30 Ameesho maazo maava mazibuuka. Yeesu azirhegeka ntya: «Muchilange, ebyo binwa ntaaye mubibwirage.» 31 Aliko zoowe, zagenda ziri zabalira abantu emyaazi ya Yeesu mw’echo gihugo chooshi.

Yeesu afumya empumi ebiri

29 Yeesu n’abigirizwa baage, babeere bali barhenga eYeeriko, bantu banene bweneene bamukulikira.

30 Haliiri mpumi ebiri zaliiri ziyikeere eburhambi bw’enjira. Ezoola mpumi zabeere zayunva oku Yeesu yeri wagera, zayaama ntya: «Nnaweerhu, Mwene Daawudi! Orhubeere obonjo!»

31 Echigusho ch’abantu chabeere chayunva ntyo, chazikalihira n’okuzibwira oku zisire. Aliko ezoola mpumi zoowe, zagendekera kuyaama bweneene ntya: «Nnaweerhu, Mwene Daawudi! Orhubeere obonjo!»

32 Yeesu ayimanga, azihamagala n’okuzibaza ntya: «Gichi mushondere mbajirirage?» 33 Nazo zamushubiza ntya: «Nnaweerhu, rhwashonda ameesho meerhu mahumuulwe.» 34 Yeesu azibeera obonjo, azihuma oku meesho, ho n’aho ameesho maazo mabona. Nazo zaja zamukulikira.

Yeesu afumya empumi eYeeriko

35 Amango Yeesu ayegeeraga egishagala ch’eYeeriko, haliiri empumi nguma yali yikeere eburhambi bw’enjira ey’eri yahemuuza. 36 Eyo mpumi yayunva abantu banene yi baagera, yanabaza bichi byabeere. 37 Bayishubiza ntya: «Yeesu w’eNazareeti yeeri kulenga.» 38 Empumi yaliika omulenge: «Yeesu, Mwene Daawudi, ombeere obonjo!» 39 Abaliiri balambagira embere bayikalihira yi bayisizya, aliko yayaama bweneene: «Mwene Daawudi, ombeere obonjo!» 40 Yeesu ayimanga n’ogurhegeka oku bayileerhere ye. Empumi yabeere yaagera hoofu naye, Yeesu ayibaza ntya: 41 «Gichi oshondere nkujirirage?» Yashubiza ntya: «Nnaweerhu, nshube mbone.» 42 Yeesu ayishubiza ntya: «Shuba kubona; obwemeezi bwawe bwagufumize.» 43 Ho n’aho yabona n’okumukulikira ey’eri yakuuza Nnamahanga. Olubaga looshi lwabeere lwabona ebyoola, lwarhondera gukuuza Nnamahanga.

2 Haahulukira mubenzi-benzi muguma, afukama embere za Yeesu. Amubwira ntya: «Nnaweerhu, akaba oshondere, wakancheesa.» 3 Yeesu alambuula efune, amuhuma ko n’okumubwira ntya: «Nshondere, ocheeswe.» Ho n’aho oyo muntu acheeswaebibenzi byaage. 4 Oku buzinda, Yeesu amurhegeka ntya: «Ochilange! Ebyo binwa orhabibwiraga chiro n’omuntu muguma! Aliko ogende guchimoleka emw’omudaahwa, onahaane entuulo gukulikirana n’okw’eRhegeko lya Muusa liderhere.»*

2 Abantu baguma bamuleerhera omuntu ohunzize walilyamire oku gipoyi. Yeesu abwene obwemeezi bwabo, abwira oyo muntu ohunzize ntya: «Mwana waani, gihangaana! Ebyaaha byawe byababalirwe!»

3 Abigiriza b’amarhegeko baguma baliiri ahoola, barhondera guchiderhesa ntya: «Amagoma».

4 Aliko okubona oku Yeesu aliiri ayinji enkengeero zaabo, ababaza ntya: «Girhumire mwakengera kubi ntyo omu mirhima yenyu? 5 Bichi biyoolohere omu kubwira omuntu ntya: ‹Ebyaaha byaawe byababalirwe›, changwa omu kumubwira ntya: ‹Yimanga, olambagire!› 6 Aliko nshondere mumenye oku Mwene oMuntu agwerhe obuhashe bw’okubabalira ebyaaha mu lino gulu.» Yeesu ava abwira ola muntu ohunzize ntya: «Yimanga, rhoola egipoyi chaawe onagaluke eka.» 7 Oyo muntu ayimanga, anachigendera eka.

10 Mw’eyoola sinagoogi, mwaliiri omuntu walihunzize efune. Mwanaliiri abandi bantu bashondaga kugeregeza Yeesu. Baamubaza ntya: «K’eRhegeko lyeerhu liyemerere ogufumya omuntu olusiku lw’eSaabato?» Okumubaza ntyo, kwaliiri gushonda bamulege.

11 Yeesu abashubiza ntya: «Nde mu mwabo nk’agwerhe ntaama nguma, n’eyo ntaama egarhogera omu kijokole olusiku lw’eSaabato, k’arhakayigwarha n’okuyikuula mo olo lusiku? 12 Noobo omuntu ali w’akamaro kulusha entaama! Cho girhumire, biyemereerwe kujira amenja olusiku lw’eSaabato.» 13 Yeesu aj’abwira ola muntu w’okuboko guhunzize ntya: «Lambuula efune yaawe.» Naye alambuula ela fune, nayo yashuba kuba ngumanguma nk’eyindi.

Yeesu afumya omubenzibenzi

12 Amango Yeesu aliiri omu gishagala chiguma ch’omu bishagala by’eGalilaaya, haahulukira omuntu oyunjwire ebibenzi. Abeere abona Yeesu, achikabula embere zaage, amalanga oku budaka n’okumuyinginga ntya: «Nnaweerhu, akaba bigusimiisize, wakancheesa.» 13 Yeesu alambuula okuboko, amuhuma ko n’okuderha ntya: «Binsimiisize, ocheeswe!» Ho n’aho, ebibenzi by’oyo muntu byaafuma.

18 Ho n’aho abantu baguma baagera ho baheekere omuntu ohunzize oku gipoyi. Baliiri gushonda kumuheeka omu nju n’okumurhabika embere za Yeesu. 19 Aliko baabula ngahe bakamugezeza elugulu w’abantu banene. Baava bashona oku nju elugulu n’ogukubuula amatebura, bamuchimiza oku gipoyi ahagarhiigarhi k’echigusho ch’abantu embere za Yeesu. 20 Yeesu abeere abona obwemeezi bw’abo, abwira oyo mulwala ntya: «Mwira waani, ebyaaha byaawe byababaliirwe.» 21 Abigiriza b’amarhegeko n’aBafarisaayo barhondera gukengeera ntya: «Oyu mulume ali nde oli kudukanga Nnamahanga? Nde wakagala kubabalira ebyaaha arhali Nnamahanga yenyine?» 22 Yeesu amenya enkengeero zaabo, ava ababaza ntya: «Chagarhuma mwagwarha enkengeero ziri ntya omu mirhima yenyu? 23 Bichi biyoolohere, akaba okuderha ntya: ‹Ebyaaha byaawe byababaliirwe›, changwa okuderha: ‹Yimanga, olambagire?› 24 Leero nshondere mumenye oku Mwene oMuntu agwerhe obuhashe b’okubabalira ebyaaha omu gulu.» Ava abwira oyo mulwala ohunzize ntya: «Nkubwirire, yimanga, rhoola egipoyi chaawe, ogaluke emwawe!» 25 Ho n’aho oyo muntu ayimanga embere z’abantu booshi, ava arhoola egipoyi chaage aliiri kulyaama ko, n’oguchijiira emwage ey’aheerhe akuuza Nnamahanga.

Omuntu w’okuboko guhunzize

6 Olwindi lusiku lw'eSaabato, Yeesu aja omu sinagoogi kuyigiriza. Ahoola haliiri omuntu muguma w’okuboko kw’ekulyo guhunzize. 7 Abigiriza b’amarhegeko n'aBafarisaayo baliiri kumuloleereza bweneene yi baabona akaba agafumya olusiku lw’eSaabato, kwenge baliiri gushonda echagarhuma bamusidaaka. 8 Aliko Yeesu aliyinji enkengeero zaabo. Ava abwira ntya oyo muntu w’okuboko guhunzize: «Yimanga, oje ahagarhi k’abantu booshi.» Ava ayuumuka n’okuja ho. 9 Yeesu abwira bo ntya: «Mbabazize ntya: gichi chiyemereerwe olusiku lw’eSaabato? Okujira amenja changwa amabi? Ogufumya omuntu changwa okumuleka afe?» 10 Abalola booshi, abwira oyo muntu ntya: «Gonyoola okuboko kwawe.» Oyo muntu akugonyoola n’okuva kwafuma.

Yeesu afumya omuja w’omukulu w’abasoda

1 Yeesu abeere amamala kubwira olubaga lwaliiri kumuyunviriza ebi binwa byooshi, aja eGaperinaumu.

2 Eyoola, omukulu w’abasoda w’ekirooma aligwerhe omuja waage w’akamaro. Oyo muja alilwere bweneene ey’ali bufa. 3 Oyo mukulu w’abasoda abeere ayunva yi baderha ebiyerekeere Yeesu, amurhumira abashamuka baguma b'aBayaahudi kumuhema ayinje amufumize oyo omuja waage. 4 Babeere baagera emwa Yeesu, barhondera kumuyinginga bweneene n’okuderha ntya: «Oyu mukulu w’abasoda akwaneene gurhabaalwa naawe. 5 Kwenge anasiima olubaga lwerhu, yeewe ye wayumbakisaga esinagoogi yeerhu.» 6 Nnaweerhu ava agenda nabo. Abeere akola ali hoofu n’enju, oyo mukulu w’abasoda arhuma abeera baage kubwira Yeesu ntya: «Mwigiriza, orhashiibaga wachilibuza. Nyoono ntakwaneene mp’ohike omu mwani. 7 Chegirhumire ntayinja nyenyine emunda oli. Aliko oderhe chinwa chiguma chonyine y’omuja waani afuma. 8 Kwenge naani ndi eshiishi w’abanrhegekere na kandi ngwerhe abasoda nyimangiire. Nkabwira muguma ntya: ‹Genda!›, anagenda, na nkabwira owindi ntya: ‹Yinja!›, anayinja; na nkabwira omuja waani ntya: ‹Kola echiila!›, anagikola.» 9 Yeesu abeere ayunva ebyo binwa, asomererwa oyo mukulu w’abasoda. Ahindamuka abwira ntya echigusho ch’abantu bali bamukulikiire: «Mbabwirire oku ntashubiraga kubona obwemeezi buli ntya, nangwa! Chiro n’omu Israheeli.» 10 Bala beera omukulu w’abasoda arhumaga, babeere bagaluka bashimaana omuja afumire.

11 Ahoola haliiri omukazi olwere. Gurhengera myaaka ekumi na munaane, omuzimu alimuyinamize. Arhakagalire chiro kuyinamuka. 12 Yeesu abeere amubona, amuhamagala n’okumubwira ntya: «Nyaama wee, endwala yaawe yafumire!» 13 Amuhira ko amaboko, ho n’aho ayinamuka n’okuva arhondera gukuuza Nnamahanga.

Yeesu afumya omulwala olusiku lw’eSaabato

1 Lusiku luguma lw'eSaabato, Yeesu aja kulya emwa muguma w’abakulu b'aBafarisaayo. Abaliiri ho booshi baliiri bamuloleereza.

2 Omuntu olwere endwala y’ogurhundiisa omubiri* aliiri embere za Yeesu. 3 Yeesu abaza abigiriza b’amarhegeko n'aBafarisaayo ntya: «K’amarhegeko meerhu mayemereere changwa nangwa omuntu ogufumya omulwala olusiku lw'eSaabato?» 4 Aliko baasira. Yeesu ava arhoola oyo mulwala, amufumya n’okumuleka agende.

Yeesu afumya babenzibenzi ekumi

11 Yeesu abeere ali omu njira aja eYerusaleema, agera eburhambirhambi b’olubibi lugabire eSamariya n’eGalilaaya.

12 Abeere aja omu gishagala chiguma, ababenzibenzi ekumi bayinja kumushimaana. Bayimanga hale naye. 13 Barhondera kuyaama ntya: «Yeesu, Mwigiriza, orhubeere obonjo!» 14 Yeesu abeere ababona, ababwira ntya: «Muje guchiyeerekana emw'abadaahwa.» Babeere bali baaja yo, baava baafuma.

15 Muguma omu bo, abeere abona afumire, agaluka akuuza Nnamahanga n’omulenge munene. 16 Achikabula embere z’amagulu ma Yeesu, amalanga oku budaka, amubwira kooko. Oyu muntu aliiri Musamariya. 17 Yeesu ava aderha ntya: «K’arhali booshi ekumi baafumaga? Ngahe bandi mwenda bali? 18 Ka ntaaye wakengereere kugaluka gukuuza Nnamahanga, kuleka oyu orhali Muyaahudi?» 19 Yeesu aja amubwira ntya: «Yimanga ogende, obwemeezi bwawe bwaguchungwire.»

20 Mw’ebyo bishanji, mukazi muguma waligwerhe myaaka ekumi n’ebiri alwere endwala y’okuva eshagama, ayegeera enyuma za Yeesu. Oyo mukazi ahuma oku mushoojo gw’efulema ya Yeesu, 21 kwenge aliiri achiderhesa ntya: «Nka mpumire konyine oku fulema yaage, nafuma!» 22 Yeesu ava ahindamuka, amubona n’okumubwira ntya: «Mwali waani, gihangaana! Obwemeezi bwawe bwagufumize.» Ho n’aho, oyo mukazi afuma.

43 Ahoola haliiri omukazi muguma w’alilwere gurhengera myaaka ekumi n’ebiri endwala y’okuva eshagama. Abaaga amalire ebikulo byaage byooshi oku bafumu, aliko ntaaye n’omuguma wagalire kumufumya. 44 Ayegeera enyuma za Yeesu, n’oguhuma oku mushoojo gw’efulema yaage. Ho n’aho, okuva kwage kw’eshagama kwahwa. 45 Yeesu abaza ntya: «Nde wampumire ko?» Abantu booshi bahakana. Petero aja amubwira ntya: «Mwigiriza, abantu banene yi bagufundeeza n’okugushunika!» 46 Aliko Yeesu aderha ntya: «Hali omuntu wampumire ko. Nyoono menyere bwinja oku hali emisi yantengere ko.» 47 Oyo mukazi abeere abona okw’amenyikeene, ayinja adirhimana guchikabula hoofu n’amagulu ma Yeesu. Achirhondoola embere z’abantu booshi echarhumaga amuhuma ko na gurhe afumaga ho n’aho. 48 Yeesu amubwira ntya: «Mwali waani, obwemeezi bwawe bwagufumize; ogende n’omurhuula.»

Yeesu afumya omukazi n’ogufuula omunyere

18 Yeesu abeere achiri ababwira ebyoola binwa, omukulu muguma w’aBayaahudi ayinja. Afukama embere za Yeesu n’okumubwira ntya: «Mwali waani amafa bonabuno. Aliko chiro akaba amafa, oyinje omulambulire kw’efune, y’ashuba kuba mugumaguma.» 19 Yeesu ayimanga, yeewe n’abigirizwa baage bakulikira oyo mukulu.

23 Yeesu abeere ahika emw’oyo mukulu w’aBayaahudi. Abugaana yo abantu banene bali bajira olwamo, n’abandi bali baziha emilizi n’okuyimpa enyimpo z’emishibo. N’abandi bantu banene bali balira. 24 Yeesu ababwira ntya: «Murhenge hano, kwenge oyu munyere arhafiire, alyaamire.» Aliko aboola bantu bamushekera.

25 Abantu babeere bahuluswa, Yeesu aja omu nju. Afarhira oyo munyere oku fune, ava ayimanga.

31 Yeesu ashuba kuderha ntya: «Abantu bali zeene nakabashushanya na nde? Bashushire nde? 32 Bashushire n’abaana bayikeere embuga, eyi baguma yi bahamagala abaabo ntya:

‹Rhwabazihiire omulizi aliko murhazinire!

Rhwabayimpiire enyimpo z’emishiibo aliko murhalirire!›

33 Amango Yohaana Mubatiiza ayinjaga, arhaliiri kulya emigati n’okunywa edivaayi. Mwamuderha ntya: ‹Agwarhirwe n'omuzimu!› 34 Leero Mwene oMuntu amayinja, ali kulya n’okunywa. Kandi mwamamuderha ntya: ‹Tala oyu muntu oganiiza okulya konyine n’okunywa edivaayi. Ali mwira w'abafurhiisa b’amakooli n’abandi banyabyaaha!› 35 Aliko, obwenge bunene bwa Nnamahanga buyinjikeene nka b’okuli oku booshi babuyemeera.»

Yeesu ababalira omukazi w’ebyaaha

36 oMufarisaayo muguma alaalika Yeesu kulya haguma naye. Aja omu nju yaage, bayikala kulya ebiryo. 37 Mw’echo gishagala mwaliiri omukazi w’ebyaaha. Abeere ayunva oku Yeesu y’alya emw’oyo Mufarisaayo, aleerha omukebo gw’amarashi.

41 Ho n’aho haahulukira omuntu muguma oyirikwa Yaiiro. Aliiri mukulu w'esinagoogi. Achikabula hoofu n’amagulu ma Yeesu ey’ali kumurhebeereza oku aje emwage, 42 kwenge omwali w’echinege aliiri hoofu h’ogufa. Oyo mwali aligwerhe myaaka ekumi n’ebiri. Amango Yeesu aliiri kuja yo, abantu banene baliiri kumufundeeza bweneene.

49 Oku Yeesu achiri aderha, hagera omuntu warhengera emw’ola mukulu w’esinagoogi. Abwira oyoola mukulu ntya: «Mwali waawe afiire, orhagishiibaga walunza oMwigiriza.» 50 Aliko Yeesu abeere abiyunva, abwira Yaiiro ntya: «Orhayuubahaga, yemeera konyine, mwali waawe afuma.» 51 Yeesu agerere emwa Yaiiro, arhayemeeraga omuntu aja omu nju haguma naye arhali Petero, Yohaana na Yakobo, haguma n’eshe na nyina w’oyo mwana. 52 Abantu booshi balemaga balira n’okulumwa elugulu w’oyo munyere. Aliko Yeesu aderha ntya: «Murhaliraga, arhafiire, ahuubwe alyaamire!» 53 Boowe bamushekera, eyi bayinji okw’oyo munyere afiire. 54 Aliko amufarhira oku kuboko n’okuderha ntya n’omulenge munene: «Mwana waani, zuuka!» 55 Omuuka gwage gwagaluka, ho n’aho ayimanga. Yeesu arhegeka oku bamuhe ebiryo. 56 Abazeere b’oyo munyere basoomerwa. Aliko Yeesu abarhegeka oku ntaaye babwirage ebyabeere.

Yeesu arhuleeza omulaba

23 Enyuma w’ebyoola, Yeesu azamuukira omu chombo n'abigirizwa baage bagenda naye.

24 Ho n’aho omulaba gukalihire gwasuuka omu nyanja oku bulyo amenji marhondera guchikabula omu chombo. Aliko Yeesu yeewe, aliiri alyaamire. 25 Abigirizwa baja bagenda kumuchula, n’okuderha ntya: «Nnaweerhu, rhwazika, orhuchunguule!» 26 Yeesu abashubiza ntya: «Bichi birhumire mwayuubaha? Okuli obwemeezi bwenyu bugehere!» Aja ayimanga, akalihira ogo muhuusi n’enyanja. N’endeera nene yaba.

27 Abo bantu basoomerwa bweneene n’ogurhondera kuderha ntya: «Muntu muchi oyuula, chiro n’omuhuusi n’enyanja nabyo byamukengere?»

15 Lyabeere golo, abigirizwa baage bamuyegeera n’okumubwira ntya: «Hano, rhuli omu mpinga bwanayirire. Cho girhumire oleke aba bantu bagende omu bishagala yi bagule ebiryo.» 16 Aliko Yeesu ababwira ntya: «Aba bantu, barhakwaneene kugenda. Mwabo mwenyine mubahe ebiryo.» 17 Nabo, bamubwira ntya: «Waliha! Rhugwerhe hano migati erhaano na fi ebiri byonyine.» 18 Yeesu ababwira ntya: «Munderhere byo hano.»

19 Yeesu aja arhegeka echigusho ch’abantu bayikale oku byaasi. Arhoola eyo migati erhaano n’ezo fi ebiri, ayerekeza ameesho empingu n’ogukuuza Nnamahanga. Ayichagulanga, anayiha abigirizwa baage. Nabo bayigabira echigusho ch’abantu. 20 Abo bantu booshi balya n’okuyugurha. Abigirizwa babeere bagusha ebyayoorhaga, byayunjuza rhurhanda ekumi na rhubiri. 21 Abantu balyaaga ebyo biryo, baliiri hoofu balume bihumbi birhaano, buzira kuganja abakazi n’abaana.

25 Yabeere miseke, Yeesu aja emunda abigirizwa baage baliiri eyi ali alambagira oku nyanja.

Yeesu ayugusya balume bihumbi bine

32 Yeesu ahamagala abigirizwa baage, ababwira ntya: «Nabereere aba bantu obonjo, kwenge zeene zikola siku esharhu bali haguma naani eyi barhanagwerhe echo kulya. Ntashondere kubaleka bagende buzira kulya yi barhaholera omu njira n’enzara.»

33 Abigirizwa baage bamushubiza ntya: «Hano, rhuli omu mpinga, ngahe rhwaja rhwabona ebiryo by’okuyugusya olu lubaga lungana ha?» 34 Yeesu ababaza ntya: «Mugwerhe migati nga?» Nabo bamushubiza ntya: «Rhugwerhe migati mushanvu n’efi zigeheere, kandi zigekegeeke.»

35 Yeesu arhegeka abo bantu booshi oku bayikale. 36 Arhoola ela migati mushanvu na zila fi, akuuza Nnamahanga, anayichagulanga, ayiheereza abigirizwa baage. Nabo, babigabira echigusho ch’abantu. 37 Booshi baalya banayugurha. Abigirizwa ba Yeesu babeere bagusha ebisigazo, bayunjuza rhurhanda mushanvu. 38 Abalyaaga ebyo biryo, baliiri balume bihumbi bine buzira kuganja abakazi n’abaana.

Yeesu na Petero bafurha ekooli ly’eNju ya Nnamahanga

24 Enyuma z’ebyo, Yeesu n’abigirizwa baage baaja omu gishagala ch’eGaperanahumu. Bahikire mo, abafurhiisa b’amakooli m’eNju ya Nnamahanga bayegeera Petero n’okumubaza ntya: «K’omwigiriza wenyu arhafurha ekooli ly’eNju ya Nnamahanga?» 25 Petero abashubiza ntya: «Neechi analifurha.» Petero abeere aja omu nju, oku arhaza kuderha chintu, Yeesu amubaza ntya: «Simooni, bichi okengereere? Abaami ba lino gulu bafurhiisa amakooli oku bande, ka banafurhisa abaana b’egihugo changwa abahiisi?» 26 Petero amushubiza ntya: «Banafurhisa abahisi bonyine.»

Yeesu aja amubwira ntya: «Abaana b’egihugo barhakwaneene gufurha ekooli. 27 Aliko, nachiro ntyo, rhurhashondere kugayisa aba bantu. Cho girhumire, oje ebwa nyanja kuloba. N’efi y’oburhanzi wagwarha, oyibumbuule obuunu, wabona mo egicheri ch’efuranga. Echo gicheri, obahe cho omu gufurha ekooli lyaawe n’elyaani.»

Yeesu avuma omurhi gw’etiini

18 Bw’abeere bwacha eseezi, oku Yeesu ali agaluka omu gishagala ch’eYerusaleema, ayunva enzara. 19 Abona omurhi muguma gw’etiini eburhambi bw’enjira, ayegeera hoofu nago. Aliko arhabonaga ko chiro n’elehe liguma, si ebibabi byonyine. Echo charhuma Yeesu aja avuma ogo murhi ntya: «Gurhondera buno, guhika esiku n’amango, orhahiira okayaana chiro n’elehe!» Ho n’aho ogo murhi gwayuuma.

20 Abigirizwa ba Yeesu babeere babona ebyoola, basoomerwa bwenene. Baamubaza ntya: «Gurhe ogu murhi gw’etiini gwamayuuma ntya juba?»

21 Yeesu abashubiza ntya: «Okuli mbabwirire oku akaba mugwerhe obwemeezi buzira kuganganwa, mwakagala kujira ebiila najiriire ogu mutiini. Nji mwanagala kubwira ogu musozi ntya: ‹Chikundula ahoola, onaje guchikabula omu nyanja›, n’ebyoola nji byaaba. 22 N’akaba mugwerhe obwemeezi, chooshi mwahema Nnamahanga, abaha cho.»

Abigirizwa barhanzi

1 Lusiku luguma, Yeesu aliyimangire aha burhambi bw’enyanja eyirikwa Genezareeti*. Abantu banene balwisa kuja aha burhambi bwage kuyunviriza eChinwa cha Nnamahanga. 2 Abona maarho mabiri mali emushengo. Abashaana eyi barhengere mo bakola bali gushuka emilaga yaabo. 3 Yeesu ashonera omu bwarho buguma. Bwaliiri bwa Simooni. Yeesu amuhema okw’abushunike hale bugeeke n’emushengo. Yeesu ayikala m’obo bwarho n’ogurhondera guhaana enyigirizo zaage oku bantu.

4 Abeere amala kuderha, abwira Simooni ntya: «Shegera hale, ah’amenji maleehere. Wooyo n’abenyu, muhire emilaga yenyu omu menji, murhege.» 5 Simooni amushubiza ntya: «Mwigiriza, rhwalibukire obudufu booshi, rhwamanahina. Aliko obo wamambwira oku njire ntyo, nahira emilaga omu menji.» 6 Babeere baajira ntyo, bayirha efi zinene bweneene, oku bulyo emilaga yaabo yarhondera guchiibera. 7 Basimira abaabo baliiri omu bwindi bwarho mpu bayinje babagwase. Aboola bayinja. Booshi haguma bayunjuza amo maarho mabiri, oku bulyo maalema mayika omu menji. 8 Simooni Petero abeere abona ebyoola, afukama embere za Yeesu n’okuderha ntya: «Orhanyegeeraga, Nnaweerhu, kwenge nyoono ndi muntu w’ebyaaha!» 9 Simooni n’abaliiri naye, booshi baalisomeerwe ntya elugulu w’efi zinene bayirhaga. 10 Yakobo na Yohaana, bagala ba Zebedayo, baliiri gurhega haguma na Simooni, nabo basoomerwa. Aliko Yeesu abwira Simooni ntya: «Orhayuubahaga: gurhengera zeene waaja waloba abantu.» 11 Baava basiika amaarho maabo emushengo. Baaleka byooshi, bakulikira Yeesu.

Yeesu akalihira omulaba

22 Lusiku luguma, Yeesu aja omu bwarho haguma n'abigirizwa baage. Ababwira ntya: «Rhuyambukire eshiiriza w’enyanja.» Baava bagenda. 23 Oku bali kugenda, Yeesu alyaama. Omulaba munene gwasuuka omu nyanja, obwarho bwalema bwarhoola amenji. Baliiri hoofu kuzika. 24 Baava baja kumuchula, bamubwira ntya: «Mwigiriza, Mwigiriza, rhwafa!» Azuukire, akankamira omulaba n’ebivundu. Byarhuleera. Endeera yaba. 25 Yeesu aja ababaza ntya: «Ngahe obwemeezi bwenyu buli?» Bayuubaha n’ogusoomerwa, baalema babwirana ntya: «Oyu ali nde? Y’arhegeka chiro omulaba n’amenji, byanamukenga.»

Yeesu akalihira omulaba

22 Lusiku luguma, Yeesu aja omu bwarho haguma n'abigirizwa baage. Ababwira ntya: «Rhuyambukire eshiiriza w’enyanja.» Baava bagenda. 23 Oku bali kugenda, Yeesu alyaama. Omulaba munene gwasuuka omu nyanja, obwarho bwalema bwarhoola amenji. Baliiri hoofu kuzika. 24 Baava baja kumuchula, bamubwira ntya: «Mwigiriza, Mwigiriza, rhwafa!» Azuukire, akankamira omulaba n’ebivundu. Byarhuleera. Endeera yaba. 25 Yeesu aja ababaza ntya: «Ngahe obwemeezi bwenyu buli?» Bayuubaha n’ogusoomerwa, baalema babwirana ntya: «Oyu ali nde? Y’arhegeka chiro omulaba n’amenji, byanamukenga.»

Yeesu afumya omuntu ofarhirwe n’abazimu

26 Bagendekera n’olugenzi lwabo guhika omu gihugo ch’aBageraasi, chiloleene n’eche Galilaaya.

12 Ezuuba lyarhondeere kuzika, entumwa ekumi n’ebiri zaja zayegeera Yeesu n’okumubwira ntya: «Galula aba bantu yi baja emunda balaala, yi banabona ebiryo omu bishagala n’omu mizi ya hoofu, kwenge rhuli omu mpinga.» 13 Aliko Yeesu abwira entumwa zaage ntya: «Mubahe mwenyine ebi baalya!» Entumwa zaderha ntya: «Rhugwerhe migati erhaano yonyine n’efi ebiri. K’oshondere rhwenyine rhuje kugula ebiryo by’aba bantu booshi?» 14 N’obo haliiri hoofu nka balume bihumbi birhaano. Yeesu abwira abigirizwa baage ntya: «Mubayikaze bigusho-bigusho by’abantu makumi marhaano.» 15 Abigirizwa baajira ntyo, babayikaza booshi. 16 Yeesu arhoola ela migati erhaano na zila fi ebiri, ayerekeza ameesho empingu, abigisha. Yeesu ava abichagulanga, anarhondera abiha abigirizwa baage yi babigabira abantu. 17 Abantu booshi baalya banayuugurha. Abigirizwa baheeka rhurhanda ekumi na rhubiri rhw’ebichiira byasigalaga.

Obwemeezi bw’omukulu w’abasoda b’eKirooma

5 Yeesu abeere ali aja omu gishagala ch’eGaperinaumu, omukulu muguma w’abasoda b’eKirooma amuyegeera n’okumurhebereza ntya: 6 «Nnaweerhu, omukozi waani ahunzize, analyamire omu nju kwenge ali alibuka bweneene.» 7 Yeesu amushubiza ntya: «Nayinja kumufumya.» 8 Oyo mukulu w’abasoda b’eKirooma ashubiza ntya: «Nnaweerhu, ntakwaneene oku oje omu mwani. Aliko oderhe chinwa chiguma chonyine, n’omukozi waani afuma! 9 Kwenge naani ndi eshiishi w’oburhegesi bw’abandi bakulu. Na ngwerhe abasoda bali eshiishi y’oburhegesi bwani. Nambwira muguma ntya: ‹Genda!› Ho n’aho anagenda. Na nkabwira owindi ntya: ‹Yinja!› Ho n’aho anayinja. N’omuja waani nkamubwira ntya: ‹Jira ntya!›, anajira ntyo.» 10 Yeesu abeere ayunva ebyoola binwa, asoomerwa. Abwira abalimukulikire ntya: «Okuli mbabwirire oku omu aBaisraheeli booshi, ntashubiraga kubona omuntu ogwerhe obwemeezi bunene buli nka bw’oyu Murooma. 11 Mbabwirire oku bantu banene nji barhengera ebushoshookero n’ebuzikiro bw’ezuuba. Abo bantu nji basangira haguma n'Abrahaamu, Isaka na Yakobo omu Bwami bw’empingu. 12 Aliko abantu balikwaneene kuja mw’obo Bwami, nji bakabulwa embuga omu mwizimya. Eyoola nji balira n’oguhekenya amenyo.»

13 Yeesu aja abwira olaala mukulu w’abasoda b’eKirooma ntya: «Gendaga, okw’obwemeezi bwawe buli kubinabaage.» Na mw’ebyo bishanji, oyo mukozi waage afuma.

Yeesu afumya bantu babiri bafarhirwe n’abazimu

28 Amango Yeesu ahikaga eshiiriza ly’enyanja, omu gihugo ch’aBageraasi, bantu babiri bafarhirwe n'abazimu barhengera ebwa shinda n’okuja emunda ali. Bali bakalihire bweneene oku bulyo nta muntu wakagerere mw’eyoola njira. 29 Abo bantu bayaamira Yeesu ntya: «Ego Mwene Nnamahanga, bichi warhushonda ko? K’oyinjire hanoola gurhulibuza embere egihe gihike?»

30 Hoofu n’ahoola, haliiri obuso bunene bw’engulube bwaliiri bwagishondera ebiryo. 31 Abo bazimu barhebereza Yeesu ntya: «Akaba washonda gurhukuula, orhurhume mu buliira buso bw’engulube.» 32 Yeesu abwira abo bazimu ntya: «Muje mo!» Abo bazimu barhenga mw’aboola bantu babiri banaja mw’ezo ngulube. Ho n’aho oboola buso bwooshi bw’engulube bwachima eyi buli bwalibirha oku musozi n’oguchiroha omu nyanja, bwazika.

33 Abangere b’ezo ngulube babeere babona ebyabeere, balibirha n’okuja kubala omu gishagala chooshi ebyajirikire n’ebyabereere bala bantu balifarhirwe n'abazimu.

34 Abantu booshi b’echoola gishagala baja emunda Yeesu ali. Babeere bamubona, bamurhebereza bweneene arhenge omu gihugo chaabo.

Yeesu afumya egama

32 Ezo mpumi ebiri zabeere ziri zarhenga ahoola, abantu baleerhera Yeesu omuntu muguma omuzimu ajirire gama. 33 Yeesu ava akuula oyo muzimu. Elyo gama lyaava lyarhondera kuderha. Echigusho ch’abantu basoomerwa bweneene n’okuderha ntya: «Mu chino gihugo chooshi ch’eIsraheeli, murhashubiraga kubonekana echinwa chiri nk’echo chiro n’ehityu!»

Abantu baderha oku Yeesu ye Belizebuuli

22 Enyuma z’ebyo, baleerhera Yeesu omuntu ofarhirwe n’omuzimu. Oyo muzimu abaga ajirire oyo muntu mpumi kandi nyamugama. Yeesu amufumya, anarhondera kuderha n’okubona.

Obwemeezi b’omukanaana-kazi

21 Yeesu abeere arhenga ahoola, aja oku lunda luli hoofu n’egishagala ch’eTiiro n’eche Sidoona. 22 Abeere ahika yo, Mukanaana-kazi muguma walilamire eyo munda, amuhikira eyi ali amulakiirira omu kuderha ntya: «Nnaweerhu, Mwene Daawudi, ombeere obonjo! Mwali waani, abazimu yi bamulibuza bweneene!»

23 Aliko ntaacho Yeesu amushubiize. Oku buzinda, abigirizwa baage bamuyegeera n’okumubwira ntya: «Oyu mukazi ali arhubera erhwe. Omubwire arhenge hano.» 24 Yeesu ashubiza ntya: «Ntumirwe oku lubaga lw’aBaisraheeli lonyine, kwenge baali nka ntaama zaherere.»

25 Aliko oyo mukazi ayinja n’okuva afukama embere za Yeesu anamubwira ntya: «Nnaweerhu, ontabaale!» 26 Yeesu amushubiza ntya: «Birhali binja gurhoola ebiryo by’abaana n’okubiheereza ebibwana by’embwa.»

27 Oyo mukazi aderha ntya: «Neechi Nnaweerhu! Oderhere okuli. Aliko chiro n’ebibwana by’embwa, binalya orhulyo rhunarhoga oku meeza ma nnahamwabo.» 28 Yeesu aja amushubiza ntya: «Mukazi we! Obwemeezi bwawe buli bunene. Cho girhumire bikubeere nk’oku oshondere.» Mw’ebyo bishanji mwali w’oyo mukazi ava afuma.

Yeesu afumya omuzaana walilwere egichuli

14 Yeesu n’abigirizwa baage bagendekera n’olugenzi, banahika ah’echigusho ch’abantu chaliiri. Muntu muguma ayegeera hoofu na Yeesu, afukama embere zaage. 15 Anamubwira ntya: «Nnaweerhu! Oyunvire mugala waani obonjo, kwenge ajira endwala y’egichuli. Obo bulwala bwamulibwize bweneene. Ngasi mango anakumbagala omu muliro n’omu menji. 16 Nalimulerheere abigirizwa baawe, aliko barhagalire kumufumya.»

17 Yeesu abwira abigirizwa baage ntya: «Mwe bantu b’echi gisisi muli babi, murhanagwerhe chiro n’obwemeezi! Nagendekera kubeera nenyu n’okulema nayunviriza ebinwa byenyu guhika mango machi? Munderhere oyo mwana hano!»

18 Yeesu akalihira oyo muzimu waliiri m’oyo mwana, n’okuva amurhenga mo. Ho n’aho oyo mwana afuma.

Yeesu afumya abalwala banene

38 Yeesu ahuluka omu sinagoogi ayeerekeza emwa Simooni. Nazaala wa Simooni ali libukire n’eshuushira linene. Baahema Yeesu amufumye. 39 Yeesu amuyegeera, akalihira eshuushira, nalyo lyamuleka. Ho n’aho oyo mukazi ayuumuka n’ogurhondera kubakolera.

27 Yeesu abeere ayoomoka, muntu muguma w’ahoola ayinja embere zaage. Oyo muntu alifarhirwe n'abazimu. Gurhengera miira arhayambalaga emyambalo. Arhanabeeraga omu nju aliko oku mashinda. 28 Abeere abona Yeesu, ashuurha olujamu, achikabula embere z’amagulu maage n’okuderha ntya n’omulenge munene: «Yeesu, Mugala wa Nnamahanga w’Elugulu Bweneene, chagarhuma wachiiheba omu byaani? Ngurhebereeze, orhandibuzaga!» 29 Aliikaga omulenge ntyo kwenge Yeesu alirhegekere oyo muzimu okw’arhenge m’oyo muntu. Oyo muzimu abaaga anafarha oyo muntu siku zinene. Baliiri kumulanga ey’azirikirwe amaboko n’obulegule n’ebyuuma oku magulu. Aliko agendaga acha ebyo biziriko n’oguheekwa n’oyo muzimu omu mpinga. 30 Yeesu amubaza ntya: «Eziino lyawe we nde?» Ashubiza ntya: «Nyoono, nye Rhuli banene»; kwenge abazimu banene balimujiire mo. 31 Abo bazimu bamuyinginga okw’arhabarhegekaga kuja ekuzimu. 32 Ahoola haliiri obuso bw’engulube zinene bwaliiri kulagirwa oku musozi. Abo bazimu barhebeereza Yeesu oku abayemereere baje mw’ezo ngulube. Abayemeerera ntyo. 33 Bala bazimu barhenga m’oyo muntu, baja omu ngulube, n’obo buso booshi bwachima bwalibirha oku musozi, bwachiiroha omu nyanja n’okuzika.

34 Abangere b’ezo ngulube babeere baabona ebyabeere, balibirha n’okuyandaaza ogo mwazi mw’echo gishagala chinene n’omu rhwango rhutureene ho. 35 Abantu bayinja kulola ebyabeere. Baahika emunda Yeesu ali, bashigaana oyo muntu abazimu barhengaga mo ayikeere aha burhambi bw’amagulu ma Yeesu, ey’ayambeere, anakola agwerhe obwenge booshi. Abantu bayuubaha.

27 Mbabwirire okuli: Baguma omu bali hano barhaafa embere babone obwime bwa Nnamahanga.»

Yeesu ahindamulwa eshusho

28 Enyuma w’esiku zakagera ku munaane Yeesu aderhere ntyo, arhoola Petero, Yohaana na Yakobo; azamuukira oku musozi guhema Nnamahanga. 29 Abeere ali ahema, eshusho ly’amalanga maage lyahindamuka, n’emyambalo yaage yaba mweru bweneene n’okubaraganya. 30 Ho n’aho haboneka bantu babiri bali kuganiira naye: baliiri Muusa na Eliya, 31 babonekana omu bukuuze gurhenga emwa Nnamahanga. Baalema baganiira haguma na Yeesu ebiyerekeere okugenda kwage kwali kwaneene kuyenerera eYerusaleema.

32 Mwamo mango, Petero n’abaabo baliiri ero bweneene. Basisimukire, baabona obukuuze bwa Yeesu na bala balume babiri baliyimangire haguma naye. 33 Muusa na Eliya babeere bali balekana na Yeesu, Petero amubwira ntya: «Mwigiriza, kuli kwinja rhubeere hano. Rhwayumbaka biraaro bisharhu: chiguma chaawe, echindi cha Muusa n’echindi cha Eliya.» Petero arhalimenyere ebyaliiri kuderha.

38 Omuntu muguma ayaamira ntya ahagarhi k’abantu: «Mwigiriza, nkuyingingire, ondolere ono mugala waani, kwenge ali w’echinege. 39 Hali omuzimu onamufarha, ho n’aho anamuyamiisa olujamu, anamudirhimanya bweneene, anamukuliisa olufula omu buunu, n’ogurhamurhenga mo juba, n’okumuleka eyi amamuvunangula. 40 Nayingingire abigirizwa baawe bakuule oyo muzimu, aliko barhagalaga.» 41 Yeesu aderha ntya: «Mwe gisisi chibi na chizira bwemeezi, kugera mango machi nabeera haguma nenyu n’okubalembera? Leerha mugala waawe hano.» 42 Omwana abeere ali ayegeera Yeesu, ola muzimu amubanda ahashi n’ogurhondera kumudirhimanya. Aliko Yeesu akalihira oyo muzimu, afumya omwana n’okumugalulira eshe. 43 Abantu booshi basoomererwa obuhashe bunene bwa Nnamahanga.

Yeesu ashuba kubala olufu lwage

Oku booshi bali basoomererwa byooshi Yeesu ali ajira, abwira abigirizwa baage ntya:

Yeesu mpu ali Belizebuuli

14 Lusiku luguma, Yeesu aliiri gukuula omuzimu wajiraga omuntu muguma kuba nyamugama. Omuzimu abeere ahuluka, nyamugama arhondera kuderha. Abantu banene baliiri ahoola basoomerwa bweneene.

50 Ho n’aho, mwigirizwa muguma ashinjibula ogurhwi kw’emalyo k’omuja w'omudaahwa mukulu. 51 Aliko Yeesu aderha ntya: «Lekera aho!» Ava ahuma oku gurhwi k’oyo mulume n’okugufumya.

24 Abarhumwa ba Yohaana babeere bagenda, Yeesu ava arhondera kubwira ntya olubaga lwali ho elugulu wa Yohaana: «Gichi mwajaagilola omu mpinga? Ka lusheke lushaganyizwe n’omuyaga? 25 Kandi, gichi mwajaaga kulola? Ka muntu oyambeere emishangi minja? Aliko abayambala emishangi minja n’okulama omu muhimbo bali omu nju z’abaami. 26 Aliko si, gichi mwajaaga mwaja kulola? Omuleebi? Neechi, mbabwirire okw’ali muleebi, na kandi yeewe alushire omuleebi. 27 Kwenge Yohaana y’aMandiko Matagatiifu maderhaga ntya elugulu waage:

‹Ntumire omubala mwazi waani agurhange embere,

kugurheganyiza enjira.›*

28 Mbabwirire oku omu booshi baburhirwe n’abakazi, harhashubiraga kuba omukulu kulusha Yohaana. Aliko, omugeeke bweneene omu Bwami bwa Nnamahanga ali mukulu kumulusha.»

29 Olubaga looshi n'abafurhiisa b’amakooli bali bamuyunviriize, bayemeera oku Nnamahanga akwaneene, banachibatiziisa emwa Yohaana. 30 Aliko aBafarisaayo n'abigiriza b’amarhegeko balahiire eki Nnamahanga ashondaga oku bo n’okuva balahira kubatiizwa na Yohaana.